ශ්රී ලංකාවට ඇතුළුවීමට උත්සාහ කරන ඉරාන යුධ නෞකාව සම්බන්ධ අර්බුදය..
ශ්රී ලංකාවට ඇතුළුවීමට උත්සාහ කරන ඉරාන යුධ නෞකාව සම්බන්ධ වර්තමාන අර්බුදයට අදාළ විය හැකිය.
යුද්ධයකදී උදාසීනව සිටින රාජ්යක වරායකට ඇතුළුවීමට උත්සාහ කරන සටනට මුහුණ දිය නොහැකිව පලා යන යුධ නෞකාවකට සම්ප්රදායික ජාත්යන්තර නීතිය සහ XIII හේග් සම්මුතිය (1907) යටතේ ඉතා නිශ්චිත ආරක්ෂාවක් ලැබේ. මෙම නීති රීති අවශ්යතා තුනක් සමතුලිත කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇත. එනම්,
1. මධ්යස්ථ රාජ්යයේ ස්වෛරීභාවය,
2. ලුහුබැඳීමට ලක්වන යුධ නෞකාවේ ආරක්ෂාව සහ
3. ලුහුබැඳීමට ලක්වන හමුදාවේ අයිතිවාසිකම්.
මූලධර්මය: යුධ නෞකාවක් යුද්ධයකදී උදාසීනව සිටින රාජ්යයක් වරායකට ස්වේච්ඡාවෙන් හෝ බලහත්කාරයෙන් ඇතුළු වූ පසු ලුහුබැඳීමට ලක්වන යුධ නැව්වලට උදාසීන රාජ්යයේ වරායන් වලදී සම්පූර්ණ ආරක්ෂාව ලැබීමේ අයිතිය භුක්ති විඳියි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ:
ලුහුබඳින සටන්කාමියාට වරායට ඇතුළු වූ ලුහුබැඳීමට ලක් වූ නෞකාවට පහර දීමට, අවහිර කිරීමට හෝ බාධා කිරීමට නොහැකිය.
උදාසීන රාජ්යය තමන්ට අයත් මුහුදේ සිදුවන ඕනෑම සතුරු ක්රියාවක් වැළැක්විය යුතුය.
පසු පස පන්නා ගෙන යන නෞකාව යුද්ධයකදී උදාසීනව සිටිරන රාජ්යයේ සීමාවට ඇතුළුවු ලුහු බැඳීමට ලක්වන නෞකාව ලුහුබැඳීම නතර කළ යුතුය.
මෙම මුක්තියෙහි මූලාශ්රය උපදිනු ලබන්නේ යුද නැව් යනු රාජ්යයේ ස්වෛරීභාවයේ දිගුවක් යන මූලධර්මයෙනි.
යුද නෞකාව "ලුහුබඳින විට" කුමක් සිදුවේද?
හේග් සමුළුවේ XIII සම්මුතියට අනුව යුද නෞකාවක් ලුහුබැඳ යාමෙන් බේරීම සඳහා මධ්යස්ථ වරායකට ඇතුළු වන අවස්ථාව පැහැදිලිව හඳුනා ගනී.
ප්රධාන ආරක්ෂණ වන්නේ:
* ඇතුළුවීමේ අයිතිය:
මධ්යස්ථ රාජ්යයක්, එහි රෙගුලාසි මඟින් එකවර වරායේ රඳවා තබා ගත හැකි සටන්කාමී නැව් ගණන සීමා නොකළහොත්, අනතුරේ හෝ ලුහුබැඳීම යටතේ සිටින යුදකාමී යුද නෞකාවකට ඇතුළු වීමට ඉඩ දිය යුතුය.
* ප්රහාරයෙන් ආරක්ෂාව:
හඹා යන සටන්කාමියාට මධ්යස්ථ රාජ්යයේ මුහුදු සීමාවේ ලුහුබැඳීම දිගටම කරගෙන යා නොහැක. මධ්යස්ථ අධිකරණ බලය තුළ නැවට පහර දීමට හෝ අල්ලා ගැනීමට ගන්නා ඕනෑම උත්සාහයක් මධ්යස්ථභාවය උල්ලංඝනය කිරීමකි.
* පැය 24 රීතිය:
යුද්ධයේදී උදාසීන රාජ්යයට පැය 24ක් ඇතුළත යුද නෞකාව පිටත් කර හැරීමට අවශ්ය විය හැකිය. එසේ නොමැති නම්:
* මුහුදේ යාත්රා කිරීම සඳහා යෝග්යතාවය සඳහා නෞකාවට අත්යවශ්ය අලුත්වැඩියාවන් අවශ්ය වේ නම්,
* නැව යාත්රා කිරීමට නුසුදුසු නම්,
* මධ්යස්ථ රාජ්යය යාත්රාව සිර කිරීමට තීරණය කරයි නම්
නෞකාව රඳවා තබා ගත හැකිය.
* රඳවා තබා ගැනීමේ විකල්පය:
යුධ නෞකාවට ක්ෂණිකව අල්ලා ගැනීමේ අවදානමකින් තොරව ආරක්ෂිතව පිටව යා නොහැකි නම්, මධ්යස්ථ රාජ්යයට ගැටුමේ කාලසීමාව සඳහා නෞකාව සහ කාර්ය මණ්ඩලය රඳවා තබා ගත හැකිය.
මෙම ක්රියාව මගින් සතුරාගෙන් නෞකාව ආරක්ෂා කරන අතරම මධ්යස්ථභාවය ආරක්ෂා කරයි.
උදාසීන වරායේ යුධ නෞකාවේ හැසිරීම පිළිබඳ සීමාවන්
ප්රතිශක්තිය භුක්ති විඳින අතරතුර, යුධ නෞකාව මධ්යස්ථ රෙගුලාසිවලට ගරු කළ යුතුය:
* ආරක්ෂාව සඳහා අවශ්ය ප්රමාණයට වඩා බඳවා ගැනීම්, නැවත පිරවීමක් හෝ බුද්ධි ක්රියාකාරකම් කිරීමට අවකාශය නොමැත.
* අලුත් කරන ලද මෙහෙයුම් සඳහා ස්වාධීන රාජ්යයේ වරාය පදනමක් ලෙස භාවිතා කිරීමට අවකාශයක්ස් නොමැත.
* අලුත්වැඩියාවන් සඳහා නෞකාවට රැඳි සිටීමේ කාලය දීර්ඝ කිරීමට ඉඩ ලබා නොදුනහොත් අදාල කාල සීමාව තුළ පිටත් විය යුතුය.
ලුහුබැඳීමට ලක්වූ නෞකාවේ පරිපාලනය අනුකූල වීමට අපොහොසත් වුවහොත් උදාසීන රාජ්යයට නැව රඳවා තබා ගැනීමට ඉඩ සලසයි.
උදාසීන රාජ්යයක බැඳීම්
මධ්යස්ථ රාජ්යයක් කළ යුත්තේ:
* එහි මුහුදේ සතුරුකම් වැළැක්වීම.
* සියලුම සටන්කරුවන්ට සමානව සැලකීම සහතික කිරීම.
* පිටත්වීමේ නීති (පැය 24 රීතිය) ක්රියාත්මක කිරීම.
පසුපස හඹා යන නාවික හමුදාව නැව සැඟවී සිට ලුහුබැඳීමට ලක්වූ නැව වරායෙන් පිටත සිට පහර දීමට රකවල්ලා බලා සිටීම වැළැක්වීම (ඓතිහාසිකව “සැතපුම් තුනේ රීතිය”, දැන් භෞමික මුහුදු සීමාවන්).
මධ්යස්ථ රාජ්යය මෙම රාජකාරි ක්රියාත්මක කිරීමට අපොහොසත් වුවහොත්, එය අර්ධ වශයෙන් හෝ සම-සටන්කාමී රාජ්යක් ලෙස සැලකීමේ අවදානමක් ඇත.
ප්රායෝගික මෙහෙයුම් යථාර්ථය
සැබෑ ලෝක නාවික භාවිතයේදී:
* ලුහුබඳින ලද යුධ නෞකාවක් බොහෝ විට ඇතුළුවීම සාධාරණීකරණය කිරීම සඳහා ආපදා හෝ ඉන්ධන/එන්ජින් ගැටළු ඇති බවට සංඥා කරයි.
* මධ්යස්ථ රාජ්යයන් උත්සන්න වීම වළක්වා ගැනීමට සාමාන්යයෙන් නෞකාවට පිටවීමට ඉඩ දීමට වඩා සිරගත කිරීමට කැමැත්තක් දක්වයි, .
* ලුහුබඳින බලවේග සාමාන්යයෙන් යුද්ධයේදී උදාසීනව සිටින රාජ්යයේ මුහුදු කළාපයෙන් පිටත ස්ථානගත වීම කරනු ලබයි. නමුත් ඒ සඳ හා මැදිහත් විය නොහැක.
(Mohan Wijewickrama මහතාගේ මුහුණු පොතෙන් උපුටා ගත් ලිපියක සිංහල පරිවර්තනයකි)
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්රධාන පුවත්
ඉරාන තෙල් නැව්වලට සහන දීම ගැන ශ්රී ලංකාව අර්බුදයක.. අවසන් තීරණයක් ගෙන නැති බව TIMES OF INDIA වාර්තා කරයි..
නව ත්රස්ත පනතෙන් මානව හිමිකම් දැඩි ලෙස උල්ලංඝනය වීමේ අවදානමක්.. - ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්
පොලිස්පතිවරයා අධිකරණයට අපහාස කළ බව ප්රකාශ කරමින් ගම්පහ මහේස්ත්රාත්වරයා අදාළ ලිපිගොනු අභියාචනාධිකරණයට ඉදිරිපත් කරයි..
ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ පද්ධතිවලට අනවසරයෙන් රිංගූ හැකර්ලා ඩොලර් 50,000ක කප්පමක් ඉල්ලලා.. - දයාසිරිගෙන් හෙළිදරව්වක්..
ප්රංශය ඇතුළු යුරෝපා රටවල උග්රවන ආර්ථික අර්බුදය සහ ජනතා විරෝධය ගැන ආචාර්ය ජගත් චන්ද්රවංශගෙන් අනාවරණයක්..
බුද්ධ ශාසන ඇමති අනුරාධපුර පූජා නගරය පිළිබඳ අර්ධ සත්යය මගින් විනාශකාරී මහා සත්යය සඟවනවා.. - ජාතික සංවිධානවලින් චෝදනා
භික්ෂූන් වහන්සේලා පාගමන පැවැත්වූවේ ආණ්ඩුව පෙරළන්න නෙවෙයි.. බුදු දහම, බුද්ධ චීවරය සහ මෙරට ඓතිහාසික වටිනාකම රැකගැනීම වෙනුවෙන්.. - මහාචාර්ය පූජ්ය කොටපිටියේ රාහුල හිමි
"විධායකයට විශාල බලයක් ලබාදීලා.. මහෙස්ත්රාත්වරයා රබර් මුද්රාවක් වෙලා": ත්රස්තවාදයෙන් රාජ්ය ආරක්ෂා කිරීමේ පනතට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේදී පෙත්සම්කාර පාර්ශ්වයෙන් දැඩි විරෝධතා
අනුරාධපුර බුලන්කුලම වැව් රක්ෂිතයෙන් අක්කර 200ක් නිලධාරීන් අතර බෙදාදීමේ ක්රියාවලිය ප්රශ්න කරමින් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්යාපාරයෙන් කෘෂිකර්ම ඇමති ලාල් කාන්තට ලිපියක්
ඉරානය නව වෙළෙඳ මාර්ගයේ ප්රධාන දුම්රිය සම්බන්ධතාවක් සම්පූර්ණ කරයි (වීඩියෝ)
කියුබාවේ හිටපු ජනාධිපති රාවුල් කස්ත්රෝ අත්අඩංගුවට ගැනීමට ඇමෙරිකානු ප්රාන්තයකින් වරෙන්තුවක්
ඇමරිකානු ජනපති ට්රම්ප් සහ රුසියානු ජනපති පුටින් අතර පැවති විනාඩි 90ක රහස් කතාබහේ ඇතුළාන්තය.. - ශ්රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ප්රධාන ලේකම්ගෙන් විශේෂ අනාවරණයක්..
මහ සඟරුවනට නින්දා අපහාස කරන නිරාගමික යූටියුබ් කරුවන්ට එරෙහිව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් පරීක්ෂණයක්..
මුහුද යට කේබල් සහ AI මධ්යස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරානයෙන් දැවැන්ත යුද සූදානමක්!..
ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර ගලවා ආණ්ඩුව රටට දෙන පණිවිඩය ගැන ප්රවීන මාධ්යවේදී ධර්මශ්රී ගෙන් අනාවරණයක්..
බෝධිසත්ව ගුණ නොමැති පුද්ගලයන් රජ නොවිය යුතුයි.. රජකම ලැබෙන්නේ චීවරය රකින්නයි..- අස්ගිරියෙන් ප්රකාශයක්..