ආනයන තහනම අභියස රුසියානු පොසිල ඉන්ධන සඳහා යුරෝපා සංගමය යුරෝ බිලියන 8.7ක් වැය කරයි

Nov 13, 2026 at 11:17 AM

|

Lanka Leader

රුසියානු පොසිල ඉන්ධන මත යැපීම අවසන් කරන බවට බ්‍රසල්ස් පාලකයන් නැවත නැවතත් ප්‍රකාශ කළද, රුසියාවේ ප්‍රමුඛතම ආක්ටික් ගෑස් ව්‍යාපෘතියක් වන යමාල් (Yamal) හි ප්‍රධානතම පාරිභෝගිකයා තවමත් යුරෝපා සංගමය බවට පත්ව තිබේ.

පාරිසරික ක්‍රියාකාරී සංවිධානයක් වන Urgewald විසින් සිදුකරන ලද විශ්ලේෂණයකට අනුව, 2026 වසරේ මුල් මාස දහය තුළ රුසියාවේ ආක්ටික් කලාපයෙන් ද්‍රවීකෘත ස්වාභාවික වායු (LNG) මිලදී ගැනීම සඳහා යුරෝපා සංගමය ඇස්තමේන්තුගත යුරෝ බිලියන 8.7ක මුදලක් වැය කර තිබේ. එය 2025 වසරේ සමස්ත වියදමට වඩා සියයට 21ක වැඩිවීමකි.

2027 ජනවාරි 1 වැනිදා සිට රුසියානු LNG ආනයනය තහනම් කිරීමට බ්‍රසල්ස් පාලකයන් සූදානම් වෙමින් සිටියද, යුක්රේනය ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසුව රුසියානු බලශක්තිය මත යුරෝපා සංගමයේ යැපීම අවසන් කරන බවට දේශපාලනික වශයෙන් නැවත නැවතත් ප්‍රතිඥා දී තිබියදීත්, යුරෝපීය ගැනුම්කරුවෝ තවදුරටත් මොස්කව් පාලනයට විශාල ආදායමක් උපයා දෙන වෙළෙඳපොළක් සපයමින් සිටිති.

බලශක්ති වෙළෙඳපොළ පිළිබඳ තොරතුරු සපයන Kpler ආයතනයේ දත්ත විශ්ලේෂණය කරමින් Urgewald සංවිධානය පෙන්වා දෙන්නේ, 2026 ජනවාරි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා කාලය තුළ රුසියාවේ යමාල් ව්‍යාපෘතියෙන් LNG මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 12.89ක් යුරෝපා සංගමයේ වරායන් වෙත ලැබී ඇති බවයි. එය පසුගිය වසරේ එම කාලයට සාපේක්ෂව සියයට 6.3ක වැඩිවීමකි. එමෙන්ම, ලෝකය පුරා වාර්තා වූ යමාල් LNG සැපයුම්වලින් සියයට 81ක්ම යුරෝපා සංගමය විසින් ලබාගෙන තිබේ.

රුසියානු පොසිල ඉන්ධන මත යැපීම අවසන් කරන බවට යුරෝපා සංගම් නායකයන් නැවත නැවතත් ප්‍රකාශ කළද, රුසියාවේ ප්‍රමුඛතම ආක්ටික් ගෑස් ව්‍යාපෘතියක් වන යමාල් හි ප්‍රධානතම පාරිභෝගිකයා ලෙස යුරෝපය තවදුරටත් කටයුතු කරයි. මෙම කාලසීමාව තුළ සාමාන්‍යයෙන් සෑම දින 1.7කට වරක්ම යමාල් LNG නෞකාවක් යුරෝපයට පැමිණ තිබේ.

පවතින දිගුකාලීන ගිවිසුම් යටතේ රුසියානු LNG ආනයනය තහනම් කිරීම ක්‍රියාත්මක වීමට තවත් දින 50ක් පමණක් ඉතිරිව තිබියදීත්, යුරෝපා සංගමයේ රුසියානු LNG මිලදී ගැනීම් අඛණ්ඩව ඉහළ යමින් පවතී.

සැප්තැම්බර් මාසයට සාපේක්ෂව ඔක්තෝබර් මාසයේදී LNG සැපයුම් ප්‍රමාණය සියයට 11කින් පහත වැටී තිබුණද, ඒවායේ ඇස්තමේන්තුගත වටිනාකම සියයට 2.6කින් ඉහළ ගොස් යුරෝ මිලියන 839ක් වී තිබේ. ඊට හේතු වී ඇත්තේ යුරෝපීය ගෑස් මිල සඳහා වන ප්‍රධාන මිණුම් දර්ශකය මෙගාවොට් පැයකට යුරෝ 86.79 දක්වා ඉහළ යාමයි. එය ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය ආරම්භ කිරීමට පෙර පැවති මිල මෙන් දෙගුණයකටත් වඩා වැඩිය.

ඔක්තෝබර් මාසයේදී රුසියානු LNG නැව්ගත කිරීම් සඳහා ප්‍රධානතම ගමනාන්තය වූයේ ප්‍රංශයයි. එරටට LNG මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 5.37ක් ලැබී ඇති අතර, එය යුරෝපා සංගමයට ලැබුණු සමස්ත සැපයුම්වලින් සියයට 70කි.

ස්පාඤ්ඤය (මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 2.91), නෙදර්ලන්තය (මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 1.32) සහ පෘතුගාලය (මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 0.22) ද ඔක්තෝබර් මාසයේදී රුසියානු ආක්ටික් LNG ලබාගත් රටවල් අතරට ඇතුළත් වේ.

කෙසේ වෙතත්, 2026 වසරේ මුල් මාස දහය සැලකිල්ලට ගත් විට, තනි ගමනාන්තයක් ලෙස විශාලතම රුසියානු LNG ප්‍රමාණය ලබාගෙන ඇත්තේ බෙල්ජියමයි. එම කාලය තුළ LNG නැව් 42ක් මගින් මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 3.1ක් පමණ එරට Zeebrugge වරායට ගොඩබා තිබේ.

අගෝස්තු, සැප්තැම්බර් සහ ඔක්තෝබර් මාසවලදී බෙල්ජියමේ එම පර්යන්තයට යමාල් LNG නෞකා පැමිණි බවට වාර්තා වී නොමැත. එසේ වුවද, සමස්ත වෙළෙඳාම තුළ එම පර්යන්තයේ වැදගත්කම තවදුරටත් ඉහළ මට්ටමක පවතින බව Urgewald සංවිධානය පෙන්වා දෙයි.

Urgewald සංවිධානයේ සම්බාධක පිළිබඳ ප්‍රචාරක කටයුතු භාර Alexander Kirk පෙන්වා දෙන්නේ, යුරෝපා සංගමය ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය, නෝර්වේ සහ ඇල්ජීරියාව සමඟ ද LNG වෙළෙඳ සබඳතා අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යන බවයි.

"ජනවාරි 1 වැනිදා සිට රුසියානු LNG ආනයනය අවසන් කිරීමට අපට හැකියාව තිබේ. එහෙත් සැපයුම්කරුවන් වෙනස් කිරීමෙන් පමණක් යුරෝපීය පවුල්වලට ගෑස් මිල ඉහළ යාමේ අවදානමෙන් හෝ විදේශීය දේශපාලන බලපෑම්වලින් මිදීමට නොහැකි වනු ඇත," යනුවෙන් Kirk Euronews වෙත පවසා තිබේ.

ගෑස් සඳහා ඇති ඉල්ලුම අඩු කිරීම වෙනුවෙන් පිරිසිදු බලශක්ති තාක්ෂණයන් භාවිතයට ගැනීමේ වැදගත්කම ද ඔහු අවධාරණය කරයි.

"අපි නිවසක් හුදකලා කිරීමේ තාක්ෂණයෙන් වැඩිදියුණු කරන සෑම අවස්ථාවකම හෝ තාප පොම්ප (Heat Pumps) භාවිතයට මාරු වන සෑම අවස්ථාවකම ගෑස් ඉල්ලුම අඩු වෙනවා. විදුලිබල පද්ධතිය තුළ ගෑස් වෙනුවට සුළං හෝ සූර්ය බලශක්තිය යොදාගන්නා සෑම අවස්ථාවකම යුරෝපය සිය කාබන් විමෝචනය අඩු කර ගනිමින් ගෑස් අපනයනකරුවන් සතු බලපෑම් කිරීමේ හැකියාව ද සීමා කරනවා." ඔහු පැවසීය.

ඉදිරියේදී ක්‍රියාත්මක වීමට නියමිත මෙම තහනම මොස්කව් පාලනයට සැලකිය යුතු වාණිජමය හා ප්‍රවාහනමය බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය. ඊට හේතුව යමාල් ව්‍යාපෘතිය පිහිටා ඇති ආක්ටික් කලාපයේ සිට යුරෝපීය වරායන් වෙත ළඟාවීම විශේෂයෙන්ම වාසිදායක වීමයි.

අයිස් බවට පත්වූ මුහුදු ප්‍රදේශ හරහා ගමන් කිරීම සඳහා මෙම ව්‍යාපෘතිය විශේෂිත අයිස් තට්ටු බිඳගෙන යා හැකි Arc7 කාණ්ඩයේ ටැංකි නෞකා භාවිත කරයි. යුරෝපීය වරායන් වෙත ළඟාවීම මගින් නිෂ්පාදන මධ්‍යස්ථානයට සාපේක්ෂව ආසන්න ස්ථානවලදී ගෑස් ගොඩබෑමටත්, අනතුරුව නෞකා කෙටි කාලයකින් නැවත ආපසු පැමිණීමටත් හැකියාව ලැබේ.

යුරෝපා සංගමයේ වරායන් වෙත ප්‍රවේශය අහිමි වුවහොත්, රුසියාවට වඩා දිගු නාවික ගමන් මාර්ග භාවිත කිරීමටත්, ඉහළ ප්‍රවාහන වියදම් දැරීමටත්, LNG නැව්ගත කිරීම් වෙනත් වෙළෙඳපොළවල් වෙත යොමු කිරීමේ අවස්ථා අඩුවීමටත් මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත. විශේෂයෙන්ම ශීත ඍතුවේදී උතුරු මුහුදු මාර්ගය (Northern Sea Route) ඔස්සේ නාවික ගමනාගමනය වඩාත් දුෂ්කර වීම මෙම තත්ත්වය තවත් උග්‍ර කරයි.

යුරෝපීය වෙළෙඳපොළ අහිමි වීමෙන් රුසියාවේ ආක්ටික් LNG අපනයනවල ආර්ථික වාසිදායකභාවය බරපතළ ලෙස දුර්වල වනු ඇති බව Urgewald සංවිධානයේ අදහසයි. එය දැනට පවතින සැපයුම් වෙනත් වෙළෙඳපොළවල් වෙත හරවා යැවීමේ සරල කාරණයක් පමණක් නොවන බව ද එම සංවිධානය පෙන්වා දෙයි.

කෙසේ වෙතත්, මෙම තහනමේ සැබෑ බලපෑම රුසියාවට විකල්ප නාවික මාර්ග සහ වෙළෙඳපොළවල් සංවර්ධනය කරගැනීමට ඇති හැකියාව මත රඳා පවතිනු ඇත.

ආසියානු වෙළෙඳපොළ තුළ යමාල් LNG ලබාගත් ප්‍රධාන රටවල් වූයේ චීනය, දකුණු කොරියාව සහ තායිවානයයි. ජනවාරි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා කාලය තුළ යමාල් LNG සැපයුම්වලින් සියයට 18.6ක් එම ගමනාන්ත වෙත යොමු කර තිබේ.

ශීත ඍතුව ළඟා වෙමින් පවතින අතර බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව පිළිබඳ අවධානය ද ඉහළ යමින් තිබේ. එවැනි පසුබිමක, කිසිදු විශේෂ නිදහස් කිරීමකින් හෝ අවසන් මොහොතේ සහන ලබාදීමකින් තොරව යුරෝපා සංගමයේ රටවල් මෙම තහනම ක්‍රියාත්මක කරනු ඇත්ද යන්න පිළිබඳව තවදුරටත් ප්‍රශ්න මතුව තිබේ.

Urgewald සංවිධානයේ සම්බාධක පිළිබඳ ප්‍රචාරක කටයුතු භාර Sebastian Rötters යුරෝපා සංගමයේ රටවලින් ඉල්ලා සිටින්නේ මෙම තීරණය කිසිදු පසුබෑමකින් තොරව ක්‍රියාත්මක කරන ලෙසයි.

"ජනවාරි මාසයේ තහනම ක්‍රියාත්මක වීමට තවත් ඇත්තේ දින 50ක් පමණයි. යුරෝපය සිය ස්ථාවරයේ නොසැලී සිටිය යුතුයි. පසුබැසීමක් එපා. නව නිදහස් කිරීම් එපා. මෙම වෙළෙඳාමට තවදුරටත් ජීවය ලබාදීමක් එපා. වසර පහකට ආසන්න කාලයක් පුරා පැවති යුද්ධයෙන් පසුව, රුසියානු LNG ව්‍යාපාරය අවසන් කිරීමට ආණ්ඩු දැන්වත් තීරණය කළ යුතුයි," යනුවෙන් Rötters ප්‍රකාශ කර තිබේ.