පුටින්, ෂී සහ ට්රම්ප් චීනයේදී පැවැත්වෙන හමුවේදී සාකච්ඡා කළ හැක්කේ මොනවාද?
රුසියාව, චීනය සහ ඇමෙරිකාව යන රටවල නායකයෝ නොවැම්බර් 19 වැනිදා පළමු වරට එකම සාකච්ඡා මේසයකට එක්වෙති. ජාත්යන්තර ආරක්ෂාව, න්යෂ්ටික අවි පාලනය, යුක්රේන හා ඉරාන යුද්ධ, කෘත්රිම බුද්ධිය සහ ගෝලීය ආර්ථිකය පිළිබඳව මෙහිදී අවධානය යොමු වනු ඇත.
වසර ගණනාවකට පසු පළමු වරට රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින්, චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පිං සහ ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් නොවැම්බර් 19 වැනිදා චීනයේදී එකම සාකච්ඡා මේසයකට එක්වීමට නියමිතය. එහිදී ජාත්යන්තර ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කිරීමට නායකයෝ සූදානම් වෙති.
චීන රජය ඇතුළු රටවල් තුනේම ආණ්ඩු මෙම හමුව තහවුරු කර ඇති අතර, එය චීනයේ ෂෙන්ෂෙන් නගරයේ පැවැත්වෙන ආසියා-පැසිෆික් ආර්ථික සහයෝගිතා සංවිධානයේ (APEC) සමුළුවට සමගාමීව පැවැත්වේ. සාකච්ඡාවේ කොටසක් ප්රසිද්ධියේ පැවැත්වීමට නියමිතය. ඊට පෙර ට්රම්ප් සහ ෂී ජින්පිං අතර වෙනම වෙළෙඳ සාකච්ඡාවක් ද පැවැත්වෙනු ඇත.
න්යෂ්ටික අවි නිරායුධකරණය, යුක්රේනය, ඉරානය, ආර්ථිකය සහ වෙළෙඳාම යන කරුණු මෙම සාකච්ඡාවල ප්රධාන මාතෘකා වනු ඇති බව ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයා පවසා තිබේ. මේ අතර, රුසියාව ප්රකාශ කර ඇත්තේ රටවල් තුන අතර සාකච්ඡා සඳහා යෝජනා හුවමාරු වෙමින් පවතින බවත්, ඒකාබද්ධ ප්රකාශයක් නිකුත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් ද සාකච්ඡා සිදුවන බවත්ය.
මෙම හමුව සම්බන්ධයෙන් යුක්රේනය සහ යුරෝපීය අගනගර තුළ යම් බියක් මතුව තිබේ. එනම්, තමන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් තොරව මෙම බලවතුන් තිදෙනා තමන්ගේ අනාගතය පිළිබඳ තීරණ ගනු ඇතැයි යන සැකයයි. යුක්රේන ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් සෙලෙන්ස්කි ද කියා සිටියේ කියෙව්හි සහභාගීත්වයකින් තොරව තම රටේ අනාගතය තීරණය විය හැකි බවයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම සමුළුව ලෝකය බලපෑම් කලාපවලට බෙදා වෙන් කිරීමේ උත්සාහයක් වනු ඇතැයි යන අදහස මොස්කව් ප්රතික්ෂේප කර තිබේ.
එසේ නම්, මෙම නායකයන් සාකච්ඡා කිරීමට අපේක්ෂා කරන්නේ කුමක්ද? ඔවුන්ට එකඟතාවකට පැමිණිය හැකි කරුණු මොනවාද? එක් එක් නායකයාගේ අපේක්ෂාවන් මොනවාද?
රුසියාව මෙම සමුළුව හඳුනාගෙන ඇත්තේ න්යෂ්ටික අවි නිරායුධකරණය, උපායමාර්ගික ස්ථාවරත්වය සහ ජාත්යන්තර ආරක්ෂාව පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීමට ලැබෙන අවස්ථාවක් ලෙසය.
රුසියානු ජනාධිපතිවරයාගේ සහායක යූරි උෂාකොව් ප්රකාශ කර ඇත්තේ රුසියාව මේ සම්බන්ධයෙන් සිය යෝජනා බීජිං වෙත ඉදිරිපත් කර ඇති බවත්, සූදානම් කිරීම් පිළිබඳව වොෂින්ටනයේ ප්රතිචාරය සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කරමින් සිටින බවත්ය.
යුක්රේන ගැටුම විසඳීම සඳහා වොෂින්ටනය සමඟ පවත්වාගෙන යන සාකච්ඡා ඉදිරියට ගෙන යාමට ද රුසියාව අපේක්ෂා කරයි. පසුගිය සතියේ ඇමෙරිකානු නියෝජිතයන් සමඟ පුටින් පැවැත්වූ නවතම හමුවෙන් අනතුරුව උෂාකොව් ප්රකාශ කළේ ෂෙන්ෂෙන්හිදී ට්රම්ප් සමඟ පැවැත්වෙන සාකච්ඡාවලදී යුක්රේන අර්බුදයට විසඳුමක් සෙවීම සම්බන්ධයෙන් පවතින “සමස්ත ගැටලු පරාසයම” සාකච්ඡා කරනු ඇතැයි රුසියාව අපේක්ෂා කරන බවයි.
මේ අතර, ට්රම්ප් සිය ප්රධානතම ප්රමුඛතාව ලෙස රුසියාව සහ චීනය සමඟ න්යෂ්ටික සාකච්ඡා පැවැත්වීම හඳුන්වා දී තිබේ. ඉරානයේ යුද්ධය අවසන් කිරීමේ උත්සාහයන් සහ ඔහුගේ “ප්රියතම මාතෘකාව” ලෙස හැඳින්වූ යුක්රේන ගැටුම ද සාකච්ඡා කරන බව ඔහු පවසා ඇත.
චීනය සමඟ වෙනම පැවැත්වෙන සාකච්ඡාවේදී ඇමෙරිකානු-චීන වෙළෙඳ ගිවිසුම ක්රියාත්මක කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු වනු ඇති බව ට්රම්ප් පරිපාලනය ප්රකාශ කර තිබේ.
සඳුදා සිය ස්ථාවරය පැහැදිලි කළ බීජිං පාලනය කියා සිටියේ ගෝලීය සාමය ආරක්ෂා කිරීම, උපායමාර්ගික ස්ථාවරත්වය ශක්තිමත් කිරීම සහ අනෙකුත් ගැටලු සම්බන්ධයෙන් පවතින මතභේද කළමනාකරණය කිරීම පිළිබඳව නායකයන් සාකච්ඡා කරනු ඇති බවයි.
න්යෂ්ටික අවි මෙම හමුවේ ප්රධාන මාතෘකාවක් වන්නේ ඇයි?
ඇමෙරිකාව සහ රුසියාව අතර උපායමාර්ගික න්යෂ්ටික අවි සීමා කළ අවසන් ගිවිසුම වූ New START ගිවිසුම පෙබරවාරි මාසයේදී කල් ඉකුත් වීමත් සමඟ එම රටවල් දෙකටම නව ආදේශක ගිවිසුමක් නොමැති තත්ත්වයක් උද්ගත වී තිබේ.
ඇමෙරිකාව ද එසේ කරන්නේ නම්, තවත් වසරක කාලයක් සඳහා සිය න්යෂ්ටික අවි සංඛ්යාව සම්බන්ධයෙන් පැවැති සීමාවන් ස්වේච්ඡාවෙන් පවත්වාගෙන යාමට සූදානම් බව මොස්කව් ප්රකාශ කළේය.
එතැන් සිට ට්රම්ප් නව ගිවිසුමක් සඳහා යෝජනා කර ඇති අතර, චීනයේ වර්ධනය වෙමින් පවතින න්යෂ්ටික අවි ගබඩාව ද එයට ඇතුළත් කළ යුතු බව අවධාරණය කර තිබේ.
එහෙත් චීනය ඊට විරෝධය පළ කරමින් කියා සිටින්නේ තම න්යෂ්ටික අවි ශක්තිය ඇමෙරිකාවේ සහ රුසියාවේ න්යෂ්ටික අවි ශක්තියට වඩා බෙහෙවින් අඩු බවයි. එබැවින් විශාලතම න්යෂ්ටික අවි ගබඩා හිමි රටවල් පළමුවෙන්ම අවි අඩු කිරීමේ වගකීම භාරගත යුතු බව බීජිං පාලනයේ අදහසයි.
මේ අතර, උපායමාර්ගික ස්ථාවරත්වය සහ න්යෂ්ටික නිරායුධකරණය පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට සූදානම් බව මොස්කව් ද පෙන්වා දී තිබේ. එක් එක් රටේ ආරක්ෂාවට හානි නොවන ආකාරයෙන් ක්රමානුකූලව සහ සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් න්යෂ්ටික අවි අඩු කිරීමේ ක්රියාවලියකට රුසියාව සහාය දක්වයි.
එහෙත් ඉදිරි අවි පාලන ගිවිසුම්වලදී බ්රිතාන්යයේ සහ ප්රංශයේ න්යෂ්ටික හැකියාවන් මෙන්ම නේටෝ සංවිධානයේ න්යෂ්ටික අවි ස්ථානගත කිරීම් ද ඇතුළුව පුළුල් මිලිටරි සමතුලිතතාව සැලකිල්ලට ගත යුතු බව රුසියාව අවධාරණය කර තිබේ.
ෂෙන්ෂෙන් සාකච්ඡාවල අරමුණ මෙම ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා ආරම්භ කිරීම බව ඇමෙරිකානු නිලධාරීන් පවසන නමුත්, ක්ෂණික එකඟතාවක් ඇති වනු ඇතැයි අපේක්ෂා නොකරන බව ද ඔවුහු අවධාරණය කරති.
කෘත්රිම බුද්ධිය සම්බන්ධයෙන් ආරක්ෂක එකඟතාවකට පැමිණිය හැකිද?
න්යෂ්ටික අවි භාවිතය සම්බන්ධ තීරණ ගැනීමේදී මිනිස් පාලනය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම, ෂෙන්ෂෙන්හිදී එකඟතාවකට පැමිණිය හැකි වඩාත්ම බලාපොරොත්තු සහගත ක්ෂේත්රයක් ලෙස සැලකේ.
2024 වසරේදී ඇමෙරිකාව සහ චීනය මෙම මූලධර්මය පිළිගත් අතර, රුසියාව ද සිය න්යෂ්ටික අවි භාවිතය සම්බන්ධ තීරණ ගැනීමේදී මානව විනිශ්චය ප්රධාන වන බව පවත්වාගෙන යයි.
South China Morning Post පුවත්පතට අනුව, සමුළුව සඳහා සූදානම් වන නිලධාරීන් න්යෂ්ටික අවි පාලන පද්ධතිවලට එල්ල විය හැකි සයිබර් ප්රහාර සහ කෘත්රිම බුද්ධිය ආධාරයෙන් සිදුකරන ප්රහාර තහනම් කිරීම ඇතුළුව, එම මානව පාලනය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වන එකඟතා පිළිබඳව සාකච්ඡා කර තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, ස්වයංක්රීය අවි ආයුධ සම්බන්ධයෙන් පුළුල් තහනමක් පැනවීම තවමත් මතභේදාත්මකය. වොෂින්ටනය ස්වේච්ඡා නීතිරීතිවලට කැමැත්ත පළ කරන අතර, බීජිං අනාගතයේදී නීත්යනුකූල ගිවිසුමක් ඇති කර ගැනීමට සහාය දක්වයි. අනෙක් අතට, එකඟ වූ නිර්වචන නොමැතිව ක්ෂණික සීමා පැනවීමට මොස්කව් විරෝධය දක්වයි.
මෙම මිලිටරි සාකච්ඡාවලට අමතරව, ඇමෙරිකාව සහ චීනය බරපතළ කෘත්රිම බුද්ධි සිදුවීම් පිළිබඳව එකිනෙකාට අනතුරු ඇඟවීම සඳහා වෙනම සන්නිවේදන මාර්ගයක් ස්ථාපිත කරමින් සිටිති. උසස් මට්ටමේ කෘත්රිම බුද්ධි ආකෘති නිකුත් කිරීමට පෙර ඒවායේ ආරක්ෂාව පරීක්ෂා කිරීම පිළිබඳව ද සාකච්ඡා පවතී.
ඇමෙරිකානු භාණ්ඩාගාර ලේකම් ස්කොට් බෙසන්ට් ප්රකාශ කර ඇත්තේ උසස් මට්ටමේ කෘත්රිම බුද්ධි ආකෘති නිකුත් කිරීමට පෙර ඒවා පරීක්ෂා කිරීම ඇතුළුව, කෘත්රිම බුද්ධියෙන් මතුවන අවදානම් සම්බන්ධ සහයෝගිතාව ඉදිරියට ගෙන යාමට ෂෙන්ෂෙන් සාකච්ඡා උපකාරී වනු ඇති බවයි.
යුක්රේනය සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කළ හැක්කේ කුමක්ද?
යුක්රේන ගැටුමට විසඳුමක් සෙවීමේදී ට්රම්ප් සහ පුටින් යන දෙදෙනාම යුරෝපයේ නව පුළුල් ආරක්ෂක ව්යුහයක් නැවත සලකා බලා නිර්වචනය කිරීමේ අවශ්යතාව අවධාරණය කරති. එමඟින් යුක්රේනය සම්බන්ධයෙන් ඇති කරගන්නා ඕනෑම විසඳුමක් ශක්තිමත් සහ වගකීම්සහගත ගෝලීය ආරක්ෂක රාමුවක් තුළ ක්රියාත්මක කිරීම ඔවුන්ගේ අරමුණයි.
ට්රම්ප් නේටෝ සංවිධානයේ නවීකරණය කළ NATO 3.0 ආකෘතියක් පිළිබඳ අදහස ඉදිරිපත් කරන අතර, පුටින් අවධාරණය කරන්නේ ආරක්ෂක සහතික සහ අන්යෝන්ය වගකීම් සහතික කිරීමේ වැදගත්කමයි.
චීනය ද දෙපාර්ශ්වයේම නීත්යනුකූල ආරක්ෂක අවශ්යතා සැලකිල්ලට ගනිමින් සාකච්ඡාමය විසඳුමක් ලබා ගැනීමට සහාය දක්වා තිබේ. ගැටුමට හේතු වූ මූලික කරුණු ද එම විසඳුම තුළ ආමන්ත්රණය කළ යුතු බව චීනයේ ස්ථාවරයයි. මොස්කව් ද නැවත නැවතත් අවධාරණය කර ඇත්තේ එම මූලික හේතු විසඳීමේ අවශ්යතාවයි.
කෙසේ වෙතත්, යුක්රේනය සහ බටහිර යුරෝපීය රටවල් මෙම ආරක්ෂක ව්යුහය පිළිබඳ සාකච්ඡාවලට ප්රමුඛත්වය දීමට විරෝධය පළ කරමින්, කුමන තත්ත්වයක් යටතේ වුවද පළමුව සටන් විරාමයක් ඇති කළ යුතු බව ඉල්ලා සිටිති.
මින්ස්ක් ගිවිසුම් අනිසි ලෙස භාවිත කරමින් යුක්රේනයට නැවත සන්නද්ධ වීමට, සිය හමුදා ප්රතිසංවිධානය කිරීමට සහ රුසියානු භාෂාව කතා කරන ජනගහනයට එරෙහි යුද්ධය තීව්ර කිරීමට අවස්ථාව ලබා දුන් බවට රුසියාව චෝදනා කරයි. එබැවින් එවැනි සටන් විරාම යෝජනාවක් මොස්කව් සම්පූර්ණයෙන්ම ප්රතික්ෂේප කර තිබේ.
රුසියාව, ඇමෙරිකාව සහ යුක්රේනය අතර අබුඩාබිහිදී පැවැති නවතම ත්රෛපාර්ශ්වික සාකච්ඡාවලදී ප්රධාන සිරකරුවන් හුවමාරුවක් සම්බන්ධයෙන් එකඟතාවකට පැමිණීමට හැකි විය.
එම සාකච්ඡාවලින් අනතුරුව සහ පසුගිය සතියේ මොස්කව්හිදී පුටින් හමුවීමෙන් පසුව, ට්රම්ප්ගේ විශේෂ නියෝජිතයන් වන ස්ටීව් විට්කොෆ් සහ ජැරඩ් කුෂ්නර් ද පුළුල් කලාපීය ආරක්ෂක ව්යුහයක අවශ්යතාව අවධාරණය කර තිබේ.
දෙපාර්ශ්වයේම ජීවිත හානි දිනෙන් දින ඉහළ යාම හේතුවෙන් කඩිනම් විසඳුමක් අවශ්ය බව ට්රම්ප් පවසා ඇත. ආසියානු සංචාරය සඳහා පිටත්වීමට පෙර අදහස් දක්වමින් ඔහු කියා සිටියේ යුක්රේනය පරාජය වෙමින් සිටින බවත්, දෙපාර්ශ්වයේම මාසිකව සිදුවන විශාල ජීවිත හානි හේතුවෙන් ෂෙන්ෂෙන්හිදී මෙම ගැටුම පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීම අවශ්ය බවත්ය.
චීනය සිරකරුවන් හුවමාරු කිරීමේ වැඩපිළිවෙළ සහ මානුෂීය සටන් විරාම සාදරයෙන් පිළිගෙන තිබේ. විශේෂයෙන්ම ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ආර්යාව මෙලනියා ට්රම්ප්ගේ සම්බන්ධීකරණයෙන් සිදු වූ මානුෂීය ක්රියාමාර්ග පිළිබඳව ද චීනය අවධානය යොමු කර ඇත. එවැනි පියවර දිගුකාලීන සහ නීත්යනුකූල සාම ගිවිසුමක් ගොඩනැඟීමට උපකාරී විය යුතු බව බීජිං පාලනයේ අදහසයි.
මේ අතර, ඇමෙරිකානු විසඳුම් යෝජනා සහ රුසියාවේ අදහස් පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා පුටින් සහ ට්රම්ප් අතර වෙනම හමුවක් සංවිධානය කිරීමට ද රුසියාව කටයුතු කරමින් සිටින බව ජනාධිපති සහායක යූරි උෂාකොව් ප්රකාශ කර තිබේ. එම හමුවේ වේලාව සහ ආකෘතිය තවමත් සම්බන්ධීකරණය කෙරෙමින් පවතී.
ඉරානය සම්බන්ධයෙන් කුමක් සාකච්ඡා වේවිද?
ෂෙන්ෂෙන් සාකච්ඡාවල න්යාය පත්රයට ඉරාන යුද්ධය ද ඇතුළත් වන බව ඇමෙරිකානු නිලධාරීන් තහවුරු කර තිබේ.
ඉරානයේ සමීප හවුල්කරුවන් වන රුසියාව සහ චීනය, එම ගැටුම අවසන් කිරීමට සහාය විය හැකිදැයි සොයා බැලීමට ට්රම්ප් අපේක්ෂා කරයි.
රුසියාව සහ චීනය දෙරටම නැවත නැවතත් සාකච්ඡාමය විසඳුමක් සඳහා කැඳවුම් කර ඇති අතර, ගැටුම තවදුරටත් උත්සන්න කිරීම ප්රතික්ෂේප කර තිබේ. කලාපීය ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් ඉරානය සහ එහි අසල්වැසි රටවල් අතර මැදිහත්වීම සහ සංවාදය සඳහා ද මොස්කව් සහාය පළ කර ඇත.
ඉරානයේ ප්රධානතම තෙල් ගැනුම්කරු වන චීනය ද වොෂින්ටනයෙන් ඉල්ලා ඇත්තේ තවදුරටත් ප්රහාර එල්ල කිරීම නතර කරන ලෙසත්, හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීමට සහාය වන ලෙසත්ය.
හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියේ ගමනාගමනයට බාධා එල්ල වීම හේතුවෙන් ලොව පුරා බලශක්ති පිරිවැය ඉහළ ගොස් තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, ඉරාන යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා ට්රම්ප් ඉදිරිපත් කිරීමට බලාපොරොත්තු වන නිශ්චිත විසඳුම් යෝජනා මොනවාද යන්න ඇමෙරිකානු නිලධාරීන් මෙතෙක් හෙළි කර නැත.
ට්රම්ප් සහ ෂී අතර වෙළෙඳ සාකච්ඡාවලදී අවධානය යොමු වන්නේ කුමකටද?
පුටින් සමඟ එක්වීමට පෙර ට්රම්ප් සහ ෂී ජින්පිං වෙනම සාකච්ඡාවක් පැවැත්වීමට නියමිතය. එහිදී 2025 ඔක්තෝබර් මාසයේදී ඇති කරගත් අස්ථාවර වෙළෙඳ සටන් විරාමය රැකගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු වනු ඇත.
එම වෙළෙඳ එකඟතාව යටතේ ඇමෙරිකාව තීරුබදු සහ තාක්ෂණික සීමා කිරීම් තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට එකඟ වූ අතර, ඊට ප්රතිචාර වශයෙන් චීනය ඇමෙරිකානු කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන මිලදී ගැනීමට සහ දුර්ලභ පෘථිවි ඛනිජ අපනයනයට ප්රවේශය ලබාදීමට එකඟ විය.
කෙසේ වෙතත්, දෙපාර්ශ්වයේම එකඟතා ක්රියාත්මක කිරීමේදී ප්රමාදයන් මතුව තිබේ.
ඇමෙරිකාව චෝදනා කරන්නේ චීනය පොරොන්දු වූ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන මිලදී ගැනීමේදී ප්රමාද වන බවත්, දුර්ලභ පෘථිවි ඛනිජ අපනයනය සම්බන්ධ බාධා තවදුරටත් පවත්වාගෙන යන බවත්ය.
මේ අතර, හිටපු Nvidia ප්රධාන විධායක නිලධාරී ජෙන්සන් හුවාං සම්බන්ධ මෑතකදී මතුවූ ඔත්තු බැලීමේ චෝදනාවකින් පසුව, උසස් මට්ටමේ ඇමෙරිකානු කෘත්රිම බුද්ධි චිප් සඳහා චීනයට ප්රවේශ වීම සම්බන්ධයෙන් වොෂින්ටනය තවදුරටත් දැඩි සීමා පනවා තිබේ.
උසස් මට්ටමේ ඇමෙරිකානු කෘත්රිම බුද්ධි චිප් විදේශීය දත්ත මධ්යස්ථාන හරහා චීන සමාගම් වෙත ලබාගැනීම ඉලක්ක කරගත් නව නීතිරීති ඇමෙරිකාව සඳුදා ප්රකාශයට පත් කළේය. කෘත්රිම බුද්ධි ආකෘති පුහුණු කිරීම සඳහා භාවිත කරන දත්ත මධ්යස්ථාන ද ඒ අතරට ඇතුළත් වේ.
එබැවින් ෂෙන්ෂෙන්හිදී විශාල ජයග්රහණයක් අපේක්ෂා නොකෙරේ. ප්රධාන අරමුණ වන්නේ ජනවාරි මාසයේදී කල් ඉකුත් වීමට නියමිත වෙළෙඳ සටන් විරාමය බිඳ වැටීම වළක්වා ගනිමින්, තවදුරටත් සාකච්ඡා කිරීම සඳහා කාලය ලබා ගැනීම බව විශ්වාස කෙරේ.
'නව යාල්ටා සමුළුවක්' පිළිබඳ බියක් මතුවන්නේ ඇයි?
ඇමෙරිකාව, චීනය සහ රුසියාව එකම සාකච්ඡා මේසයකට එක්වීමේ හැකියාව කුඩා රටවල් සහ සාකච්ඡාවලින් පසෙකට වී සිටින යුරෝපීය රටවල් අතර කනස්සල්ලක් ඇති කර තිබේ.
බොහෝ දෙනා 1945 වසරේ පැවැති යාල්ටා සමුළුව සිහිපත් කරමින් අනතුරු අඟවන්නේ, එදා දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ලෝක පිළිවෙළ සකස් කිරීම සඳහා වින්ස්ටන් චර්චිල්, ජෝසෆ් ස්ටාලින් සහ ෆ්රෑන්ක්ලින් ඩී. රූස්වෙල්ට් එක්වූ ආකාරයට මෙවර ද බලවත් රටවල් තුනක් ලෝකය බෙදා ගැනීමට උත්සාහ කළ හැකි බවයි.
එහෙත් මෙවර තත්ත්වයේ විශේෂත්වය වන්නේ බටහිර යුරෝපීය නායකයන් කිසිවකු මෙම සාකච්ඡාවට සහභාගී නොවීමයි.
මෙම විරෝධතා අතර ප්රමුඛ ස්ථානයක් ගෙන ඇත්තේ යුක්රේන ජනාධිපති සෙලෙන්ස්කි ය. සාකච්ඡාවලට බලපෑම් කිරීමට උත්සාහ කරන ඔහු කියා සිටින්නේ කියෙව්හි සහභාගීත්වයකින් තොරව යුක්රේනයේ අනාගතය තීරණය කළ හැකි බවයි.
යුක්රේනයේ බටහිර යුරෝපීය සහායකයෝ ද සාකච්ඡාවලට සහභාගී නොවී, විවිධ ප්රකාශ සහ විවේචන ඉදිරිපත් කරමින් පසෙකින් සිටීමේ ප්රතිපත්තියක් අනුගමනය කරති. විශේෂයෙන්ම අබුඩාබි සාකච්ඡා සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ගේ ප්රතිචාරය විවේචනයට ලක්ව තිබේ.
ඔවුන්ගේ එකම ප්රතිචාරය වූයේ නව කමිටුවක් පිහිටුවීම බවත්, එමඟින් යුරෝපා සංගමයේ (EU) ගෝලීය බලපෑම අඩුවෙමින් පවතින බව තවදුරටත් පැහැදිලි වූ බවත් විවේචකයෝ පවසති.
කෙසේ වෙතත්, ෂෙන්ෂෙන් සමුළුව ලෝකය බලපෑම් කලාපවලට බෙදා වෙන් කිරීමේ උත්සාහයක් වනු ඇතැයි යන අදහස මොස්කව් ප්රතික්ෂේප කර තිබේ.
ක්රෙම්ලිනයේ ප්රකාශක දිමිත්රි පෙස්කොව් අවධාරණය කර ඇත්තේ,
“අපගේ ලෝක පිළිවෙළ පිළිබඳ දැක්ම වන්නේ කිසිවකු විසින් වෙනත් කිසිවකු මත ලෝක පිළිවෙළක් බලහත්කාරයෙන් පටවනු නොලැබිය යුතු බවයි.”
මෙම හමුවෙන් සැබෑ ප්රගතියක් ලෙස සැලකිය හැක්කේ කුමක්ද?
නායකයන් තිදෙනාම එකිනෙකට වෙනස් ප්රමුඛතා සහිතව ෂෙන්ෂෙන් වෙත පැමිණෙන බැවින්, න්යෂ්ටික අවි නිරායුධකරණය, වෙළෙඳාම හෝ යුක්රේන හා ඉරාන යුද්ධ සම්බන්ධයෙන් විශාල එකඟතාවන් ඇති වනු ඇතැයි අපේක්ෂා නොකෙරේ.
රටවල් තුන ඒකාබද්ධ ප්රකාශයක් සකස් කිරීම සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කරමින් සිටින නමුත්, එම සාකච්ඡා දුෂ්කර බවත් එකඟතාවකට පැමිණීම සහතික කළ නොහැකි බවත් යූරි උෂාකොව් ප්රකාශ කර තිබේ.
පොදු ප්රකාශයක් සම්බන්ධයෙන් එකඟතාවකට පැමිණීමට නොහැකි වුවහොත්, නායකයන් තිදෙනාම තම තමන්ගේ ඇගයීම් වෙන වෙනම ඉදිරිපත් කරනු ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම හමුවේ වැදගත්කම තනි ගිවිසුම් හෝ එකඟතාවලට පමණක් සීමා නොවන බව චීන නීතිවේදියකු සහ Soochow විශ්වවිද්යාලයේ සභාපති මහාචාර්යවරයකු වන වික්ටර් ගාඕ RT සමඟ අදහස් දක්වමින් ප්රකාශ කර තිබේ.
ඔහුට අනුව, මෙම සමුළුවේ වැදගත්ම අර්ථය වන්නේ සබඳතාවල ආතතීන් පැවතියද, ලෝකයේ බලවත්ම රටවල් තුනට සෘජු සන්නිවේදනය පවත්වාගෙන යා හැකි බව ලෝකයට පෙන්වා දීමයි.
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ස්ථාපිත වූ ජාත්යන්තර පිළිවෙළේ හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් බවට මෙම හමුව පත්විය හැකි බව ද ගාඕ පෙන්වා දී තිබේ.
යුක්රේනය, ඉරානය, කෘත්රිම බුද්ධිය සහ වෙළෙඳාමට අමතරව, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ප්රතිසංස්කරණය කිරීම සහ ප්රධාන බලවතුන් අතර යුද්ධයක් ඇතිවීම වැළැක්වීම පිළිබඳව ද නායකයන් සාකච්ඡා කළ හැකි බව ඔහු යෝජනා කරයි.
What could Putin, Xi, and Trump discuss at their meeting in China?
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්රධාන පුවත්
ටෙන්ඩර් කැඳවීමක් නැතිව ඊශ්රායලයෙන් හදිසියේ ඩ්රෝන යානා මිල දී ගන්නේ ඇයි?.. - ධර්ම ශ්රී කාරියවසම්ගෙන් අනාවරණයක්..
චීවරධාරී රාජාංගනයේ සද්ධාරතන අත්අඩංගුවට..
ගෝලීය බලවතුන් තිදෙනාගේ ඓතිහාසික හමුවෙන් සාකච්ඡා වන ප්රධාන මාතෘකා මොනවාද?..
ඥානසාර හිමියන්ගේ චීවරය ඉවත් කිරීමට එරෙහි රිට් පෙත්සම් විභාගය අද අභියාචනාධිකරණයේදී..
රාජ්ය බිඳ දැමීමේ ක්රියාන්විතය දැන් උච්චතම තැනට ඇවිත්.. – රටේ සංස්කෘතිය සහ බුදුදහම බිඳවැටීමේ ක්රියාන්විතය පිටුපස සැඟවුනු කතාව වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාර හෙළිකරයි..
ආසියා–ශාන්තිකර ප්රජාවක් පිළිබඳ දිගුකාලීන දැක්ම යථාර්ථයක් බවට පත් කිරීමේ අරමුණින් චීනය යළිත් APEC මෙහෙයුම් වගකීම භාරගනී..
ගෝලීය දකුණේ ස්වෛරීභාවය සහ ආර්ථික නිදහස වෙනුවෙන් මොස්කව් ජාත්යන්තර සමුළුවේදී විමල් වීරවංශ ගෙන් විශේෂ දේශනයක්!
අටමස්ථානාධිපති ස්වාමීන්වහන්සේගේ භූමිකාවට බාධා නොකර ඊට ශක්තියක් වීම මහජනයාගේ යුතුකමක්.. - ජාතික සංවිධාන කියයි
Nvidia ප්රධානී ජෙන්සන් හුවාං ඉවත් කිරීමට අවශ්ය වූයේ කාටද?.. – 'ප්රේමණීය උගුල' පිටුපස ඇති AI බල අරගලය පිළිබඳ හෙළිදරව්වක්..
දරුවන් පාසල්වලට ඇතුළත් කිරීම 40,000කින් අඩුවෙලා..
අයවැය සජීවීව නැරඹීමට රාජ්ය නිලධාරීන්ට පහසුකම් සපයන ලෙසත්, එහි ඡායාරූප ලබාගෙන ඉදිරිපත් කරන ලෙසත් දන්වලා!..
ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ අධිකරණ බලය ඉක්මවා සැකකරුවන් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමට එරෙහිව අභියාචනාධිකරණයට රිට් පෙත්සමක්..
ෂී ජින්පින්ග්: ජාතික පුනර්ජීවනයේ ගමනේදී සන් යාත්-සෙන්ගේ උරුමය ඉදිරියට ගෙන යා යුතුයි
ඉරාන ජනතාව සාගින්නෙන් පෙළවීමට ඇමෙරිකාව තර්ජනය කරනවායැයි ටෙහෙරානය පවසයි..
NVIDIA ප්රධානියා ඉවත් කිරීම පිටුපස ඇත්තේ චීන ඔත්තු කතාවක් නොව ඒකාධිකාරී තාක්ෂණික කුමන්ත්රණයක්.. - ආචාර්ය ජගත් චන්ද්රවංශ
මෝදි සහ අනුර විවෘත කළ දඹුල්ලේ ශීතාගාර සංකීර්ණයේ ලක්ෂ ගණනක තඹ බට සොරකමක්..