පුටින් විසින් ට්‍රම්ප් පාලනයට නිකුත් කළ අවසාන නිවේදනය..

Mar 22, 2026 at 05:28 AM

|

Lanka Leader

ලෝක දේශපාලනයේ මේ මොහොතේ උණුසුම්ම මාතෘකාව වෙන්නේ රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් විසින් ඇමරිකාවට ඉදිරිපත් කර ඇති "අවසාන නිවේදනය" හෙවත් 'Ultimatum' එක. පුටින් ඉතාම සූක්ෂ්ම විදියට ට්‍රම්ප් පාලනයට යෝජනාවක් කරලා තියෙනවා.. 

ඒ තමයි, "ඔබ යුක්රේනයට ලබා දෙන සහයෝගය නතර කරනවා නම්, අපි ඉරානයට ලබා දෙන රහස් ඔත්තු තොරතුරු සැපයීම නතර කරන්නම්!" යනුවෙන්. ඇමරිකානු හමුදා ඉලක්ක කරන ආකාරය ගැන රුසියාව ඉරානයට උදව් කරන බව දැන් ප්‍රසිද්ධ රහසක්.. 

පුටින් එය දඩමීමා කරගෙන උත්සාහ කරන්නේ යුක්රේන යුද්ධයේදී තමන්ට වාසිදායක තත්ත්වයක් ඇති කරගන්න. පුටින් විසින් ට්‍රම්ප් පාලනයට නිකුත් කළ අවසාන නිවේදනය, මහාවංශයේ එන දුටුගැමුණු රජු සහ එළාර රජු අතර සිදුවූ දූත සංවාද සිහිපත් කරනවා. 

මෙහිදී පුටින් හැසිරෙන්නේ කූට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු ලෙසයි. පුටින්ගේ යෝජනාව මහාවංශ බසින්, "නුඹලාගේ යුක්රේන මෙහෙයුම නතර කරවු, එවිට මම නුඹලාගේ මැදපෙරදිග සතුරන්ට (ඉරානයට) රහස් හෙළි නොකරන්නෙමි. එසේ නොවුවහොත් නුඹලාගේ සේනාවන් විනාශ වනු දැක සතුටු වන්නෙමි."

මෙවැනි "තර්ජනාත්මක සාකච්ඡා" මහාවංශයේ බොහෝ තැන්වල දක්නට ලැබෙනවා.. විශේෂයෙන්ම සතුරා දුර්වල අවස්ථාවේදී හෝ තමන්ට වාසිදායක තොරතුරු ඇති විට මෙවැනි අවසාන නිවේදන නිකුත් කිරීම පැරණි රජුන්ගේද උපක්‍රමයක් වුණා. 

දැන් තියෙන ලොකුම ගැටලුව තමයි, මේ යෝජනාව ගැන ට්‍රම්ප් පාලනය නිල වශයෙන් නිහඬව සිටීම! මේ නිහඬතාවය ලෝකය පුරාම, විශේෂයෙන්ම යුරෝපා රටවල් අතර ලොකු සැකයක් සහ බියක් ඇති කරලා තියෙනවා.. "ට්‍රම්ප් මේ ගනුදෙනුවට එකඟ වෙයිද?" කියන ප්‍රශ්නය අද හැමෝම අහනවා. රුසියාව විසින් ඉදිරිපත් කළ බව කියන ඇතැම් යෝජනා ඇමරිකානු පරිපාලනය විසින් සෘජුවම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති බවත් වාර්තා වෙනවා.. මොනවා වුනත් ට්‍රම්ප් කියන්නේ අද එකක් කියලා, හෙට තව දෙයක් කියන කෙනෙක්.

දැනටමත් පෙන්ටගනය විසින් යුධ නැව් සහ දහස් ගණනක් මැරීන් භටයින් මැදපෙරදිගට යවමින් ඉන්නවා.. ට්‍රම්ප් පවසන්නේ තමන්ට "බූට්ස් ඔන් ද ග්‍රවුන්ඩ්" හෙවත් සෘජු පාබල හමුදා ආක්‍රමණයකට අවශ්‍යතාවයක් නැති බව. නමුත් ක්‍රියාවෙන් පෙනෙන්නේ නම් වෙනත් දෙයක්!

මේ යුධ වාතාවරණය නිසා දැනටමත් ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල ඉහළ යමින් පවතිනවා. ආර්ථික විශේෂඥයන් අනාවැකි පළ කරන්නේ බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 200 දක්වා ඉහළ යා හැකි බව. සෞදි අරාබිය පවා පවසන්නේ මිල අවම වශයෙන් ඩොලර් 180 ක් වත් වනු ඇති බව. එහෙම වුනොත් ලංකාව වගේ රට වලට ඒක දරාගන්න බැරි පහරක් වේවී. තෙල් මිල වැඩි වෙනවා කියන්නේ ප්‍රවාහන වියදම වැඩි වීම, ඒ හරහා සෑම අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩයකම මිල ඉහළ යාම. මේ සියල්ලේ අවසාන ප්‍රතිඵලය වෙන්නේ සාමාන්‍ය මිනිසා තව තවත් පීඩාවට පත්වීම.

මේ අර්බුදය අස්සේ ට්‍රම්ප් තමන්ගේ මිත්‍ර රටවල් වන නේටෝ සංවිධානයටත් දැඩි විවේචන එල්ල කරනවා. ඔහු පවසන්නේ ඇමරිකාව නැතිව නේටෝව කියන්නේ "කඩදාසි කොටියෙක්" බව. තෙල් මිල වැඩිවීම ගැන මැසිවිලි නගන යුරෝපා රටවල් ඉරානයට එරෙහි සටනට උදව් නොකරන බව පවසමින්, ඔහු ඔවුන්ව 'Cowards' ලෙස හඳුන්වනවා.. මිත්‍ර රටවල් අතර මෙවැනි මතභේද ඇතිවීම රුසියාවට ලොකු වාසියක්. 

රුසියාව ඉරානයට ලබා දෙන "තොරතුරු" මොනවාද?

ඇමරිකානු යුධ නැව් හෝ ඩ්‍රෝන යානා පවතින නිශ්චිත ස්ථානය සෙන්ටිමීටරයකට පවා නිවැරදිව හඳුනා ගැනීමට රුසියානු 'GLONASS' චන්ද්‍රිකා පද්ධතියේ සහාය ඉරානයට ලැබෙනවා.. මෙය සාමාන්‍ය GPS පද්ධතියකට වඩා වෙනස්, මිලිටරි මට්ටමේ ඉහළ තාක්ෂණයක්.

ඉරානය විසින් ඇමරිකානු 'රීපර්' වර්ගයේ ඩ්‍රෝන යානා බිම හෙළීමට සමත් වී ඇත්තේ රුසියාවෙන් ලැබුණු සංඥා අවහිර කිරීමේ 'Jamming' තාක්ෂණය නිසා බව විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙනවා. මෙය රේඩියෝ තරංග පරාසයන් කළමනාකරණය පිළිබඳ ඉතා දියුණු භෞතික විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියක්. එහිදී ඇමරිකානු නාවික භටයෙකුගේ අත්දැකීම වුණේ "අපි රේඩාර් තිරය දෙස බලා සිටියදී අපේ යානය හදිසියේම අතුරුදහන් වුණා. එය නිකම්ම වැටීමක් නෙවෙයි, යමෙක් අපේ පද්ධතිය 'හැක්' කළා වගෙයි. අපේ ඇස් පියාගෙන ඉන්නා අතරතුර සතුරා අපට පහර දෙනවා වැනි හැඟීමක් අපට දැනුණා." යන්න.

පුටින් ඇමරිකාවට ඉදිරිපත් කර ඇති යෝජනාව මනෝවිද්‍යාත්මකව හඳුන්වන්නේ "ද්විත්ව බන්ධනයක්" ලෙස. එනම්, කුමන තීරණය ගත්තත් ඇමරිකාවට අවාසිදායක තත්ත්වයක් නිර්මාණය කිරීමයි. යුක්රේනයට සහය දීම නතර කළහොත්, ඇමරිකාව සිය මිත්‍ර රටවල් පාවා දුන් බවට ලෝකය හංවඩු ගසයි. යුක්රේනයට දිගටම සහය දුන්නොත්, රුසියාව ඉරානය ලවා ඇමරිකානු සොල්දාදුවන් මරා දමයි. 

අද පුටින් උත්සාහ කරන්නේත් ඇමරිකාව සමඟ ඇති කරගන්නා රහසිගත ගනුදෙනුවක් හරහා ඉරානය බිල්ලට දී තමන්ට අවශ්‍ය යුක්රේන සහනය ලබා ගැනීමට. මෙම අත්දැකීම තුළ කැපී පෙනෙන තවත් කරුණක් වන්නේ ට්‍රම්ප්ගේ නියෝජිතයන් වන ජැරඩ් කුෂ්නර් සහ ස්ටීව් විට්කොෆ් මුහුණ දුන් තත්ත්වය. ඔවුන් රුසියානු නියෝජිතයන් සමඟ සාකච්ඡා මේසයට වාඩි වන විට, රුසියාව විසින් ඉදිරිපත් කළ "අපිට යුක්රේනය දෙන්න - අපි ඉරානයට උදව් කරන එක නවත්වන්නම්" යන කූට යෝජනාව ඔවුන්ව දැඩි අපහසුතාවයකට පත් කළ අත්දැකීමක් විය. 'ක්විඩ් ප්‍රෝ කෝ' යනු ලතින් භාෂාවෙන් "යමකට වෙනුවෙන් යමක්" යන්නයි. දැන් රුසියාව උත්සාහ කරන්නේත් "ගනුදෙනුවක්" (Quid pro quo) හරහා ඇමරිකාව ලවා යුක්රේනය පාවා දීමටයි.

මේ සියලු දේශපාලන සාකච්ඡා මැද ඇති බිහිසුණුම විද්‍යාත්මක කරුණ නම් න්‍යෂ්ටික විලයනය සහ විඛණ්ඩනය පිළිබඳ තාක්ෂණයයි. ඉරානය සිය යුරේනියම් සාන්ද්‍රණය 60% දක්වා ඉහළ නංවා ඇති බව ජාත්‍යන්තර පරීක්ෂණ මගින් හෙළි වී තිබෙනවා.. න්‍යෂ්ටික බෝම්බයක් සඳහා අවශ්‍ය වන 90% ක සාන්ද්‍රණයට ළඟා වීමට මෙය ඉතා ආසන්න මට්ටමක්. රුසියාව ඉරානයට මේ සම්බන්ධයෙන් තාක්ෂණික උපදෙස් ලබා දෙන්නේ නම්, එය ලෝකයේ සමතුලිතතාවය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරන අවුල් සහගත බව තත්ත්වයක් නිර්මාණය කිරීමක්.

රුසියාව විසින් ඉරානයට තොරතුරු ලබා දීම සහ ඒ හරහා ඇමරිකාවට කොන්දේසි පැනවීම, චීන උපායමාර්ගික චින්තනයට අනුව නම් "සීතල යුද්ධයේ මනෝභාවය" නැවත පැමිණීමකි. චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ මූලිකම දර්ශනයක් වන්නේ "මහජනතාවට සේවය කිරීම" යන්නයි. තෙල් මිල ඉහළ යාම සහ පොහොර අර්බුදය නිසා ඇමරිකාවේ මෙන්ම ලෝකයේම සාමාන්‍ය ජනතාව පීඩාවට පත්වීම චීන දර්ශනයට අනුව "නායකත්වයේ අසාර්ථකත්වයකි". 

චීන දර්ශනය පවසන්නේ, "රජයක් මැනිය යුත්තේ ඔවුන් සතු අවි ආයුධ ප්‍රමාණයෙන් නොව, තම ජනතාවගේ බත් පිඟානට ඔවුන් කරන සේවයෙනි." යනුවෙන්. පොහොර මිල වැඩිවීම නිසා ගොවීන් පීඩාවට පත්වීම, ලෝක ආහාර සුරක්ෂිතතාවයට එල්ල වන විශාල තර්ජනයක් ලෙස චීනය හඳුනා ගනී. ඒ නිසාම ඔවුන් සැමවිටම අවධාරණය කරන්නේ සම්බාධක සහ යුද්ධ වෙනුවට වෙළඳාම නිදහස් විය යුතු බවයි. ඉතින් මේ සිදුවීම් මාලාව දෙස බලන විට ඔබට මොකද හිතෙන්නේ?  

© සාගර දියගම

(උපුටා ගැනීම සමාජ මාධ්‍යයෙන්)