මුහුද යට කේබල් සහ AI මධ්‍යස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරානයෙන් දැවැන්ත යුද සූදානමක්!..

Oct 20, 2026 at 09:35 AM

|

Lanka Leader

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සමඟ යළිත් වරක් පුපුරා යා හැකි යුද ගැටුමකදී, මැදපෙරදිග කලාපයේ තීරණාත්මක දත්ත මධ්‍යස්ථාන, සන්නිවේදන කේබල් පද්ධති මෙන්ම කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) තාක්ෂණික මධ්‍යස්ථාන දැඩි ප්‍රහාරක ඉලක්ක බවට පත් කරන බවට ඉරානය විසින් නිකුත් කර ඇති අනතුරු ඇඟවීම ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව දැඩි කම්පනයට පත් කර තිබේ. 

‘අල් ජසීරා’ පුවත් සේවය උපුටා දක්වමින් වාර්තා වන ආකාරයට, ඉරාන ආරක්ෂක ප්‍රධානී මොහොසෙන් රෙසායි විසින් මෙම අනතුරු ඇඟවීම සිදු කර ඇත්තේ රතු මුහුදු තීරයේ තීරණාත්මක මුහුදු මාර්ගවල බලය හූති කැරලිකරුවන් අතට පත්වෙමින් පවතින පසුබිමකය.

ජාත්‍යන්තර විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන පරිදි, යුරෝපය සහ ආසියාව යා කරන සමස්ත දත්ත හුවමාරුවෙන් සියයට 90කට වඩා සිදුවන්නේ රතු මුහුදය යටින් දිවෙන ෆයිබර් ඔප්ටික් කේබල් හරහාය. 

කිලෝමීටර් 26ක් පමණ පටු ‘බාබ් අල්-මන්දෙබ්’ සමුද්‍ර සන්ධිය ඔස්සේ ගමන් කරන මෙම කේබල් පද්ධතිය, සමස්ත ලෝකයේම අන්තර්ජාල ගමනාගමනයෙන් පහෙන් එකකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් දරා සිටින ප්‍රධාන මර්මස්ථානයකි. මේ වන විටත් යේමන රජයේ හමුදා සහ හූති සටන්කාමීන් අතර එම කලාපයේ දරුණු ගැටුම් පවතින බැවින්, මෙම මුහුදු පත්ලේ කේබල් පද්ධතියකට හානි සිදුවුවහොත් ආරක්ෂක හේතූන් මත ඒවා අලුත්වැඩියා කිරීම අතිශය දුෂ්කර වනු ඇත.

මීට අමතරව, මෑතකදී ගල්ෆ් කලාපයේ තාක්ෂණික යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කර ගනිමින් විවිධ ප්‍රහාර ක්‍රියාත්මක විය. ඉරානයට එරෙහිව ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය ක්‍රියාත්මක කළ මෙහෙයුම්වලට ප්‍රතිචාර වශයෙන් බහරේනයේ සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ පිහිටි ඇමෙරිකානු ව්‍යාපාරික ස්ථාන වෙත ප්‍රහාර එල්ල වූ බව ටෙහෙරානය තහවුරු කළේය. විශේෂයෙන්ම, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ඇමසන් වෙබ් සර්විසස් මධ්‍යස්ථාන දෙකකට ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල වූ අතර, බහරේනයේ මධ්‍යස්ථානයකටද බරපතළ භෞතික හානි සිදුවිය.

තවදුරටත්, ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය විසින් ගූගල්, මයික්‍රොසොෆ්ට්, ඔරකල්, මෙටා සහ ඇපල් වැනි දැවැන්ත ඇමෙරිකානු සමාගම් මෙන්ම එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ‘G42’ කෘත්‍රිම බුද්ධි සමාගමද සිය ඉදිරි ඉලක්ක ලැයිස්තුවට ඇතුළත් කර ඇති බව ඉරාන මාධ්‍ය වාර්තා කරයි. ලන්ඩන් කිංග්ස් කොලීජියේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ඇන්ඩ්‍රියාස් ක්‍රීග් පෙන්වා දෙන්නේ, දත්ත මධ්‍යස්ථානයක් අක්‍රිය කිරීමට එහි සේවාදායකයන් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කිරීම අවශ්‍ය නොවන බවත්, අඛණ්ඩ විදුලිය, සිසිලන පද්ධති හෝ බාහිර විදුලි සංදේශ සබඳතා බිඳවැටීමකින් මුළු මධ්‍යස්ථානයම එකවර අඩපණ කළ හැකි බවත්ය.

ඛනිජ තෙල් මත යැපෙන ආර්ථිකයෙන් මිදී කෘත්‍රිම බුද්ධිය සහ ඩිජිටල් තාක්ෂණික කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත්වීමට ගල්ෆ් රටවල් මේ වන විට දැවැන්ත ආයෝජන සිදු කරමින් සිටින පසුබිමක, මෙම යුද තර්ජනය කලාපයේ අනාගතයට එල්ල කර ඇත්තේ දැවැන්ත අභියෝගයකි. මෙම අවදානම මඟහරවා ගැනීම සඳහා රතු මුහුදය මඟහැර ඉරාකය හරහා තුර්කියට සහ යුරෝපයට දත්ත රැගෙන යා හැකි විකල්ප ගොඩබිම් කේබල් මාර්ග කෙරෙහි මේ වන විට අවධානය යොමුවෙමින් පවතී. කටාර්හි ‘Ooredoo’ සමාගම මෙන්ම ගූගල් සහ මෙටා සමාගම්ද ඉරාකය හරහා නව සන්නිවේදන මාර්ග සැකසීමට පියවර ගනිමින් සිටියද, එම විකල්ප මාර්ග සඳහා අතිවිශාල වියදමක් දැරීමට සිදුවීම කලාපීය තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රය මුහුණපා ඇති ප්‍රධානතම අභියෝගය වී තිබේ.