News Category
From Date
To Date
Maximum Number of Result

සීමාකරණ මූලධර්මය හෙවත් ගෝලීය අර්බුදයකට මඟ පාදන සැඟවුණු උපායමාර්ගය

May 31, 2026 at 03:27 PM
|

අද දවසේ විවිධ මාධ්‍ය ඔස්සේ තොරතුරු පරිශීලනය කරන බොහෝ දෙනෙකුට, දිනපතා ලැබෙන පුවත් අවුල් සහගත ඒවා ලෙස පෙනී යයි. යුක්රේනයේ පවතින යුද්ධය. තායිවාන සමුද්‍ර සන්ධියේ හට ගෙන ඇති ආතතීන්. ඉරානය සමඟ ඇමෙරිකාව පැටලී ඇති සෙවනැලි යුද්ධය. චීනය මත පනවා තිබෙන සම්බාධක. අමෙරිකාව යුරෝපය සමඟ පැටලී තිබෙන වෙළඳ ආරවුල් ඒ අතරින් ප්‍රධාන වේ. කෙසේ වුවද කෙනෙකුට මේ සියල්ල අහඹු ලෙස පැතිර යන ගිනිදැල් මෙන් පෙනීයාම වරදක් නොවේ.

දශක ගණනාවක් තිස්සේ ඇමරිකානු ප්‍රතිපත්ති මගින් හැඩ ගන්වා ඇති උපායමාර්ගයකට අනුව, මේ කිසිවක් අහඹු සිදුවීම් නොවන බව හොඳින් පැහැදිලි වේ. එම උපාය මාර්ගය තේරුම් ගත් විට වර්තමානයේ සිදුවන ලෝක සිදුවීම්වල විශාල චිත්‍රය වඩාත් පැහැදිලි වේ.

ඇමරිකාවේ සැබෑ සැලැස්ම කුමක්දැයි මා විසින් පහතින් කරනු ලබන පැහැදිලි කිරීම තේරුම්ගත් පසු කෙනෙකුට වර්තමානයේ සිදුවන සිදුවීම් වල හරය අවබෝධ නොවීමට කිසිදු හැකියාවක් නැතැයි අවබෝධ වනු ඇත. 

ලෝක බල සිතියමේ ඒකාධිපතිත්වය

අප මුලින්ම තේරුම් ගත යුතු කාරණය වන්නේ භූගෝල විද්‍යාව මිස මතවාදය හෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට එදිරිව ඒකාධිපතිවාදය නොවේ. භූගෝල විද්‍යාව, ලෝක බල සිතියම තුල ඒකාධිපතිත්වය සියල්ල පාලනය කරන ආකාරය මැනැවින් පැහැදිළි කරයි. එනම්, වෙළඳාම, හමුදා බලය, ආහාර, බලශක්තිය අදී වූ සියල්ල පාලනය කරනු ලබන ආකාර්ය භූගෝල විද්‍යාව මගින් පැහැදිළි කරයි .

ඇමරිකානු ඉදිරිදර්ශනය තුළ පිහිටා ලෝකය දෙස බලන කෙනෙකුට මා පවසන බියකරු සත්‍ය අවබෝධ වනු ඇත.අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය යනු ඉතා අනතුරුදායක තත්වයක සිටින සාගර අධිරාජ්‍යකි.ගතවූ පසුගිය වසර 80ක පමණ ඉතිහාසය තුළ ඇමරිකානු බලය සම්පූර්ණයෙන්ම රඳා පැවතුනේ සාගර කළාප පාලනය මතය. එලෙසම ඇමරිකානු ඩොලරයේ බලය රඳා පවතින්නේ වෙළඳ මාර්ග පාලනය මතය. ඇමරිකානු ආර්ථිකය ක්‍රියාත්මක වන්නේ පාලිත තත්වය තුළ පවතින බලශක්ති ප්‍රවාහනය මතය. පසුගිය දශක අට තිස්සේ වොෂින්ටනය මෙම ලීවර තුනම එකවර අල්ලාගෙන සිටියේය.

දැන්, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ප්‍රථම වතාවට, රටවල් දෙකක් එකවරම මෙම පද්ධතියට තර්ජනය එල්ල කර තිබේ. එනම්, චීනය ආර්ථික වශයෙන් මෙන්ම ඉරානය උපායශීලී වශයෙනි.

කූඩුව තුළ සිටින මකරා

පළමුව අප චීනය සාකච්ඡාවට ගනිමු. චීනය යනු අමෙරිකාවට ඇති සැබෑ දිගුකාලීන තර්ජනයයි. ඒ අනුව ඉරානය අමෙරිකාවට ඇති ප්‍රධාන තර්ජනය නොවේ.එලෙසම රුසියාවද අමෙරිකාවට ප්‍රධාන තර්ජනයක් වන්නේ නැත. ගෝලීය වශයෙන් එක්සත් ජනපදයට අභියෝග කිරීමේ කාර්මික හැකියාව චීනය සතුය.

නමුත් චීනය තුළ මාරාන්තික දුර්වලතාවයක් ඇත.එනම් චීන ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ අපනයන මත රඳා පැවතීමයි. චීන කර්මාන්තශාලා ක්‍රියාත්මක වීමට බලශක්තිය අත්‍යවශ්‍යවේ.එලෙසම චීන භාණ්ඩ ගෝලීය වෙළඳපොළ වෙත ළඟා විය යුතුයමය.එහෙත් චීන වෙළඳාමෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් ගමන් කරන්නේ තනි කුඩා මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධිය හරහාය.

මුළු චීන ආර්ථිකයේම කුලුනු තුන වන, මැද පෙරදිගින් තෙල්, අප්‍රිකාවෙන් සම්පත්, යුරෝපයෙන් වෙළඳාම යන කුළුනු තුන එක් පටු ජල මාර්ගයක් හරහා ගමන් කරනු ලබන බව සැලකිල්ලට ලක් කිරීම මගින් චීන ආර්ථිකයේ ඇති මාරාන්තික දුර්වලතාවය අවබෝධ වනු ඇත.

දැන්, එම මර්මස්ථානය වට කර ඇති දේ දෙසට අවධානය යොමු කරමු. ඇමරිකානු මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් වන්න්නේ ජපානය, දකුණු කොරියාව, තායිවානය සහ පිලිපීනයයි. මෙයයි එක්සත් ජනපද උපායිකයින්ගේ "පළමු දූපත් දාමය" ලෙස හඳුන්වයි. බොහෝ විශ්ලේශකයෝ එය ආරක්ෂක වැටක් ලෙස සලකති. නමුත් එම උපකල්පනය නිවැරදි නොවේ. "පළමු දූපත් දාමය" යනු සීමා කිරීමේ පද්ධතියකි.වඩාත් හොඳින් පැහැදිලි කරන්නේ නම් නැගෙනහිර ආසියාව තුළ චීනය සිර කිරීමට නිර්මාණය කරන ලද කූඩුව "පළමු දූපත් දාමය" වන්නේය.

ඒ අනුව ඇමරිකානු උපායමාර්ගය අතිශයින් සරලය.අමෙරිකාවේ ඉලක්කය චීනය ආක්‍රමණය කිරීම නොවේ.අමෙරිකාවේ ඉලක්කය වන්නේ චීනය ආර්ථික වශයෙන් හුස්ම හිර කිරීමයි. චීනය ඇමරිකානු ආධිපත්‍යය පිළිගන්නා තෙක් මෙම හිර කිරීම සිදු කරනු ඇත.

චීනයේ ගැලවීමේ සැලැස්ම

ඇත්ත වශයෙන්ම, චීනය මෙය තේරුම් ගෙන සිටී. චීනය මීට වසර ගණනාවකට පෙර සිටම මෙම තත්වය තේරුම් ගෙන ඇති බවක් දකින්නට ලැබේ. ඒ නිසා චීනය පසුගිය දශක දෙක පුරා "තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම" (BRI) ගොඩනැගීමට දැඩි අවධානය යොමු කළේය. "තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම" ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා ලෙසට වර නංවා ඇත.නමුත් සත්‍ය ඉන් ඔබ්බට විහිදෙන තත්වයකි. "තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම" යනු චීනය සතු ගැලවීමේ සැලැස්මයි. එනම් මධ්‍යම ආසියාව, පකිස්ථානය සහ අග්නිදිග ආසියාව හරහා ගොඩබිම් මාර්ග තැනීමේ උත්සාහයයි. එනම් සම්පූර්ණයෙන්ම මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධිය මඟ හරින උපක්‍රමයයි.වෙනත් වචන වලින් පවසන්නේ නම් ඇමරිකානු නාවික බලයට පහසුවෙන් තර්ජනය කළ නොහැකි මාර්ග පද්ධතියක් ගොඩ නැගීමයි.

ගෝලීය වශයෙන් ගත් කළ "තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම" ව්‍යාපෘති යටපත් කිරීමට එක්සත් ජනපදය මෙතරම් ශක්තියක් වැය කරන්නේ මේ නිසාය. පකිස්ථානයට එරෙහි සෑම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පීඩන ව්‍යාපාරයක්ම සහ චීන යටිතල පහසුකම් ආයෝජන පිළිගන්නා රටවලට එරෙහි සෑම සම්බාධක තර්ජනයක්ම මෙන්ම අනෙකුත් සියල්ල සම්පූර්ණ ඉන්දු-පැසිෆික් උපායමාර්ගය ඉලක්ක කර එකම අරමුණකට යොමුව තිබෙන ප්‍රපංචයකි. එනම්, ඉලක්කය චීනය ඇතුළතින් සිර කිරීමය.වඩාත් පැහැදිලිව පවසන්නේ නම් චීනයට ගැලවීමේ මාර්ග ක්‍රියාත්මක වීම වැළැක්වීමේ අරමුණු පෙරදැරිව ක්‍රියාත්මක වන උපාය මාර්ගික ව්‍යාපෘතියකි.

ඉරානයේ වක්‍ර බල ප්‍රහාරය

ඒ අතරම, යුරේෂියාවේ අනෙක් පැත්තේ සිටින ඉරානය ඇමරිකාවේ තවත් දුර්වලතාවක් හඳුනාගෙන ඇත. එනම්, බලශක්තිය මත අමෙරිකාව්නු ආර්ථික දේහයේ පරායත්තතාවය ඉරානය හොඳින් වටහාගෙන ඇත.

හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය ලෝකයේ වැදගත්ම බලශක්ති උගුල් ස්ථාන වලින් එකකි. ලෝකයේ තෙල්වලින් 20% ක් පමණ ප්‍රවාහනය කරන්නේ මෙම මාර්ගයෙනි. ගල්ෆ් රටවල් වන සවුදි අරාබිය, කටාර් රාජ්‍ය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය, කුවේට් රාජ්‍ය යන රටවල ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ප්‍රවාහනය වන ඛනිජ තෙල් මත රඳා පවතී. නමුත් එම රාජ්‍ය වල පැවැත්ම තුල වන සැඟවුණු දුර්වලතාවයක් පවතී. එම රටවල් සියල්ල ඔවුන්ට අවශ්‍ය ආහාරවලින් 80-90%ක් අතර ප්‍රමානයක් ආනයනය කරති. ඔවුන්ට ධනය ඇත, නමුත් ජලය හෝ කෘෂිකර්මාන්තය නැත. ඔවුන්ගේ සමස්ත ආහාර සැපයුම මෙන්ම ආර්ථිකයම සම්පූර්ණයෙන්ම ගෝලීය නැව්ගත කිරීම මත යැපෙන තත්වයට පත්ව තිබේ.

ඉරානය සරලව එම ප්‍රවාහන මාර්ගවලට තර්ජනය කළහොත් කුමක් සිදුවන්නේද යන්න ඉතා සරලය. ඉරානයට නැව් ගිල්වීමට අවශ්‍ය වන්නේ නැත. ඉරානයට අවශ්‍ය වන්නේ බියක් ඇති කිරීම පමණි. රක්ෂණ සමාගම් හොමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා වැටී ඇති නැව් මාර්ගය අනතුරුදායක යැයි තක්සේරු කළ පසු, ගෝලීය නැව්ගත කිරීම ස්වයංක්‍රීයවම වැසී යයි. භාණ්ඩ ප්‍රවාහන ගාස්තු පුපුරා යයි. බලශක්ති මිල ඉහළ යයි. කොටස් වෙළඳපොල තුළ සංත්‍රාසය ජනිත වේ.

ඉරානයට ඇමරිකාව හමුදාමය වශයෙන් පරාජය කිරීමට අවශ්‍ය නැත. ගෝලීය ආර්ථික සංත්‍රාසයක් ඇති කිරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් කාලයක් පද්ධතිය කඩාකප්පල් කිරීම පමණක් අවශ්‍ය වන්නේය. එනම් ඉරානයට අවශ්‍ය වන්නේ සන්ධාන බිඳ දමන සංත්‍රාසයක් පමණි. ගෝලීය ආර්ථික පද්ධතියට සැලකිය යුතු කාලයක් බාධා කිරීමෙන් යුරෝපයේ, ආසියාවේ සහ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ආර්ථික භීතියක් ඇති කිරීම පමණක් ඉරානයට ප්‍රමාණවත් වේ. ඒ අනුව ඉහළම උපායික මට්ටමින් සැලකූ කළ ඉරානය සහ අමෙරිකාව අතරේ ඇත්තේ අසමමිතික යුද්ධයකි.

ස්වයංපෝෂිත හා ආරක්ෂිත ඇමරිකාව

මෙහිදී ලේඛනගත උපාය මාර්ගයේ වැදගත්කම පැහැදිලි වේ. RAND Corporation වැනි ඇමරිකානු උපායමාර්ගික ආයතන සහ Zbigniew Brzezinski වැනි චින්තකයන්ට අනුව, එක්සත් ජනපදය ඉදිරි සියවස තුළ පවතිනවාද නැද්ද යන්න තීරණය වන්නේ කරුණු දෙකකට අනුවයි. එනම්, කාර්මික බලය සහ අර්ධගෝලීය පාලනය මත බවයි.

වොෂින්ටනයට අවශ්‍ය වන්නේ බටහිර අර්ධගෝලය සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂා කර ගැනීමටයි.එනම්, කැනඩාව, මෙක්සිකෝව, ග්‍රීන්ලන්තය, කැරිබියන් කලාපය, මධ්‍යම ඇමරිකාව සහ දකුණු ඇමරිකාව සම්පූරණයෙන්ම තමන්ට නතුව තබා ගැනීමටයි. මන්ද ඇමරිකාව අර්ධගෝලය ආරක්ෂා කර ගතහොත් පමණක් එය "ස්වයංපෝෂිත හා ආරක්ෂිත ඇමරිකාවක්" බවට පත් වේ. එනම්, බලශක්තියෙන් ස්වාධීන, ආහාර වලින් ස්වාධීන, සාගර දෙකකින් හමුදාමය වශයෙන් ආරක්ෂා කරන ලද, සහ ඕනෑම ප්‍රතිවාදියෙකුට වඩා දිගු කලක් ඉදිරියෙන් සිටීමට තරම් ආර්ථික වශයෙන් ස්වයංපෝෂිතවීම මගින් පමණක් ස්වයංපෝෂිත හා ආරක්ෂිත ඇමරිකාවක් ස්ථාපිත වේ.

මෙය අලුත් දෙයක් නොවේ. එය 1823 ඉදිරිපත් වුනු මොන්රෝ මූලධර්මයයි. මොන්රෝ මූල ධර්මය බහු ධ්‍රැවීය ලෝකයක් සඳහා පමණක් යාවත්කාලීන කර ඇත. අලුතින් එක් කළ කරුණ වන්නේ වන්නේ හදිසි අවශ්‍යතාවයයි. මෙම ස්ථාවරය තහවුරු කිරීමේ කවුළුව වැසෙමින් පවතින බව ඇමරිකානු උපාය මාර්ගික විශේෂඥයෝ අව්‍යාජ ලෙස විශ්වාස කරති. ග්‍රීන්ලන්තය, පනාමා ඇළ, මෙක්සිකෝව කෙරෙහි ඇති ආක්‍රමණශීලී ඉරියව්ව අහඹු ජාතිකවාදය නොවේ. මෙය මූලධර්මයක තාර්කික නිගමනයයි. එනම්, පළමුව පදනම ආරක්ෂා කරන්න. ඉන්පසු ශක්තිමත් ස්ථානයක සිට පරිධිය සමඟ සටන් කරන්න.

අත්‍යවශ්‍ය අධිරාජ්‍ය

ඒ සමඟම, එක්සත් ජනපදයට අවශ්‍ය වන්නේ එහි මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් අධිරාජ්‍ය වෙනුවෙන් කලාපීය වශයෙන් යුද්ධ කිරීමට යොමු කරවීමයි. ඒ අනුව යුරෝපය රුසියාව පාලනය කිරීමට උත්සහා කරයි. ජපානය සහ දකුණු කොරියාව චීනය සීමා කිරීමට උත්සහා කරයි. ඊශ්‍රායලය සහ ගල්ෆ් රාජ්‍යන් ඉරානය සීමා කිරීමට කටයුතු කරමින් සිටියි.

ඒ අනුව, ඇමරිකාව කරමින් සිටින්නේ කුමක්ද? අමෙරිකාව යුද්ධ සඳහා මුදල් සපයයි. අමෙරිකාව ආයුධ අලෙවි කරයි. අමෙරිකාව නැව්ගත කිරීමේ මාර්ග පාලනය කරයි. අමෙරිකාවේ ප්‍රතිවාදීන් කලාපීය ගැටුම් වලදී ස්වයං වෙහෙසට පත් කරවන අතරතුර අමෙරිකාව ආර්ථික හා තාක්ෂණික වාසි උකහා ගනී.

බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ මෙම යුද්ධ අහඹු යුද්ධ බවයි. ඒවා එසේ නොවේ. යුද්ධ කාර්මික බලමුලු ගැන්වීමක් ඇති කරයි. යුද්ධ ජාතීන් ණය මත යැපෙන්නන් බවට පත් කරයි. යුද්ධ සන්ධාන යැපීමකට බල කරනු ලබයි. රටකට ඇමරිකානු ආයුධ, ඇමරිකානු මූල්‍යකරණය, ඇමරිකානු බුද්ධි තොරතුරු අවශ්‍ය වූ අවස්ථාවේදී එම රට ඇමරිකානු විදේශ ප්‍රතිපත්තියට උපායශීලීව බැඳීමට බලකරයි. මෙයයි අමෙරිකාවේ බලය. එය ආක්‍රමණයේ බලය නොව "අත්‍යවශ්‍ය වීමේ" බලයයි.

භූ තැටි

එහෙත්, සමහර විශ්ලේශකයෝ ධවල මන්දිරයට සුසංයෝගී උපායමාර්ගයක් නැතැයි පවසති. එහෙත් එය වැරදි නිගමනයකි. අමෙරිකාව උපායමාර්ගයකට අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. ප්‍රශ්නය නම් එය අතිශයින් භයානක වීමයි. කෙනෙකු ලෝකයේ කලාප කිහිපයක් හරහා එකවර පීඩන ලක්ෂ්‍යන් නිර්මාණය කිරීමට පටන් ගත් පසු, අවසානයේ එම ලක්ෂ්‍ය වලින් එකක් සීමාවෙන් බිඳ වැටේ.

ඒ අනුව තායිවාන සමුද්‍ර සන්ධිය සම්බන්ධයෙන් අමෙරිකාව වැරදි ගණනය කිරීමක සිටී. පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ අහඹු හමුදා සිද්ධියක් හෝ නැගෙනහිර යුරෝපයේ දේශසීමා සිද්ධියක් මගින් නේටෝ ප්‍රතිචාරයක් ඇති කර සිදුවීම් මාලාවක් ආරම්භ කළ හැකිය. එවැන්නක් ආරම්භ වූ පසු, කිසිවෙකුට ගැටුම අවශ්‍ය නොවුවද, තත්ත්වය ඉක්මනින්ම පාලනයෙන් තොර විය හැකි තත්වයකට වර්ධනය වනු ඇත.

එබැවින් සමහර භූ දේශපාලනික අවදානම් ආකෘතිවලට අනුව, පුළුල් ගෝලීය ගැටුමක සම්භාවිතාව දැන් බියජනක ලෙස ඉහළ මට්ටමකට එළෙඹෙමින් පවතී. ඉදිරි දශකය තුළ එය 80% සීමාවකට ළඟා විය හැකිය.එය එකම නායකයෙකුටවත් තුන්වන ලෝක යුද්ධය අවශ්‍ය නිසා නොවේ. නමුත් දිරිගැන්වීමේ ව්‍යුහයන් එකවරම ප්‍රධාන බලවතුන් සියල්ලන්ම ගැටුම කරා තල්ලු කරන නිසාය.

චීනයට ස්ථිර ආර්ථික හුස්ම හිරකිරීම පිළිගත නොහැකිය. ඉරානයට ස්ථිර වටලෑම පිළිගත නොහැකිය. රුසියාවට එහි දේශසීමා දෙසට අඛණ්ඩ නේටෝ ව්‍යාප්තිය පිළිගත නොහැකිය. එක්සත් ජනපදයට ඩොලර් ආධිපත්‍යය බිඳවැටීම පිළිගත නොහැකිය. මන්ද එලෙස අමෙරිකාවේ ඩොලර් ආධිපත්‍ය බිඳ වැටීම අමෙරිකාවේ සමස්ත ගෝලීය ස්ථාවරයට මුදල් සපයන මූල්‍ය ව්‍යුහය විසුරුවා හරිනු ඇත.

බලවතුන් සිව්දෙනාම එකිනෙකට එරෙහිව චලනය වන භූ තැටි මෙන් ගමන් කරති. පීඩනය ගොඩනැගෙමින් පවතී. ගතවන සෑම වසරකම පීඩනය සාමකාමී ආකාරයෙන් මුදා හැරීම වඩාත් දුෂ්කර තත්වයට පත් වනු ඇත.

පිරිහෙමින් යන බලයක අසරණ උත්සාහය

ඉතිහාසය අපට එක් අවසාන භයානක පාඩමක් උගන්වයි. පරිහානියට පත් වන අධිරාජ්‍යයන් වඩාත් භයානක වන්නේ ඔවුන්ගේ ආධිපත්‍ය මැකී යාමට පටන් ගෙන ඇති බව ඔවුන් තේරුම් ගන්නා මොහොතේ ය. එම අවස්ථාවේදී, ඔවුන් ගණනය කිරීම් කරන්නේ දිගුකාලීන සාමයට සාපේක්ෂව නොවේ. ඔවුන් ගණනය කිරීම් කරන්නේ පැවැත්මට අනුව ය.

තම බලය හෝ තත්ත්වය රැක ගැනීමට ඇති උත්සාහය අසරණභාවයක් ඇති කරනු ඇත. එම අසරණභාවය, දශකයකට පෙරදී සිතාගත නොහැකි අවදානම් ගැනීමට තරම් මිනිසුන් පෙළඹවිය හැකි වනු ඇත.

එවැනි බලාපොරොත්තු සුන්වීමක සේයාවන් මේ වන විට සමස්ත ලෝක පද්ධතිය පුරාම විසිරී ඇති බව නිරීක්ෂණය වේ. හමුදා ගොඩනැගීම්, ආර්ථික සම්බාධක, නාවික යෙදවීම්, වෙළඳ යුද්ධ, හදිසි සන්ධාන ගොඩනැගීම්, සතුරන් සහ ශිෂ්ටාචාර ගැටුම් පිළිබඳ උද්දච්ඡ කතා ඒවා අතර තිබෙන බව ඔබට මේ වන විට පෙනී යනු ඇත. මෙම තත්වය අහඹුවක් නොවේ. එනම් පෙර සූදානම් වීමකි.

බියකරු සත්‍ය නම්, සාමාන්‍ය ජනතාව මේවා හුදකලා සිදුවීම් බවත් ඒවා හුදු යුද්ධයකට හෝ වෙළෙඳ ආරවුලකට ලඝු කිරීමට තවමත් කටයුතු කරමින් සිටිති. නමුත් යථාර්ථයේදී, ඒවා සියල්ලම ත්වරණය වන එක් යෝධ භූ දේශපාලනික පරිවර්තනයක නූල් පටවල් වේ.

ලේඛනය අපට පැවසුවේ කුමක් සිදුවේද යන්නයි. සිතියම අපට පැවසුවේ කොහේද යන්නයි. ආර්ථිකය අපට පැවසුවේ ඇයි ද යන්නයි. එහෙත් ඉතිරිව ඇති එකම ප්‍රශ්නය නම්, මෙම තීරණ ගන්නා නායකයින්ට පද්ධතිය ආපසු හැරවිය නොහැකි තැනකට ළඟා වීමට පෙර ගැටුමට එළඹීමේ ඉමේ සිට ආපසු හැරීමට තරම් විනය සහ ප්‍රඥාව තිබේද යන්නයි.

අවාසනාවකට මෙන්, එම කාරණය සම්බන්ධයෙන් ඉතිහාසය අපට ශුභවාදී වීමට තරම් හේතු ලබා සපයන්නේ නැත.

මහාචාර්ය  Jiang Xueqin යනු චීන-කැනේඩියානු ඉතිහාසඥයෙකු, භූදේශපාලන විශ්ලේෂකයෙකු සහ අධ්‍යාපනඥයෙකු ලෙස කටයුතු කරන්නෙකි. ඔහු වර්තමානයේ වඩාත්ම කතාබහට ලක්වන භූදේශපාලන විශ්ලේෂක්යෙකුගෙන් කෙනෙකු වන අතර, ඔහු කළ නිවැරදි අනාවැකි හේතුවෙන් මාධ්‍ය විසින් ඔහුව "චීනයේ නොස්ට්රඩාමුස්" ලෙස හඳුන්වයි .

මහාචාර්ය   Jiang Xueqin යේල් විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාසය සහ දර්ශනය පිළිබඳ උපාධිධාරියෙකු වන අතර "Predictive History" නම් YouTube නාලිකාවේ නිර්මාතෘ සහ සත්කාරකයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඔහුගේ භූදේශපාලන විශ්ලේෂණ Substack ඔස්සේ ද ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන අතර "The Diary of A CEO", "Breaking Points"  වැනි ජනප්‍රිය පොඩ්කාස්ට් සහ සාකච්ඡා වැඩසටහන් වලට නිතර ආරාධිත අමුත්තෙකු ලෙස සහභාගී වේ.මහාචාර්ය ජියැන්ග් සාම්ප්‍රදායික අනාවැකිකරුවෙකු නොවේ. 2024 මැයි මාසයේදී ට්‍රම්ප් නැවත එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ධුරයට පත්වන බව පුරෝකථනය කළ අතර එම අනාවැකිය 2025 දී සැබෑ විය.ට්‍රම්ප්ගේ දෙවන ධුර කාලයේදී ඉරානය සමඟ මහා පරිමාණ ගැටුමක් ඇති කරන බවට ඔහු අනාවැකි පල කළ අතර 2026 මුල් භාගයේදී එ.ජ. සහ ඉරානය අතර සන්නද්ධ ගැටුම් ඇති විය. ඔහු කළ අනාවැකි සැබෑ වීමත් සමඟ, ඔහුගේ තෙවන අනාවැකිය වන "දිගු යුද්ධයකදී එක්සත් ජනපදය පරාජයට පත්වීම"—දැනට ලොව පුරා දැඩි අවධානයට ලක්ව ඇත .

ඉහත පලවන්නේ "America’s Biggest Geopolitical Gamble Has Started | America Made Most Dangerous Move"  නම් ප්‍රසිද්ධ දේශනය මත පදනම් වූ විශේෂාංග ලිපියයි. සැකසුම ජීවන්ත ජයතිස්ස


සම්බන්ධිත පුවත් | Related News

22 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයට එරෙහිව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ ඉදිරිපත් වූ පෙත්සම් 67ක් විභාගයට ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය සහ එහිදී අගවිනිසුරුවරයා කටයුතු කළ ආකාරය සම්බන්ධයෙන් දැඩි විවේචන එල්ල වෙමින් පවතින බව ප්‍රවීන මාධ්‍යවේදී ධර්මශ්‍රී කාරියවසම් මහතා සිය යූටියුබ් නාලිකාව ඔස්සේ අනාවරණය කරයි.
ජිනීවා මානව හිමිකම් මණ්ඩලයේ (UNHRC) 63 වන සැසිවාරයේ A/HRC/63/18 දරන වාර්තාව මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වෛරීභාවය, ජාතික ආරක්ෂාව සහ අධිකරණ පද්ධතිය බරපතල තර්ජනයකට ලක්ව ඇත.
“බුදුහාමුදුරුවෝ කියන්නෙත් සාමාන්‍ය මනුස්සයෙක්. ඉතින් ඒ තරම් ඈත කාලෙක උන්වහන්සේ ලංකාවට වැඩම කළා කියන කතාව පිළිගන්න අමාරුයි.” මෙන්න මෙහෙම තමයි එක්තරා පුද්ගලයෙක් ඊයේ මම ලියපු ලිපියට ප්‍රතිචාර දක්වලා තිබුණේ. මේ විදිහට තමන්ගේ අබ්බගාතකම මුල් කරගෙන ලෝකය දිහා බලන අය ඕන තරම් අපි අතර ඉන්නවා.
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලන ක්‍රමයේ මුලික අඩිතාලම වන්නේ ව්‍යවස්ථාදායකය, විධායකය සහ අධිකරණය අතර පවතින බලතුලනය සහ ස්වාධීනත්වයයි. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ හා අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම යෑමේ වයස් සීමාව වසර දෙකකින් (අවුරුදු 65 සිට 67 දක්වා) දීර්ඝ කිරීම අරමුණු කරගත් 22 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධන යෝජනාව, මෙරට නීතිමය සහ දේශපාලනික ක්ෂේත්‍රය තුළ දැඩි සංවාදයකට ලක්වූ මාතෘකාවකි.
තමන් මහා ඉතිහාසඥයෙක් කියලා මහාචාර්ය ලයිසන් එකක් කරේ එල්ලගෙන සමාජ මාධ්‍ය වේදිකාවල පිනුම් ගහන නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරි කටින් කියන දේවල් සහ දිවෙන් කියන දේවල් අතර ‍ලොකු වෙනසක් තියෙනවා. අපි මුලින් ම, ඒ වෙනස තේරුම් ගනිමු.
22 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මඟින් විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම යෑමේ වයස දීර්ඝ කිරීමට යෝජනා කිරීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 09 වන වගන්තියට (බුද්ධ ශාසනය සුරක්ෂිත කිරීමේ වගන්තියට) පටහැනි බව පූජ්‍ය බලංගොඩ කස්සප හිමියන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ ප්‍රකාශ කළහ.
පුරාවිද්‍යාත්මක උරුමය යනු මානව ඉතිහාසයේ, සංස්කෘතියේ සහ අතීත මානව ක්‍රියාකාරකම්වල අතිමහත් භෞතික සාක්ෂියයි. ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත් පුරා විහිදී ඇති අතිවිශාල පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන, මූලික වශයෙන් කුරුන්දි විහාරය (කුරුන්දාවශෝක විහාරය), තන්නිමුරුප්පු, වෙඩිනාගල, අරිසිමලේ, දිගාවාපිය, මුහුදු මහා විහාරය සහ කඳුරුගොඩ වැනි ප්‍රදේශ අතීත බෞද්ධ හා සංස්කෘතික නගරෝත්පාදනයේ උරුමයන් වේ. කෙසේ වෙතත්, වර්තමානය වන විට මෙම කලාපයන්හි පුරාවිද්‍යා උරුමයන් විනාශ කිරීම, අනවසරයෙන් අත්පත් කර ගැනීම, නාම පුවරු ගැලවා ඉවත් කිරීම සහ වෛරීසහගත දේශපාලන මැදිහත්වීම් හරහා අතුරුදන් කිරීමේ බරපතල තර්ජනයකට ලක්ව ඇත.
විදේශ ආයෝජන යනු ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා වැදගත් සංරචකයක් වන අතර, විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාව වැනි සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් සඳහා එහි වැදගත්කම ඉතා ඉහළය. විදේශ ආයෝජකයන් ආයෝජනය සඳහා රටක් තෝරා ගැනීමේදී බදු සහන, ශ්‍රම පිරිවැය, යටිතල පහසුකම් හෝ වෙළඳපොළ අවස්ථා පමණක් සැලකිල්ලට නොගනිති.
ශ්‍රී ලංකාව 2024 වසරේ චීනයට අපනයනය කළ සමස්ත භාණ්ඩවල වටිනාකම ඩොලර් මිලියන 261 ක් බවත්, වියට්නාමය 2024 වසරේ චීනයට අපනයනය කළ දූරියන්වල වටිනාකම පමණක් ඩොලර් මිලියන 2940ක් බවත් Next Page අන්තර්ජාල නාලිකාව පෙන්වා දෙයි.

ප්‍රධාන පුවත්

හෙල්ල විසිකිරීමේ ඩයමන්ඩ් ලීග් කිරුළ රුමේෂ් තරංගට..

මලල ක්‍රීඩා ඉතිහාසයේ නව පිටුවක් පෙරළමින් ඩයමන්ඩ් ලීග් (Diamond League) මලල ක්‍රීඩා තරගාවලියේ අවසන් අදියරේ හෙල්ල විසිකිරීමේ ඉසව්වේ දියමන්ති කිරුළ දිනාගැනීමට ශ්‍රී ලංකාවේ රුමේෂ් තරංග සමත් විය.

අමෙරිකා ප්‍රහාරවලට ප්‍රතිචාර ලෙස ඉරානයෙන් හෝමුස් වෙත මිසයිල ප්‍රහාර..

ඉරාන තෙල් නෞකා තුනකට එක්සත් ජනපද හමුදාව එල්ල කළ ප්‍රහාරවලට පලිගැනීමක් ලෙස, ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකායේ (IRGC) නාවික හමුදාව සිරික් (Sirik) ප්‍රදේශයේ සිට හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය (Strait of Hormuz) දෙසට මිසයිල තුනක් දියත් කර තිබේ.

22 මුල්කරගෙන හරිනි කැරැළි ගසන්නේ නැහැ.. අධිරාජ්‍යවාදී බලවේග ඊට සහාය දෙන්නේ නැහැ.. - ජාතික සංවිධානවලින් සහතිකයක්..

22 වැනි ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය පාර්ලිමේන්තුවේදී පරාජය කිරීම සඳහා, එනම් තුනෙන් දෙක හෙවත් ඡන්ද 151ක් ගැනීම වැළැක්වීම සඳහා අගමැති හරිනි අමරසූරිය මහත්මිය මුල් වී තවත් 9 දෙනෙකු සමග කැරැල්ලක් ගැසීමට ඉඩ ඇති බවට පළවන මතවාද පිළිබඳව ලංකා ලීඩර් ජාතික සංවිධානවල මතය විමසන ලදී.

නාමල්ට එරෙහි නිමල් පෙරේරාගේ සාක්‍ෂිය ගැන ගම්මන්පිලගෙන් අනාවරණයක්..

පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී නාමල් රාජපක්ෂ මහතා අත්අඩංගුවට ගෙන රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම අයුක්තිසහගත සහ නීති විරෝධී ක්‍රියාවක් බව හිටපු අමාත්‍ය උදය ගම්මන්පිල මහතා පවසයි.

විධායක බලය අවභාවිතය සහ මානව හිමිකම් කඩවීම් සම්බන්ධයෙන් ජිනීවා වෙතින් ශ‍්‍රී ලංකාවට බරපතල නිවේදනයක්...

ශ්‍රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් තත්ත්වය, සංහිඳියාව සහ වගවීම සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය විසින් සකස් කරන ලද නවතම වාර්තාව ජිනීවාහිදී ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.

නාමල් රාජපක්ෂ ලබන 18 දක්වා රිමාන්ඩ්..

අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව මගින් අත්අඩංගුවට ගත් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී නාමල් රාජපක්ෂ මහතා ලබන ලබන 18 වැනිදා දක්වා රක්ෂිත බන්ධනාගර ගත කිරීමට කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත්වරයා අද (04) නියෝග කළේය.

කතානායක ගැන වංචා දූෂණ පැමිණිල්ලට පාර්ලිමේන්තු ලොක්කෝ අල්ලස් කොමිසමේ..

කතානායක වෛද්‍ය ජගත් වික්‍රමරත්න මහතාට එරෙහිව එල්ල වී ඇති රුපියල් කෝටි 30ක (මිලියන 300ක) බරපතල මූල්‍ය අවභාවිත හා දූෂණ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනය කිරීම සඳහා පාර්ලිමේන්තුවේ උසස් නිලධාරීන් තිදෙනෙකු අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව හමුවේ පෙනී සිට තිබේ.

ගල් අඟුරු හිඟයෙන් නොරොච්චෝල අර්බුදයක.. – විදුලි උත්පාදනයට දිනකට ඩීසල් ලීටර් ලක්ෂ 14ක්..

මෙරට ගල් අඟුරු සංචිත ප්‍රමාණවත් නොවීම හේතුවෙන් විදුලි උත්පාදන ක්‍රියාවලිය බරපතල අර්බුදයකට ලක්ව ඇති බවත්, අවශ්‍ය ගල් අඟුරු ප්‍රමාණයෙන් මෙට්‍රික් ටොන් එක්ලක්ෂ විසිදහසක (නෞකා දෙකක පමණ) අඩුවක් පවතින බවත් පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ අධ්‍යාපන ලේකම් පුබුදු ජයගොඩ මහතා පවසයි.

සෙවනගල සීනි ෆැක්ටරිය විකුණන්න හදනවා.. උක් ටොන් 6,000ක් විනාශ වෙමින්.. - ගොවීන්ගෙන් චෝදනා

සෙවණගල සීනි සමාගමේ පාලනාධිකාරිය සහ සේවකයන් අතර දීමනා හා නිවාඩු සම්බන්ධයෙන් හටගත් ගැටලුවක් මුල් කරගනිමින් ආරම්භ වූ වැඩ වර්ජනයක් හේතුවෙන් කර්මාන්තශාලාවේ කටයුතු සම්පූර්ණයෙන්ම අක්‍රිය වී තිබේ. මෙම වර්ජනය නිසා අස්වනු නෙළන ලද උක් ටොන් 6,000කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් විනාශ වීමේ දැඩි අවදානමකට ලක්ව ඇති බව වාර්තා වේ.

ඇෆ්ගනිස්ථානයක් බවට පත්වෙමින් ඇති නැගෙනහිර බෞද්ධ උරුමය අන්තවාදීන්ගේ ග්‍රහණයට.. - විශේෂ හෙළිදරව්වක්..

ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ මූතූර් ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ පිහිටි ඓතිහාසික කොට්ටියාරම සෑගිරිය රජමහා විහාරය මේ වන විට අන්තවාදී ආක්‍රමණ, නිදන් හොරුන්ගේ තර්ජන සහ ප්‍රදේශයේ සිදුවන කළුගල් කර්මාන්ත (ගල්කොරි) හේතුවෙන් දැඩි විනාශයකට ලක්වෙමින් පවතින බව වාර්තා වේ.

දූෂණ විරෝධී සංශෝධන පනත් කෙටුම්පතට කාරක සභා අවස්ථාවේදී සංශෝධන.. - පෙත්සම් විභාගයේ සම්පූර්ණ විස්තරය මෙන්න..

රජය විසින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර තිබෙන දූෂණ විරෝධී සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත අභියෝගයට ලක්කරමින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ ගොනුකර ඇති පෙත්සම් විභාගය ඊයේ (03) ආරම්භ වුණි.

සෑම වසරකම ලෝකයේ ගොවීන්ගෙන් අඩකට ආසන්න පිරිසක් පළිබෝධනාශක විෂවීමට ලක් වෙනවා – අධ්‍යයනයක් පවසයි

සමස්ත ලෝකයේ මේ වන විට සිටින බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇති ගොවීන් මිලියන 934කින් අඩකට ආසන්න පිරිසක් සෑම වසරකම නොදැනුවත්ව පළිබෝධනාශක විෂවීමකට ලක්වන බව Frontiers in Public Health සඟරාවේ ඊයේ(02) ප්‍රකාශයට පත් කළ අධ්‍යයනයකින් හෙළි වී තිබේ.

නොකළ යුතු දේම කරන මේ ආණ්ඩුව කළ යුතු ,කළ හැකි දේ කරන්නේ නැහැ.. - වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර

ආර්ථික අර්බුදයෙන් ගොඩඒම සඳහා ආණ්ඩුව මහජනයාට දැනෙන නිශ්චිත උපායමාර්ගික හැරවුමකට යොමුකිරීම සඳහා තීන්දු ගෙන නොමැති බවත්, අංක ගණිත විජ්ජාවල් පෙන්වා ව්‍යාජ චිත්‍රයක් මහජනයාට මවාපාන බවත් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයේ මහ ලේකම් වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර මහතා චෝදනා කරයි.

අමෙරිකානු මොන්ටානා ආරක්ෂක හමුදාවට අමතරව තුයියකොන්තලා නේටෝ හමුදාවටත් ආරාධනා කරයි..- ජාතික සංවිධානවලින් අනතුරු ඇඟවීමක්

"Atlas Angel - 2026" නමින් ශ්‍රී ලංකාවේ දී දින 5ක් පැවැත්වෙන ඒකාබද්ධ ගුවන් පුහුණු අභ්‍යාසය පසුගිය 31 වැනි දා ආරම්භ වූ අතර ඒ සඳහා අමෙරිකානු මොන්ටානා ජාතික ආරක්ෂක බලකාය සමග අමෙරිකානු පැසිෆික් ගුවන් හමුදාව සහභාගි වේ.

© 2024 Lanka Leader All Rights Reserved. | 
Powered By Smart eCampaign.