News Category
From Date
To Date
Maximum Number of Result

සීමාකරණ මූලධර්මය හෙවත් ගෝලීය අර්බුදයකට මඟ පාදන සැඟවුණු උපායමාර්ගය

May 31, 2026 at 03:27 PM
|

අද දවසේ විවිධ මාධ්‍ය ඔස්සේ තොරතුරු පරිශීලනය කරන බොහෝ දෙනෙකුට, දිනපතා ලැබෙන පුවත් අවුල් සහගත ඒවා ලෙස පෙනී යයි. යුක්රේනයේ පවතින යුද්ධය. තායිවාන සමුද්‍ර සන්ධියේ හට ගෙන ඇති ආතතීන්. ඉරානය සමඟ ඇමෙරිකාව පැටලී ඇති සෙවනැලි යුද්ධය. චීනය මත පනවා තිබෙන සම්බාධක. අමෙරිකාව යුරෝපය සමඟ පැටලී තිබෙන වෙළඳ ආරවුල් ඒ අතරින් ප්‍රධාන වේ. කෙසේ වුවද කෙනෙකුට මේ සියල්ල අහඹු ලෙස පැතිර යන ගිනිදැල් මෙන් පෙනීයාම වරදක් නොවේ.

දශක ගණනාවක් තිස්සේ ඇමරිකානු ප්‍රතිපත්ති මගින් හැඩ ගන්වා ඇති උපායමාර්ගයකට අනුව, මේ කිසිවක් අහඹු සිදුවීම් නොවන බව හොඳින් පැහැදිලි වේ. එම උපාය මාර්ගය තේරුම් ගත් විට වර්තමානයේ සිදුවන ලෝක සිදුවීම්වල විශාල චිත්‍රය වඩාත් පැහැදිලි වේ.

ඇමරිකාවේ සැබෑ සැලැස්ම කුමක්දැයි මා විසින් පහතින් කරනු ලබන පැහැදිලි කිරීම තේරුම්ගත් පසු කෙනෙකුට වර්තමානයේ සිදුවන සිදුවීම් වල හරය අවබෝධ නොවීමට කිසිදු හැකියාවක් නැතැයි අවබෝධ වනු ඇත. 

ලෝක බල සිතියමේ ඒකාධිපතිත්වය

අප මුලින්ම තේරුම් ගත යුතු කාරණය වන්නේ භූගෝල විද්‍යාව මිස මතවාදය හෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට එදිරිව ඒකාධිපතිවාදය නොවේ. භූගෝල විද්‍යාව, ලෝක බල සිතියම තුල ඒකාධිපතිත්වය සියල්ල පාලනය කරන ආකාරය මැනැවින් පැහැදිළි කරයි. එනම්, වෙළඳාම, හමුදා බලය, ආහාර, බලශක්තිය අදී වූ සියල්ල පාලනය කරනු ලබන ආකාර්ය භූගෝල විද්‍යාව මගින් පැහැදිළි කරයි .

ඇමරිකානු ඉදිරිදර්ශනය තුළ පිහිටා ලෝකය දෙස බලන කෙනෙකුට මා පවසන බියකරු සත්‍ය අවබෝධ වනු ඇත.අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය යනු ඉතා අනතුරුදායක තත්වයක සිටින සාගර අධිරාජ්‍යකි.ගතවූ පසුගිය වසර 80ක පමණ ඉතිහාසය තුළ ඇමරිකානු බලය සම්පූර්ණයෙන්ම රඳා පැවතුනේ සාගර කළාප පාලනය මතය. එලෙසම ඇමරිකානු ඩොලරයේ බලය රඳා පවතින්නේ වෙළඳ මාර්ග පාලනය මතය. ඇමරිකානු ආර්ථිකය ක්‍රියාත්මක වන්නේ පාලිත තත්වය තුළ පවතින බලශක්ති ප්‍රවාහනය මතය. පසුගිය දශක අට තිස්සේ වොෂින්ටනය මෙම ලීවර තුනම එකවර අල්ලාගෙන සිටියේය.

දැන්, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ප්‍රථම වතාවට, රටවල් දෙකක් එකවරම මෙම පද්ධතියට තර්ජනය එල්ල කර තිබේ. එනම්, චීනය ආර්ථික වශයෙන් මෙන්ම ඉරානය උපායශීලී වශයෙනි.

කූඩුව තුළ සිටින මකරා

පළමුව අප චීනය සාකච්ඡාවට ගනිමු. චීනය යනු අමෙරිකාවට ඇති සැබෑ දිගුකාලීන තර්ජනයයි. ඒ අනුව ඉරානය අමෙරිකාවට ඇති ප්‍රධාන තර්ජනය නොවේ.එලෙසම රුසියාවද අමෙරිකාවට ප්‍රධාන තර්ජනයක් වන්නේ නැත. ගෝලීය වශයෙන් එක්සත් ජනපදයට අභියෝග කිරීමේ කාර්මික හැකියාව චීනය සතුය.

නමුත් චීනය තුළ මාරාන්තික දුර්වලතාවයක් ඇත.එනම් චීන ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ අපනයන මත රඳා පැවතීමයි. චීන කර්මාන්තශාලා ක්‍රියාත්මක වීමට බලශක්තිය අත්‍යවශ්‍යවේ.එලෙසම චීන භාණ්ඩ ගෝලීය වෙළඳපොළ වෙත ළඟා විය යුතුයමය.එහෙත් චීන වෙළඳාමෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් ගමන් කරන්නේ තනි කුඩා මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධිය හරහාය.

මුළු චීන ආර්ථිකයේම කුලුනු තුන වන, මැද පෙරදිගින් තෙල්, අප්‍රිකාවෙන් සම්පත්, යුරෝපයෙන් වෙළඳාම යන කුළුනු තුන එක් පටු ජල මාර්ගයක් හරහා ගමන් කරනු ලබන බව සැලකිල්ලට ලක් කිරීම මගින් චීන ආර්ථිකයේ ඇති මාරාන්තික දුර්වලතාවය අවබෝධ වනු ඇත.

දැන්, එම මර්මස්ථානය වට කර ඇති දේ දෙසට අවධානය යොමු කරමු. ඇමරිකානු මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් වන්න්නේ ජපානය, දකුණු කොරියාව, තායිවානය සහ පිලිපීනයයි. මෙයයි එක්සත් ජනපද උපායිකයින්ගේ "පළමු දූපත් දාමය" ලෙස හඳුන්වයි. බොහෝ විශ්ලේශකයෝ එය ආරක්ෂක වැටක් ලෙස සලකති. නමුත් එම උපකල්පනය නිවැරදි නොවේ. "පළමු දූපත් දාමය" යනු සීමා කිරීමේ පද්ධතියකි.වඩාත් හොඳින් පැහැදිලි කරන්නේ නම් නැගෙනහිර ආසියාව තුළ චීනය සිර කිරීමට නිර්මාණය කරන ලද කූඩුව "පළමු දූපත් දාමය" වන්නේය.

ඒ අනුව ඇමරිකානු උපායමාර්ගය අතිශයින් සරලය.අමෙරිකාවේ ඉලක්කය චීනය ආක්‍රමණය කිරීම නොවේ.අමෙරිකාවේ ඉලක්කය වන්නේ චීනය ආර්ථික වශයෙන් හුස්ම හිර කිරීමයි. චීනය ඇමරිකානු ආධිපත්‍යය පිළිගන්නා තෙක් මෙම හිර කිරීම සිදු කරනු ඇත.

චීනයේ ගැලවීමේ සැලැස්ම

ඇත්ත වශයෙන්ම, චීනය මෙය තේරුම් ගෙන සිටී. චීනය මීට වසර ගණනාවකට පෙර සිටම මෙම තත්වය තේරුම් ගෙන ඇති බවක් දකින්නට ලැබේ. ඒ නිසා චීනය පසුගිය දශක දෙක පුරා "තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම" (BRI) ගොඩනැගීමට දැඩි අවධානය යොමු කළේය. "තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම" ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා ලෙසට වර නංවා ඇත.නමුත් සත්‍ය ඉන් ඔබ්බට විහිදෙන තත්වයකි. "තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම" යනු චීනය සතු ගැලවීමේ සැලැස්මයි. එනම් මධ්‍යම ආසියාව, පකිස්ථානය සහ අග්නිදිග ආසියාව හරහා ගොඩබිම් මාර්ග තැනීමේ උත්සාහයයි. එනම් සම්පූර්ණයෙන්ම මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධිය මඟ හරින උපක්‍රමයයි.වෙනත් වචන වලින් පවසන්නේ නම් ඇමරිකානු නාවික බලයට පහසුවෙන් තර්ජනය කළ නොහැකි මාර්ග පද්ධතියක් ගොඩ නැගීමයි.

ගෝලීය වශයෙන් ගත් කළ "තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම" ව්‍යාපෘති යටපත් කිරීමට එක්සත් ජනපදය මෙතරම් ශක්තියක් වැය කරන්නේ මේ නිසාය. පකිස්ථානයට එරෙහි සෑම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පීඩන ව්‍යාපාරයක්ම සහ චීන යටිතල පහසුකම් ආයෝජන පිළිගන්නා රටවලට එරෙහි සෑම සම්බාධක තර්ජනයක්ම මෙන්ම අනෙකුත් සියල්ල සම්පූර්ණ ඉන්දු-පැසිෆික් උපායමාර්ගය ඉලක්ක කර එකම අරමුණකට යොමුව තිබෙන ප්‍රපංචයකි. එනම්, ඉලක්කය චීනය ඇතුළතින් සිර කිරීමය.වඩාත් පැහැදිලිව පවසන්නේ නම් චීනයට ගැලවීමේ මාර්ග ක්‍රියාත්මක වීම වැළැක්වීමේ අරමුණු පෙරදැරිව ක්‍රියාත්මක වන උපාය මාර්ගික ව්‍යාපෘතියකි.

ඉරානයේ වක්‍ර බල ප්‍රහාරය

ඒ අතරම, යුරේෂියාවේ අනෙක් පැත්තේ සිටින ඉරානය ඇමරිකාවේ තවත් දුර්වලතාවක් හඳුනාගෙන ඇත. එනම්, බලශක්තිය මත අමෙරිකාව්නු ආර්ථික දේහයේ පරායත්තතාවය ඉරානය හොඳින් වටහාගෙන ඇත.

හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය ලෝකයේ වැදගත්ම බලශක්ති උගුල් ස්ථාන වලින් එකකි. ලෝකයේ තෙල්වලින් 20% ක් පමණ ප්‍රවාහනය කරන්නේ මෙම මාර්ගයෙනි. ගල්ෆ් රටවල් වන සවුදි අරාබිය, කටාර් රාජ්‍ය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය, කුවේට් රාජ්‍ය යන රටවල ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ප්‍රවාහනය වන ඛනිජ තෙල් මත රඳා පවතී. නමුත් එම රාජ්‍ය වල පැවැත්ම තුල වන සැඟවුණු දුර්වලතාවයක් පවතී. එම රටවල් සියල්ල ඔවුන්ට අවශ්‍ය ආහාරවලින් 80-90%ක් අතර ප්‍රමානයක් ආනයනය කරති. ඔවුන්ට ධනය ඇත, නමුත් ජලය හෝ කෘෂිකර්මාන්තය නැත. ඔවුන්ගේ සමස්ත ආහාර සැපයුම මෙන්ම ආර්ථිකයම සම්පූර්ණයෙන්ම ගෝලීය නැව්ගත කිරීම මත යැපෙන තත්වයට පත්ව තිබේ.

ඉරානය සරලව එම ප්‍රවාහන මාර්ගවලට තර්ජනය කළහොත් කුමක් සිදුවන්නේද යන්න ඉතා සරලය. ඉරානයට නැව් ගිල්වීමට අවශ්‍ය වන්නේ නැත. ඉරානයට අවශ්‍ය වන්නේ බියක් ඇති කිරීම පමණි. රක්ෂණ සමාගම් හොමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා වැටී ඇති නැව් මාර්ගය අනතුරුදායක යැයි තක්සේරු කළ පසු, ගෝලීය නැව්ගත කිරීම ස්වයංක්‍රීයවම වැසී යයි. භාණ්ඩ ප්‍රවාහන ගාස්තු පුපුරා යයි. බලශක්ති මිල ඉහළ යයි. කොටස් වෙළඳපොල තුළ සංත්‍රාසය ජනිත වේ.

ඉරානයට ඇමරිකාව හමුදාමය වශයෙන් පරාජය කිරීමට අවශ්‍ය නැත. ගෝලීය ආර්ථික සංත්‍රාසයක් ඇති කිරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් කාලයක් පද්ධතිය කඩාකප්පල් කිරීම පමණක් අවශ්‍ය වන්නේය. එනම් ඉරානයට අවශ්‍ය වන්නේ සන්ධාන බිඳ දමන සංත්‍රාසයක් පමණි. ගෝලීය ආර්ථික පද්ධතියට සැලකිය යුතු කාලයක් බාධා කිරීමෙන් යුරෝපයේ, ආසියාවේ සහ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ආර්ථික භීතියක් ඇති කිරීම පමණක් ඉරානයට ප්‍රමාණවත් වේ. ඒ අනුව ඉහළම උපායික මට්ටමින් සැලකූ කළ ඉරානය සහ අමෙරිකාව අතරේ ඇත්තේ අසමමිතික යුද්ධයකි.

ස්වයංපෝෂිත හා ආරක්ෂිත ඇමරිකාව

මෙහිදී ලේඛනගත උපාය මාර්ගයේ වැදගත්කම පැහැදිලි වේ. RAND Corporation වැනි ඇමරිකානු උපායමාර්ගික ආයතන සහ Zbigniew Brzezinski වැනි චින්තකයන්ට අනුව, එක්සත් ජනපදය ඉදිරි සියවස තුළ පවතිනවාද නැද්ද යන්න තීරණය වන්නේ කරුණු දෙකකට අනුවයි. එනම්, කාර්මික බලය සහ අර්ධගෝලීය පාලනය මත බවයි.

වොෂින්ටනයට අවශ්‍ය වන්නේ බටහිර අර්ධගෝලය සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂා කර ගැනීමටයි.එනම්, කැනඩාව, මෙක්සිකෝව, ග්‍රීන්ලන්තය, කැරිබියන් කලාපය, මධ්‍යම ඇමරිකාව සහ දකුණු ඇමරිකාව සම්පූරණයෙන්ම තමන්ට නතුව තබා ගැනීමටයි. මන්ද ඇමරිකාව අර්ධගෝලය ආරක්ෂා කර ගතහොත් පමණක් එය "ස්වයංපෝෂිත හා ආරක්ෂිත ඇමරිකාවක්" බවට පත් වේ. එනම්, බලශක්තියෙන් ස්වාධීන, ආහාර වලින් ස්වාධීන, සාගර දෙකකින් හමුදාමය වශයෙන් ආරක්ෂා කරන ලද, සහ ඕනෑම ප්‍රතිවාදියෙකුට වඩා දිගු කලක් ඉදිරියෙන් සිටීමට තරම් ආර්ථික වශයෙන් ස්වයංපෝෂිතවීම මගින් පමණක් ස්වයංපෝෂිත හා ආරක්ෂිත ඇමරිකාවක් ස්ථාපිත වේ.

මෙය අලුත් දෙයක් නොවේ. එය 1823 ඉදිරිපත් වුනු මොන්රෝ මූලධර්මයයි. මොන්රෝ මූල ධර්මය බහු ධ්‍රැවීය ලෝකයක් සඳහා පමණක් යාවත්කාලීන කර ඇත. අලුතින් එක් කළ කරුණ වන්නේ වන්නේ හදිසි අවශ්‍යතාවයයි. මෙම ස්ථාවරය තහවුරු කිරීමේ කවුළුව වැසෙමින් පවතින බව ඇමරිකානු උපාය මාර්ගික විශේෂඥයෝ අව්‍යාජ ලෙස විශ්වාස කරති. ග්‍රීන්ලන්තය, පනාමා ඇළ, මෙක්සිකෝව කෙරෙහි ඇති ආක්‍රමණශීලී ඉරියව්ව අහඹු ජාතිකවාදය නොවේ. මෙය මූලධර්මයක තාර්කික නිගමනයයි. එනම්, පළමුව පදනම ආරක්ෂා කරන්න. ඉන්පසු ශක්තිමත් ස්ථානයක සිට පරිධිය සමඟ සටන් කරන්න.

අත්‍යවශ්‍ය අධිරාජ්‍ය

ඒ සමඟම, එක්සත් ජනපදයට අවශ්‍ය වන්නේ එහි මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් අධිරාජ්‍ය වෙනුවෙන් කලාපීය වශයෙන් යුද්ධ කිරීමට යොමු කරවීමයි. ඒ අනුව යුරෝපය රුසියාව පාලනය කිරීමට උත්සහා කරයි. ජපානය සහ දකුණු කොරියාව චීනය සීමා කිරීමට උත්සහා කරයි. ඊශ්‍රායලය සහ ගල්ෆ් රාජ්‍යන් ඉරානය සීමා කිරීමට කටයුතු කරමින් සිටියි.

ඒ අනුව, ඇමරිකාව කරමින් සිටින්නේ කුමක්ද? අමෙරිකාව යුද්ධ සඳහා මුදල් සපයයි. අමෙරිකාව ආයුධ අලෙවි කරයි. අමෙරිකාව නැව්ගත කිරීමේ මාර්ග පාලනය කරයි. අමෙරිකාවේ ප්‍රතිවාදීන් කලාපීය ගැටුම් වලදී ස්වයං වෙහෙසට පත් කරවන අතරතුර අමෙරිකාව ආර්ථික හා තාක්ෂණික වාසි උකහා ගනී.

බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ මෙම යුද්ධ අහඹු යුද්ධ බවයි. ඒවා එසේ නොවේ. යුද්ධ කාර්මික බලමුලු ගැන්වීමක් ඇති කරයි. යුද්ධ ජාතීන් ණය මත යැපෙන්නන් බවට පත් කරයි. යුද්ධ සන්ධාන යැපීමකට බල කරනු ලබයි. රටකට ඇමරිකානු ආයුධ, ඇමරිකානු මූල්‍යකරණය, ඇමරිකානු බුද්ධි තොරතුරු අවශ්‍ය වූ අවස්ථාවේදී එම රට ඇමරිකානු විදේශ ප්‍රතිපත්තියට උපායශීලීව බැඳීමට බලකරයි. මෙයයි අමෙරිකාවේ බලය. එය ආක්‍රමණයේ බලය නොව "අත්‍යවශ්‍ය වීමේ" බලයයි.

භූ තැටි

එහෙත්, සමහර විශ්ලේශකයෝ ධවල මන්දිරයට සුසංයෝගී උපායමාර්ගයක් නැතැයි පවසති. එහෙත් එය වැරදි නිගමනයකි. අමෙරිකාව උපායමාර්ගයකට අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. ප්‍රශ්නය නම් එය අතිශයින් භයානක වීමයි. කෙනෙකු ලෝකයේ කලාප කිහිපයක් හරහා එකවර පීඩන ලක්ෂ්‍යන් නිර්මාණය කිරීමට පටන් ගත් පසු, අවසානයේ එම ලක්ෂ්‍ය වලින් එකක් සීමාවෙන් බිඳ වැටේ.

ඒ අනුව තායිවාන සමුද්‍ර සන්ධිය සම්බන්ධයෙන් අමෙරිකාව වැරදි ගණනය කිරීමක සිටී. පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ අහඹු හමුදා සිද්ධියක් හෝ නැගෙනහිර යුරෝපයේ දේශසීමා සිද්ධියක් මගින් නේටෝ ප්‍රතිචාරයක් ඇති කර සිදුවීම් මාලාවක් ආරම්භ කළ හැකිය. එවැන්නක් ආරම්භ වූ පසු, කිසිවෙකුට ගැටුම අවශ්‍ය නොවුවද, තත්ත්වය ඉක්මනින්ම පාලනයෙන් තොර විය හැකි තත්වයකට වර්ධනය වනු ඇත.

එබැවින් සමහර භූ දේශපාලනික අවදානම් ආකෘතිවලට අනුව, පුළුල් ගෝලීය ගැටුමක සම්භාවිතාව දැන් බියජනක ලෙස ඉහළ මට්ටමකට එළෙඹෙමින් පවතී. ඉදිරි දශකය තුළ එය 80% සීමාවකට ළඟා විය හැකිය.එය එකම නායකයෙකුටවත් තුන්වන ලෝක යුද්ධය අවශ්‍ය නිසා නොවේ. නමුත් දිරිගැන්වීමේ ව්‍යුහයන් එකවරම ප්‍රධාන බලවතුන් සියල්ලන්ම ගැටුම කරා තල්ලු කරන නිසාය.

චීනයට ස්ථිර ආර්ථික හුස්ම හිරකිරීම පිළිගත නොහැකිය. ඉරානයට ස්ථිර වටලෑම පිළිගත නොහැකිය. රුසියාවට එහි දේශසීමා දෙසට අඛණ්ඩ නේටෝ ව්‍යාප්තිය පිළිගත නොහැකිය. එක්සත් ජනපදයට ඩොලර් ආධිපත්‍යය බිඳවැටීම පිළිගත නොහැකිය. මන්ද එලෙස අමෙරිකාවේ ඩොලර් ආධිපත්‍ය බිඳ වැටීම අමෙරිකාවේ සමස්ත ගෝලීය ස්ථාවරයට මුදල් සපයන මූල්‍ය ව්‍යුහය විසුරුවා හරිනු ඇත.

බලවතුන් සිව්දෙනාම එකිනෙකට එරෙහිව චලනය වන භූ තැටි මෙන් ගමන් කරති. පීඩනය ගොඩනැගෙමින් පවතී. ගතවන සෑම වසරකම පීඩනය සාමකාමී ආකාරයෙන් මුදා හැරීම වඩාත් දුෂ්කර තත්වයට පත් වනු ඇත.

පිරිහෙමින් යන බලයක අසරණ උත්සාහය

ඉතිහාසය අපට එක් අවසාන භයානක පාඩමක් උගන්වයි. පරිහානියට පත් වන අධිරාජ්‍යයන් වඩාත් භයානක වන්නේ ඔවුන්ගේ ආධිපත්‍ය මැකී යාමට පටන් ගෙන ඇති බව ඔවුන් තේරුම් ගන්නා මොහොතේ ය. එම අවස්ථාවේදී, ඔවුන් ගණනය කිරීම් කරන්නේ දිගුකාලීන සාමයට සාපේක්ෂව නොවේ. ඔවුන් ගණනය කිරීම් කරන්නේ පැවැත්මට අනුව ය.

තම බලය හෝ තත්ත්වය රැක ගැනීමට ඇති උත්සාහය අසරණභාවයක් ඇති කරනු ඇත. එම අසරණභාවය, දශකයකට පෙරදී සිතාගත නොහැකි අවදානම් ගැනීමට තරම් මිනිසුන් පෙළඹවිය හැකි වනු ඇත.

එවැනි බලාපොරොත්තු සුන්වීමක සේයාවන් මේ වන විට සමස්ත ලෝක පද්ධතිය පුරාම විසිරී ඇති බව නිරීක්ෂණය වේ. හමුදා ගොඩනැගීම්, ආර්ථික සම්බාධක, නාවික යෙදවීම්, වෙළඳ යුද්ධ, හදිසි සන්ධාන ගොඩනැගීම්, සතුරන් සහ ශිෂ්ටාචාර ගැටුම් පිළිබඳ උද්දච්ඡ කතා ඒවා අතර තිබෙන බව ඔබට මේ වන විට පෙනී යනු ඇත. මෙම තත්වය අහඹුවක් නොවේ. එනම් පෙර සූදානම් වීමකි.

බියකරු සත්‍ය නම්, සාමාන්‍ය ජනතාව මේවා හුදකලා සිදුවීම් බවත් ඒවා හුදු යුද්ධයකට හෝ වෙළෙඳ ආරවුලකට ලඝු කිරීමට තවමත් කටයුතු කරමින් සිටිති. නමුත් යථාර්ථයේදී, ඒවා සියල්ලම ත්වරණය වන එක් යෝධ භූ දේශපාලනික පරිවර්තනයක නූල් පටවල් වේ.

ලේඛනය අපට පැවසුවේ කුමක් සිදුවේද යන්නයි. සිතියම අපට පැවසුවේ කොහේද යන්නයි. ආර්ථිකය අපට පැවසුවේ ඇයි ද යන්නයි. එහෙත් ඉතිරිව ඇති එකම ප්‍රශ්නය නම්, මෙම තීරණ ගන්නා නායකයින්ට පද්ධතිය ආපසු හැරවිය නොහැකි තැනකට ළඟා වීමට පෙර ගැටුමට එළඹීමේ ඉමේ සිට ආපසු හැරීමට තරම් විනය සහ ප්‍රඥාව තිබේද යන්නයි.

අවාසනාවකට මෙන්, එම කාරණය සම්බන්ධයෙන් ඉතිහාසය අපට ශුභවාදී වීමට තරම් හේතු ලබා සපයන්නේ නැත.

මහාචාර්ය  Jiang Xueqin යනු චීන-කැනේඩියානු ඉතිහාසඥයෙකු, භූදේශපාලන විශ්ලේෂකයෙකු සහ අධ්‍යාපනඥයෙකු ලෙස කටයුතු කරන්නෙකි. ඔහු වර්තමානයේ වඩාත්ම කතාබහට ලක්වන භූදේශපාලන විශ්ලේෂක්යෙකුගෙන් කෙනෙකු වන අතර, ඔහු කළ නිවැරදි අනාවැකි හේතුවෙන් මාධ්‍ය විසින් ඔහුව "චීනයේ නොස්ට්රඩාමුස්" ලෙස හඳුන්වයි .

මහාචාර්ය   Jiang Xueqin යේල් විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාසය සහ දර්ශනය පිළිබඳ උපාධිධාරියෙකු වන අතර "Predictive History" නම් YouTube නාලිකාවේ නිර්මාතෘ සහ සත්කාරකයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඔහුගේ භූදේශපාලන විශ්ලේෂණ Substack ඔස්සේ ද ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන අතර "The Diary of A CEO", "Breaking Points"  වැනි ජනප්‍රිය පොඩ්කාස්ට් සහ සාකච්ඡා වැඩසටහන් වලට නිතර ආරාධිත අමුත්තෙකු ලෙස සහභාගී වේ.මහාචාර්ය ජියැන්ග් සාම්ප්‍රදායික අනාවැකිකරුවෙකු නොවේ. 2024 මැයි මාසයේදී ට්‍රම්ප් නැවත එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ධුරයට පත්වන බව පුරෝකථනය කළ අතර එම අනාවැකිය 2025 දී සැබෑ විය.ට්‍රම්ප්ගේ දෙවන ධුර කාලයේදී ඉරානය සමඟ මහා පරිමාණ ගැටුමක් ඇති කරන බවට ඔහු අනාවැකි පල කළ අතර 2026 මුල් භාගයේදී එ.ජ. සහ ඉරානය අතර සන්නද්ධ ගැටුම් ඇති විය. ඔහු කළ අනාවැකි සැබෑ වීමත් සමඟ, ඔහුගේ තෙවන අනාවැකිය වන "දිගු යුද්ධයකදී එක්සත් ජනපදය පරාජයට පත්වීම"—දැනට ලොව පුරා දැඩි අවධානයට ලක්ව ඇත .

ඉහත පලවන්නේ "America’s Biggest Geopolitical Gamble Has Started | America Made Most Dangerous Move"  නම් ප්‍රසිද්ධ දේශනය මත පදනම් වූ විශේෂාංග ලිපියයි. සැකසුම ජීවන්ත ජයතිස්ස


සම්බන්ධිත පුවත් | Related News

හිටපු පොලිස්පති සී. ඩී. වික්‍රමරත්න මහතාගේ හදිසි සහ අබිරහස් මරණය සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට සමාජය තුළත්, දේශපාලන හා ආරක්ෂක ක්ෂේත්‍ර තුළත් දැඩි කතාබහක් සහ සැකසංකා මතු වී තිබේ.
නවීන විද්‍යාත්මක දැනුම වනාහි හුදු එක් ශිෂ්ටාචාරයක නිර්මාණයක් නොවන බව නූතන ලෝකය සාමාන්‍යයෙන් පිළිගන්නා කාරණයකි. එසේ වුවද නවීන විද්‍යාව යනු හුදු බටහිර ලෝකයේ පමණක් උපත ලැබූ දැනුම් සමුදායක් බව ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ දෙනා තවමත් විශ්වාස කරති. ඒ මතය අදටත් වඩා ලෝකය පුරා ජනප්‍රියව පැවති කාලයක ඒ මතයට ප්‍රබල අභියෝගයක් එල්ල කළ එක්තරා සුවිශේෂී විද්වතෙක් බටහිර ලෝකයෙන්ම බිහිවිය. ඒ අදින් අවුරුදු 126කට පෙර බි්‍රතාන්‍යයේ ලන්ඩන් නුවර උපත ලැබූ ජෝශප් නීඩ්හැම් (Joseph Needham) නමැති ජීව රසායන විද්‍යාඥයාය.
2026 ලෝක කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) සමුළුව සහ ගෝලීය AI පාලනය පිළිබඳ උසස් පෙළේ රැස්වීම ජූලි 17 සිට 20 දක්වා චීනයේ ෂැංහයි නගරයේදී පැවැත්වේ.
සංචාරක නියෝජ්‍ය ඇමති 'මහාචාර්ය' රුවන් රණසිංහ දෙවෙනි වතාවටත් ආතල් එකක් දුන්නා.
ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ යාපනය අර්ධද්වීපයේ පිහිටි වල්ලිපුරම් ප්‍රදේශයෙන් සොයාගත් ඓතිහාසික වල්ලිපුරම් රන් සන්නස පිළිබඳව වැදගත් තොරතුරු රැසක් Next page යූටියුබ් නාලිකාව විසින් ඉදිරිපත් කර තිබේ.
බෝධිසත්ව ගුණෝපේත අතිපූජ්‍ය හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල නාහිමියන්ගේ සිතෙහි ජනිත උදාරතර අරමුණක් මල් ඵල දැරීමෙන් යථාර්ථයක් බවට පැමිණි විද්‍යෝදය පිරිවෙණ තිඹිරිගෙය කර ගනිමින් ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්‍යාලය ආරම්භ වෙයි.
"තම සපත්තු ලේස් එක ගැටගසා ගැනීමටවත් නොදන්නා වයසේදී, ඒ සුරතල් දෑත්වලට යකඩ මාංචු වැටෙන්නේ කෙසේද? උසාවි කූඩුවක යකඩ කූරු අතරින් බියපත් දෑසින් සමාජය දෙස බලන අවුරුදු දහයට අඩු ඒ 'පුංචි අපරාධකාරයා' නිර්මාණය කළේ ඔහු විසින්මද? නැතහොත් මේ කුහක සමාජ ක්‍රමය විසින්ද?"
අනුර ජනාධිපති වීමෙන් පසුව සිදුකළ ඉන්දියානු සංචාරය අතර තුර ඉන්දියාව එකගතා ඇති වුන (ඇත්තටම සිදු කරන ලද) අවබෝධතා ගිවිසුම් 07 අතරේ තිබුණ දෙපාර්ශවයම එළි නොකරන ලද ශ්‍රම හුවමාරුව (අනියම් එට්කා ගිවිසුම) 2027 සිට ක්‍රියාත්මක වන්නට පිඔුරුපත් සැකසෙමින් තිබේ.
එක්සත් ජනපදය මෑතකදී තම ඉතිහාසයේ වැදගත් සංධිස්ථානයක් සනිටුහන් කළේය.

ප්‍රධාන පුවත්

"කැරපොත්තන්ගේ" අරගලයේදී රාහුල් ගාන්ධි අත්අඩංගුවට – ජනතා විරෝධය හේතුවෙන් ගාන්ධිට නිදහස

කැරපොත්තන්ගේ ජනතා පක්ෂය ( Cockroach Janta Party-CJP) ලෙස තමන්ව හඳුන්වා ගන්න දේශපාලන කණ්ඩායම විසින් ඉන්දියාවේ නවදිල්ලි නුවරදී වෛද්‍ය විද්‍යාලවලට සිසුන් බඳවා ගන්නා විභාගයේ ප්‍රශ්න පත්‍ර පිටවූයේ යැයි පවසමින් ගෙන යන විරෝධතා ව්‍යාපාරයේ දෙවන දිනයේදී ඊට සහභාගි වූ ඉන්දීය විපක්ෂ නායක රාහුල් ගාන්ධි ඉන්දීය පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ අතර පසුව ඔහු නිදහස් කරනු ලැබීය.

ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකාය කුවේට්හි ඇමරිකානු රේඩාර්, චන්ද්‍රිකා සන්නිවේදන පද්ධති සහ ගුවන් යානා අංගනවලට දැවැන්ත ප්‍රහාරයක් එල්ල කරයි!

ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) කුවේට්හි පිහිටි එක්සත් ජනපද හමුදා ස්ථානවල රේඩාර් පද්ධති, චන්ද්‍රිකා සන්නිවේදන පද්ධති සහ ගුවන් යානා අංගන (Hangars) ඇතුළු ප්‍රධාන හමුදා යටිතල පහසුකම්වලට ප්‍රහාර එල්ල කළ බව වාර්තා වී තිබේ.

ආණ්ඩුවේ ලිංගික ඇරියස් පාසල් පද්ධතිය තුළට රිංගවීමේ උත්සාහයක්..

වත්මන් ආණ්ඩුව විසින් පාසල් පද්ධතිය තුළට නොගැලපෙන සංකල්ප සහ අදහස් රිංගවීම සඳහා උත්සාහයක නිරත වන බවට ජාතික නිදහස් පෙරමුණ චෝදනා කරයි.

සෞදි අරාබියාවේ දහම් පාසල තානාපති අනින් නවත්වයි.. - ඇමති විජිත ඊට එකඟයි..

සෞදි අරාබියාවේ ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය තුළ වසර 10 කට අධික කාලයක් පවත්වාගෙන ගිය දහම් පාසල මාලිමා ආණ්ඩුවේ තානාපති අමීර් අජ්වල් ගේ නියෝගයක් අනුව නැවැත්වීමට සිදුවී ඇතැයි එරට සේවය කරන බෞද්ධ ප්‍රජාව ලංකා ලීඩර් වෙත වාර්තා කර තිබේ.

ත්‍රිකුණාමල තෙල් ටැංකි සංකීර්ණය සංවර්ධනයට අන්තර්ජාතික ලංසු කැඳවීමට සැරසේ..

ත්‍රිකුණාමලය තෙල් ටැංකි සංකීර්ණය වාණිජමය වශයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගැනීමේ පියවරක් ලෙස, එහි පවතින ටැංකි 29 ක් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා ඉදිරි මස ඇතුළත අන්තර්ජාතික ලංසු කැඳවීමට Trinco Petroleum Terminal Limited (TPTL) සමාගම සූදානම් වේ.

ස්වයංක්‍රීය AI නියෝජිතයෙක් ප්‍රධාන AI ආකෘති ගබඩාවකට ප්‍රහාරයක් එල්ල කරයි!

නිව්යෝර්ක් නගරය මූලස්ථානය කරගත් Hugging Face සමාගම පවසන්නේ, සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වයංක්‍රීය කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) නියෝජිත පද්ධතියක් තම AI ආකෘති (Models) ගබඩාවට අනවසරයෙන් ඇතුළු වූ බවත්, එය මෙතෙක් මුහුණ දී ඇති කිසිදු සයිබර් ප්‍රහාරයකට සමාන නොවන අත්දැකීමක් බවත්ය.

හිටපු පොලිස්පති අබිරහස් මරණය සියදිවි නසා ගැනීමක්ද? ඝාතනයක්ද? අත්වැරැදීමක්ද? (වීඩියෝ)

හිටපු පොලිස්පති සී. ඩී. වික්‍රමරත්න මහතාගේ හදිසි සහ අබිරහස් මරණය සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට සමාජය තුළත්, දේශපාලන හා ආරක්ෂක ක්ෂේත්‍ර තුළත් දැඩි කතාබහක් සහ සැකසංකා මතු වී තිබේ.

ශ්‍රී ලංකාව කියන්නේ ඉන්දියාවේ දොරකඩ තියෙන බරක් නෙවෙයි; ඉන්දීය සාගරය මධ්‍යයේ පිහිටි වටිනා වත්කමක්.. - ඉන්දියාවේ ශ්‍රී ලංකා මහ කොමසාරිස්වරියගෙන් ප්‍රබල ප්‍රකාශයක්

නව දිල්ලියේදී පැවැත්වුණු ‘Calm Waters, Rising Tide: Stability as the Foundation for Indian Ocean Growth’ තේමාව යටතේ වූ ඉහළ පෙළේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සාකච්ඡාවකදී, ඉන්දියාවේ ශ්‍රී ලංකා මහකොමසාරිස් මහිෂිණි කොලොන්න මහත්මිය දෙරටේ ආරක්ෂක සහ ආර්ථික සබඳතා පිළිබඳව වැදගත් කරුණු කිහිපයක් පෙන්වා දී තිබේ.

ජනාධිපතිට පෞද්ගලිකව නඩු පවරන්න බැහැ - මෛත්‍රී, රනිල්, අනුරට එරෙහි පෙත්සමට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය දුන් තීන්දුව මෙන්න..

ජෛව විද්‍යාත්මක පදනමකින් තොරව සැත්කම් මඟින් ලිංගිකත්වය වෙනස් කිරීමට අවසර දෙන චක්‍රලේඛ සහ පනත් බලරහිත කරන ලෙස ඉල්ලා ගොනු කර තිබූ මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් විභාගයට නොගෙනම නිෂ්ප්‍රභ කිරීමට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඊයේ (20) තීන්දු කළේය.

ඉන්දියාවේ 'කැරපොතු ජනතා පක්ෂය' දිල්ලි නුවර වටලයි.. විරෝධතාකරුවන් පාර්ලිමේන්තුව දෙසට..

ඉන්දියාවේ විභාග ප්‍රශ්න පත්‍ර කලින් පිටවීම සහ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සිදුවන දූෂණවලට එරෙහිව රට පුරා දැවැන්ත ජනතා විරෝධයක් ආරම්භ වී තිබේ.

ඉරාන මිසයිල ප්‍රහාර හමුවේ ඇමරිකානු ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති අකාර්යක්ෂමයි – අමෙරිකානු මාධ්‍ය

මැද පෙරදිග පිහිටි තම ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති ඉරාන මිසයිලවලට එරෙහිව ප්‍රමාණවත් ලෙස ක්‍රියා නොකරන බවට එක්සත් ජනපදය තුළ දැඩි කනස්සල්ලක් මතුව ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය කිහිපයක් නම සඳහන් කිරීමට අකමැති වූ ඇමරිකානු හමුදා නිලධාරීන් උපුටා දක්වමින් පවසයි.

බෙදුම්වාදීන්ට උවමනා ආකාරයට පුරාවිද්‍යා බඳවා ගැනීම් පටිපාටි වෙනස් කරයි.. - ජාතික සංවිධානවලින් චෝදනා

පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස් සහ සුමන්තිරන්ලා රහසිගතව මුණගැසීම පිළිබඳව ලංකා ලීඩර් වෙත අදහස් දැක්වූ දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයේ මහ ලේකම් වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර මහතා සඳහන් කරන්නේ එම ක්‍රියාවලිය තුළ උතුර සහ නැගෙනහිර පළාත්වල සහකාර පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ධුර 4ක් සඳහා පිටතින් බඳවා ගැනීම සඳහා නව තරග විභාගයක් පවත්වන බවය.

මීගමුව නගරාධිපති පල්ලියට එරෙහි වුනා.. ඒකයි එයාට ඉල්ලා අස්වෙන්න සිදුවුණේ.. - මීගමුව හිටපු නාගරික මන්ත්‍රීවරයකු හෙළිකරයි

පාස්කු ප්‍රහාරය පිළිබඳව කතෝලික පල්ලියේ පූජකවරු විසින් එක් එක් කාලවලදී විවිධ ප්‍රකාශ සිදුකරන බවත්, කතෝලික සභාව දේශපාලනය කරමින් සිටීම නිසා කතෝලික බැතිමතුන් දැඩි අපහසුතාවට පත්ව සිටින බවත් පවසමින් මීගමුව නගර සභාවේ හිටපු මන්ත්‍රීවරයකු විසින් අන්තර්ජාල නාලිකාවකට ප්‍රකාශයක් ලබාදෙමින් විශේෂ හෙළිදරව් කිරීමක් රැසක් සිදුකර තිබේ.

ඉරානයට එරෙහි මහා පරිමාණ යුද්ධයකට ඇමරිකාව සූදානම් වෙනවා -Washington Post/Wall Street Journal පුවත්පත් වාර්තා පවසයි

එක්සත් ජනපදය ඉරානයට එරෙහිව මහා පරිමාණ හමුදා ක්‍රියාමාර්ගයක් සඳහා සූදානම් වෙමින් සිටින අතර, මැද පෙරදිග කලාපයේ තම හමුදා පැවැත්ම තවදුරටත් ශක්තිමත් කරමින් සිටින බව Washington Post පුවත්පත ඇමරිකානු නිලධාරියෙකු උපුටා දක්වමින් වාර්තා කර ඇත.

සුරේෂ් සලේගේ රැඳවුම් නියෝග වහා හකුලා ගන්නා ලෙස බලකරමින් ප්‍රංශයේදී පැවති විරෝධතාව..

හිටපු රාජ්‍ය බුද්ධි අංශ ප්‍රධානී, මේජර් ජෙනරාල් සුරේෂ් සලේ මහතාට පනවා ඇති රැඳවුම් නියෝග වහාම හකුලා ගන්නා ලෙස බලකරමින් ප්‍රංශයේ වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකිකයින් පිරිසක් විසින් දැවැන්ත උද්ඝෝෂණයක් සංවිධානය කර තිබිණි.

අවුරුදු 13ක් ඉස්කෝලෙ යන එක කාලය කා දැමීමක් කියලා මිනිස්සු කියනවා.. - අගමැති හරිනි

වර්තමාන පාසල් අධ්‍යාපන ක්‍රමය තුළ වසර 13ක කාලයක් ගත කිරීම කාලය නාස්ති කිරීමක් බවට සමාජය තුළ මතයක් ගොඩනැගී ඇති බව අග්‍රාමාත්‍ය ආචාර්ය හරිනි අමරසූරිය පවසයි.

© 2024 Lanka Leader All Rights Reserved. | 
Powered By Smart eCampaign.