සමබිම මඤ්ඤං..

Oct 24, 2026 at 04:53 AM

|

Lanka Leader

සමබිම කියලා හඳුන්වාගන්න බෝඩ් ලෑලි පක්‍ෂය විසින් ලියපු මඤ්ඤං ලිපියක් කියෙව්වා. ඒ ලිපියට මාතෘකාව කරගෙන තිබුණේ මාඕ ත්ස-තුං විසින් කිව්ව කතාවක බහුභූත පරිවර්තනයක්.

“ලෝකය ම මහා අවුලක - තත්ත්වය ඉතාමත් හොඳයි” (天下大乱，形势大好; Great chaos under heaven, the situation is excellent) කියලා මාඕ ත්ස-තුං කියපු කතාව තමයි මේ ලිපියට අදාළ කරගන්න හිතලා තියෙන්නේ.

හැබැයි මේ කියමනේ තියෙන යෙදුම් ගැන මෙලෝ අලබෝලයක් දන්නේ නැති හින්දා සමබිම මුග්ධයෝ ඒක “ස්වර්ගයේ සියල්ල අවුල් ය; තත්වය කදිමයි” කියලා ලියලා. ඊට අමතරව, මාඕ මේ කතාව කිව්වේ සංස්කෘතික විප්ලවය වෙනුවෙන් කියලා තවත් මඤ්ඤං කතාවක් කියලා. එතැනින් නවතින්නේ නැතුව, මාඕ මේ කතාව “තම බිරිඳට ලියා යැවූ ලිපියක උදෘත පාඨය” විදිහට යොදලා තිබුණා කියලා තකතීරු ගොන් කතාවකුත් ඒ බහුභූත ලිපියට එකතු කරලා.

මම මේ කාරණය පැහැදිළි කරන්නම්.

天下 (Under heaven) කියන්නේ “ස්වර්ගය” නෙවෙයි. සමබිමේ අණ්ඩපාලයෝ චීන දන්නේ නැති බව මම දන්නවා. ඒත් මේ ගොන්නු “Under” කියන ඉංග්‍රීසි වචනයේ තේරුමවත් දන්නේ නැද්ද?

මේ කියන්නේ “ස්වර්ගය” ගැන නෙවෙයි “ස්වර්ගය යට” තියෙන දෙයක් කියලා “under heaven” කියන ඉංග්‍රීසි වචන දෙක දන්න පොඩි ළමයෙක්ට වුනත් තේරෙනවා. ඒත් සමබිමේ ගොන්නුන්ට මේ තරම් පොඩි දෙයක්වත් තේරුම්ගන්න බෑ.

“දෙව්ලොවට පහළින්” (天下, Under heaven) තියෙන්නේ මොකක්ද? ඒ තමයි මේ මනුස්ස ලෝකය. ඉතින් චීන 天下 කියන වචනයෙන් කියන්නේ මේ මනුස්ස ලෝකය ගැන. මේ කියන්නේ භෞතික ලෝකයක් ගැන විතරක් නම් නෙවෙයි. භෞතික දේවලවලට අමතරව මිනිස්සුන්ට අදාළ අධ්‍යාත්මික, සංස්කෘතික හැම දෙයක් ම මේ යෙදුමෙන් ආවරණය කෙරෙනවා.

මේ ගැන Wikipedia මෙහෙම කියලා තියෙනවා. චීන දන්නේ නැති අයට ඒ විස්තරය කියවන්න පුළුවන්.

Tianxia (天下, everything under Heaven), in historical Chinese cultural understanding, is either the entire geographical world or the metaphysical realm of mortals.

“ඉපැරැණි චීන ලෝක විග්‍රහයට අනුව, Tianxia (天下, දෙව්ලොවට පහළින් සියල්ල) කියන යෙදුමින් සමස්ත භූගෝලීය ලෝකය, එහෙම නැතිනම් මිනිස්සුන්ගේ අධ්‍යාත්මික ලෝකය හැඳින්වෙනවා” කියලා මේ විකිපීඩියා විස්තරය සිංහලෙන් කියන්න පුළුවන්.

මේ යෙදුම ඉතාමත් ලස්සනට සුප්‍රසිද්ධ “රාජධානි තුනේ අන්දරය” (三国演义, Romance of the Three Kingdoms) පොතේ මුල් ම වාක්‍යයේ යොදාගෙන තියෙනවා. ඒ වාක්‍යය මෙහෙමයි.

“හැ‍මෝම දන්න විදිහට, ලෝකයේ හැටි මෙහෙමයි; සෑහෙන කාලයක් වෙන්වෙලා තියෙන දේවල් අන්තිමේ දී එකතුවෙනවා; සෑහෙන කාලයක් එකතුවෙලා තියෙන දේවල් නැවතත් වෙන්වෙනවා” (话说天下大势，分久必合，合久必分, Domains under heaven, after a long period of division, tends to unite; after a long period of union, tends to divide).

ඉතින් මාඕ ත්ස-තුංගේ ප්‍රකාශයේ මුල් කොටස “ලෝකය ම මහා අවුලක” (天下大乱, Great chaos under heaven) කියලා තේරුම්ගත්තම හරි. ඇත්තෙන් ම, මෙතැන “ලෝකය” කියන වචනය වෙනුවට “පරිස්ථිතිය” වගේ පණ්ඩිත වචනයකුත් යොදාගන්න පුළුවන්. මාඕ ත්ස-තුං මේ ප්‍රකාශයෙන් ඒ ප්‍රකාශය කරපු කාලයේ ලෝකයේ පැවැතිච්ච සමස්ත තත්ත්වය සහ වර්ධනය වෙමින් පැවැතිච්ච ප්‍රවණතාව යන දෙක ම ඇතුළත් කරගත්ත “ආර්ථික - දේශපාලන - සමාජ වාතාවරණයක්” ගැන කියනවා. ඉතින් එහෙම “තත්ත්වයක්” ගැන කියන්න “පරිස්ථිතිය” කියන වචනය ගොඩක් ගැලැපෙනවා.

1960 ගණන් වෙද්දි, ලෝකය ම මහ අවුල් ජංජාලයකට තල්ලුවෙලා තිබුණා. ලෝකය පුරා ම ජාතික විමුක්ති ව්‍යාපාර ඔළුව ඉස්සුවා. ගරා වැටෙමින් තිබිච්ච යටත්විජිත පාලක රටවල් ඒ ජාතික විමුක්ති සටන් මර්දනය කරන්න ගිහිල්ලා ලෝකය තවත් අවුල් කළා. ඇමෙරිකාව වියට්නාමයේ හිරවෙච්ච එකෙනුත් මේ අවුල තවත් විදිහකට ප්‍රකාශවුණා.

ඇමෙරිකාවේ කළු ජාතිකයෝ තමන්ගේ සිවිල් අයිතිවාසිකම් දිනාගන්න කරපු සටන, ජෝන් කෙනෙඩි ඝාතනය වගේ දේවල් හින්දා ඇමෙරිකාවෙත් අර්බුදකාරි තත්ත්වයක් ඇතිවෙලයි තිබුණේ. ඒ වෙද්දි, ඇමෙරිකාවේ නිෂ්පාදන ඵලදායිතාව සෑහෙන්න පහළ බැහැලා තිබීමෙන් මේ තත්ත්වය තවත් බරපතල කළා.

ඒ මදිවට, “රන් සම්මුතිය” (Gold standard) තවදුරටත් පවත්වාගෙන යන්න බැරි වාතාවරණයකුත් ඉස්සරහට ආවා. ඒ කාරණය මුල් කරගෙන ප්‍රංශය සහ ඇමෙරිකාව අතරත් අවුලක් ඇතිවුණා.

නිකිටා කෘෂෙප් කරපු පාවාදීමෙන් පස්සේ සෝවියට් දේශයත් අවුලකට තල්ලුවුණා. 1964 ඔක්තෝබර් 14 වැනි දා, ලියොනිඩ් බ්‍රෙස්නෙව් ඇතුළු සෝවියට් නායකයෝ එකතුවෙලා නිකිටා කෘෂෙප් බලයෙන් ඉවත් කළත් සෝවියට් දේශයට ශක්තිමත් විදිහට නැගිට්ටවන්න බැරිවුණා. 1964 ඉඳලා, සෝවියට් දේශයේ ආර්ථිකය එක තැන පල්වෙලා යුගයක් (An era of stagnation) ආරම්භ වුණා.

මෙන්න මේ විදිහට ලෝකය පුරා ම ඇතිවෙච්ච ව්‍යාකූල තත්ත්වය ඉතාමත් හොඳින් නිරීක්‍ෂණය කරලා තමයි මාඕ ත්ස-තුං “ලෝකය ම මහා අවුලක” (天下大乱, Great chaos under heaven) කියලා කිව්වේ.

මාඕ ත්ස-තුං මේ නිරීක්‍ෂණය ඉදිරිපත් කළේ සමබිම ගොබ්බයෝ කියන විදිහට “තම බිරිඳට ලියා යැවූ ලිපියක” නෙවෙයි. මාඕ ත්ස-තුං මේ කතාව අවස්ථා ගණනාවක ම කියලා තියෙනවා. ඒ අතරින්, 1971 දී කියපු කතා හුඟක් ප්‍රසිද්ධයි. ඊට කලිනුත් රාජතාන්ත්‍රික කටයුතුවලට අදාළව මාඕ ත්ස-තුං මේ කතාව කියලා තියෙනවා. 1971 වෙද්දි, මාඕ ත්ස-තුංගේ වයස අවුරුදු 78 ක්. ඒ වයසක මනුස්සයා තමන්ගේ බිරිඳට ලියුම් ලිව්වා කියලා හිතන්න පුළුවන් සමබිමේ ඉන්න දීප්ති කුමාර ගුණරත්න වගේ ගොබ්බයන්ට විතරයි.

1971 ජුලි 9 වැනි දා ඉඳලා 11 වැනි දා දක්වා, හෙන්රි කිසින්ජර් (Henry Kissinger) ඉතාමත් රහසිගත විදිහට චීනයේ සංචාරයක යෙදුණා. මේ සිද්දිය ඉබේ ඇතිවෙච්ච එකක් නෙවෙයි.

ලෝකයේ ඇතිවෙලා තිබුණු මහා ව්‍යාකූල තත්ත්වය ඉතාමත් හොඳින් අවබෝධ කරගෙන හිටිය මාඕ ත්ස-තුං 1968 ඇමෙරිකාවේ ජනාධිපතිවරණය දිහා ඇහැ ගහගෙන හිටියා. ඒ මැතිවරණයට තරඟ කරපු අපේක්‍ෂකයන්ගේ කතා, අදහස් දැක්වීම ඉතාමත් තියුණු විදිහට අධ්‍යයනය කළා. ඒ තරඟයට ඉදිරිපත් වෙච්ච රිචඩ් නික්සන්ගේ වෙනසත් ඔහු දැක්කා. ඒ ජනාධිපතිවරණයෙන් ජයග්‍රහණය කරපු රිචඩ් නික්සන් 1969 ජනවාරි 20 වැනි දා ඇමෙරිකාවේ ජනාධිපති ධුරයේ දිවුරුම් දුන්නා.

ඉතින් රිචඩ් නික්සන්ට දැල එළන වැඩක් මාඕ ත්ස-තුං පටන්ගත්තා. ඒකට අදාළ පුංචි පුංචි වැඩ මහ ගොඩක් මෙහෙයවන අතර ම, ඔහු 1970 ඔක්තෝබර් 1 වැනි දා පෙයි-චිං නුවර පවත්වපු ජාතික දින උත්සවයට සහභාගීවෙන්න කියලා එඩ්ගාර් ස්නෝ (Edgar Snow) ගෙන්න ගත්තා. 1937 දී, එඩ්ගාර් ස්නෝ පළ කරපු “චීනයට ඉහළින් රතු තරුවක්” (Red Star Over China) පොත ලියන කාලේ ම තමයි මාඕ ත්ස-තුං ඔහුව අඳුරගෙන තිබුණේ. 1970 ඔක්තෝබර් 1 වැනි දා, මේ යාළුවෝ දෙන්නා එකට එකතුවෙලා ථියැන්-අන්-මන් චතුරස්‍රයේ දී ජාතික දින පෙළපාළිය නැරැඹුවා.

මේ සිද්දිය ලෝක ප්‍රවෘත්තියක් බවට පත්වුණා. ඉතින් බටහිර මාධ්‍ය ආයතනවල කට්ටිය එඩ්ගාර් ස්නෝ පස්සේ පන්න පන්න චීනය ගැනත්, මාඕ ගැනත් අහන්න පටන්ගත්තා. ඒ අතර “විශේෂ” අයත් අඩුවක් නැතුව ඉන්න ඇති. ඒ හැම කෙනෙක්ට ම කියන්න කතා මහ ගොඩක් එඩ්ගාර් ස්නෝ ළඟ තිබුණා. ඉතින් ඒ කතා හරහා ඇති කරගත්ත විශ්වාසය පදනම් කරගෙන මහා රාජතාන්ත්‍රික ගනුදෙනුවකට අදාළ වැඩ ආරම්භ කෙරුණා.

1971 මාර්තු 28 වැනි දා ඉඳලා අප්‍රේල් 7 වැනි දා දක්වා, ජපානයේ නගෝයා (Nagoya) නගරයේ පවත්වපු 31 වැනි ලෝක මේස පන්දු ශූරතාවලිය (World Table Tennis Championships - 1971) අවස්ථාවේ ඇතිවෙච්ච සිද්දිය අපි හැමෝ ම දන්නවා. ඒ “පිං-පොං රාජතාන්ත්‍රික කටයුත්ත” (Ping-Pong Diplomacy) ඇති කරගත්තෙත් එහෙම ම තමයි. ඉතින් ඊට මාස 3 කට පස්සේ, 1971 ජූලි 9 වැනි දා ඉඳලා 11 වැනි දා දක්වා, හෙන්රි කිසින්ජර් (Henry Kissinger) ඉතාමත් රහසිගතව චීනයේ සංචාරයක නිරතවුණා.

1971 ඔක්තෝබර් 25 වැනි දා, චීනයට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ නිල සාමාජිකත්වය සහ ආරක්‍ෂක මණ්ඩලයේ ස්ථිර ආසනය හිමිවුණා.

තවත් මාස කීපයක් ගතවුණාම, 1972 පෙබරවාරි 21 වැනි දා ඉඳලා 28 වැනි දා දක්වා සතියක කාලයක් රිචඩ් නික්සන් ජනාධිපතිවරයා චීනයේ සංචාරය කළා.

මුළු ලෝකය ම අවුල්වෙලා තියෙන කාලයක තමයි මාඕ ත්ස-තුං මේ හපන්කම කළේ. ඉතින් මේ වැඩේට සූදානම් වෙන කාලයේ ඔහු නිතර ම “ලෝකය ම මහා අවුලක - තත්ත්වය ඉතාමත් හොඳයි” කියලා කියන්න පුරුදුවෙලා හිටියා.

1971 ජුලි මාසයේ, කිසින්ජර්ගේ රහසිගත සංචාරයට වැඩ කරද්දි, ඊට මාස දෙකකට කලින්, 1971 මැයි මාසයේ දී මාඕ ත්ස-තුං “ලෝකය ම මහා අවුලක - තත්ත්වය ඉතාමත් හොඳයි” කියන උපදේශය චෝ අන්-ලැයි අගමැතිතුමාට ලබාදුන්නා. කිසින්ජර්ගේ සංචාරයේ දී, අදාළ සාකච්ඡා මෙහෙයවන්න ඕනත් මේ කාරණය හිතේ තියාගෙන කියලා මාඕ ත්ස-තුං කිව්වා. ඉතින් ඇමෙරිකවේ බල පරාක්‍රමය ඉස්සරහා නැවෙන්න ඕනකමක් චෝ අන්-ලැයි අගමැතිතුමා ඇතුළු පිරිසට තිබුණේ නෑ.

චීනය සහ ඇමෙරිකාව අතර සම්බන්ධකම් වර්ධනය කරගනිමින් තියෙද්දි, තමන්ට චීනයෙන් ලැබෙන උදව් අඩුවෙයි (එහෙමත් නැතිනම්, නැතිවෙයි) කියලා වියට්නාමය හිතුවා. ඉතින් 1971 නොවැම්බර් 22 වැනි දා, උතුරු වියට්නාමයේ අගමැති ෆාම් වෑන් දොං (Pham Van Dong) ප්‍රමුඛ නියෝජිත පිරිසක් චීනයට ගිහිල්ලා මාඕ ත්ස-තුං මුණගැහුණා. ඒ සාකච්ඡාවේදීත්, මාඕ ත්ස-තුං “ලෝකය ම මහා අවුලක - තත්ත්වය ඉතාමත් හොඳයි” කරුණු පැහැදිළි කරලා තමන්ගේ උදව් මොන විදිහකින්වත් අඩු කරන්නේ නෑ කියලා තහවුරු කළා.

ඩෙරිඩාගේ Deconstruction බහුභූතය “විසංයෝජනය” කිය කියා උඩදාපු දීප්ති කුමාර ගුණරත්නලා මාඕ ත්ස-තුංගේ ප්‍රකාශය තේරුම්ගත්ත විහිළු ස්වරූපය දැන් පැහැදිළියි නේ ද? මේ හැම එකෙක් ම කොහෙන් හරි අහුලගත්ත කෑලි ටිකක් උඩදාන ගෙම්බෝ ටිකක් මිසක් කිසිම දැනුමත් තේරුමත් තියෙන මිනිස්සු නෙවෙයි.

- ආචාර්ය වරුණ චන්ද්‍රකීර්ති