ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන දරුවන්ගේ හැකියාවන් හීන නොකළ යුතුය - ඩෙබප්‍රිය මුඛර්ජී විසිනි

Jun 29, 2026 at 07:10 AM

|

Lanka Leader

දරුවන් සමාජයේ අනාගතය ගොඩනඟන නිර්මාණකරුවන් ලෙස සැලකේ. එහෙත් විද්‍යාව හා ගණිතය උගන්වන ගුරුවරයකු ලෙස, හෙට ලෝකයට නායකත්වය දීමට අපේක්ෂා කරන මෙම පරපුර තුළ නිහඬ අර්බුදයක් ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතින බව මට දැඩි කනස්සල්ලට කරුණක් වී ඇත.

පසුගිය වසර කිහිපය තුළ බොහෝ සිසුන්ගේ අවධානය යොමු කිරීමේ හැකියාව, විශ්ලේෂණාත්මක චින්තනය සහ ස්වාධීනව සිතීමේ හැකියාව සැලකිය යුතු ලෙස පහළ ගොස් ඇති බව මම නිරීක්ෂණය කර ඇත්තෙමි. මෙම ගැටලුව විශේෂයෙන්ම විද්‍යාත්මක ප්‍රදර්ශන සහ ගණිත ගැටලු විසඳීමේ අවස්ථාවලදී වඩාත් පැහැදිලිව පෙනී යයි. එවැනි අවස්ථාවලදී දිගුකාලීන අවධානය සහ විවේචනාත්මක චින්තනය අත්‍යවශ්‍ය වේ.

විද්‍යාව යනු මූලික වශයෙන් නිරීක්ෂණය කිරීම, ප්‍රශ්න කිරීම, අත්හදා බැලීම් සහ තර්කානුකූලව සිතීම යන ක්‍රියාවලියකි. ගණිතයද එලෙසම ඉවසීම, තර්කානුකූල චින්තනය සහ විවිධ අදහස් අතර සම්බන්ධතා ගොඩනැඟීමේ හැකියාව ඉල්ලා සිටී.

එහෙත් අද බොහෝ සිසුන්ට දිගු කාලයක් අවධානය යොමු කළ යුතු ක්‍රියාකාරකම් අපහසුතාවයක් බවට පත්වී ඇත. පන්තිකාමරයේ අත්හදා බැලීම් අතරතුර යම් සංසිද්ධියක් හොඳින් නිරීක්ෂණය කර නිගමනවලට එළඹීම වෙනුවට, සමහර සිසුන් ඉතා ඉක්මනින් උනන්දුව නැති කර ගනිමින් ක්ෂණික පිළිතුරු සොයති. ඔවුන් කෙටි වීඩියෝ, අන්තර්ජාල ක්‍රීඩා සහ සමාජ මාධ්‍ය මඟින් ලබා දෙන ක්ෂණික තෘප්තියට හුරුවී සිටින බවක් පෙනේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විද්‍යාත්මක ගවේෂණයකට අවශ්‍ය බුද්ධිමය විනය ක්‍රමයෙන් දුර්වල වෙමින් පවතී.

මගේ මෙම කනස්සල්ල පන්තිකාමරයේ නිරීක්ෂණවලට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. පසුගිය වසර දෙක තුළ මව්වරුන් රැසක් තම දරුවන්ගේ ජංගම දුරකථන භාවිතය පිළිබඳ අධික යැපීම සම්බන්ධයෙන් මට පැමිණිලි කර ඇත.

බොහෝ හෝ මව්වරුන් පවසන්නේ දුරකථනය භාවිත කිරීමට අවසර නොලැබෙන විට තම දරුවන් අසාමාන්‍ය ලෙස කෝපයට පත්වන බවත්, ඉවසිලි නැති බවත්, ගෞරවයෙන් තොර ලෙස හැසිරෙන බවත්ය. සමහර දරුවන් තම මවගෙන් බලහත්කාරයෙන් දුරකථනය උදුරා ගැනීම, පාඩම් නොසලකා හැරීම, ගෙදර වගකීම් ඉටු නොකිරීම සහ තිරය ඉදිරියේ ගත කරන කාලය සීමා කළ විට කෝපයෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වීම වැනි සිදුවීම්ද වාර්තා වී ඇත.

මෙවැනි හැසිරීම් තාක්ෂණය කෙරෙහි ඇති සාමාන්‍ය ආකර්ෂණයකට වඩා වැඩි දෙයක් පෙන්නුම් කරයි. එය පවුල් සබඳතාවලට සහ අධ්‍යාපනික කාර්යසාධනයට බලපාන මානසික යැපීමක් වර්ධනය වෙමින් පවතින බවට සංඥාවකි.

විද්‍යාත්මක පර්යේෂණද මෙම නිරීක්ෂණවලට වැඩි වැඩියෙන් සහාය දක්වයි. වෛද්‍ය විශේෂඥයන් පෙන්වා දී ඇත්තේ අධික තිර භාවිතය සහ ගැටලුකාරී ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන භාවිතය හේතුවෙන් අවධානය රඳවා ගැනීමේ හැකියාව අඩුවීම, ආවේග පාලනය දුර්වල වීම, නින්දේ ගැටලු සහ චිත්තවේග පාලනයේ අපහසුතා ඇති විය හැකි බවයි.

එමෙන්ම, දිගු කාලයක් තිරය ඉදිරියේ ගත කිරීම විධායක මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වයට (Executive Functions) බලපාන බව පිළිබඳවද පර්යේෂකයෝ කනස්සල්ල පළ කරති. මෙම ක්‍රියාකාරීත්වය යනු අවධානය යොමු කිරීම, සැලසුම් කිරීම, තීරණ ගැනීම සහ ස්වයං පාලනය සඳහා වගකිව යුතු මානසික ක්‍රියාවලියයි.

විද්‍යාව සහ ගණිතය ඉගෙනීමේදී මෙම හැකියාවන් ඉතා වැදගත් වේ. මන්ද සිසුන්ට තොරතුරු විශ්ලේෂණය කිරීමට, සාක්ෂි ඇගයීමට සහ සංකීර්ණ ගැටලු විසඳීමට ඒවා අත්‍යවශ්‍ය බැවිනි.

කෙසේ වෙතත්, ජංගම දුරකථන මොළයේ සෛල සෘජුවම විනාශ කරන බව විද්‍යාඥයන් නොකියන බව පැහැදිලි කළ යුතුය. එවැනි ප්‍රකාශයක් මෙම සංකීර්ණ ගැටලුව අතිශයින් සරල කිරීමක් වනු ඇත.

නමුත් වැඩිවෙමින් පවතින විද්‍යාත්මක සාක්ෂි අනුව, අධික ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන භාවිතය මඟින් අවධානය, මතකය, ස්වයං පාලනය සහ චින්තන නම්‍යශීලීභාවය පාලනය කරන මොළයේ ස්නායු ජාලවල වර්ධනයට සහ ක්‍රියාකාරීත්වයට බලපෑම් ඇති කළ හැකිය.

විශේෂයෙන්ම දරුවන් සහ නව යොවුන් වියේ පසුවන්නන්ගේ මොළය තවමත් වර්ධනය වෙමින් පවතින බැවින් ඔවුන් මේ සඳහා වඩාත් සංවේදී වේ. ඩිජිටල් උත්තේජනය අධික වූ විට, ගැඹුරු ලෙස සිතීම, නිර්මාණශීලීත්වය සහ ගැඹුරු ඉගෙනීම සඳහා මොළයට ලැබිය යුතු අවස්ථා අඩුවිය හැකිය.

මෙහි ප්‍රතිවිපාක අද අධ්‍යාපනික පරිසරය තුළ පැහැදිලිව දැකිය හැකිය. දිගු වේලාවක් ජංගම දුරකථන භාවිත කරන සිසුන්ට රසායනාගාර කටයුතු හෝ විශ්ලේෂණාත්මක සාකච්ඡාවලදී අවධානය පවත්වා ගැනීම අපහසු වේ.

ඔවුන්ට තොරතුරු ඉක්මනින් සොයාගත හැකි වුවද, එම තොරතුරු තේරුම් ගැනීම, විශ්ලේෂණය කිරීම හෝ ස්වාධීනව යොදා ගැනීම බොහෝ විට අපහසු වේ.

සමාජ මාධ්‍ය හරහා නොනවත්වා තොරතුරු පිරික්සීමෙන් ලබාගන්නා දැනුම, අත්හදා බැලීම්, පොත් කියවීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ ගැඹුරු මෙනෙහි කිරීම තුළින් ලැබෙන බුද්ධිමය වර්ධනයට කිසිසේත්ම ආදේශකයක් නොවේ.

නිරන්තර ඩිජිටල් උත්තේජනයට හුරු වූ පරපුරකට විද්‍යාත්මක ප්‍රගතිය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන සෙමින්, සැලකිලිමත්ව සහ ගැඹුරින් සිතීමේ හැකියාව ක්‍රමයෙන් අහිමි විය හැකිය.