භූ දේශපාලනික එදිරිවාදිකම්වලට මැදිවූ නූතන "සංග්‍රාමික" රාජ්‍ය..

Dec 14, 2025 at 02:59 PM

|

Lanka Leader

ශ්‍රී ලංකාව අද වන විට, එක් පැත්තකින් චීනය සහ අනෙක් පැත්තෙන් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, ඉන්දියාව, ජපානය සහ තවත් අය සමඟ බලවත් විදේශ රටවල් කිහිපයක්,  නැගෙනහිර-බටහිර පැරණි සමුද්‍රීය වෙළඳ මාර්ගයේ(silk road) ඉන්දියන් සාගරයේ හදවතේ උපායමාර්ගිකව පිහිටා ඇති දිවයින පාලනය කිරීම සඳහා තරඟ වදිති.

ඉන්දියානු සාගරයේ මුහුදු මාර්ග අද ලෝකයේ කාර්යබහුලම ලෙස සැලකේ, ගෝලීය මුහුදු තෙල් වෙළඳාමෙන් 80% කට වඩා සාගරයේ චෝක්පොයින්ට් හරහා ගමන් කරන බවට ගණන් බලා ඇත.

ඒ අතර චීනය ලොව පුරා ව්‍යාප්තව ඇති ඇමරිකානු ඩොලර් ට්‍රිලියන 4 ක "Belt and Road" මුලපිරීම තුළට ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළත් කර ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ චීන ව්‍යාපෘති අතරට මතභේදාත්මක 99 අවුරුදු බද්දක් මත පවරා ගත් හම්බන්තොට වරාය සහ ඉන්දියානු සාගරයේ නංවන ලද හෙක්ටයාර 269 ක භූමි ප්‍රමාණයක ඉදිකරන ලද  කොළඹ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය නගරය (port city)ඇතුළත් වේ.

කලාපය තුළ චීනයේ වැඩිවන මිලිටරි අධිෂ්ඨානයට අභියෝග කරමින්, *එක්සත් ජනපදය ශ්‍රී ලංකාව තමන්ගේම “ ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපයේ එක්සත් මිලිටරි පෙරමුණක මහා උපාය මාර්ගයට ” ඇතුළත් කිරීමට උත්සාහ කරයි.

හම්බන්තොට වරාය චීන හමුදා කඳවුරක් බවට පත්විය හැකි බවට කනස්සල්ලට පත්ව සිටින ඉන්දියාව, ශ්‍රී ලංකාවේ අනෙකුත් උපායමාර්ගික වරායන් පාලනය කිරීම සඳහා උත්සාහ කරමින්, ත්‍රිකුණාමලයේ බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත යුගයේ තෙල් ටැංකි ගොවිපල සංවර්ධනය කරමින් සහ චීනයේ තීරයක් සහ මාර්ග මුලපිරීමේ කොටසක් ලෙස ඉදිකරන ලද චීන පර්යන්තයක් අසල (ජපානය සමඟ හවුල්කාරිත්වයෙන්) කොළඹ වරායේ බහාලුම් පර්යන්තයක් ඉදිකරමින් සිටී.

ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපයේ එක්සත් ජනපද අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාව සමඟ හමුදාමය මැදිහත්වීම අත්‍යවශ්‍ය යැයි සැලකේ.

අත්පත් කර ගැනීම් සහ හරස් සේවා ගිවිසුම *(ACSA )* ශ්‍රී ලංකාවේ *එක්සත් ජනපද 'ප්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානයක්' පිහිටුවීමට පදනම සපයයි, ගිවිසුම සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියාත්මක කළහොත්, ACSA " රට තුළ හමුදාමය පැවැත්මක් මගින් ශ්‍රී ලංකාවේ භූ දේශපාලනික පාලනයේ චීන කොටස අඩපණ කරනු ඇත ." ඒ හා සමානව, ශ්‍රී ලංකාව එක්සත් ජනපදය සමඟ යෝජිත හමුදා තත්ත්ව ගිවිසුම *(SOFA)* අත්සන් කළහොත්, එය *එක්සත් ජනපද හමුදා නිලධාරීන්ට කිසිදු සීමාවකින් තොරව ශ්‍රී ලංකාවේ ඕනෑම ප්‍රදේශයක ක්‍රියාත්මක වීමට ඉඩ සලසයි.

 *SOFA මගින් "මුළු දිවයිනම ... ශ්‍රී ලංකා නීති සහ රාජ්‍යයට ඉහළින් ක්‍රියාත්මක වන එක්සත් ජනපද පාලිත සුපිරි රාජ්‍යයක් ..." බවට පත් කරනු ඇතැයි ශ්‍රී ලාංකිකයෝ බිය පත්ව ඇත.

 සම්භාව්‍ය හා නව යටත් විජිතවාදී සමාන සාධක වන  ස්වාභාවික සම්පත් බාහිරව අත්පත් කර ගැනීම, ජනයා රැවටීම සහ හැසිරවීම, දේශීය ප්‍රභූන් සමඟ කුමන්ත්‍රණය, වාර්ගික හා ආගමික වෙනස්කම් උසිගැන්වීම ,වර්ණ විප්ලව (අරගල) හා රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික බලහත්කාරයන්ට රට දැනටමත් මුහුණ දී ඇත.

 එහෙත් ලංකාවේ ඓතිහාසික ගමන් පථය තුල වත්මන් බහුධ්‍රැවීය ලෝක ප්‍රවනතාවට අනුව තරගකාරී "සුහුරු" බාහිර ආක්‍රමණ සහ එම ආක්‍රමණයට එරෙහිව "අභ්‍යන්තර ප්‍රතිරෝධය" - මෙම වත්මන් සංකීර්ණ කාල පරිච්ඡේදය තුළ මහත් "ජවයකින්" යුතුව පවතීද යන්න සැක සහිතය. මෙම ආඛ්‍යානය නිසා ඇති වන රාජ්‍ය අස්ථාවරත්වය, දැවැන්ත දුක් වේදනා සමනයට  *"මානව සබඳතා "ආධිපත්‍යායේ" සිට හවුල්කාරිත්වයට"  සහ නව යටත් විජිතවාදයේ සූරාකෑමේ සහ ප්‍රචණ්ඩකාරී මාවතෙන් බැහැරව "සාමය", "යුක්තිය" සහ "පරිසර හිතකාමී" මාවතකට මාරුවීමක් ඉල්ලා සිටී.

මෙම තීරණාත්මක අවස්ථාවේදී ශ්‍රී ලංකාව සහ ලෝකය මුහුණ දෙන දේශීය හා ජාත්‍යන්තර අභියෝග උපායමාර්ගිකව කලමනාකරනය කරමින් ඒවා ජයගත හැකි ,දූර දැක්මක් සහිත ප්‍රායෝගික දේශපාලන නායකත්වයක් ජාතියට අවශ්‍ය වී ඇත.

(අසෝක බණ්ඩාරගේ , ඒෂියා ටයිම්ස්)