අප බටහිර දෙස බලන්නේ ඇයි: බිඳවැටෙන සැලසුමකින් උගත හැකි පාඩම් - ආචාර්ය ජගත් චන්ද්‍රවංශ

Feb 3, 2026 at 07:29 PM

|

Lanka Leader

​දශක ගණනාවක් පුරා "ප්‍රගතිය" කරා යන මාවතට පැහැදිලි සිතියමක් තිබුණි: එනම් බටහිර අනුගමනය කිරීමයි. ගෝලීය දකුණේ රටවල් ඇතුළු ලොව පුරා බොහෝ ජාතීන් තම පදනම - ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා, ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති, අධ්‍යාපන ක්‍රම සහ මාධ්‍ය කලාව - ගොඩනැගුවේ බටහිර ආකෘතීන් මතය. වඩාත් සියුම් ලෙස, ඔවුන් බටහිර ආකෘතීන් සාර්ථකත්වයේ උපරිම මිම්ම ලෙස සලකමින්, ඒවා අගය කිරීමේ මානසිකත්වයක් ද තමන් තුළම ඇති කර ගත්හ.

​අද වන විට, එම අවධානය ප්‍රශංසාවේ සිට දැඩි නිරීක්ෂණයක් දක්වා වෙනස් වී ඇත. බටහිර ලෝකයේ දේශපාලන ධ්‍රැවීකරණය, සමාජයීය බිඳවැටීම සහ ආර්ථික අසමානතාව වැනි අර්බුද දෙස අප බලන්නේ හුදු දුරස්ථ පුවත් ලෙස නොව, අපට ඉදිරියේදී මුහුණ දීමට සිදුවිය හැකි හදිසි පෙරනිමිති ලෙසය. ඔවුන් අද මුහුණ දෙන ගැටලු මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ අප ඉතා සමීපව වැළඳගත් පද්ධතියක පවතින සහජ දෝෂයන්ය.

​මීට පාදක වන තර්කනය සරල ය:

​අප ගොඩනැගුවේ ඔවුන්ගේ සැලසුම මත ය. අපගේ ආයතනික ව්‍යුහයන් තුළ ද එම ආතතීන්ට ලක්වීමේ හැකියාව ගැබ්ව ඇත.

​අප එකිනෙකා හා බැඳී පවතී: බටහිර ලෝකයේ සිදුවන මූල්‍ය, තාක්ෂණික හෝ සමාජයීය කැලඹීමක් අපගේ අන්තර්-සම්බන්ධිත පද්ධතීන් හරහා දෝංකාර දෙයි.

​පැරණි මානසිකත්වය තවමත් ඉතිරිව ඇත: යම් ආකෘතියක් විවේචනයකින් තොරව අගය කිරීම, එහි අසාර්ථකත්වයන් නියමිත වේලාවට හඳුනා ගැනීමට අපට බාධාවක් වේ.

​එබැවින්, මෙම අවධානය යොමු කිරීම හුදු කුතුහලයක් නොව; එය උපායමාර්ගික පෙරදැක්මකි. "සම්පූර්ණ" යැයි පවසමින් අපට අලෙවි කළ පද්ධතියක සැබෑ "විඳදරාගැනීමේ පරීක්ෂණය" (stress test) අප අද ඇස් පනාපිටම දකිමින් සිටිමු. ඔවුන්ගේ වර්තමාන කැළඹීම අපට වටිනා ප්‍රශ්නයක් ඇසීමට අවස්ථාවක් ලබා දෙයි. ඔවුන් අධ්‍යාත්මික සහ මානසික වශයෙන් එම සමාජයේ දේශපාලන සහ වෙළෙඳ ක්ෂේත්‍රවල නායකයන් කෙතරම් පිරිහී ඇත්දැයි පෙනීයාම තුළින් ඔවුන්ගේ තිබුණු ක්‍රමයේ බංගත්වය අපට මනාව පැහැදිලි වේ.

​අනුගමනය කළ ආකෘතියේ පවතින තාක්ෂණික දියුණුව රඳවා ගනිමින්, එහි ඇති ශිෂ්ටාචාරමය දෝෂ (bugs) ඉවත් කරන්නේ කෙසේද?

​අප ඉදිරියේ ඇති කාර්යය තවදුරටත් අනුකරණය කිරීම නොව, බුද්ධිමත් ලෙස අනුවර්තනය වීමයි. ඒ සඳහා පහත කරුණු අවශ්‍ය වේ:

​තහවුරු වූ අක්‍රමිකතා පෙරා ඉවත් කිරීම.

​දේශීය සමාජයීය සහ ප්‍රජා ප්‍රඥාව යළි අත්පත් කර ගැනීම.

​අපගේම සන්දර්භයට ගැළපෙන දෙමුහුන් ආකෘතීන් නිර්මාණය කිරීම.

​බටහිර ලෝකයේ බිඳවැටීම අධ්‍යයනය කිරීමෙන්, අපගේම අනාගතය අලුතින් ලිවීමට අවශ්‍ය තීරණාත්මක අවබෝධය අපට ලැබේ. ඒ හරහා පිරිහෙන ආකෘතියක අනුගාමිකයන් වීමේ සිට, වඩාත් ඔරොත්තු දෙන නව ආකෘතියක නිර්මාණකරුවන් දක්වා අපට ගමන් කළ හැකිය. අනුකරණයේ යුගය අවසන් වී ඇත; දැනුවත් පරිණාමයේ යුගය දැන් ආරම්භ වී තිබේ.