News Category
From Date
To Date
Maximum Number of Result

මිනිරන් ආකරයක් මත ඉඳගෙන පිටරටට අතපාන රටක්... මිනිරන් පතල් 3000ක් තිබුණු රටේ දැන් තියෙන්නෙ 3යි… අදටත් ලෝකයේ හොඳම මිනිරන්, ග්‍රැෆීන් තියෙන්නෙ අපේ රටේ…

Nov 1, 2023 at 01:24 PM
|

භූ විද්‍යාව පිළිබඳ මෙරට රාජ්‍ය ආයතනයක් ආරම්භ වී ඇත්තේ 1903 වර්ෂයේදීය. එම ආයතනයේ ප්‍රධාන ඛනිජ විද්‍යාඥයා ලෙස කටයුතු කර ඇත්තේ මෙරට ශ්‍රේෂ්ඨ කතුවරයෙක් වූ ආනන්ද කුමාරස්වාමී මහතාය. ඔහුගේ උපදෙස් මත ඛනිජ සම්පත් ගවේෂණය කරගෙන ගිය ඉංග්‍රීසි ජාතික ඛනිජ ගවේෂකයන් විසින් මෙරට පොළොව තුළ නිධන්ව තිබෙන ඛනිජ බොහෝමයක් සොයාගෙන තිබේ. ඒ අතරින් ප්‍රධාන මිනිරන්ය.

එම ගවේෂකයන් විසින් මෙරට මිනිරන් නිධි සිතියම්ගත කර තිබේ. එම සිතියමට අනුව මාතර සිට ත්‍රිකුණාමලය දක්වා මිනිරන් නිධියක් සහිත තීරුවක් පිහිටා තිබේ. ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ සිට කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය පුරා තැන, තැන මිනිරන් නිධි පිහිටා තිබේ. කුරුණෑගල, ගලේවෙල ආදී ප්‍රදේශවල සිට කන්ද උඩරට දක්වා මිනිරන් නිධි පිහිටා තිබේ. පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ හිටපු උප කුලපති භූ ගර්භ විද්‍යා මහාචාර්ය අතුල සේනාරත්න විසින් මෑතක අලුත්ම මිනිරන් නිධියක් නාවලපිටියෙන් සොයාගත් බව හේ අපට පැවසුවේය. එහෙත් දැන් අප සිටිනුයේ මෙරටට පමණක් නොව ලෝකයේම වටිනා කඳු පන්තියක් වන මිනිරන් කන්ද පාමුලය. ලෝකයේ මිල අධික සුවිශේෂී මිනිරන් සහිත කන්ද පාමුලය. කිලෝ මීටර් දහයකට වැඩි වපසරියක විහිදෙන මිනිරන් කන්ද පිහිටා තිබෙනුයේ දොඩම්ගස්ලන්ද, කහටගහ ප්‍රදේශයට සහ මැල්සිරිපුර රා ගෙදරට මායිම්වය. එම කඳු පන්තියේ දකුණු පස කෙළවරේ නැගෙනහිර බෑවුමේ කහටගහ මිනිරන් පතල පිහිටා තිබේ. උතුරු කෙළවරේ බටහිර බෑවුමේ මැල්සිරිපුර රා ගෙදර මිනිරන් පතල පිහිටා තිබේ.

ප්‍රථම වරට රා ගෙදර මිනිරන් පතල ආරම්භ කර ඇත්තේ 1830 ගණන්වලය. එමෙන්ම මෙරට විශාලතම සහ වටිනාකමින් වැඩි මිනිරන් සහිත පතල රා ගෙදර මිනිරන් පතල බව ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් හඳුනාගෙන තිබිණි. මෙරට පතල් ඉතිහාසයේ ලෝකයට වැඩිම මිනිරන් ප්‍රමාණයක් ලබා දී ඇත්තේ ද රා ගෙදර පතලෙනි. එමෙන්ම මෙරට මිනිරන් නිෂ්පාදනයේ 50% ක් නිෂ්පාදනය කර ඇත්තේ රා ගෙදර පතලෙනි. මේ පතල පවත්වාගෙන ගිය ඩිමෙල් නමැති ව්‍යාපාරිකයා ලොව දැවැන්තම මිනිරන් ව්‍යාපාරිකයා ලෙසට ද ප්‍රකටව සිටි බව ද වාර්තා වේ. මැල්සිරිපුර නගරය බිහි වී ඇත්තේ ද රා ගෙදර පතල නිසා බව කරුණු වාර්තා වේ. ‘මැල්සිරිපුර’ නම පටබැඳී ඇත්තේ රා ගෙදර පතලෙ අයිතිකරුගේ නාමය ද සම්බන්ධ කරමිනි. ඉඩම් අක්කර සියයක් පුරාවට මිනිරන් නිධිය විසිරී ඇති රා ගෙදර පතලේ තවම කැණීම් කරනුයේ අඩි දෙසීය හැත්තෑහයක් පමණ දුරකය. මේ වනවිට කහටගහ පතලේ කැණීම් සිදු වනුයේ අඩි තුන්දහසකට ආසන්න දුරකය. බෝගල පතලෙ කැණීම් සිදු වනුයේ අඩි දෙදහසකට ආසන්න දුරකය. රා ගෙදර මිනිරන් කැණීම් කරන අඩි දෙසීය හැත්තෑහයක් පහළ පතලට අපි බැස්සෙමු. භීතිය, ත්‍රාසය, පිරුණු ඒ ගමන දුෂ්කරය. එම පතලෙ බැසගෙන කැණීම් කරන මිනිසුන් ගැන දුකත් සිතිණි. එහෙත් ඔවුන් සතුටින්, විනෝදයෙන් පතල තුළ වැඩ කරන අයුරු දුටු විට මම පුදුම වෙමි.

කන්නෙත් කරලවයි රට හාලේ බතට, බොන්නෙත් බොර දියයි පූරුවේ කළ පවට

පතල් කවි මගෙ මතකයට නැඟිණි. එහෙත් එදා බොර දිය බීගෙන, පන්දම් එළියෙන් කැණීම් කරපු පතල් කර්මාන්තය ඉතිහාස පාඩමක් පමණි. දැන් පතලෙ පතුළට යන තෙක් හොඳින් වාත්‍රාශය තිබේ. කෑම, බීම පතලට ලැබේ. සියලු කැණීම් සිදු කරනුයේ යන්ත්‍රානුසාරයෙනි. එහෙත් පතල් රැකියාව වෙනම කතාවකි. පෙළගැසෙන කතාව මෙරට මිනිරන් පතල් කර්මාන්තයට අත්ව ඇති අනුවේදනීය ඉරණම ගැන ය. මිනිරන් කන්ද පාමුල රා ගෙදර පතල සොයාගෙන අප පැමිණියේ එහි හිමිකරු සුනිත්‍ය බලශක්ති අධිකාරියේ හිටපු සභාපති කීර්ති වික්‍රමරත්න මහතා හමුවීමටය. පතලට බැස්සෙ කතාව පතුලෙන්ම පටන්ගැනීමට අවැසි බැවිණි. වික්‍රමරත්න මහතා ද මෙරට පතල් කර්මාන්තයේ ඉතිහාසයෙන්ම කතාවට ප්‍රවිෂ්ට විය.

“දෙවැනි ලෝක යුද්ධය පටන් ගන්න කාලය වෙනකොට මෙරට මිනිරන් පතල් 3000 ක් තිබුණා. ජපානයට පසු ආසියාවේ ආර්ථික වශයෙන් ශක්තිමත් රට විදිහට මෙරට දියුණු වෙලා තිබුණේ මිනිරන් කර්මාන්තය නිසයි. එකල ලෝකයේ මිනිරන් නිෂ්පාදනය කරන රටවල් අතර අපේ රට පළමුවන ස්ථානයේ පසු වුණා. වසරකට මිනිරන් ටොන් 35000 ට වැඩි ප්‍රමාණයක් අපනයනය කළා. දෙවැනි ලෝක යුද්ධයෙන් පසු 1960 ගණන්වල මෙරට පෞද්ගලික වතු රජය සතු කර ගත්තා. ඒ අනුව සියලුම මිනිරන් පතල් රජය සතු වුණා. ඒ වගේම රජය සතුවීමත් සමඟ මෙරට විශාල කර්මාන්ත සංඛ්‍යාවක් වැහිලා ගියා. අවසානයේ මෙරට ඉතිරි වුණේ මිනිරන් පතල් දෙකයි. ඒ කහටහගහ පතලයි. බෝගල පතලයි. රා ගෙදර මේ පතලත් අතහැර දාලා තිබුණේ. පසුව අවුරුදු තිස් ගානකටත් වැඩි කාලයක් ලංකාවේ කැණීම් කෙරුණේ ගහටගහ, බෝගල පතල් දෙක විතරයි. මම ජර්මනියේ බර්ලින් විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉගෙනගෙන වසර දෙකක් එම විශ්වවිද්‍යාලයේම ඉංජිනේරුවෙක් විදිහට රැකියාවක් කරල ලංකාවට ඇවිත් මෙරට ප්‍රථම ඛනිජ සම්පත් ගවේෂණ ආයතන ආරම්භ කළා. මේ රට සංවර්ධනය කිරීමට නම් පොළව යට තියෙන ඛනිජ සම්පත් එළියට අරගෙන අගය එකතු කළ නිෂ්පාදන වශයෙන් ලෝක වෙළෙඳපොළට නිකුත් කළ යුතු බව මම විශ්වාස කළා. ලෝකයේ සංවර්ධිත රටවල් බොහෝමයක් දියුණු වෙලා තියෙන්නෙ ඒ, ඒ රටවල ඛනිජ සම්පත් කැණීම් කර වෙළෙඳාම් කිරීමෙන් ලබන ආදායමෙන්. ඒත් යල් පැන ගිය ක්‍රම භාවිතයෙන් ඛනිජ සම්පත් කැණීම් කර සාර්ථක ප්‍රතිඵල ගන්න බැරි බවත් අධ්‍යයනවලින් තහවුරු වුණා. විශේෂයෙන්ම සම්ප්‍රදායක ක්‍රම භාවිතයෙන් අඩි දෙසීයකට වඩා දුරකට පතල් බහින්න බෑ. මෙරට පතල් වැසී යෑමට ඒකත් ලොකු බලපෑමක් වුණා…”

“අතහැර දාලා තිබුණු රා ගෙදර පතල මම මිලදී ගත්තෙ 2011 වර්ෂයේදී. මේ පතල මම ගත්ත බව දැනගත් පසු ලෝකයේ සිටින දැවැන්තම මිනිරන් සමාගම් දහයෙන් අටක නියෝජිතයන් ලංකාවට ඇවිත් මා සමඟ සාකච්ඡා කළා. ඊට අමතරව තවත් ලොව පිළිගත් ව්‍යාපාරිකයන් රාශියක්ම ඇවිත් සාකච්ඡා කළා. පතල, මිනිරන් අධ්‍යයන කරලා මා සමඟ සම්බන්ධ වෙලා වැඩ කරගෙන යෑමට බොහෝ ආයෝජකයන් කැමැති වුණා. සමහර ආයෝජකයන් හය, හත් පාර ලංකාවට ඇවිත් මා සමඟ සාකච්ඡා කළා. ඩොලර් මිලියන හාරසියේ සිට හයසිය, හත්සිය දක්වා මුදල් ආයෝජනය කිරීමටත් එකඟ වුණා. ඒකට ප්‍රධාන වුණේ මිනිරන් අතර තිබෙන පරමාණුක ස්ථරවල (ග්‍රැෆීන්) වටිනාකම ගැන මම ලෝකයට සන්නිවේදනය කිරීම නිසයි. ග්‍රැෆීන් යනු නැනෝ තාක්‍ෂණයට අවශ්‍ය ප්‍රධාන අමුද්‍රව්‍යයක්. මේ වන විටත් ලෝකයේ තාක්‍ෂණ උපකරණ රාශියක් නිෂ්පාදනය කිරීමට ග්‍රැෆීන් භාවිත කරනවා. ග්‍රැෆීන් ඛනිජය වානේවලට වඩා දෙසීය ගුණයකින් ශක්තිමත්. ඒත් පුළුන් පොදක් තරමට සැහැල්ලුයි. ග්‍රැෆීන් හරහා ප්‍රතිරෝධයක් නොමැතිව විදුලිය ගමන් කිරීමේ හැකියාව තියෙනවා. දත්ත ගබඩා කර තබාගැනීමේ චිප් නිෂ්පාදනයට අත්‍යවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍යයක්. ඉලෙක්ටි්‍රක් වාහනවල බැටරිය නිෂ්පාදනය කිරීමට ග්‍රැෆීන් අමුද්‍රව්‍ය අත්‍යවශ්‍යයි. සරලව කියනවා නම් ග්‍රැෆීන් යනු මේ ලෝකයේ විනාශකාරී ගමන හැරවීමට තිබෙන ඖෂධයක්. අපේ භාෂාවෙන් කියතොත් කෝකටත් තෛලය වගේ ඛනිජයක්…”

මිනිරන් ආකරයක් මත ඉඳගෙන පිටරටට අතපාන රටක්

“ලෝකයේ හොඳම ග්‍රැෆීන් නිෂ්පාදනය කරන්න පුළුවන් අපේ පතලෙන් බව 2015 වර්ෂයේදී සිංගප්පූරු ඛනිජ ගවේෂණ සමාගමකින් සිදු කළ පර්යේෂණයකින් ඔප්පු වුණා. ඒ පර්යේෂණ වාර්තාව ජනගත කිරීමත් එක්ක මට විවිධාකාර ප්‍රශ්න ආවා. පතල මිලදී ගත්ත මුදලට වඩා දහගුණයකට වැඩි මුදලකට නැවත පතල මගෙන් ඉල්ලුවා. අපේ පතල රජයට පවරා ගැනීමට කිහිප විටක්ම උත්සාහ කළා. ඒ සියලු දේ අසාර්ථක වෙනකොට දෙපාරක් මට වෙඩි තියන්න උත්සාහ කළා. මගෙ වාහනයෙ කෑලි ගලවලා තිබුණා. ඒ හැම මාරකයකින්ම මම බේරුණා. ඒත් අන්තවාදීන් නතර වුණේ නෑ. මිනිරන් කන්දෙ කොටස් දහයෙන් හතක් තිබුණේ මගේ නමට. ඒවා කැන්සල් කෙරෙව්වා. ග්‍රැෆීන් නිෂ්පාදනයට අවශ්‍ය කෙමිකල් අපනයනයට අවශ්‍ය බලපත්‍රය නොදී අවුරුදු ගාණක් ප්‍රමාද කරනවා. රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට වරදාන ලබාදෙමින් අපේ පතලෙන් අසාමාන්‍ය ලෙස බදු අය කිරීමට කටයුතු කරගෙන යනවා. අපි සමඟ එකතු වෙලා හවුලෙ පතල සංවර්ධනය කිරීමට පැමිණි විදේශීය ආයෝජකයන් කිහිපදෙනෙක්ව අභූත චෝදනා කියලා හරවලා යැව්වා. ඉතාම සැලසුම්සහගතව, විශාල මුදල් වියදම් කරමින් ඔවුන්ගේ රටවලට ගිහින් අපි සමඟ සාකච්ඡා කරපු ආයෝජකයන් මුණගැහිලා පතල සම්බන්ධයෙන් බොරු කියලා තිබුණා. මට බොහෝම හිතවත් එංගලන්ත ජාතික ආයෝජකයෙක් ලංකාවට ඇවිත් පතලට ආයෝජනය කරන්න සියලු කටයුතු සිද්ධ කරලා යනකොට ගුවන් යානය තුළදී විදේශීය ගෑනු කෙනෙක් අපේ පතල ගැන අභූත චෝදනා කියලා තිබුණා. මොනතරම් හිතවත්කම් තිබුණත් ලොකු ආයෝජනයකදී සැකයක් මතු වුණොත් දෙපාරක් නෙමෙයි, කිහිප සැරයක් හිතනවා. අන්තිමේ ඔහුත් ආයෝජනයට අකැමැති වුණා. මේ වන තෙක් කිසිදු විදේශීය අයෝජකයෙක් අපිත් සමඟ සම්බන්ධ වෙලා වැඩ කරන්න ඉඩ ලබාදෙන්නෙ නෑ. අපේ ෆෝන් ටැප් කරලා දුරකථන ඇමැතුම්වලට සවන් දෙමින් තොරතුරු ලබාගන්නවා. එහෙම කරන්නෙ මාත් එක්ක තිබෙන අමනාපයකට නෙමෙයි. මිනිරන්, ග්‍රැෆීන් නිෂ්පාදනය තුළින් මේ රට සංවර්ධනය කළ හැකි බව ඒ අන්තවාදී පිරිස් පැහැදිලිව දන්න නිසයි…”

“මම මේ කර්මාන්තය දියුණු කරන්නෙ උත්සාහ කරන්න මට සල්ලි හම්බ කරන්න නෙමෙයි. පතුළට වැටිලා තියෙන මේ රට සංවර්ධනය කරන්න. අපේ රට ලෝකයට ණය නැති රටක් බවට පත් කරන්න. මෙරට මිනිරන් කර්මාන්තය දියුණු කළොත් ග්‍රැෆීන් කන්ටේනර් දහයක්, පහළොවක් පිටරට යනකොට අයි.එම්.එෆ්. එකෙන් අපිට දෙන ඩොලර් බිලියන 3.9 ක් මුදල උපයන්න පුළුවන්. මගේ පතල තවම අඩි තුන්සීයක් නෑ. තව අඩි හාර, පන්දාහසක් පහළට කැණීම් කරන්න පුළුවන්. අවුරුදු පන්සීයකට වැඩි කාලයකට මිනිරන්, ග්‍රැෆීන් නිෂ්පාදනය කරන්න පුළුවන්. ඒත් මිනිරන් කර්මාන්තය දියුණු කරන්න කිසිම රජයකින් අපිට උදව් කළේ නෑ. මේ රජයෙන් සහයෝගයක් ලැබෙන්නෙත් නෑ. මේ කර්මාන්තය කරගෙන යනකොට එන තර්ජන, ගර්ජන කියන්න නිලධාරියෙක් නෑ. හරිම අවාසනාවන්ත තත්ත්වයක්. මේ වෙන කිසිවක් නිසා නෙමෙයි අපි ඉපදිච්ච ආගමේ, ජාතියේ වැරැද්ද. වෙන රටක මේ වටිනා මිනිරන් පතල් තිබුණා නම් මේ වෙනකොට ලෝකයේ ධනවත්ම රාජ්‍ය ඒ රට. අපේ රටේ දේශහිතෛෂී ව්‍යාපාරිකයන්ගෙන් මම ඉල්ලා සිටින්නෙ අපි එකතු වෙලා මේ කර්මාන්තය ගොඩ දාමු. මේක තමයි රට වෙනුවෙන් කරන්න පුළුවන් උපරිම යුතුකම…” ව්‍යාපාරික ඔබට කීර්ති වික්‍රමරත්න විවෘත ආරාධනාවක් කරන්නේය.

එමෙන්ම විශාල ඛනිජ සම්පත් ප්‍රමාණයක් තිබෙන, පුනර්ජනනීය බලශක්තිය, වටිනා ශාක පද්ධතියක් තිබෙන මෙරට ලෝකයේ බොහෝ රටවලට වැදගත්ය. ඉන්දියාව, චීනය, ඇමෙරිකාවට පමණක් නොවේ, දියුණුයි යැයි කියන ලෝකයේ සියලු රටවල් මෙරට ගැන අවධානයෙන් සිටින බව සැබෑය. මේ වෙනකොට ලෝකය හසුරුවන ජාත්‍යන්තර අන්තවාදී කණ්ඩායම් අපේ රට ගැන නිරන්තර අවධානයෙන් සිටින බවට ද තොරතුරු අනාවරණය වේ. එම සංවිධාන සමඟ සම්බන්ධ වී මෙරට දේශපාලනය කරන අන්තවාදී පිරිස් එකී සංවිධානවලට අවශ්‍ය දේ ඉටු කරදීමට වලි කන බව ද වාර්තා වේ. මෙරට ඛනිජ සම්පත් කැණීම් කොට අගය එකතු කළ භාණ්ඩ ලෙස ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළට ඉදිරිපත් කිරීම තුළින් කෙටි කාලයකින් රට සංවර්ධනය වන බව අවබෝධ කරගෙන සිටින අන්තවාදී සංවිධාන, මෙරට බිලි බා ගැනීමට වලිකන ප්‍රබල රටවල් ඛනිජ සම්පත් කැණීම් කිරීමට ඉඩ ලබා නොදෙන බව කීර්ති වික්‍රමරත්න පමණක් නොව ඛනිජ කැණීම් ක්‍ෂේත්‍රයේ ව්‍යාපාර කරන කිහිපදෙනෙක්ම අපට කීහ. ඒ එම අන්ත්‍රවාදී සංවිධානවලට සහ මෙරට බිලි බා ගැනීමට වෙර දරන රටවලට අවැසි මේ රට තව, තවත් හිඟමනට පත් කිරීමය. එවිට අපේ රට ඔවුන්ට ගොදුරු කිරීමට පහසුය. අපේ ඛනිජ සම්පත් කොල්ලකාගෙන යෑමට පහසුය. මේ වනවිටත් ඛනිජ සම්පත් ආශ්‍රිත කර්මාන්ත පවත්වාගෙන යන රජයේ, පෞද්ගලික අංශයේ ආයතනවලට අන්තවාදී දේශපාලුවන් විසින් විවිධාකාර ගැටලු මතු කරන බව ද සැබෑය. කීර්ති වික්‍රමරත්න විසින් රා ගෙදර පතල මිලදී ගත් දිනයේ සිට අනේක විධ ප්‍රශ්න ඇති කරන අන්තවාදී දේශපාලනඥයන්ගේ අරමුණ වී ඇත්තේ ඔහුව ඛනිජ කර්මාන්තයෙන් නෙරපා හැරීමට බව හේ අපට පැවසීය. එහෙත් රට වෙනුවෙන් පැමිණෙන දුක් කම්කටොලු දරාගෙන මිනිරන් කර්මාත්තයෙන් මේ රට සංවර්ධනයට රැගෙන යෑමට වෙර වීර්ය දරන බව ඔහු අපට පැවසීය.

එහෙත් භූ විද්‍යාව පිළිබඳ මෙරට රාජ්‍ය ආයතනයක් ආරම්භ වී ඇත්තේ 1903 වර්ෂයේදීය. භූ විද්‍යා පිළිබඳ අධ්‍යයන අංශයක් ආරම්භ වී ඇත්තේ 1965 වර්ෂයේදී ය. ආරම්භක අවධියේ මෙරට භූ විද්‍යාඥයන් නොසිටියේය. ගවේෂණ කටයුතු සිදු කරගෙන ගොස් ඇත්තේ විදේශීය ආචාර්යවරුය. මේ වෙනකොට භූ ගර්භ විද්‍යාව පිළිබඳ මෙරට මහාචාර්යවරු සිටිති. ආචාර්යවරු සිටිති. එහෙත් මෙරට ඛනිජ සම්පත් ගවේෂණයට කිසිදු රජයක් උනන්දු නොවුණි. ඛනිජ සම්පත්වල වටිනාකම, ඛනිජ සම්පත් සොයාගැනීමෙන් රටට ලැබෙන ප්‍රතිලාභ ගැන කිසිම රජයක් සැලකිලිමත් නොවුණි. එහෙත් ලෝකයේ දියුණු රටවල ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගය වී ඇත්තේ ඒ රටවල ඇති ඛනිජ සම්පත්ය. ඇමෙරිකාවේ ජාතික ආර්ථිකයට එරට ඛනිජ සම්පත්වලින් ලැබෙන දායකත්වය 18% ක වැඩිය. චීලි රටේ ජාතික ආර්ථිකයට ඛනිජ සම්පත්වල දායකත්වය සියයට තිස්අටකි. බොට්ස්වානා රාජ්‍යයට ඛනිජ සම්පත්වල දායකත්වය සියයට හැටකි. අපේ රට පුංචි දූපතක් වුවද ඛනිජ සම්පත් තියෙන ප්‍රමාණය අතිශය වැඩිය. එහෙත් මෙරට නිධන්ගත ඛනිජ සම්පත් රටේ ආර්ථිකයට සම්පතක් කරගැනීමට මෙරට නායකයන්ට දැක්මක් නැත. සොබාදහම විසින් අපට උරුම කර ඇති සම්පත් ප්‍රයෝජනයට ගැනීමට අදට ද ජාතික ප්‍රතිපත්තියක් නැත.

කීර්ති වික්‍රමරත්න මහතාගේ විශේෂ හෙළිදරව්වත් සමඟ මෙරට ඛනිජ සම්පත් කැණීම්කරණයට ඇති ගැටලු සම්බන්ධයෙන් දැන් අප දැනුවත්ය. මෙරට ඛනිජ රටේ ආර්ථිකයට සම්පතක් කරගැනීමට සිටිය පාලකයන් සහ සිටින පාලකයන් කටයුතු නොකරනුයේ ජාත්‍යන්තර අන්තවාදී සංවිධාන සහ මෙරට බිලි බා ගැනීමට කුමන්ත්‍රණ කරන ලොව ප්‍රබල රටවලින් පැමිණෙන බලපෑම නිසා විය හැකිය. ඛනිජ සම්පත් ආරක්‍ෂා කරමින් රටට සම්පතක් කරගැනීමට පත් කර ඇති මැති, ඇමැතිවරු සහ නිලධාරීන්ව මේ රට නැතිභංගස්ථාන කිරීමට පිඹුරුපත් සකසන ජාත්‍යන්තර කුමන්ත්‍රණකරුවන් විසින් පාලනය කරන නිසා විය හැකිය. එවැනි දේශපාලඥයන්, නිලධාරීන්, ඛනිජ සම්පත් මෙරට ආර්ථිකයට සම්පතක් කරගැනීමට පෞරුෂයක් නොමැති නායකයන් සහිත රටක පුරවැසියන් පව්ය.

තරංග රත්නවීර
Divaina

සම්බන්ධිත පුවත් | Related News

අභිනවයෙන් ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද මිහින්තලා මහා සෑයේ කොත සහ චූඩාමාණික්‍යය නිරාවරණය කිරීමේ මහෝත්සවය ඓතිහාසික මිහින්තලා පුජා භූමියේදී පසුගිය දා උත්කර්ෂවත් අයුරින් පැවැත්විණි.
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් අතර මෑතකදී සිදුවූ පැයකට අධික (විනාඩි 90ක) දුරකථන සංවාදය ලෝක දේශපාලනයේ සහ බලශක්ති වෙළඳපොළේ දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබේ.
රියාද් පාලනය දැඩි ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කරන බවට තර්ජනය කරමින් ,එක්සත් අරාබි එමීර් රාජධානිය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා විදේශීය හවුල්කරුවන්ගේ සහාය ලබාගන්නා බවට පොරොන්දු වෙමින් සිටියද, හූති සටන්කාමීහු සෞදි අරාබියට අඛණ්ඩව ප්‍රහාර එල්ල කරති.
එක්සත් අරාබි එමිර් රාජ්‍යය (United Arab Emirates, UAE) හැදිලා තියෙන්නේ අබුඩාබි (Abu Dhabi), ඩුබායි (Dubai), සාර්ජා (Sharjah), අජ්මාන් (Ajman), උම් අල් කුවයින් (Umm Al Quwain), රාස් අල් කයිමා (Ras Al Khaimah), සහ ෆුජයිරා (Fujairah) කියන එමිර් රාජ්‍ය හත එකතුවෙලා කියලා අපි දන්නවා. අබුඩාබියට තමයි මේවා අතරින් විශාල ම භූමි ප්‍රදේශයක් (සමස්ත UAE භූමියෙන් සීයට 87 ක්) හිමිවෙලා තියෙන්නේ. අබුඩාබි නගරය තමයි එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ අගනුවර විදිහටත් සැළැකෙන්නේ. එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ තෙල් සම්පත් වැඩියෙන් ම තියෙන්නෙත් අබුඩාබියේ. මේ බිමේ ඉන්න අයගේ ඒක පුද්ගල ආදායම ඩොලර් 75,000 කටත් වැඩියි.
රටක අනන්‍යතාවය සූක්‍ෂම ලෙස අකාමකා දමන ආකාරය සහ වත්මන් මොහොතේ අප ඉදිරියේ පවතින අභියෝග හඳුනා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සංසරණය වීඩියෝවක් මගින් කරුණු රැසක් හෙලිකර තිබේ.
රටක අනන්‍යතාවය සූක්‍ෂම ලෙස අකාමකා දමන ආකාරය සහ වත්මන් මොහොතේ අප ඉදිරියේ පවතින අභියෝග හඳුනා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සංසරණය වීඩියෝවක් මගින් කරුණු රැසක් හෙලිකර තිබේ.
බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත පාලන සමයේ දී තමන්ගේ චීවරය ගැලවීමට ඉඩ නොදී සිරගෙදරත් අරගල කළ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් සිටි අතර, ඒ උඩකැන්දවල සිරිසරණංකර හිමියෝ ය.
2016 වර්ෂයේ දිනක ජර්මානු ජාතික ඇන්ඩි්‍රයාස් ස්ටීන්ඩිල්ට සදා නොමැකෙන අකරතැබ්බයක් සිදු විය. ඒ, ආරක්‍ෂක නිලධාරීන්ට හොරෙන් ඊජිප්තුවේ ගීසා හි මහා පිරමීඩයේ මුදුනට ම නැඟ වීඩියෝ ගතකොට පහළට පැමිණි අවස්ථාවේදී ඊජිප්තු සංචාරක පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගැනීම ය.

ප්‍රධාන පුවත්

පොලිස්පතිවරයා අධිකරණයට අපහාස කළ බව ප්‍රකාශ කරමින් ගම්පහ මහේස්ත්‍රාත්වරයා අදාළ ලිපිගොනු අභියාචනාධිකරණයට ඉදිරිපත් කරයි..

අධිකරණ නියෝග ක්‍රියාත්මක නොකිරීමෙන් පොලිස්පතිවරයා අධිකරණයට අපහාස කර ඇති බවට තීරණය කළ ගම්පහ මහේස්ත්‍රාත් බන්ධුල ගුණරත්න, ඒ සම්බන්ධයෙන් නඩු පැවරීම සඳහා අදාළ ගොනුව අභියාචනාධිකරණ සභාපති විනිසුරුවරයා වෙත යොමු කර තිබේ.

ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ පද්ධතිවලට අනවසරයෙන් රිංගූ හැකර්ලා ඩොලර් 50,000ක කප්පමක් ඉල්ලලා.. - දයාසිරිගෙන් හෙළිදරව්වක්..

ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ පරිගණක පද්ධති වෙත සයිබර් ප්‍රහාරයක් එල්ල කළ හැකර්වරුන් විසින් ක්‍රිප්ටෝ මුදලින් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 50,000ක කප්පම් මුදලක් ඉල්ලා සිටි බවත්, ජාතික ගුවන් සේවය තවදුරටත් මෙවැනි සයිබර් ප්‍රහාර හමුවේ අවදානම් තත්ත්වයක පවතින බවත් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී දයාසිරි ජයසේකර චෝදනා කරයි.

ප්‍රංශය ඇතුළු යුරෝපා රටවල උග්‍රවන ආර්ථික අර්බුදය සහ ජනතා විරෝධය ගැන ආචාර්ය ජගත් චන්ද්‍රවංශගෙන් අනාවරණයක්..

ප්‍රංශය ඇතුළු යුරෝපීය රටවල් කිහිපයක මේ වන විට දැඩි ආර්ථික හා සමාජීය අර්බුදයක් නිර්මාණය වී ඇති බවත්, එය මහා පරිමාණ ජනතා විරෝධතා සහ උද්ඝෝෂණ දක්වා වර්ධනය වී ඇති බවත් ජාත්‍යන්තර දේශපාලන විශ්ලේෂක ආචාර්ය ජගත් චන්ද්‍රවංශ මහතා පවසයි.

බුද්ධ ශාසන ඇමති අනුරාධපුර පූජා නගරය පිළිබඳ අර්ධ සත්‍යය මගින් විනාශකාරී මහා සත්‍යය සඟවනවා.. - ජාතික සංවිධානවලින් චෝදනා

ත්‍රෛනිකායික ලේඛකාධිකාරී හිමිවරුන් සමග පැවැත් වූ රැස්වීමකට පසුව අමාත්‍ය සුනිල් සෙනෙවි මහතා ප්‍රකාශයක් කරමින් අටමස්ථානය තුළ රාමා කෝවිල් ඉදිනොකරන බව සහ රුවන්වැලි සෑය වටා වැටක් නොගසන බව ප්‍රකාශයක් කර තිබිණි.

භික්ෂූන් වහන්සේලා පාගමන පැවැත්වූවේ ආණ්ඩුව පෙරළන්න නෙවෙයි.. බුදු දහම, බුද්ධ චීවරය සහ මෙරට ඓතිහාසික වටිනාකම රැකගැනීම වෙනුවෙන්.. - මහාචාර්ය පූජ්‍ය කොටපිටියේ රාහුල හිමි

පූජ්‍ය ගලගොඩ අත්තේ ඥානසාර හිමියන් වෙනුවෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් පැවැත්වූ පාගමන රාජ්‍ය විරෝධී පාගමනක් ලෙස විවිධ අය අර්ථකථනය කරන බවත්, විශේෂයෙන්ම ආණ්ඩුවේ පාර්ශ්වයෙන් මෙම චෝදනාව නගන බවත්, එහෙත් එකඳු සටන් පාඨයක් හෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම පා ගමනේ දී නොපවසා ඉතා සාමකාමීව මෙම පාගමන පැවැත්වූ බවත් කෝට්ටේ ශ්‍රී කල්‍යාණී සාමග්‍රී ධර්ම මහා සංඝ සභාවේ අනුනායක මහාචාර්ය පූජ්‍ය කොටපිටියේ රාහුල අනුනායක හිමියෝ පවසති.

"විධායකයට විශාල බලයක් ලබාදීලා.. මහෙස්ත්‍රාත්වරයා රබර් මුද්‍රාවක් වෙලා": ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍ය ආරක්ෂා කිරීමේ පනතට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේදී පෙත්සම්කාර පාර්ශ්වයෙන් දැඩි විරෝධතා

රජය විසින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර තිබෙන ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍ය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ පනත් කෙටුම්පත අභියෝගයට ලක් කරමින් ගොනු කර තිබූ පෙත්සම් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ විභාග කිරීම ඊයේ (20) පෙරවරුවේ ආරම්භ විය.

අනුරාධපුර බුලන්කුලම වැව් රක්ෂිතයෙන් අක්කර 200ක් නිලධාරීන් අතර බෙදාදීමේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රශ්න කරමින් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයෙන් කෘෂිකර්ම ඇමති ලාල් කාන්තට ලිපියක්

අනුරාධපුර පූජා නගරය තුළ පිහිටි ඓතිහාසික බුලන්කුලම වැව හෙවත් "ජයවාපි" වැව ආශ්‍රිත වැව් රක්ෂිතයෙන් අක්කර 200කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් නිවාස ඉදිකිරීම සඳහා රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට බෙදාදීමේ ක්‍රියාවලිය නින්දාසහගත වරදක් බව පෙන්වා දෙමින් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරය විසින් කෘෂිකර්ම සහ වාරිමාර්ග අමාත්‍ය ලාල්කාන්ත මහතා වෙත විශේෂ ලිපියක් යොමුකර තිබේ.

ඉරානය නව වෙළෙඳ මාර්ගයේ ප්‍රධාන දුම්රිය සම්බන්ධතාවක් සම්පූර්ණ කරයි (වීඩියෝ)

ඉරානයේ දකුණුදිග චාබහාර් (Chabahar) වරාය, ඇෆ්ගනිස්ථාන දේශසීමාව ආසන්නයේ පිහිටි සහදාන් (Zahedan) නගරය සමඟ සම්බන්ධ කරන ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය ඉරානය විසින් සම්පූර්ණ කර තිබේ. ඉරාන වරායන්ට එරෙහි ඇමෙරිකානු අවහිර කිරීම් සහ බටහිර රටවලින් එල්ල වන ආර්ථික පීඩනය ඉහළ යමින් පවතින පසුබිමක මෙම සංවර්ධනය සිදුව ඇත.

කියුබාවේ හිටපු ජනාධිපති රාවුල් කස්ත්‍රෝ අත්අඩංගුවට ගැනීමට ඇමෙරිකානු ප්‍රාන්තයකින් වරෙන්තුවක්

කියුබාවේ හිටපු ජනාධිපති රාවුල් කස්ත්‍රෝ අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා ෆ්ලොරිඩා ප්‍රාන්තයේ විනිසුරුවරයෙකු විසින් වරෙන්තුවක් නිකුත් කර ඇති බව එම ප්‍රාන්තයේ නීතිපතිවරයා ඊයේ(19) ප්‍රකාශ කළේය.

ඇමරිකානු ජනපති ට්‍රම්ප් සහ රුසියානු ජනපති පුටින් අතර පැවති විනාඩි 90ක රහස් කතාබහේ ඇතුළාන්තය.. - ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම්ගෙන් විශේෂ අනාවරණයක්..

ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් අතර මෑතකදී සිදුවූ පැයකට අධික (විනාඩි 90ක) දුරකථන සංවාදය ලෝක දේශපාලනයේ සහ බලශක්ති වෙළඳපොළේ දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබේ.

මහ සඟරුවනට නින්දා අපහාස කරන නිරාගමික යූටියුබ් කරුවන්ට එරෙහිව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් පරීක්ෂණයක්..

රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන විසින් මෙහෙයවනු ලබන සහ ආණ්ඩුවට හිතවාදී මුදලට ගිජු යූටියුබ් කරුවන් අතලොස්සක් විසින් බුදුන් වහන්සේට සහ මහා සංඝරත්නයට එරෙහිව එල්ලකරනු ලබන වාචික ප්‍රහාර පිළිබඳව දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරය විසින් සිදුකළ පැමිණිල්ලක් විභාග කිරීම සඳහා අද (20) දින වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර මහතා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට කැඳවා ඇත.

මුහුද යට කේබල් සහ AI මධ්‍යස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරානයෙන් දැවැන්ත යුද සූදානමක්!..

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සමඟ යළිත් වරක් පුපුරා යා හැකි යුද ගැටුමකදී, මැදපෙරදිග කලාපයේ තීරණාත්මක දත්ත මධ්‍යස්ථාන, සන්නිවේදන කේබල් පද්ධති මෙන්ම කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) තාක්ෂණික මධ්‍යස්ථාන දැඩි ප්‍රහාරක ඉලක්ක බවට පත් කරන බවට ඉරානය විසින් නිකුත් කර ඇති අනතුරු ඇඟවීම ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව දැඩි කම්පනයට පත් කර තිබේ.

ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර ගලවා ආණ්ඩුව රටට දෙන පණිවිඩය ගැන ප්‍රවීන මාධ්‍යවේදී ධර්මශ්‍රී ගෙන් අනාවරණයක්..

පූජ්‍ය ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන්ට යළි ජනාධිපති සමාවක් ලබා දීමේ හැකියාව සහ ඊට අදාළව රට තුළ මතුවී තිබෙන නීතිමය, දේශපාලනික හා සමාජීය තත්ත්වයන් මේ වන විට දැඩි කතාබහකට ලක්ව තිබේ.

බෝධිසත්ව ගුණ නොමැති පුද්ගලයන් රජ නොවිය යුතුයි.. රජකම ලැබෙන්නේ චීවරය රකින්නයි..- අස්ගිරියෙන් ප්‍රකාශයක්..

බෝධිසත්ව ගුණ නොමැති පුද්ගලයන් මේ රටේ රාජ්‍යත්වයට පත් නොවිය යුතු බව යැයි මෙරට පුරාතන සෙල්ලිපිවල පවා පැහැදිලිව දක්වා ඇති බව අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ ලේඛකාධිකාරී ආචාර්ය පූජ්‍ය මැදගම ධම්මානන්ද නාහිමියෝ පවසති.

මහානායක අතිපූජ්‍ය ඕමාරේ කස්සප නායක හිමියන් විපක්ෂ නායක හිරවෙන ප්‍රශන 3ක් අහලා..

විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස මැතිතුමා මහා විහාර වංශික ස්‍යාමෝපාලි මහා නිකායේ ශ්‍රී රෝහණ පාර්ශ්වයේ අතිපූජ්‍ය මහානායක අග්ගමහා පණ්ඩිත, ශාස්ත්‍රපති අතිපූජ්‍ය ඕමාරේ කස්සප අභිධාන මහානායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ සමග 2026 ඔක්තෝබර් මස 12 වන දින මහරගම වත්තෙගෙදර අතිපූජ්‍ය මහානායක මාහිමිපාණන් වහන්සේගේ සුවදුක් සොයා බැලීම සඳහා විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස මැතිතුමා පැමිණි හෙයින් එතුමා සාදරයෙන් පිළිගත් අතිපූජ්‍ය මහානායක මාහිමිපාණන් වහන්සේ විශේෂ ආරක්ෂක කුටියක සිටිමින් මෙම සාකච්ඡාව පැවැත්වුණි.

අද, හෙට සහ අනිද්දා දීප ව්‍යාප්ත විදුලි කප්පාදුවක්..

අද (19) , හෙට (20) සහ අනිද්දා (21) යන තෙදින තුළ දිවයිනේ සියලු ප්‍රදේශ කලාප 4කට බෙදා පැය බැගින්වූ විදුලි කප්පාදුවක් සිදුකිරීමට මහජන උපයෝගිතා කොමිසමෙන් අවසර ඉල්ලූ බව ජාතික පද්ධති ක්‍රියාකරු සමාගමේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී බුද්ධික සමරසිංහ මහතා පවසයි.

© 2024 Lanka Leader.  All Rights Reserved. | 
Powered By Smart eCampaign.