භික්ෂු අධ්‍යාපනය බිම දැමීම සහ භික්ෂු නායකත්වය කෙළසීම..
බටහිර රාජ්‍ය තම ආර්ථික, වෙළඳ, දේශපාලන අරමුණු උදෙසා , ආසියාවේ, අප්‍රිකාවේ අධ්‍යාපනය ස්වදේශිකයන් චින්තනයෙන් සහ ආර්ථික ජාතික විමුක්තියෙන් පාරාජිකාවන ලෙසත් , බටහිරයන් ආර්ථිකයෙන් වැඩෙන ලෙසත් අධ්‍යාපනය හසුරුවා ඇත.
බටහිරයන්ගේ කිතුණු ආදිපත්‍ය විසින් සිලෝන් හෙවත් සිංහලයේ 1810 දී ශ්‍රී ලංකාවේ විහාරස්ථාන 1000 ඉගැන්වීම තහනම් කොට ඇත. ඒ වෙනුවට පල්ලි ගොඩ නගා පල්ලිවල පාසල් ඉදිකොට ඇත.
රටට එරෙහි, ජාතික ආභිමානය නැති බටහිර යන්ට ගැති මිනිසුන් බිහි කිරීම ආරම්භ කළේ මේ ආකාරයෙන්ය.
මෙම ක්‍රමය අතීත රතු ඉන්දියානුවන්ට ආක්‍රමණික නව ඇමරිකානුවන් සිදුකොට ඇත. රතු ඉන්දියානු දෙමව්පියන්ගෙන් දරුවන් ඈත්කොට , වෙනම කඳ උරු පිහිටුවා එම කඳු උරුුළ බටහිර ආහාර, ඇඳුම් පැළඳුම්, සංස්කෘතිය අධ්‍යාපනය සමග ලබාදුන්හ. මවුපියන්ගෙන් ඈත් කොට තැබූහ.
එම දරුවන් පසුව බටහිර සංස්කෘතියේ අනුගාමිකයෝ වූහ.
1796 සිට යාපනයේ සිටි සිංහල වැසියන්ට අධ්‍යාපනය ලබාදීම සුදු ආණ්ඩුකාරවරු ඉඩ දුන්නේ නැත. යාපනයේ සිටි සිංහලයන් කුල හීනයන් ලෙස සලකා වහල් සේවයට යොදා ගත්හ. අධ්‍යාපන ආර්ථික , අවස්ථා ලබා නොදුන්හ.
පසුකාලීනව ඔවුන් කුලහීන ද්‍රවිඩයන් ලෙස ද්‍රවිඩ සමාජයටම අවශෝෂණය කිරීමට බටහිරයෝ ක්‍රියා කළහ.
ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වන ලද ද්‍රවිඩයන් වංශවත් දමිලයන් ලෙස ඔසවා තබා , අධ්‍යාපන, පරිපාලන, දේශපාලන, ව්‍යාපාරික ලෝකයේ උසස් තැන ලබාදීමට බෙදුම්වාදී, ජාතිවාදී එංගලන්ත සභාව සහ බටහිරයෝ ක්‍රියා කළහ.
අතීත ලංකාවේ ස්වදේශික අධ්‍යාපනය අධ්‍යාපනය ලෙස පිළිගන්නා ඒ බෞද්ධ අධ්‍යාපන ක්‍රමය පුරාණ ඉන්දියාවේ බෞද්ධ අධ්‍යාපන ක්‍රමයට සර්වප්‍රකාරයෙන්ම සමීප විය.
සඟ පරපුරේ හෙවත් බෞද්ධ භික්‍ෂුශාසනයේ ඉතිහාසයත් බෞද්ධ අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ ඉතිහාසයත් එකමය. බෞද්ධ අධ්‍යාපනය සංඝාරාම කේන්ද්‍රස්ථාන කොට පැවතියේය.
බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෙවනෙහි , දුටුගැමුණු කුමරුන්, තිස්ස කුමරුන් වැන්නෝද, ධාතුසේන රජතුමා, මුගලන් රජතුමා, මහ පැරකුම්බා ආදී රජවරුද ශාසනික අධ්‍යාපනය මෙන්ම සිල්ප ශාස්ත්‍ර හදාළේ ද ආරාම ඇසුරු කරගෙනමය.
ආරාමයන්ගෙන් බැහැරව අධ්‍යාපනයක් ලබා ගැනීමේ අවස්ථාවක් බෞද්ධ ලෝකයෙහි නොවීය.
පුරාණ මධ්‍යම යුරෝපයේ රටවල අධ්‍යාපනය සෑම අංශයක්ම ඊළඟ පරපුර වෙත ලබා දුන්නේ පූජක පක්ෂය විසින්ය.
අනුරාධපුර *මහාවිහාර අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ* අනෙකුත් අධ්‍යාපන ක්‍රමවලින් වෙනස් වූ ඉතාම සුවිශේෂී ලක්ෂණ 07ක් පහත දැකින්නට පුලුවන් .
වර්ථමාන භික්ෂූ අධ්‍යාපනයේ බිද වැටීමට පිළියම ඒ අතීත ක්‍රම වේදයට යලි පිවිසීමයි.
1. ත්‍රිපිටකය හා අටුවා කේන්ද්‍ර කරගත් අධ්‍යාපනය
විනය පිටකය, සුත්ත පිටකය, අභිධර්ම පිටකය මෙන්ම සිංහල අටුවාද ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කළේය.
2. ශීලය හා විනයට ප්‍රමුඛත්වය
දැනුමට පමණක් නොව, භික්ෂුවගේ චරිතය, විනයානුකූල ජීවිතය සහ ආචාරධර්ම පවත්වාගෙන යාම අනිවාර්ය විය.
3. ප්‍රායෝගික භාවනා පුහුණුව
ධර්මය ඉගෙනීම සමඟ සමථ හා විපස්සනා භාවනාව දිනපතා පුහුණු කළ අතර, දැනුම ප්‍රායෝගිකව ජීවිතයට එක් කළේය.
4. ගුරු-ශිෂ්‍ය සම්ප්‍රදාය
ආචාර්ය භික්ෂූන්ගේ සෘජු මඟපෙන්වීම යටතේ දිගුකාලීනව අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර, ශිෂ්‍යයාගේ ගුණධර්ම හා දැනුම දෙකම එකසේ සංවර්ධනය කළේය.
5. මතක ශක්තිය හා වාචික සම්ප්‍රදාය
ග්‍රන්ථ කටපාඩම් කිරීම, ධර්ම දේශනා කිරීම සහ වාද විවාද තුළින් දැනුම තහවුරු කිරීම විශේෂ ලක්ෂණයක් විය.
6. බහු විෂය අධ්‍යයනය
බුදු දහමට අමතරව භාෂා, ව්‍යාකරණ, තර්ක ශාස්ත්‍රය, වෛද්‍ය විද්‍යාව, ඉතිහාසය සහ අනෙකුත් ශාස්ත්‍ර ද ඉගැන්වූ අතර, පූර්ණ පඬිවරයෙකු බිහි කිරීම අරමුණ විය.
7. නිර්වාණය අරමුණු කරගත් අධ්‍යාපනය
රැකියාවක් හෝ භෞතික සාර්ථකත්වයක් සඳහා නොව, ක්ලේශ දුරලීම, ප්‍රඥාව වර්ධනය කිරීම සහ නිර්වාණ සාක්ෂාත් කරගැනීම අධ්‍යාපනයේ උත්තරීතර අරමුණ විය.
මෙම ලක්ෂණ හතම එකට ගත් විට, මහාවිහාර අධ්‍යාපනය යනු දැනුම, ශීලය, සමාධිය සහ ප්‍රඥාව එකට වර්ධනය කරන පූර්ණ අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
වර්ථමාන විශ්ව ම විශ්වවිද්‍යාල භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙහෙයවන්නේ බටහිර සංවිධාන බටහිර මිෂ නාරිස් සංවිධානවලින්ය. එම නිසාව වර්තමාන භික්‍ෂූන්වහන්සේලාට ථෙරවාදී සම්ප්‍රදාය වැළඳ ගැනීමට අගය කිරීමට වඩා , බටහිර රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන හෝ එම සංවිධානවල ක්‍රියාකාරීන්ට අවනත වී ක්‍රියා කරන්නට අවස්ථාව සැලසී ඇත
- හකුරුවෙල චන්දාලෝක හිමි
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්‍රධාන පුවත්
නව ත්‍රස්ත පනතෙන් මානව හිමිකම් දැඩි ලෙස උල්ලංඝනය වීමේ අවදානමක්.. - ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්
පොලිස්පතිවරයා අධිකරණයට අපහාස කළ බව ප්‍රකාශ කරමින් ගම්පහ මහේස්ත්‍රාත්වරයා අදාළ ලිපිගොනු අභියාචනාධිකරණයට ඉදිරිපත් කරයි..
ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ පද්ධතිවලට අනවසරයෙන් රිංගූ හැකර්ලා ඩොලර් 50,000ක කප්පමක් ඉල්ලලා.. - දයාසිරිගෙන් හෙළිදරව්වක්..
ප්‍රංශය ඇතුළු යුරෝපා රටවල උග්‍රවන ආර්ථික අර්බුදය සහ ජනතා විරෝධය ගැන ආචාර්ය ජගත් චන්ද්‍රවංශගෙන් අනාවරණයක්..
බුද්ධ ශාසන ඇමති අනුරාධපුර පූජා නගරය පිළිබඳ අර්ධ සත්‍යය මගින් විනාශකාරී මහා සත්‍යය සඟවනවා.. - ජාතික සංවිධානවලින් චෝදනා
භික්ෂූන් වහන්සේලා පාගමන පැවැත්වූවේ ආණ්ඩුව පෙරළන්න නෙවෙයි.. බුදු දහම, බුද්ධ චීවරය සහ මෙරට ඓතිහාසික වටිනාකම රැකගැනීම වෙනුවෙන්.. - මහාචාර්ය පූජ්‍ය කොටපිටියේ රාහුල හිමි
"විධායකයට විශාල බලයක් ලබාදීලා.. මහෙස්ත්‍රාත්වරයා රබර් මුද්‍රාවක් වෙලා": ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍ය ආරක්ෂා කිරීමේ පනතට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේදී පෙත්සම්කාර පාර්ශ්වයෙන් දැඩි විරෝධතා
අනුරාධපුර බුලන්කුලම වැව් රක්ෂිතයෙන් අක්කර 200ක් නිලධාරීන් අතර බෙදාදීමේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රශ්න කරමින් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයෙන් කෘෂිකර්ම ඇමති ලාල් කාන්තට ලිපියක්
ඉරානය නව වෙළෙඳ මාර්ගයේ ප්‍රධාන දුම්රිය සම්බන්ධතාවක් සම්පූර්ණ කරයි (වීඩියෝ)
කියුබාවේ හිටපු ජනාධිපති රාවුල් කස්ත්‍රෝ අත්අඩංගුවට ගැනීමට ඇමෙරිකානු ප්‍රාන්තයකින් වරෙන්තුවක්
ඇමරිකානු ජනපති ට්‍රම්ප් සහ රුසියානු ජනපති පුටින් අතර පැවති විනාඩි 90ක රහස් කතාබහේ ඇතුළාන්තය.. - ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම්ගෙන් විශේෂ අනාවරණයක්..
මහ සඟරුවනට නින්දා අපහාස කරන නිරාගමික යූටියුබ් කරුවන්ට එරෙහිව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් පරීක්ෂණයක්..
මුහුද යට කේබල් සහ AI මධ්‍යස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරානයෙන් දැවැන්ත යුද සූදානමක්!..
ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර ගලවා ආණ්ඩුව රටට දෙන පණිවිඩය ගැන ප්‍රවීන මාධ්‍යවේදී ධර්මශ්‍රී ගෙන් අනාවරණයක්..
බෝධිසත්ව ගුණ නොමැති පුද්ගලයන් රජ නොවිය යුතුයි.. රජකම ලැබෙන්නේ චීවරය රකින්නයි..- අස්ගිරියෙන් ප්‍රකාශයක්..
මහානායක අතිපූජ්‍ය ඕමාරේ කස්සප නායක හිමියන් විපක්ෂ නායක හිරවෙන ප්‍රශන 3ක් අහලා..