ලෝකයේ ඝාතන ලයිස්තු දේශපාලනය හා තාක්ෂණය

Sep 22, 2025 at 09:53 PM

|

Lanka Leader

ගාසා තීරයේ බෝම්බ හෙලීමේ ක්‍රියාන්විතයේදී පලස්තීනුවන් දහස් ගණනක් ඉලක්ක කර ගැනීම සඳහා ඊශ්‍රායලය “ලැවෙන්ඩර්” (“Lavender”)  නම් කෘත්‍රිම බුද්ධි AI පද්ධතියක් භාවිත කිරීම පිළිබඳ සවිස්තර වාර්තාවක්, ඊශ්‍රායලයේ ‘+972’ නමැති මාර්ගගත සඟරාව, මෑතකදී පළ කළේය. 2023 ඔක්තෝබර් 7 වැනිදායින් පසු ඊශ්‍රායලය ගාසා තීරයට ප්‍රහාර එල්ල කරන විට, හමාස් හෝ පලස්තීන ඉස්ලාමීය ජිහාඩ් (PIJ) සමඟ සම්බන්ධ බවට සැක කෙරෙන පලස්තීනුවන් 37,000කගේ දත්ත ගබඩාවක් ‘ලැවෙන්ඩර්’ පද්ධතිය සතුව තිබිණි.

‘ලැවෙන්ඩර්’ පද්ධතිය, ප්‍රධාන වශයෙන් ජංගම දුරකථන සහ සමාජ මාධ්‍ය දත්ත මත පදනම්ව ගාසා තීරයේ සෑම පුද්ගලයකුටම එක සිට සියය දක්වා ලකුණු ලබා දෙන අතර, ඉහළ ලකුණු ඇති අයව එහි සැක කටයුතු සටන්කාමීන්ගේ ඝාතන ලැයිස්තුවට ස්වයංක්‍රීයව එක් කරනු ලබයි. ඉන්පසු  ඊශ්‍රායලය  “Where’s Daddy?” (“තාත්තා කොහෙද?”) නමින් හැඳින්වෙන වෙනත් ස්වයංක්‍රීය පද්ධතියක්, මෙම පුද්ගලයින් සහ ඔවුන්ගේ පවුල් ඔවුන්ගේ නිවෙස් තුළදී මරා දැමීම සඳහා ගුවන් ප්‍රහාර කැඳවීමට භාවිත කරයි.

ඉහත කී සඟරා වාර්තාවට පදනම් වී ඇත්තේ මෙම පද්ධති සමඟ කටයුතු කළ ඊශ්‍රායල බුද්ධි නිලධාරීන් හය දෙනෙකු සමඟ සිදු කළ සම්මුඛ සාකච්ඡාය. එක් නිලධාරියෙක් +972 සඟරාවට පැහැදිලි කර ඇති පරිදි, ලැවෙන්ඩර් පද්ධතිය විසින් සකස් කරන ලද ලයිස්තුවකින්, Where’s Daddy home tracking  පද්ධතියට නමක් එක් කිරීමෙන්, ඔහුට අදාළ පුද්ගලයාගේ නිවස නිරන්තර ඩ්‍රෝන නිරීක්ෂණ යටතේ තැබිය හැකි අතර, එම තැනැත්තා නිවසට පැමිණි පසු ගුවන් ප්‍රහාරයක් දියත් කරනු ලැබේ. 

එම නිලධාරීන් පවසන්නේ පිරිමින්ගේ විස්තීර්ණ පවුල් “අමතරව” ඝාතනය කිරීම ඊශ්‍රායලයට එතරම් ප්‍රතිඵලයක් නොවන බවයි. “අපි කියමු ඔබ එක් හමාස් ක්‍රියාකාරිකයකු සහ නිවසේ සිවිල් වැසියන් 10ක් ඇති බව ගණනය කරනවා. සාමාන්‍යයෙන්, මෙම 10 දෙනා කාන්තාවන් සහ ළමයින් වනු ඇති. ඉතින් හාස්‍යයට කරුණ, ඔබ මරා දැමූ බොහෝ මිනිසුන් කාන්තාවන් සහ ළමයින් බව පෙනී යනවා.” එම නිලධාරීන් සඳහන් කර තිබේ.

මෙම මිනිසුන් දහස් ගණනක් ඔවුන්ගේ නිවෙස්වලදී ඉලක්ක කර ගැනීමට තීරණය කිරීම උපයෝගීතා ප්‍රශ්නයක් පමණක් බව නිලධාරීන් පැහැදිලි කර ඇත. යුද්ධයෙන් විනාශ වූ ගාසා තීරයේ අවුල් ජාලය තුළ ඔවුන් සෙවීමට වඩා, ලැවෙන්ඩර් පද්ධති ගොනුවේ ඇති ලිපිනය සහිත නිවසට ඔවුන් පැමිණෙන තෙක් බලා සිටීම සරලවම පහසු ය.

972+ සඟරාව වෙත එම බුද්ධි නිලධාරීන් හෙළි කර ඇත්තේ, මීට පෙර ගාසා තීරයේ ඊශ්‍රායල සමූල ඝාතන වලදී, ඔවුන්ගේ දේශපාලන සහ හමුදා ප්‍රධානීන් තෘප්තිමත් කිරීමට තරම් ඉක්මනින් ඉලක්ක ජනනය කළ නොහැකි වූ බැවින්, මෙම AI පද්ධති නිර්මාණය කර ඇත්තේ ඔවුන්ට එම ගැටලුව විසඳා දීමට බවයි. එසේම, ලැවෙන්ඩර් ක්‍රමයේ පරීක්ෂණවලින් අවම වශයෙන් 10%ක්වත් ඝාතනය සඳහා තෝරාගෙන ඇති බව ඔවුන් දැන සිටියද, ලැවෙන්ඩර්ට නව ඉලක්ක ජනනය කළ හැකි වේගය අනුව එහි මිනිස් මනසට සෑම නමක්ම සමාලෝචනය කිරීමට සහ මුද්‍රා තැබීමට සාමාන්‍යයෙන් තත්පර 20ක් ලබා දෙන බවත්, එයට, පවුල් ඝාතනයට හමාස් හෝ PIJ සමඟ ඇත්තේ නොවැදගත් හෝ වැරදි හෝ සම්බන්ධයක් පමණක් බවත් ඔවුන් අනාවරණය කර තිබේ.

මෙම Lavender AI  පද්ධතිය ඊශ්‍රායලය විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද නව ආයුධයකි. නමුත් එය උත්පාදනය කරන ආකාරයේ ඝාතන ලයිස්තුවලට එක්සත් ජනපද යුද්ධ, අත්පත්කර ගැනීම් සහ CIA පාලන තන්ත්‍ර වෙනස් කිරීමේ මෙහෙයුම් තුළ දිගු ඉතිහාසයක් ඇත. දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයෙන් පසු CIA හි උපතේ සිට, ඝාතන ලැයිස්තු නිර්මාණය කිරීමට භාවිත කරන තාක්ෂණය, ඉරානයේ සහ ග්වාතමාලාවේ CIA හි මුල්ම කුමන්ත්‍රණවල සිට ඉන්දුනීසියාව දක්වා සහ 1960 ගණන්වල වියට්නාමයේ ෆීනික්ස් (Phoenix)  වැඩසටහන, 1970 ගණන්වල ලතින් ඇමරිකාව දක්වාද, 1980 ගණන්වල ඉරාකයේ සහ ඇෆ්ගනිස්ථානයේ එක්සත් ජනපද අත්පත් කර ගැනීම් දක්වාද විකාශය වෙයි.  

එක්සත් ජනපද ආයුධ සංවර්ධනයේ ඉලක්කය වන්නේ නව තාක්ෂණයේ අති නවීන තාක්ෂණය හා ඝාතන අන්තයයි. ඒ අනුව, CIA සහ එක්සත් ජනපද හමුදා බුද්ධි අංශ සෑම විටම ඔවුන්ගේ සතුරන් හඳුනා ගැනීමටත්, ඝාතනය කිරීමටත් නවතම දත්ත සැකසුම් තාක්ෂණය භාවිත කිරීමට උත්සාහ කර ඇත. 

CIA මෙම ක්‍රම කිහිපයක් ඉගෙන ගත්තේ දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසානයේ අල්ලා ගත් ජර්මානු බුද්ධි නිලධාරීන්ගෙනි. නැඟෙනහිර පෙරමුණේ ජර්මානු ඔත්තු බැලීමේ ප්‍රධානියා වූ මේජර් ජනරාල් රෙයින්හාර්ඩ් ගෙලන්ගේ අණ යටතේ Fremde Heere Ost (Foreign Armies East)  නම් බුද්ධි අංශයක් විසින් නාසි ඝාතන ලැයිස්තුවේ බොහෝ නම් සම්පාදනය කරන ලදී.   

මේජර් ජනරාල් ගෙලන් සහ FHO ට පරිගණක නොතිබුනද, ඔවුන්ට සෝවියට් සංගමය පුරා සිටින මිලියන හතරක සෝවියට් හමුදා සිරකරුවන් වෙත ප්‍රවේශය තිබූණි. ගෙස්ටාපෝ සහ Einsatzgruppen නමැති අංශය ඝාතන ලයිස්තු සම්පාදනය කිරීම සඳහා ඔවුන්ගේ ගම්මානවල සිටින යුදෙව්වන්ගේ සහ කොමියුනිස්ට් නිලධාරීන්ගේ නම් දැන ගැනීමට ඔවුන්ට වධහිංසා පැමිණවීම ගැන කිසිදු සැකයක් නැත. 

යුද්ධයෙන් පසු, Operation Paperclip  මෙහෙයුමේදී ජර්මනියෙන් පිටතට පැමිණි ජර්මානු විද්‍යාඥයන් 1,600ක් මෙන්, එක්සත් ජනපදය ගෙලෙන් සහ ඔහුගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කාර්ය මණ්ඩලය වර්ජිනියාවේ Fort Hunt  වෙත ගුවනින් යැවීය. CIA හි පළමු හා දීර්ඝතම සේවා කාලයක් සහිත අධ්‍යක්ෂවරයා  වූ ඇලන් ඩලස් විසින් ඔවුන් නොපමාව පිළිගන්නා ලදී. ඉන්පසු CIA ඒජන්තයින් ලෙස ඔවුන්ගේ සෝවියට් විරෝධී මෙහෙයුම් නැවත ආරම්භ කිරීම සඳහා ඩලස් ඔවුන්ව අල්ලාගත් ජර්මනියේ පුල්ලාච් වෙත ආපසු යවා ඇත. 1968 දී ඔහු විශ්‍රාම යන තෙක් මේජර් ජනරාල් ගෙලන් එහි අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙසින් කටයුතු කළ අතර, පසුව නව බටහිර ජර්මානු ඔත්තු සේවය බවට පත් වූ ව්‍යුහයෙහි න්‍යෂ්ටිය වූයේ ගෙලන් පිහිටුවා ගත් එම සංවිධානයයි.   

ඉරානයේ ජනප්‍රිය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීව තේරී පත් වූ අගමැති Mohammad Mosaddegh 1953 දී CIA කුමන්ත්‍රණයකින් ඉවත් කිරීමෙන් පසු, එක්සත් ජනපද මේජර් ජෙනරාල් නෝමන් ෂ්වාස්කොෆ්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් CIA කණ්ඩායමක් ඝාතන ලැයිස්තු සහ වධහිංසා පැමිණවීම සම්බන්ධව SAVAK ලෙස හැඳින්වෙන නව බුද්ධි සේවාවක් පුහුණු කරන ලදී. SAVAK මෙම පුහුණු හැකියාවන් භාවිත කළේ ඉරාන රජය සහ හමුදාව විසින් සැක කරන කොමියුනිස්ට්වාදීන් ඉවත් කිරීමටත්, පසුව ෂාට විරුද්ධ වීමට එඩිතර වූ ඕනෑම අයෙකු දඩයම් කිරීමටත් ය.

1975 වන විට Amnesty International  ඇස්තමේන්තු කළේ ඉරානය දේශපාලන සිරකරුවන් 25,000 ත් 100,000 ත් අතර ප්‍රමාණයක් රඳවාගෙන සිටි බවත්, ලෝකයේ ඉහළම මරණ දණ්ඩන අනුපාතය, විශ්වාස කළ නොහැකි සිවිල් අධිකරණ පද්ධතියක් සහ විශාල වධහිංසා ඉතිහාසයක් එහි ඇති බවත්ය.

ග්වාතමාලාවේ, Jacobo Arbenz Guzman  ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආණ්ඩුව වෙනුවට 1954 දී CIA කුමන්ත්‍රණයක් මගින් කුරිරු ආඥාදායකත්වයක් ඇති කෙරිණි. 1960 ගණන්වල ප්‍රතිවිරෝධතා වර්ධනය වීමත් සමඟ, එක්සත් ජනපද විශේෂ බලකායන් ග්වාතමාලා හමුදාවට එක් වූ අතර, සන්නද්ධ කැරලිකරුවන් සිය ගණනක් පරාජය කිරීම සඳහා මිනිසුන් 15,000 ක් පමණ මරා දැමූ මෙහෙයුමක් දියත් කළහ. මේ අතර, CIA පුහුණුව ලත් නාගරික ඝාතක කණ්ඩායම් ග්වාතමාලා නගරයේ සිටි ග්වාතමාලා කම්කරු පක්ෂයේ සාමාජිකයින් පැහැරගෙන, වධ දී මරා දැමූ අතර, ඒ අතර විශේෂයෙන් 1966 මාර්තු මාසයේදී පැහැරගෙන ගොස් අතුරුදහන් වූ ප්‍රධාන පෙළේ කම්කරු නායකයින් 28 දෙනෙක් වූහ. 

මෙම ප්‍රථම ප්‍රතිවිරෝධතා රැල්ල යටපත් වූ පසු, CIA විසින් ජනාධිපති මන්දිරයේ නව විදුලි සංදේශ මධ්‍යස්ථානයක් සහ බුද්ධි ඒජන්සියක් පිහිටුවනු ලැබීය. එය ඝාතක කල්ලි සඳහා දිනෙන් දින වර්ධනය වන ලැයිස්තු සැපයීම සඳහා ගොවි සමුපකාර සහ කම්කරු නායකයින්, ශිෂ්‍ය සහ ස්වදේශික ක්‍රියාකාරීන් ඇතුළු රට පුරා ”උපප්‍රහාරක” දත්ත සමුදායක් සම්පාදනය කළේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සිවිල් යුද්ධය IxiI සහ බටහිර කඳුකර ප්‍රදේශවල ආදිවාසීන්ට එරෙහි ජන සංහාරයක් බවට පත් වූ අතර, එයින් අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 200,000 ක් පමණ මිය ගොස් හෝ අතුරුදහන් විය.

ජනප්‍රිය, ප්‍රගතිශීලී නායකයින් එක්සත් ජනපද අවශ්‍යතාවලට අභියෝග කරන ආකාරයෙන් තම ජනතාවට බලාපොරොත්තුවක් ලබා දුන් සෑම තැනකම, මෙම රටාව ලොව පුරා පුනරාවර්තනය විය. ඉතිහාසඥ ගේබි්‍රයෙල් කොල්කෝ 1988 දී ලියා ඇති පරිදි, තුන්වන ලෝකයේ එක්සත් ජනපද ප්‍රතිපත්තියේ උත්ප්‍රාසය නම්, කොමියුනිස්ට් විරෝධී නාමයෙන් සෑම විටම එහි විශාල අරමුණු සහ උත්සාහයන් යුක්ති සහගත කර ඇත. 

1965 දී ජනරාල් සුහර්තෝ ඉන්දුනීසියාවේ බලය අල්ලා ගත් විට, එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලය ඔහුගේ ඝාතක කල්ලි සඳහා කොමියුනිස්ට්වාදීන්ගේ 5,000ක ලයිස්තුවක් සම්පාදනය කළේය. CIA ඇස්තමේන්තු කළේ ඔවුන් අවසානයේ මිනිසුන් 250,000 ක් මරා දැමූ බවත්, අනෙකුත් ඇස්තමේන්තු මිලියනයක් තරම් ඉහළ අගයක් ගන්නා බවත්ය.  

මාධ්‍යවේදී කැතී කැඩේන් විසිපස් වසරකට පසුව, ඉන්දුනීසියාවේ සිදු වූ සමූලඝාතනය සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපදයේ භූමිකාව විමර්ශනය කළ අතර, ඝාතන ලැයිස්තුව සම්පාදනය කළ රාජ්‍ය - CIA කණ්ඩායමට නායකත්වය දුන් දේශපාලන නිලධාරියා වන රොබට් මාර්ටෙන්ස් සමඟ සාකච්ඡා කළාය. “ඇත්තටම ඒක හමුදාවට ලොකු උදව්වක් වුණා. ඔවුන් බොහෝ විට මිනිසුන් විශාල ප්‍රමාණයක් මරා දමා තිබෙනවා. ඉතිං මගේ අත්වල ලේ ගොඩක් තිබෙන්නට ඇති. නමුත් ඒ සියල්ල නරක නැහැ - තීරණාත්මක මොහොතක ඔබට දැඩි ලෙස පහර දිය යුතු කාලයක් තිබෙනවා.” එහිදී මාර්ටෙන්ස් කැඩේන්ට පවසා තිබිණි.

කැතී කැඩේන් 1960 ගණන්ව CIA හි ඈත පෙරදිග අංශයේ ප්‍රධානියා වූ හිටපු CIA අධ්‍යක්ෂ විලියම් කොල්බි සමඟ ද කතා කළාය. කොල්බි ඉන්දුනීසියාවේ එක්සත් ජනපද කාර්යභාරය වියට්නාමයේ Phoenix වැඩසටහන සමග සංසන්දනය කරමින්, එය වසර දෙකකට පසුව දියත් කරන ලද අතර, ඒ දෙකම ඇමරිකාවේ කොමියුනිස්ට් සතුරන්ගේ සංවිධානාත්මක ව්‍යුහය හඳුනා ගැනීමට සහ ඉවත් කිරීමට සාර්ථක වැඩසටහන් වූ බව ප්‍රකාශ කළේය. 

Phoenix වැඩසටහන සැලසුම් කර ඇත්තේ දකුණු වියට්නාමය පුරා ජාතික විමුක්ති පෙරමුණේ (National Liberation Front – NLF)  ‘ඡායා ආණ්ඩුව’ අනාවරණය කරගෙන විසුරුවා හැරීම සඳහා ය. සයිගොන්හි Phoenix ඒකාබද්ධ බුද්ධි මධ්‍යස්ථානය, IBM 1401 පරිගණකයකට දහස් ගණනක් නම්, ඔවුන්ගේ ස්ථාන සහ NLF හි ඔවුන්ගේ භූමිකාවන් ඇතුළත් කළේය. NLF නිලධාරීන් 26,369ක් ඝාතනය කිරීම CIA විසින් Phoenix වැඩසටහනට බැර කළ අතර, තවත් 55,000ක් සිරගත කිරීමට හෝ එම පක්ෂයෙන් ඉවත් වීමට හෝ පොළඹවන ලදී. Seymour Hersh  විසින් දකුණු වියට්නාම් රජයේ ලේඛන පසුකාලීනව සමාලෝචනය කරන ලද අතර, එමඟින් මරණ සංඛ්‍යාව 41,000 ක් බව අනාවරණය විණි.

මියගිය අයගෙන් කී දෙනෙක් NLF නිලධාරීන් ලෙස නිවැරදිව හඳුනාගෙන තිබේද යන්න දැන ගැනීමට නොහැකි වී ඇති නමුත්  මෙහෙයුම්වලට සහභාගී වූ ඇමරිකානුවන් බොහෝ අවස්ථාවලදී වැරදි පුද්ගලයින් මරා දැමූ බව වාර්තා කර තිබේ. 

ෆීනික්ස්, ඩෙල්ටා යනාදී ඝාතක කණ්ඩායම්වලින් සිදු වූ දෑ වියට්නාම් යුද්ධයේ සමස්ත ප්‍රබෝධයට බලපෑවේය. “අපි තවදුරටත් නිදහස ආරක්ෂා කරන සුදු තොප්පි පැළඳ සිටින හොඳ මිනිසුන් නොවන බවයි අප බොහෝ දෙනෙකුට එයින් වැටහුණේ. එනම්, අපි නිකම් මිනීමරුවන්.” යැයි එක්සත් ජනපද නාවික සේනාංකයේ එල්ටන් මැන්සියෝන් The Phoenix Program ග්‍රන්ථයේ කතුවර ඩග්ලස් වැලන්ටයින්ට පවසා තිබිණි. එම කලකිරීම යුද්ධයේ අනෙකුත් සියලුම පැති කරා ගෙන ගිය අතර, අවසානයේ එය ඇමරිකාවේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය නොවන යුද්ධය බවට පත්වීමට වගකිව යුතු විය.

වියට්නාමයේදී එක්සත් ජනපද පරාජය සහ එක්සත් ජනපදයේ “යුද විඩාව” (“war fatigue”)  වඩාත් සාමකාමී ඉදිරි දශකයකට තුඩු දුන් විට පවා,  ලොව පුරා කුමන්ත්‍රණ සඳහා ඉංජිනේරු සහ සහාය දැක්වීම දිගටම කරගෙන ගිය අතර, පශ්චාත් කුමන්ත්‍රණ ආණ්ඩුවලට ඔවුන්ගේ පාලනය තහවුරු කරන්නට වඩ වඩාත් පරිගණකගත ඝාතන ලැයිස්තු සැපයීමට කටයුතු කළේය.  

1973 චිලියේ ජෙනරල් පිනොචේගේ කුමන්ත්‍රණයට සහාය දීමෙන් පසු, එකිනෙකාගේ දේශපාලන විරුද්ධවාදීන් දස දහස් ගණනක් දඩයම් කරමින් අවම වශයෙන් මිනිසුන් 60,000 ක් මරා දැමීම සහ අතුරුදහන් කිරීම සඳහා CIA ආර්ජන්ටිනාව, බ්‍රසීලය, චිලී, උරුගුවේ, පැරගුවේ සහ බොලිවියාවේ දක්ෂිණාංශික මිලිටරි ආණ්ඩු අතර සන්ධානයක් වන කොන්ඩෝර් මෙහෙයුමේ (Operation Condor)  කේන්ද්‍රීය භූමිකාවක් ඉටු කළේය.  

කොන්ඩෝර් මෙහෙයුමෙහි CIA හි භූමිකාව තවමත් රහසිගතව වැසී ඇති නමුත් Long Island University  හි දේශපාලන විද්‍යාඥයෙකු වන පැටි්‍රස් මැක්ෂෙරි එක්සත් ජනපද භූමිකාව විමර්ශනය කොට නිගමනය කර ඇත්තේ, කොන්ඩෝර් මෙහෙයුමට එක්සත් ජනපද රජයේ රහසිගත සහයෝගය තිබුණු බවත්, වොෂින්ටනය එම මෙහෙයුමට හමුදා බුද්ධි දැනුම සහ පුහුණුව, මූල්‍ය ආධාර, උසස් පරිගණක, නවීන ලුහුබැඳීමේ තාක්ෂණය සහ පැනමා ඇල කලාපයේ පිහිටා ඇති මහාද්වීපික විදුලි සංදේශ පද්ධතියට ප්‍රවේශය ලබා දුන් බවත්ය. CIA Logistics Department  විසින් සාදන ලද පරිගණකගත සබැඳි, ටෙලෙක්ස් පද්ධතියක් සහ කේතීකරණ සහ විකේතන යන්ත්‍ර සමඟින් කොන්ඩෝර් මෙහෙයුමට සම්බන්ධ රාජ්‍යවල බුද්ධි සේවා සඳහා CIA සහාය දුන් ආකාරය මැක්ෂෙරිගේ පර්යේෂණයෙන් හෙළි විය.  

ඇය සිය Predatory States: Operation Condor and Covert War in Latin America    ග්‍රන්ථයේ සඳහන් කරන ආකාරයට, Condor පද්ධතියේ Condortel  නමැති ආරක්ෂිත සන්නිවේදන පද්ධතියට සාමාජික රටවල Condor මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථානවලට පැනමා ඇල කලාපයේ එක්සත් ජනපද පහසුකමකින් එකිනෙකා සමඟ සහ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානය සමඟ සන්නිවේදනය කිරීමට අවසර දී ඇත. පැනමාවේ එක්සත් ජනපද මිලිටරි-බුද්ධි සංකීර්ණයට මෙම සබඳතාව, කොන්ඩෝර් මෙහෙයුමෙහි රහසිගත එක්සත් ජනපද අනුග්‍රහය පිළිබඳ ප්‍රධාන සාක්ෂියකි.

කොන්ඩෝර් මෙහෙයුම අවසානයේදී අසාර්ථක වූ නමුත්, ජ්‍යෙෂ්ඨ හමුදා නිලධාරීන් විසින් මර්දනයට සහ මරාදැමීමට ‘නිහඬ, වෙස්වලාගත්, මාධ්‍ය-නිදහස් ප්‍රවේශයක්” ලෙස නම් කර ඇති මෙමගින්, එක්සත් ජනපදය 1980 දශකයේ කොලොම්බියාවේ සහ මධ්‍යම ඇමරිකාවේ දක්ෂිණාංශික ආණ්ඩුවලට සමාන සහයෝගයක් සහ පුහුණුවක් ලබා දුන්නේය.  

ලතින් ඇමරිකානු නිලධාරීන් දහස් ගණනක් වධහිංසා සහ ඝාතන කණ්ඩායම් භාවිතය සම්බන්ධව පුහුණු කළ The U.S. School of the Americas (SOA) හිටපු උපදේශක ප්‍රධානියා වූ මේජර් ජෝසප් බ්ලෙයාර් The War You Don’t See  චිත්‍රපටයෙහි  ජෝන් පිල්ගර්ට මෙසේ පවසයි. “තොරතුරු අවශ්‍ය නම් කායික හිංසන, බොරු සිරගත කිරීම්, පවුලේ සාමාජිකයන්ට තර්ජන එල්ල කිරීම, ඝාතනය කිරීම වැනි දේ අප ඉගැන්වූ ධර්මයයි. ඔබට අවශ්‍ය තොරතුරු ලබා ගැනීමට ඔබට නොහැකි නම්, එම පුද්ගලයාගේ කට වසා ගැනීමට හෝ ඔවුන් කරන දේ නැවැත්වීමට ඔබට නොහැකි නම්, ඔබ ඔවුන්ව ඝාතනය කරන්න, ඔබේ ඝාතක කණ්ඩායමකින් ඔවුන්ව ඝාතනය කරන්න.” 

එම ක්‍රම එක්සත් ජනපදය විසින් 2003 න් පසු ඉරාක ආක්‍රමණය වෙත මාරු කරන ලද විට, Newsweek එය  “The Salvador Option”සැල්වදෝර් විකල්පය) ලෙස සිරස්තල ගැන්වීය. එක්සත් ජනපද නිලධාරියෙක් වෙත පැහැදිලි කර තිබුනේ, එක්සත් ජනපද සහ ඉරාක ඝාතක කණ්ඩායම් ඉරාක සිවිල් වැසියන් මෙන්ම ප්‍රතිවිරෝධී සටන්කාමීන් ඉලක්ක කරන බවයි. “සුන්නි ජනගහනය ත්‍රස්තවාදීන්ට ලබා දෙන සහයෝගයට කිසිදු මිලක් ගෙවන්නේ නැහැ. ඔවුන්ගේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන් එය පිරිවැය රහිතයි. අපි ඒ සමීකරණය වෙනස් කළ යුතුයි.” ඔහු පවසා තිබිණි. 

එක්සත් ජනපදය, එම වැඩසටහනේ ප්‍රධාන භූමිකා ඉටු කිරීම සඳහා ලතින් ඇමරිකාවේ සිය අපිරිසිදු යුද්ධවල ප්‍රවීණයන් දෙදෙනෙකු ඉරාකයට යවන ලදී. කර්නල් ජේම්ස් ස්ටීල් දස දහස් ගණනක් සිවිල් වැසියන් මරා දැමූ සැල්වදෝර හමුදා පුහුණු කිරීම සහ අධීක්ෂණය කිරීමට 1984 සිට 1986 දක්වා එල් සැල්වදෝරයේ එක්සත් ජනපද හමුදා උපදේශක කණ්ඩායමට නායකත්වය දුන්නේය. ඔහු එල් සැල්වදෝරයේ ඉලෝපන්ගෝ (Ilopango) ගුවන් කඳවුරේ සිට හොන්ඩුරාස් සහ නිකරගුවාවේ එක්සත් ජනපද අනග්‍රහය ලබන කොන්ට්‍රාවරුන් වෙත නැව්ගත කිරීම් අධීක්ෂණය කිරීමේ කාර්ය වෙනුවෙන් සිර දඬුවමකින් යන්තම් ගැලවුණු ඉරාන-කොන්ට්‍රා  අර්බුදයටද දැඩිව සම්බන්ධ වූවකු විය.

ඉරාකයේදී, ස්ටීල් විසින් අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ විශේෂ පොලිස් කමාන්ඩෝ භටයින්ගේ පුහුණුව අධීක්ෂණය කරන ලද අතර, ඔවුන්ගේ al-Jadiriyah  වධ කඳවුර සහ අනෙකුත් දරුණු ම්ලේච්ඡ ක්‍රියාකාරකම් සොයා ගැනීමෙන් පසු එය “ජාතික” සහ පසුව ”ෆෙඩරල්” පොලිසිය ලෙස නැවත නම් කරන ලදී. 

ඉරාන-පුහුණුව ලත් Badr Brigade militia හි අණදෙන නිලධාරියෙකු වන Bayan al-Jabr 2005 දී අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරන ලද අතර, Badr militiamen වුල්ෆ් බලකායේ ඝාතන කණ්ඩායමට සහ අනෙකුත් විශේෂ පොලිස් ඒකකවලට අනුයුක්ත කරන ලදී. Bayan al-Jabr  ගේ ප්‍රධාන උපදේශකයා වූයේ ලතින් ඇමරිකාවේ එක්සත් ජනපද මත්ද්‍රව්‍ය බලාත්මක කිරීමේ ඒජන්සියේ (U.S. Drug Enforcement Agency - DEA) හිටපු බුද්ධි ප්‍රධානියා වූ ස්ටීවන් කැස්ටෙල් ය. 

අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ ඝාතක කණ්ඩායම් බැග්ඩෑඩ් සහ අනෙකුත් නගරවල අපිරිසිදු යුද්ධයක් දියත් කළහ. එයින් බැග්ඩෑඩ් මෘත ශරීරාගාරය මසකට මළසිරුරු 1,800ක් දක්වා පුරවන අතර, සොරාගත් පොලිස් නිල ඇඳුම්වලින් සැරසුණු කණ්ඩායම් විසින් එබඳු ඝාතන කරන බවට කැස්ටීල් බටහිර මාධ්‍යවලට අභූත ප්‍රකාශ ලබා දුන්නේ ය. 

මේ අතර, එක්සත් ජනපද විශේෂ මෙහෙයුම් බලකායන් ප්‍රතිපක්ෂ නායකයින් මරා දැමීමට හෝ අල්ලා ගැනීමට සොයාගැනීම සඳහා රාත්‍රී වැටලීම් සිදු කරන ලදී.  මෙහිදී 2003-2008 දක්වා ඒකාබද්ධ විශේෂ මෙහෙයුම් අණදෙන නිලධාරි ජෙනරාල් ස්ටැන්ලි මැක්ක්‍රිස්ටල්, ඉරාකයේ සහ ඇෆ්ගනිස්ථානයේ භාවිත කරන ලද දත්ත  පද්ධතියක් සංවර්ධනය කිරීම අධීක්ෂණය කළ අතර, එය අල්ලා ගත් ජංගම දුරකථන වලින් ලබාගත් ජංගම දුරකථන අංකවලින් ලයිස්තුවක් සම්පාදනය කර රාත්‍රී වැටලීම් හා ගුවන් ප්‍රහාර සඳහා ඉලක්ක සකස් කළේය.  

සැබෑ පුද්ගලයින් වෙනුවට ජංගම දුරකථන ඉලක්ක කිරීමට ඉලක්කගත පද්ධතියේ ස්වයංක්‍රීයකරණය සක්‍රීය කළ අතර, අනන්‍යතා තහවුරු කිරීම සඳහා මිනිස් බුද්ධිය භාවිත කිරීම පැහැදිලිවම බැහැර කළේය. ජ්‍යෙෂ්ඨ එක්සත් ජනපද අණ දෙන නිලධාරීන් දෙදෙනෙක් Washington Post පුවත්පතට පවසා තිබුනේ රාත්‍රී වැටලීම්වලින් අඩක් පමණක් නිවැරදි නිවසට හෝ පුද්ගලයාට හෝ පහර දුන් බවයි.

ජනාධිපති ඔබාමා විසින් 2009 දී ඇෆ්ගනිස්ථානයේ, එක්සත් ජනපද සහ නේටෝ හමුදා භාරව මැක්ක්‍රිස්ටල් පත් කළ අතර, ඔහුගේ ජංගම දුරකථන මත පදනම් වූ “සමාජ ජාල විශ්ලේෂණය” 2009 මැයි මාසයේ මසකට වැටලීම් 20 සිට 2011 අප්‍රේල් වන විට රාත්‍රියකට 40 දක්වා රාත්‍රී වැටලීම් විශාල ලෙස වැඩි කිරීමට සමත් විය. 

ඊශ්‍රායලය වර්තමානයේ ගාසා තීරයේ යොදාගන්නා ලැවෙන්ඩර් ක්‍රමය මෙන්ම, ජ්‍යෙෂ්ඨ සතුරු අණ දෙන නිලධාරීන් කුඩා සංඛ්‍යාවක් හඳුනා ගැනීමට සහ ලුහුබැඳීමට මුලින් නිර්මාණය කර ඇති පද්ධතියක් ලබාගෙන, ඔවුන්ගේ ජංගම දුරකථන දත්ත මත පදනම්ව, තලේබාන් සංවිධානය සමඟ සම්බන්ධතා ඇති බවට සැක කරන ඕනෑම කෙනෙකුට එය යෙදීමෙන් මෙම විශාල ඉලක්ක වැඩි කර ඇත. රාත්‍රී වැටලීම් සහ ගුවන් ප්‍රහාරවලදී අහිංසක සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීම, එක්සත් ජනපද සහ නේටෝ ආක්‍රමණයට ඒ වන විටත් දරුණු ප්‍රතිරෝධයක් ඇති කළ අතර, අවසානයේ එය පරාජයට හේතු විය.

පාකිස්ථානයේ, යේමනයේ සහ සෝමාලියාවේ සතුරන් යැයි සැක කරන අයව මරා දැමීමේ ජනාධිපති බැරක් ඔබාමාගේ ඩ්‍රෝන් වැඩසටහන ඒ තරමටම ව්‍යාකූල වූ අතර, පාකිස්ථානයේ එයින් මරා දැමූ මිනිසුන්ගෙන් 90% ක් අහිංසක සිවිල් වැසියන් බව වාර්තා වී තිබේ.

එහෙත් ඔබාමා සහ ඔහුගේ ජාතික ආරක්ෂක කණ්ඩායම සෑම “භීෂණ අඟහරුවාදා” (“Terror Tuesday”) දිනකම ධවල මන්දිරයේ රැස්වී, එම සතියේ ඩ්‍රෝන යානා ඉලක්ක කරන්නේ කවුරුන්ද යන්න තෝරා ගැනීමට, Orwellian ඇසරෙන්, පරිගණකගත ‘disposition matrix’ භාවිත කරමින් ඔවුන්ගේ ජීවිත හා මරණ තීරණය කිරීම සඳහා තාක්ෂණික ආවරණයක් සැපයීය. 

සතුරන් මරා දැමීම සහ අල්ලා ගැනීම සඳහා වෙනදාටත් වඩා ස්වයංක්‍රීය පද්ධතිවල මෙම පරිණාමය දෙස බලන විට, භාවිත කරන තොරතුරු තාක්ෂණය ටෙලෙක්ස් සිට ජංගම දුරකථන දක්වාත්, මුල් IBM පරිගණකවල සිට කෘත්‍රිම බුද්ධිය දක්වාත්, වැරදි හඳුනාගත හැකි මානව බුද්ධිය සහ සංවේදීතාව දක්වාත් දියුණු වී ඇති ආකාරය අපට දැකගත හැකිය. මේවායේදී මිනිස් ජීවිතයට ප්‍රමුඛත්වය දීම සහ අහිංසක සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීම වැළැක්වීම ක්‍රම ක්‍රමයෙන් කොන් කර බැහැර කර ඇති අතර, මෙම මෙහෙයුම් වෙන කවරදාටත් වඩා ම්ලේච්ඡ හා බිහිසුණු බවට පත් කර ඇත. ඉදින් තාක්ෂණය හරහා සංහාරයන් එක් කවයකින් තවත් කවයකට මාරු වී තිබේ. 

- ප්‍රභාත් චින්තක මීගොඩගේ