News Category
From Date
To Date
Maximum Number of Result

ට්‍රම්ප්ගේ අප්‍රේල් 1දා කතාව ඇමරිකාවේ අසාර්ථකත්වය පිළිබඳව සංඛේතයක් සහ ඉරානයේ යම් මට්ටක ජයග්‍රහණයක් පිළිගැනීමක් ද? - ආචාර්ය ජගත් චන්ද්‍රවංශ ගෙන් අනාවරණයක්

Apr 5, 2026 at 09:34 AM
|

අප්‍රේල් 1 වන දින ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් ජාතික රූපවාහිනිය ඔස්සේ සිදු කළ දේශනයට හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය පිළිබඳ ප්‍රකාශ දෙකක් අන්තර්ගත වූ අතර, එම ප්‍රකාශ දෙක එක්ව ගත් කල එක්සත් ජනපද විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ ඓතිහාසික හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් සනිටුහන් කරයි:

"අප (එක්සත් ජනපදය) හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය මත යැපිය යුතු නැත."

"අනෙක් අය ඒ මත යැපෙනවා නම්, ඔවුන් ඉදිරියට ගොස් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘත කර ගන්න."

සමුද්‍ර සන්ධිය මත මූලිකම  යැපෙන්නන් ලෙස ගල්ෆ් රටවල්, චීනය, ජපානය, යුරෝපා සංගමය, ඉන්දියාව සහ අනෙකුත් ආසියානු ජාතීන්ව ජනාධිපතිවරයා විසින් හඳුන්වා දෙනු ලැබීය. ලොව තීරණාත්මක ඛණිජතෙල් ගමනාගමන බාධක සංධිස්ථානයක් හරහා සිදු කරන නිදහස් නාවික ගමනාගමනය තවදුරටත් සහතික කිරීම එක්සත් ජනපදය විසින් සිදු නොකළ යුතු බව ඔහු තර්ක කළේය. මෙය අඩ සියවසකට වැඩි කාලයක් පුරා එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව විසින් ඉටු කරනු ලැබූ මෙහෙයුමකි.

බලශක්තිය සහ සැපයුම් දාමයන්ගෙන් ඔබ්බට, මෙම කතාව විසින් ගැඹුරු ඇඟවුම් තුනක් ගෙන එයි. ඒවා නම් ඇමරිකාවේ ප්‍රධාන සන්ධාන ඵල රහිත වීම, පාලන තන්ත්‍රයන් යටත් කර ගැනීමට හෝ ඒවා පෙරළා දැමීමට සිය මිලිටරි බලය භාවිතා කිරීමේ එක්සත් ජනපද ක්‍රමවේදය අපොහොසත් වූ බවට වක්‍රව පිළිගැනීම සහ ඉරානය ලබා ඇති පැහැදිලි ජයග්‍රහණයයි.

1. සන්ධානයන් බල ශුන්‍ය වීම

දෙවන ලෝක යුද්ධයේ සිට, එක්සත් ජනපදය සිය මිත්‍ර රටවලට මූලික කේවල් කිරීමක් ඉදිරිපත් කළේය. එනම් ලොව බලවත්ම හමුදාව, අසමසම න්‍යෂ්ටික අවි ගබඩාව සහ පෘථිවියේ විශාලතම ආරක්ෂක අයවැය මගින් සහතික කරන ලද ආරක්ෂාවයි. නේටෝ (NATO), ගල්ෆ් සහයෝගිතා කවුන්සිලය (GCC), ජපානය, දකුණු කොරියාව, ඉන්දියාව යන සියළු රටවල් එම පොරොන්දුව සහ බලාපොරොත්තුව මත පදනම්ව එක්සත් ජනපදය සමග ගිවිසුම්වලට එළඹුණි.

එක්සත් ජනපද නාවික බලය මත යැපෙනවා වෙනුවට අනෙක් රටවලට “තමන් විසින් ගොස් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘත කරගත යුතු” බවට ට්‍රම්ප් කළ ප්‍රකාශය මගින් ඇඟවෙන්නේ ඇමරිකානු සහතිකය තවදුරටත් විශ්වාස කළ නොහැකි බවයි. සෑම මිත්‍ර රටකම අගනුවරකටම ලැබුණු පණිවිඩය පැහැදිලිය: "ඔබේ ආරක්ෂක ප්‍රශ්නය ඔබේ ප්‍රශ්නයක් පමණි."

එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, එක්සත් ජනපදය සමග පවතින මෙම සියළු හවුල්කාරිත්වයන් ශුන්‍ය සහ අවලංගු වේ. වොෂින්ටනය අත්‍යවශ්‍ය සුපිරි බලවතා ලෙස වරක් සැලකූ මිත්‍ර රටවල්, දැන් එම බලය තමන් වෙනුවෙන් කවදා හෝ යොදවනු ඇත්දැයි ප්‍රශ්න කරනු ඇත. ඇමරිකානු බලය සහ පොරොන්දුව මත ගොඩනැගුණු 1945 න් පසු ලෝක පර්යායට මෙයින් මාරාන්තික පහරක් එල්ල වී ඇත.

2. ඉරානය විසින් "මිතුරන්" සඳහා විවෘත කළද, ගෝලීය මිල ගණන් සහ  සැපයුම් ගැටලු සැමට බලපායි.

රුසියාව සහ චීනය වැනි "මිත්‍ර" රටවල් සඳහා ඉරානය විසින් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘතව තබනු ඇති බවට සමහරු අදහස්  කර ඇත. නමුත් එම වෙනස බොහෝ දුරට සංකේතාත්මක ය. ඛණිජතෙල් සහ ද්‍රව ස්වභාවික වායු (LNG) යනු ගෝලීය වශයෙන් වෙළඳාම් වන භාණ්ඩ වේ. වසා දැමීමක් හෝ වසා දැමීම පිළිබඳ තර්ජනයක් පවා පහත සඳහන් දෑ සිදු කරනු ඇත:

 * ගෝලීය තෙල් සහ ගෑස් මිල ඉහළ යෑම, රක්ෂණ වාරික ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යෑම, නාවික ගමන් මාර්ග දිගු වීම, සහ සැපයුම සීමා වීම. එක්සත් ජනපදය ඇතුළුව සෑම ආනයනකරුවෙකුටම මෙහි බලපෑම දැනේ.

 * ලොව පුරා සැපයුම් ජාල අඩාල වීම: නැව් කිහිපයකට ගමන් කිරීමට අවසර දුන්නද, බොහෝ වාණිජ නැව් සමාගම් මෙම සමුද්‍ර සන්ධිය මඟ හරිනු ඇත. ගමන් මාර්ග වෙනස් කිරීම නිසා භාණ්ඩ ලැබීමට සති ගණනාවක් ප්‍රමාද වන අතර, එය ගෝලීය නාවික ධාරිතාවට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කරයි. එමෙන්ම බලශක්තියට පමණක් නොව, සියළුම භාණ්ඩ සඳහා ප්‍රවාහන ගාස්තු ඉහළ නංවයි.

එක්සත් ජනපදය තමන්ගේම තෙල් නිෂ්පාදනය කරන නිසාම පමණක් මෙම ප්‍රතිවිපාකවලින් මිදීමට ඔවුන්ට ද නොහැකිය. ලෝක තෙල් වෙළඳපොළ යනු එකිනෙකට සම්බන්ධ වූ තනි ජාලයකි. මෙම සමුද්‍ර සන්ධියට කිඹුහුම් යන විට ඇමරිකාව ඇතුළු මුළු ලෝකයටම හෙම්බිරිස්සාව වැළඳේ.

3. නමට පමණක් සීමා වූ ගිවිසුම්: සන්ධාන පිළිබඳ වාර්තාව

ඇමරිකානු සන්ධාන අවලංගු වීම හුදු වාචික නිගමනයක් නොවේ. මෑත මාසවල ලැබී ඇති බැහැර කල නොහැකි සාක්ෂිවලින් පෙනී යන්නේ දැනටමත් ප්‍රධාන ගිවිසුම් සහ ආරක්ෂක එකඟතාවන්වල මධ්‍ය හරය අහිමි වී ඇති බවයි.

නේටෝ (NATO) යනු කඩදාසි කොටියෙක් යැයි පවසමින් ට්‍රම්ප් නේටෝ සංවිධානයෙන් ඉවත් වන බවට වරින් වර තර්ජනය කර ඇත. හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීමට සහාය වීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔහු යුරෝපීය මිත්‍ර රටවලට “බියගුලු” යැයි චෝදනා කළේය. නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පතට අනුව, එවැනි නැවත නැවතත් කරන තර්ජන මගින් නේටෝ සංවිධානයේ “මධ්‍යය හිස් වෙමින්” පවතී. එක් යුරෝපීය නිලධාරියෙකු සඳහන් කළේ, සන්ධානයේ සාමූහික ආරක්ෂක වගන්තිය වන '5 වන වගන්තිය' (Article 5) තවදුරටත් ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක වේ යැයි බොහෝ යුරෝපීයයන් විශ්වාස නොකරන බවයි. එක්සත් ජනපදය “ලෝකයේ අවුල් ජාලයේ කොටසක් බවට පත්ව ඇති අතර, එය තවදුරටත් විසඳුම හෝ අවසාන ඇපකාරයා නොවේ”.

2026 පෙබරවාරි මාසයේදී Foreign Affairs සඟරාව විසින් නිරීක්ෂණයට බඳුන්  කළේ, “ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් එක්සත් ජනපදයේ දිගුකාලීන සන්ධාන පද්ධතිය විනාශ කරමින් සිටින බවයි. කෙටිකාලීන වාසි සඳහා පැරණි මිතුරන්ගෙන් මුදල් ලබා ගැනීම, මිත්‍ර පාර්ශවීය ප්‍රදේශ ඈඳා ගන්නා බවට තර්ජනය කිරීම සහ වෙනසක් නොමැතිව සියලු දෙනාටම තීරුබදු පැනවීම හරහා ඔහු දශක ගණනාවක සහයෝගීතාවය නාස්ති කර දමා ඇත.”

ජපානය: “2+2” සාකච්ඡා අවලංගු කිරීම – එක්සත් ජනපද-ජපාන සන්ධානයේ පදනම වූ 1960 අන්‍යෝන්‍ය සහයෝගීතා සහ ආරක්ෂක ගිවිසුම සෘජු ප්‍රහාරයකට ලක්ව ඇත. ට්‍රම්ප් මෙම ගිවිසුම “එක පාර්ශවීය” එකක් ලෙස නැවත නැවතත් විවේචනය කර ඇති අතර, ජපානය ආරක්ෂා කිරීමට එක්සත් ජනපදය බැඳී සිටියද, ඇමරිකාව ආරක්ෂා කිරීමට ටෝකියෝවට එවැනි අන්‍යෝන්‍ය වගකීමක් නොමැති බව තර්ක කරයි. ආරක්ෂක වියදම් දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) 3.5% දක්වා ඉහළ නැංවීමට එක්සත් ජනපදය දුන් පීඩනයට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, ජපානය 2025 ජූලි 1 දින පැවැත්වීමට තිබූ වාර්ෂික ආරක්ෂක සාකච්ඡා (“2+2” රැස්වීම) අවලංගු කළේය. මෙය එරට දේශපාලන නොසන්සුන්තාවය පිළිබිඹු කරන පෙර නොවූ විරූ තීරණයකි.

දකුණු කොරියාව: පිරිවැය බෙදාගැනීමේ අර්බුදය – ඇමරිකානු සෙබළුන් 28,500 කගේ පමණ සහාය ඇතිව ක්‍රියාත්මක වන එක්සත් ජනපද-දකුණු කොරියා අන්‍යෝන්‍ය ආරක්ෂක ගිවිසුම, වියදම් බෙදා ගැනීම විශාල ලෙස ඉහළ නැංවීමට ට්‍රම්ප් කළ ඉල්ලීම් නිසා දැඩි පීඩනයකට ලක්ව ඇත. සෝල් පාලනය එක්සත් ජනපද මිලිටරි බලය මත “නොමිලේ ගමන් කරන්නෙකු” බවට ට්‍රම්ප් චෝදනා කළේය. 2024 අගභාගයේදී පස් අවුරුදු විශේෂ ක්‍රියාමාර්ග ගිවිසුමක් අත්සන් කළද, වැඩිපුර ගෙවන ලෙස ට්‍රම්ප් දකුණු කොරියාවට බලපෑම් කර ඇත. දකුණු කොරියානු විදේශ අමාත්‍යාංශයට “මීට පෙර එකඟ වූ කොන්දේසි අනුගමනය කරන” බවට ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කිරීමට බලපෑම් කළේය. මෙය ගිවිසුම්ගත මිත්‍ර රටකින් එල්ල වූ දුර්ලභ ප්‍රසිද්ධ විවේචනයකි.

ඉන්දියාව: පරස්පර විරෝධී ගිවිසුමක් – පුළුල් සන්ධාන රාමුව බිඳ වැටෙමින් තිබියදී පවා, එක්සත් ජනපදය සහ ඉන්දියාව 2025 අග භාගයේදී "එක්සත් ජනපද-ඉන්දියා ප්‍රධාන ආරක්ෂක හවුල්කාරිත්වය සඳහා වූ රාමුව" නමින් නව දස අවුරුදු ආරක්ෂක ගිවිසුමකට අත්සන් තැබීය. මෙහි අරමුණ මිලිටරි සහයෝගීතාව පුළුල් කිරීම සහ තොරතුරු හුවමාරුව වැඩි දියුණු කිරීමයි. එසේ වුවද, මෙම ගිවිසුම පවතින්නේ දැඩි පරස්පර විරෝධී වාතාවරණයක් තුළය: රුසියානු තෙල් දිගින් දිගටම ආනයනය කිරීම හේතුකොට ගෙන එක්සත් ජනපදය විසින් ඉන්දියානු අපනයන මත 50% දක්වා තීරුබදු පනවා ඇත. මෙවැනි ගනුදෙනුමය පදනමක් මත ගොඩනැගුණු සන්ධානයක් විශ්වාසදායක ලෙස සැලකිය නොහැකිය.

උපායමාර්ගික විවරණය – එක්සත් ජනපද සන්ධාන පද්ධතියේ මෙම බිඳවැටීම ගෝලීය මාධ්‍යවල අවධානයට ලක්ව ඇත. 2026 මාර්තු මාසයේ World Politics Review විසින් පළ කරන ලද විශ්ලේෂණයක සඳහන් වූයේ, “එක්සත් ජනපදයට ඇති ලොකුම දිගුකාලීන තර්ජනය චීනය හෝ රුසියාව නොව, දෙවන ලෝක යුද්ධයේ සිට එක්සත් ජනපද ගෝලීය නායකත්වය සහතික කළ සන්ධාන පද්ධතිය ක්‍රමයෙන් බිඳ වැටීමයි” යනුවෙනි. ට්‍රම්ප්ගේ 2025 ජාතික ආරක්ෂක උපායමාර්ගය විශ්ලේෂණය කරමින් The Conversation නිගමනය කළේ, “යුරෝපීය ආරක්ෂාවේ පදනම වූ සහ නිදහස් ජාත්‍යන්තර පර්යායට ශක්තියක් වූ අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා වූ සන්ධානය දැන් අවසන් වී ඇති” බවයි.

4. මිලිටරි ක්‍රමවේද භාවිතා කිරීමේ අසාර්ථකත්වය ට්‍රම්ප් පිළිගනී

අප්‍රේල් 1 වන දින කළ කතාවේ ගැඹුරුම ඇඟවුම වන්නේ ඇමරිකානු බලය පිළිබඳව එයින් පිළිගන්නා සත්‍යයයි. දශක ගණනාවක් තිස්සේ එක්සත් ජනපදය විසින් ඉරාකය සහ ඇෆ්ගනිස්ථානයේ සිට ලිබියාව සහ ඉන් ඔබ්බට රටවල් යටත් කර ගැනීමට සහ පාලක ප්‍රභූන් පෙරළා දැමීමට තමන්ට ඇති හැකියාව ප්‍රදර්ශනය කළේය.

ජනාධිපති ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රකාශය මගින් වක්‍රව පිළිගනු ලබන්නේ එම යුගය දැන් අවසන් වී ඇති බවයි. එක්සත් ජනපද නාවික ක්‍රියාමාර්ගයක් හෝ මිලිටරි මැදිහත්වීමක් පොරොන්දු වෙනවා වෙනුවට, සමුද්‍ර සන්ධිය “ගොස් විවෘත කර ගන්නා” ලෙස මිත්‍ර රටවලට පැවසීමෙන් ජනාධිපතිවරයා පිළිගන්නේ ඉරානයට බලපෑම් කිරීමට හෝ පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපය තුළ ඇමරිකානු කැමැත්ත බලහත්කාරයෙන් පැටවීමට එක්සත් ජනපදයට නොහැකි බව හෝ ඔවුන් එය සිදු නොකරන බවයි.

එය වෙනත් ආකාරයකින් කියවිය නොහැක. සතුරු පාලන තන්ත්‍රයන් පෙරළා දැමීමට හෝ උපායමාර්ගික ජල මාර්ග බලහත්කාරයෙන් විවෘත කිරීමට එක්සත් ජනපදයට තවමත් හැකියාව සහ වුවමනාව තිබුණේ නම්, ජනාධිපතිවරයා විසින් එය පවසනු ඇත. ඒ වෙනුවට ඔහු තෝරා ගත්තේ "නොයැපීමේ" සහ "වගකීම අන් අය මත පැටවීමේ" ස්ථාවරයකි. එය ශක්තිමත් බවක් නොව, උපායමාර්ගික අසාර්ථකත්වය පිළිගැනීමකි.

5. ඉරානයට ජයග්‍රහණය ප්‍රකාශ කළ හැකිය

ටෙහෙරානයේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන් බලන කල, මෙහි ප්‍රතිඵලය ඉතා පැහැදිලිය. ඉරානය විසින් දශක ගණනාවක් තිස්සේ එක්සත් ජනපද සම්බාධකවලට, මිලිටරි වටලෑමට, තම අණදෙන නිලධාරීන්ට එරෙහි ඝාතන මෙහෙයුම්වලට සහ පාලන තන්ත්‍රය වෙනස් කිරීමේ තර්ජනවලට මුහුණ දී ඇත. ඒවා මධ්‍යයේ වුවද ඉස්ලාමීය ජනරජය නොසැලී පවතී.

ට්‍රම්ප්ගේ අප්‍රේල් 1 කතාවත් සමග ඉරානය 1979 සිට තමන් බලාපොරොත්තු වූ දෙයක් අත්කර ගනී: එනම් ඉරානයේ ස්වෛරීභාවය සහ පාලන තන්ත්‍රය එක්සත් ජනපද මිලිටරි ක්‍රම මගින් පරාජය කළ නොහැකි බවට ඇමරිකාව විසින් කරනු ලබන පිළිගැනීමයි.

ඉරානයට දැන් පෙරමුණු කිහිපයකින් ජයග්‍රහණය ප්‍රකාශ කළ හැකිය:

 * උපායමාර්ගික පැවැත්ම: ඉරානය යටත් කර ගැනීමට හෝ එහි පාලක තන්ත්‍රය  පෙරළා දැමීමට තමන් කටයුතු නොකරන බව එක්සත් ජනපදය පිළිගෙන ඇත.

 * සමුද්‍ර සන්ධියේ පාලනය: එය වසා දමන බවට තර්ජනය කිරීමෙන්, ගමනාගමනය සහතික කිරීමේ වගකීමෙන් පසුබැසීමට ඉරානය විසින් එක්සත් ජනපදයට බල කර ඇත. එමගින් ගෝලීය බලශක්ති ප්‍රවාහය කෙරෙහි තීරණාත්මක නැතහොත් නිෂේධ බලයක් (Veto power) ටෙහෙරානයට හිමි වී ඇත.

 * කලාපීය බලපෑම: එක්සත් ජනපදය පසුබැසීමේ සංඥා නිකුත් කිරීමත් සමග ලෙබනනය, සිරියාව, ඉරාකය සහ යේමනය යන රටවල සිටින ඉරාන හිතවාදී කණ්ඩායම්වලට නව නීත්‍යානුකූලභාවයක් ලැබී ඇත.

අප්‍රේල් 2 වන දින ඉරාන රාජ්‍ය මාධ්‍ය වැඩසටහනක මෙසේ සඳහන් වූ බව වාර්තා වේ: “වසර 46 ක් තිස්සේ අප දැන සිටි දෙයක් ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා විසින් පිළිගෙන ඇත: එනම් ඉස්ලාමීය ජනරජය මෙහි ස්ථාවරව පවතින බවත්, එක්සත් ජනපද අණසක පැතිරවූ යුගය අවසන් වී ඇති බවත්ය.”

නිගමනය

ජනාධිපති ට්‍රම්ප්ගේ අප්‍රේල් 1 වන දින ප්‍රකාශය, එක්සත් ජනපදය සිය බලයේ සීමාවන් නිල වශයෙන් පිළිගත් මොහොත ලෙස මතකයේ රැඳෙනු ඇත. එය කිසියම් ගිවිසුමක් හෝ මිලිටරි පරාජයක් නිසා සිදු වූවක් නොව, බලයේ සිටින ජනාධිපතිවරයෙකු තම මිත්‍ර රටවලට තමන්ගේ ආරක්ෂාව තමන්ම බලාගන්නා ලෙස පැවසීම සහ ඉරාන පාලන තන්ත්‍රය එක්සත් ජනපද මිලිටරි බලයෙන් ඔබ්බට පවතින බව වක්‍රව පිළිගැනීම නිසා සිදු වූවකි.

ඇමරිකාවේ හවුල්කරුවන් වන නේටෝ (NATO), ගල්ෆ් සහයෝගිතා කවුන්සිලය (GCC), ජපානය, දකුණු කොරියාව සහ ඉන්දියාව යන රටවලට මෙහි ප්‍රතිවිපාක ඉතා දරුණුය. එක්සත් ජනපදය සමග  ඔවුන් ඇති කරගත් ගිවිසුම් ගොඩනැගී තිබුණේ, අවශ්‍ය ඕනෑම අවස්ථාවක බලය යෙදවීමට ඇමරිකානු සුපිරි බලවතා සතු කැමැත්ත සහ සූදානම යන උපකල්පනය මතය. එම උපකල්පනය දැන් නැති වී ගොස් ඇත. නිගමනය කර ඇති පරිදි, එම හවුල්කාරිත්වයන් දැන් ශුන්‍ය සහ අවලංගු වී ඇත.

ඉරානයට අනුව, මෙහි ගණනය කිරීම සරල ය: එනම් ජයග්‍රහණයයි. ඔවුන් තම ස්වෛරීභාවය ආරක්ෂා කර ගෙන ඇත, තම පාලන තන්ත්‍රය පවත්වාගෙන ගොස් ඇත, සහ ලොව එකම සුපිරි බලවතා පසුබසිනු බලා සිට ඇත.

හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය දැනට විවෘතව පවතී. නමුත් භූ-දේශපාලනික සමුද්‍ර සන්ධිය — එනම් ඇමරිකානු ප්‍රකාශයන් සහ ඇමරිකානු විශ්වසනීයත්වය අතර පවතින පටු මාවත සදහටම වැසී ගොස් තිබිය හැකිය.

සම්බන්ධිත පුවත් | Related News

අභිනවයෙන් ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලද මිහින්තලා මහා සෑයේ කොත සහ චූඩාමාණික්‍යය නිරාවරණය කිරීමේ මහෝත්සවය ඓතිහාසික මිහින්තලා පුජා භූමියේදී පසුගිය දා උත්කර්ෂවත් අයුරින් පැවැත්විණි.
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් අතර මෑතකදී සිදුවූ පැයකට අධික (විනාඩි 90ක) දුරකථන සංවාදය ලෝක දේශපාලනයේ සහ බලශක්ති වෙළඳපොළේ දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබේ.
රියාද් පාලනය දැඩි ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කරන බවට තර්ජනය කරමින් ,එක්සත් අරාබි එමීර් රාජධානිය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා විදේශීය හවුල්කරුවන්ගේ සහාය ලබාගන්නා බවට පොරොන්දු වෙමින් සිටියද, හූති සටන්කාමීහු සෞදි අරාබියට අඛණ්ඩව ප්‍රහාර එල්ල කරති.
එක්සත් අරාබි එමිර් රාජ්‍යය (United Arab Emirates, UAE) හැදිලා තියෙන්නේ අබුඩාබි (Abu Dhabi), ඩුබායි (Dubai), සාර්ජා (Sharjah), අජ්මාන් (Ajman), උම් අල් කුවයින් (Umm Al Quwain), රාස් අල් කයිමා (Ras Al Khaimah), සහ ෆුජයිරා (Fujairah) කියන එමිර් රාජ්‍ය හත එකතුවෙලා කියලා අපි දන්නවා. අබුඩාබියට තමයි මේවා අතරින් විශාල ම භූමි ප්‍රදේශයක් (සමස්ත UAE භූමියෙන් සීයට 87 ක්) හිමිවෙලා තියෙන්නේ. අබුඩාබි නගරය තමයි එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ අගනුවර විදිහටත් සැළැකෙන්නේ. එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ තෙල් සම්පත් වැඩියෙන් ම තියෙන්නෙත් අබුඩාබියේ. මේ බිමේ ඉන්න අයගේ ඒක පුද්ගල ආදායම ඩොලර් 75,000 කටත් වැඩියි.
රටක අනන්‍යතාවය සූක්‍ෂම ලෙස අකාමකා දමන ආකාරය සහ වත්මන් මොහොතේ අප ඉදිරියේ පවතින අභියෝග හඳුනා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සංසරණය වීඩියෝවක් මගින් කරුණු රැසක් හෙලිකර තිබේ.
රටක අනන්‍යතාවය සූක්‍ෂම ලෙස අකාමකා දමන ආකාරය සහ වත්මන් මොහොතේ අප ඉදිරියේ පවතින අභියෝග හඳුනා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සංසරණය වීඩියෝවක් මගින් කරුණු රැසක් හෙලිකර තිබේ.
බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත පාලන සමයේ දී තමන්ගේ චීවරය ගැලවීමට ඉඩ නොදී සිරගෙදරත් අරගල කළ භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් සිටි අතර, ඒ උඩකැන්දවල සිරිසරණංකර හිමියෝ ය.
2016 වර්ෂයේ දිනක ජර්මානු ජාතික ඇන්ඩි්‍රයාස් ස්ටීන්ඩිල්ට සදා නොමැකෙන අකරතැබ්බයක් සිදු විය. ඒ, ආරක්‍ෂක නිලධාරීන්ට හොරෙන් ඊජිප්තුවේ ගීසා හි මහා පිරමීඩයේ මුදුනට ම නැඟ වීඩියෝ ගතකොට පහළට පැමිණි අවස්ථාවේදී ඊජිප්තු සංචාරක පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගැනීම ය.

ප්‍රධාන පුවත්

ඉරාන තෙල් නැව්වලට සහන දීම ගැන ශ්‍රී ලංකාව අර්බුදයක.. අවසන් තීරණයක් ගෙන නැති බව TIMES OF INDIA වාර්තා කරයි..

ශ්‍රී ලංකා මුහුදු සීමාවට ඔබ්බෙන් ජාත්‍යන්තර මුහුදේ නැංගුරම්ලා ඇති ඉරාන තෙල් නැව් 19කට ආහාර, ජලය සහ ඉන්ධන සැපයීම සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාව තවමත් අවසන් තීරණයක් ගෙන නොමැති බව විදේශ අමාත්‍යාංශය පවසන බව THE TIMES OF INDIA වාර්තා කරයි.

නව ත්‍රස්ත පනතෙන් මානව හිමිකම් දැඩි ලෙස උල්ලංඝනය වීමේ අවදානමක්.. - ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්

රජය විසින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර ඇති 'ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍ය ආරක්ෂා කරගැනීමේ පනත් කෙටුම්පත (PSTA)' මගින් මානව හිමිකම් දැඩි ලෙස උල්ලංඝනය වීමේ සහ අයිතිවාසිකම් අභියෝගයට ලක්වීමේ බරපතළ තර්ජනයක් පවතින බව ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් සංවිධානය පවසයි.

පොලිස්පතිවරයා අධිකරණයට අපහාස කළ බව ප්‍රකාශ කරමින් ගම්පහ මහේස්ත්‍රාත්වරයා අදාළ ලිපිගොනු අභියාචනාධිකරණයට ඉදිරිපත් කරයි..

අධිකරණ නියෝග ක්‍රියාත්මක නොකිරීමෙන් පොලිස්පතිවරයා අධිකරණයට අපහාස කර ඇති බවට තීරණය කළ ගම්පහ මහේස්ත්‍රාත් බන්ධුල ගුණරත්න, ඒ සම්බන්ධයෙන් නඩු පැවරීම සඳහා අදාළ ගොනුව අභියාචනාධිකරණ සභාපති විනිසුරුවරයා වෙත යොමු කර තිබේ.

ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ පද්ධතිවලට අනවසරයෙන් රිංගූ හැකර්ලා ඩොලර් 50,000ක කප්පමක් ඉල්ලලා.. - දයාසිරිගෙන් හෙළිදරව්වක්..

ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ පරිගණක පද්ධති වෙත සයිබර් ප්‍රහාරයක් එල්ල කළ හැකර්වරුන් විසින් ක්‍රිප්ටෝ මුදලින් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 50,000ක කප්පම් මුදලක් ඉල්ලා සිටි බවත්, ජාතික ගුවන් සේවය තවදුරටත් මෙවැනි සයිබර් ප්‍රහාර හමුවේ අවදානම් තත්ත්වයක පවතින බවත් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී දයාසිරි ජයසේකර චෝදනා කරයි.

ප්‍රංශය ඇතුළු යුරෝපා රටවල උග්‍රවන ආර්ථික අර්බුදය සහ ජනතා විරෝධය ගැන ආචාර්ය ජගත් චන්ද්‍රවංශගෙන් අනාවරණයක්..

ප්‍රංශය ඇතුළු යුරෝපීය රටවල් කිහිපයක මේ වන විට දැඩි ආර්ථික හා සමාජීය අර්බුදයක් නිර්මාණය වී ඇති බවත්, එය මහා පරිමාණ ජනතා විරෝධතා සහ උද්ඝෝෂණ දක්වා වර්ධනය වී ඇති බවත් ජාත්‍යන්තර දේශපාලන විශ්ලේෂක ආචාර්ය ජගත් චන්ද්‍රවංශ මහතා පවසයි.

බුද්ධ ශාසන ඇමති අනුරාධපුර පූජා නගරය පිළිබඳ අර්ධ සත්‍යය මගින් විනාශකාරී මහා සත්‍යය සඟවනවා.. - ජාතික සංවිධානවලින් චෝදනා

ත්‍රෛනිකායික ලේඛකාධිකාරී හිමිවරුන් සමග පැවැත් වූ රැස්වීමකට පසුව අමාත්‍ය සුනිල් සෙනෙවි මහතා ප්‍රකාශයක් කරමින් අටමස්ථානය තුළ රාමා කෝවිල් ඉදිනොකරන බව සහ රුවන්වැලි සෑය වටා වැටක් නොගසන බව ප්‍රකාශයක් කර තිබිණි.

භික්ෂූන් වහන්සේලා පාගමන පැවැත්වූවේ ආණ්ඩුව පෙරළන්න නෙවෙයි.. බුදු දහම, බුද්ධ චීවරය සහ මෙරට ඓතිහාසික වටිනාකම රැකගැනීම වෙනුවෙන්.. - මහාචාර්ය පූජ්‍ය කොටපිටියේ රාහුල හිමි

පූජ්‍ය ගලගොඩ අත්තේ ඥානසාර හිමියන් වෙනුවෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් පැවැත්වූ පාගමන රාජ්‍ය විරෝධී පාගමනක් ලෙස විවිධ අය අර්ථකථනය කරන බවත්, විශේෂයෙන්ම ආණ්ඩුවේ පාර්ශ්වයෙන් මෙම චෝදනාව නගන බවත්, එහෙත් එකඳු සටන් පාඨයක් හෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම පා ගමනේ දී නොපවසා ඉතා සාමකාමීව මෙම පාගමන පැවැත්වූ බවත් කෝට්ටේ ශ්‍රී කල්‍යාණී සාමග්‍රී ධර්ම මහා සංඝ සභාවේ අනුනායක මහාචාර්ය පූජ්‍ය කොටපිටියේ රාහුල අනුනායක හිමියෝ පවසති.

"විධායකයට විශාල බලයක් ලබාදීලා.. මහෙස්ත්‍රාත්වරයා රබර් මුද්‍රාවක් වෙලා": ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍ය ආරක්ෂා කිරීමේ පනතට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේදී පෙත්සම්කාර පාර්ශ්වයෙන් දැඩි විරෝධතා

රජය විසින් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර තිබෙන ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍ය ආරක්ෂා කර ගැනීමේ පනත් කෙටුම්පත අභියෝගයට ලක් කරමින් ගොනු කර තිබූ පෙත්සම් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ විභාග කිරීම ඊයේ (20) පෙරවරුවේ ආරම්භ විය.

අනුරාධපුර බුලන්කුලම වැව් රක්ෂිතයෙන් අක්කර 200ක් නිලධාරීන් අතර බෙදාදීමේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රශ්න කරමින් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයෙන් කෘෂිකර්ම ඇමති ලාල් කාන්තට ලිපියක්

අනුරාධපුර පූජා නගරය තුළ පිහිටි ඓතිහාසික බුලන්කුලම වැව හෙවත් "ජයවාපි" වැව ආශ්‍රිත වැව් රක්ෂිතයෙන් අක්කර 200කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් නිවාස ඉදිකිරීම සඳහා රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට බෙදාදීමේ ක්‍රියාවලිය නින්දාසහගත වරදක් බව පෙන්වා දෙමින් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරය විසින් කෘෂිකර්ම සහ වාරිමාර්ග අමාත්‍ය ලාල්කාන්ත මහතා වෙත විශේෂ ලිපියක් යොමුකර තිබේ.

ඉරානය නව වෙළෙඳ මාර්ගයේ ප්‍රධාන දුම්රිය සම්බන්ධතාවක් සම්පූර්ණ කරයි (වීඩියෝ)

ඉරානයේ දකුණුදිග චාබහාර් (Chabahar) වරාය, ඇෆ්ගනිස්ථාන දේශසීමාව ආසන්නයේ පිහිටි සහදාන් (Zahedan) නගරය සමඟ සම්බන්ධ කරන ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය ඉරානය විසින් සම්පූර්ණ කර තිබේ. ඉරාන වරායන්ට එරෙහි ඇමෙරිකානු අවහිර කිරීම් සහ බටහිර රටවලින් එල්ල වන ආර්ථික පීඩනය ඉහළ යමින් පවතින පසුබිමක මෙම සංවර්ධනය සිදුව ඇත.

කියුබාවේ හිටපු ජනාධිපති රාවුල් කස්ත්‍රෝ අත්අඩංගුවට ගැනීමට ඇමෙරිකානු ප්‍රාන්තයකින් වරෙන්තුවක්

කියුබාවේ හිටපු ජනාධිපති රාවුල් කස්ත්‍රෝ අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා ෆ්ලොරිඩා ප්‍රාන්තයේ විනිසුරුවරයෙකු විසින් වරෙන්තුවක් නිකුත් කර ඇති බව එම ප්‍රාන්තයේ නීතිපතිවරයා ඊයේ(19) ප්‍රකාශ කළේය.

ඇමරිකානු ජනපති ට්‍රම්ප් සහ රුසියානු ජනපති පුටින් අතර පැවති විනාඩි 90ක රහස් කතාබහේ ඇතුළාන්තය.. - ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම්ගෙන් විශේෂ අනාවරණයක්..

ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් අතර මෑතකදී සිදුවූ පැයකට අධික (විනාඩි 90ක) දුරකථන සංවාදය ලෝක දේශපාලනයේ සහ බලශක්ති වෙළඳපොළේ දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබේ.

මහ සඟරුවනට නින්දා අපහාස කරන නිරාගමික යූටියුබ් කරුවන්ට එරෙහිව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් පරීක්ෂණයක්..

රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන විසින් මෙහෙයවනු ලබන සහ ආණ්ඩුවට හිතවාදී මුදලට ගිජු යූටියුබ් කරුවන් අතලොස්සක් විසින් බුදුන් වහන්සේට සහ මහා සංඝරත්නයට එරෙහිව එල්ලකරනු ලබන වාචික ප්‍රහාර පිළිබඳව දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරය විසින් සිදුකළ පැමිණිල්ලක් විභාග කිරීම සඳහා අද (20) දින වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර මහතා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට කැඳවා ඇත.

මුහුද යට කේබල් සහ AI මධ්‍යස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරානයෙන් දැවැන්ත යුද සූදානමක්!..

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සමඟ යළිත් වරක් පුපුරා යා හැකි යුද ගැටුමකදී, මැදපෙරදිග කලාපයේ තීරණාත්මක දත්ත මධ්‍යස්ථාන, සන්නිවේදන කේබල් පද්ධති මෙන්ම කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) තාක්ෂණික මධ්‍යස්ථාන දැඩි ප්‍රහාරක ඉලක්ක බවට පත් කරන බවට ඉරානය විසින් නිකුත් කර ඇති අනතුරු ඇඟවීම ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව දැඩි කම්පනයට පත් කර තිබේ.

ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර ගලවා ආණ්ඩුව රටට දෙන පණිවිඩය ගැන ප්‍රවීන මාධ්‍යවේදී ධර්මශ්‍රී ගෙන් අනාවරණයක්..

පූජ්‍ය ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන්ට යළි ජනාධිපති සමාවක් ලබා දීමේ හැකියාව සහ ඊට අදාළව රට තුළ මතුවී තිබෙන නීතිමය, දේශපාලනික හා සමාජීය තත්ත්වයන් මේ වන විට දැඩි කතාබහකට ලක්ව තිබේ.

බෝධිසත්ව ගුණ නොමැති පුද්ගලයන් රජ නොවිය යුතුයි.. රජකම ලැබෙන්නේ චීවරය රකින්නයි..- අස්ගිරියෙන් ප්‍රකාශයක්..

බෝධිසත්ව ගුණ නොමැති පුද්ගලයන් මේ රටේ රාජ්‍යත්වයට පත් නොවිය යුතු බව යැයි මෙරට පුරාතන සෙල්ලිපිවල පවා පැහැදිලිව දක්වා ඇති බව අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ ලේඛකාධිකාරී ආචාර්ය පූජ්‍ය මැදගම ධම්මානන්ද නාහිමියෝ පවසති.

© 2024 Lanka Leader.  All Rights Reserved. | 
Powered By Smart eCampaign.