වැරැද්ද බල්තසාර්ගේ ද?..

Nov 11, 2026 at 11:23 AM

|

Lanka Leader

පහුගිය දවස්වල හැම දෙනාම වගේ “කොළඹ වැව” ගැන කතා කළා. හදිස්සියේ වැටිච්ච තරමක් ලොකු වැස්සක් එක්ක වතුර බැස්සේ නැති හින්දා තමයි කොළඹ “වැවක්” හැදුණේ.

කලින් අවුරුදු ගණනාවක ම, මීට වඩා ලොකු වැහි වැහලා තියෙන බවකුත් වාර්තාවුණා. ඒත් කොළඹ මහ ඉස්පිරිතාලෙට වතුර දැම්මා කියලා අපි කවදාවත් අහලා තිබුණේ නෑ. ගුණසිංහපුරේ වතුරෙන් යටවෙච්ච බවකුත් අපි අහලා තිබුණේ නෑ. ඒත් මේ වතාවේ ඒ හානි සිද්දවුණා.

මෙහෙම වුණේ ඇයි? ජනාධිපති කාර්යාගේ ම මුල්වෙලා “ක්ලීන් ශ්‍රී ලංක” කියලා වැඩසටහනක් බොහොම සද්දෙට ක්‍රියාත්මක කරමින් තියෙද්දි මෙහෙම වුණේ ඇයි?

ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ ආරක්‍ෂක හා නාගරික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් විදිහට කටයුතු කරන කාලයේ (2010 – 2015 කාලයේ) දී, ඔහු කොළඹ කුණු ප්‍රශ්නය මුළුමනින් ම විසඳපු බවට මතයක් තියෙනවා. 2005 ඉඳලා ඔහු දරපු ආරක්‍ෂක ලේකම් තනතුරට නාගරික සංවර්ධන විෂයයත් එකතුවුණාට පස්සේ ඔහු නගරය පිරිසිදු කරන වැඩේට හමුදාව යොදවපු බවටත් චෝදනාවක් එල්ලවුණා. කොහොම හරි, ඔහු ඒ තනතුර දරපු කාලයේ දී, කොළඹ කුණු ගොඩගැහුණේ නෑ.

හැබැයි මේ කුණු අතුරුදහන් කිරීමේ කාර්යයේ දී නො කළ යුතු වැඩක් කරපු බව තමයි මගේ අදහස. ඒ නො කළ යුතු වැඩේ තමයි කොළඹ නගරයේ කුණු බක්කි ඉවත්කිරීම.

දැන් කොළඹ විතරක් නෙවෙයි මේ සිරිලංකාවේ කිසිම නගරයක පාරවල් අයිනේ කුණු බක්කි නෑ. මේ විදිහට, ලෝකයේ නගරවල පාරවල් අයිනේ කුණු බක්කි අයින් කරපු එක ම රටත් මේ සිරිලංකාව වෙන්න ඕන.

එක දවසක් කොළඹ ඉඳලා රිකිල්ලගස්කඩ ගෙදරකට යද්දි, කොළඹ දී ගත්ත කෑමක් කාලා ඉතුරුවෙච්ච අපද්‍රව්‍ය දාන්න තැනක් නැතුව මම ඒක රිකිල්ලගස්කඩ හිතවතාගේ ගෙදරට ම ඇරැගෙන ගියා. ඒ කුණු ටික බැහැර කරන්න තැනක් පාර අයිනේ හොයාගන්න බැරිවෙච්ච හින්දා තමයි මම එහෙම කළේ.

මිනිස්සුන්ට තමන්ගේ කුණු බැහැර කරන්න තැන් ඕන. ගෙවල්වල එකතුවෙන ලොකු කුණු ගොඩවල් ඒ ආශ්‍රිතව හදපු තැන්වලට භාරදෙන්න පුළුවන්. නගරවලට එන මිනිස්සු ඇරැගෙන එන කෑම පාර්සලේ කෑවාම ඉතුරුවෙන කොළේ දාන්න කුණු බක්කි තියෙන්න ඕන. තමන් කන ටොපියක කොළේ දාන්න තැනක් තියෙන්න ඕන. බස් ටිකට් එකක් දාන්න තැනක් තියෙන්න ඕන.

කුණු බක්කි තිබුණා කියලා නගර කැතවෙන්නේ නෑ. කුණු බක්කිවල කුණු අයින් කළේ නැතිනම් නගර කැතවෙනවා. ඒක ඇත්ත. දවසකට හත් අට වතාවක් - අඩුම තරමින් පැය දෙකකට වතාවත්, නගරවල තියෙන කුණු බක්කිවලට එකතුවෙන කුණු අයින් කරන්න ඕන. ඒ වගේ ම, කුණු බක්කිත් පිරිසිදු කරලා, ලස්සනට තියාගන්න ඕන. එහෙම ලස්සනට කුණු බක්කි තියාගන්න රටවල් ඕන තරම් තියෙනවා. හැබැයි එහෙම නො කර, කුණු බක්කි අයින් කරපු රටකට තියෙන්නේ නම් මේ සිරිලංකාව විතරයි.

අපේ අය නාගරික කුණු ප්‍රශ්නය විසැඳුවේ අමුතු ම විදිහකට. කුණු නැතිකිරීම වෙනුවෙන් කුණු බක්කි නැති කළා. මේක ඉතාමත් අඥාන වැඩපිළිවෙළක්. කුණු බක්කි නැතිවුණාම මිනිස්සු අසරණ වෙනවා. දවසකට කොච්චරක් නම් පිටස්තර මිනිස්සු කොළඹට එනවා ද? හුඟක් අය බත් බැඳගෙනත් එනවා. කොළඹ පාරවල් අයිනේ නවත්තලා තියෙන මගී ප්‍රවාහන බස් සහ පාසල් බස් රථ ගැන හිතන්න. ඉස්පිරිතාලවලට යන එන මිනිස්සු කන්දරාව ගැන හිතන්න.

මෙහෙම පිට ඉඳලා කොළඹ එන අයට තමන් ගෙදරින් ගෙනාපු කෑම එක කාලා, ඉතුරුවෙන කුණු දන්න තැනක් නෑ. ඉතින් මෙහෙම කුණු නගරය මතුපිටින් අතුරුදහන් වෙනවා. ඒ කුණු නගරයේ කාණුවලට රිංගවන හින්දා තමයි මේ අතුරුදහන්වීම සිද්දවෙන්නේ.

මේක මිනිස්සුන්ගේ අශිෂ්ටකම, හැදියාවක් නැතිකම පෙන්නන කාරණයක් නෙවෙයි. මේක නගර පාලනය කරන අයගේ අශිෂ්ටකම හින්දා සිද්දවෙන වැඩක්. මිනිස්සුන්ට කුණු බැහැර කරන්න තැන් හදලා දෙන එක නගර පාලනය කරන අයගේ වගකීමක්. ඒ වෙනුවෙන් පාරවල් අයිනේ කුණු බක්කි තියෙන්න ඕන. ඒවාට එකතුවෙන කුණු පැය දෙකෙන් දෙකට අයින් කරවන එකත් නගර පාලනය කරන අයගේ වගකීමක්. ඒ වගේ ම, හැම කුණු බක්කියක් ම පිරිසිදු කරලා, ඒවා ලස්සනට තියාගන්න එකත් නගර පාලනය කරන අයගේ වගකීමක්.

නගර පාලනය කරන අය තමන්ගේ ඒ වගකීම ඉටු කරන්නේ නැතුව, මිනිස්සුන්ට දොස් කියලා වැඩක් නෑ. මේ විසැඳුම ක්‍රියාත්මක කරන කල්, කොළඹ වතුරට යටවෙන එක වළක්වන්නත් බෑ.

ඉතින් කුණු බක්කි අයින් කරලා නගරයක් ලස්සන කරන්න බෑ කියන එක අදාළ බලධාරියෝ තේරුමගන්න ඕන. හැම ලස්සන නගරයක ම කුණු බක්කි තියෙනවා. කුණු බක්කි නැත්තේ කුණු හංගන බලධාරියෝ ඉන්න නගරවල විතරයි.

- ආචාර්ය වරුණ චන්ද්‍රකීර්ති