කියුබානු විප්ලවයේ පළමු ජාත්‍යන්තර සමුළුව “ෆිදෙල්: උරුමය සහ අනාගතය”

Aug 13, 2026 at 10:28 PM

|

Lanka Leader

කියුබානු විප්ලවයේ පළමු ජාත්‍යන්තර සමුළුව “ෆිදෙල්: උරුමය සහ අනාගතය” විවෘත කිරීමේ අවස්ථාවේදී කියුබානු කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ මධ්‍යම කාරක සභාවේ පළමු ලේකම් සහ ජනරජයේ ජනාධිපති මිගෙල් මාරියෝ දියාස්-කැනෙල් බර්මුදෙස් මහතා කළ ප්‍රධාන දේශනය

2026 අගෝස්තු 10

ආදරණීය සහෝදර සහෝදරියනි, ගෞරවනීය ශාස්ත්‍රඥයන් සහ විද්වතුන්, බුද්ධිමතුන්, කලාකරුවන්, සමාජ හා දේශපාලන නායකයන්, තරුණ ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්, 20 වැනි සියවස සලකුණු කළ මිනිසා පිළිබඳ ගැඹුරු මෙනෙහි කිරීමකින් පිරුණු මෙම සතිය බෙදා හදා ගැනීම සඳහා ලෝකයේ මහාද්වීප පහෙන්ම පැමිණ සිටින සහෝදරවරුනි,

තම මිතුරන් කිසිදා අමතක නොකරන දිවයිනක් වන කියුබානු ජනතාව සහ එහි කොමියුනිස්ට් පක්ෂය වෙනුවෙන්, ඔබ වෙත පිරිනැමිය හැකි අවංකම සහෝදරත්වයේ වැළඳගැනීම පිළිගන්න.

දුරස්ථභාවය, අසත්‍ය තොරතුරු ප්‍රචාරණ ව්‍යාපාර සහ, බොහෝ අවස්ථාවලදී, ඔබේම ආණ්ඩුවලින් එල්ල වන පීඩනය පවා නොතකා මෙහි පැමිණීමට ඔබ දැරූ උත්සාහයට අපි ඔබට ස්තූතිවන්ත වෙමු.

අද කියුබාවට පැමිණීම, සම්බාධක තීව්‍ර කරමින් පවතින අතර අධිරාජ්‍යවාදී සතුරුකම උග්‍ර වෙමින් පවතින මෙවැනි මොහොතක, ධෛර්යයේ සහ ප්‍රතිපත්තිගරුකභාවයේ ක්‍රියාවකි. එය ෆිදෙල්ගේ උරුමයට ගෞරවය පුද කරන සටන්කාමී සහයෝගීතාවයේ ප්‍රකාශයකි.

කියුබාවේ සහ ලොව පුරා සිටින ෆිදෙල්වාදී සහෝදරවරුනි, සාධාරණ සෑම අරමුණක්ම ආරක්ෂා කිරීම වෙනුවෙන් කැප කළ ජීවිතයක ශත සංවත්සරය සැමරීම සඳහා මෙහි එක්ව සිටින ඔබ සැමට සුබ පැතුම්!

මගේ වචන ප්‍රධාන දේශනයක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට අදහස් නොකරමි. කියුබානු විප්ලවයේ සේනාධිනායක Fidel Castro රුස්ගේ ජීවිතය හා කාර්යභාරය පිළිබඳ දේශනයක් පැවැත්වීමට මම අදහස් නොකරමි. එවැනි දේශනයක් පැවැත්වීමට මට හැකියාවක්ද නැත. ස්මාරක හෝ ප්‍රතිමා මගින් ගෞරවයට පාත්‍ර වීම ප්‍රතික්ෂේප කළ එම නායකයාට, කියුබානු සහෝදර සහෝදරියන් මිලියන ගණනක්, අපේ ඇමරිකාවේ සහෝදර ජනතාව මෙන්ම ලෝකයේ සහෝදර ජනතාවද, ඔහුගේ අදහස් වැළඳ ගනිමින් සහ ඒවා තවදුරටත් පුළුල් කරමින් සෑම දිනකම ඔහුගේ මතකයට සහ උරුමයට ගෞරව කිරීම වැළැක්විය නොහැකි විය.

ඔහුගේ ශත සංවත්සරයේදී, ෆිදෙල්ගේ කියුබාව වන මෙම භූමියට ඔබේ ධෛර්යවත් පැමිණීමෙන් ඔබ ඉදිකර ඇති ස්මාරකයට වඩා හොඳ හෝ ශක්තිමත් ස්මාරකයක් තවත් තිබිය නොහැක!

ඔබ සමඟ බෙදා ගැනීමට මා අදහස් කරන්නේ, ෆිදෙල් ගැන කතා කිරීමට ලැබීමේ වරප්‍රසාදය පිළිබඳ හැඟීම්, ආවේගය සහ විප්ලවීය කැපවීම විසින් ඇති කරන ලද අනුපිළිවෙළට අනුව පමණක් ගලා එන අදහස් කිහිපයක් පමණි.

සේනාධිනායකයාගේ අතිමහත් කාර්යභාරය—ඔහුගේ චින්තනයේ මෙන්ම ක්‍රියාවේද—අධ්‍යයනය කිරීමත්, එය ගැඹුරු විශ්වාසයකින් වැළඳ ගැනීමත්, කියුබානු විප්ලවය වසර හයකට වැඩි දශකයක් තිස්සේ මුහුණ දෙමින් සිටින අපරාධකාරී යුද්ධයේ කොටසක් ලෙස, එය හුස්ම හිරකරමින් සිටින ක්‍රියාවලිය නතර කිරීම සඳහා ආර්ථික හා සමාජ පරිවර්තන ප්‍රවර්ධනය කිරීමට කැපවී සිටින අප සියලු දෙනාගේ අත්‍යවශ්‍ය වගකීමකි.

වසර 67ක් පුරා විවිධාකාර ආක්‍රමණවලට මුහුණ දෙමින් සිටින කියුබානු විප්ලවය මුහුණ දී ඇති බරපතළම තර්ජනවලින් එකකින් එය ගලවා ගැනීම අපේ පරම්පරාවේ විශාලතම අභියෝගයයි. එම අභියෝගය භාර ගැනීමට ලැබීම අපට ගෞරවයකි. අපි එය ජය ගන්නා බවට අපට ස්ථිර විශ්වාසයක් ඇත.

මෙය පදනම් විරහිත විශ්වාසයක් නොවේ. අප සතුව වීරත්වයෙන් පිරුණු ඉතිහාසයක් ඇත. අපට ප්‍රතිරෝධය සඳහා පුහුණු වූ ජනතාවක් ඇත. එමෙන්ම සෑම විටම එම ජනතාවගේ ඉදිරිපෙළේ සිටිමින් පරාජයන් ජයග්‍රහණ බවට පරිවර්තනය කළ නායකයකුගේ උරුමය අප සතුව ඇත.

විප්ලවය සහ සමාජවාදය විසින් මෙම වීරෝදාර ජනතාවට ලබා දුන් ජයග්‍රහණ ආරක්ෂා කිරීමත්, ඔවුන්ගේ ගෞරවය, ප්‍රතිරෝධය සහ ඉතිහාසයේ බලවත්ම අධිරාජ්‍යයට යටත් නොවීමට ඔවුන් ගත් තීරණය වෙනුවෙන් සමස්ත ජාතියටම සාමූහික දඬුවමක් ලෙස එය විනාශ කිරීමට උත්සාහ කරන සියලුම වටලෑම් බිඳ දැමීමත්, මීට වසර 100කට පෙර අයුක්තිය, අසමානතාව සහ යැපීම විසින් සලකුණු කරන ලද රටක උපන් ෆිදෙල්ට අප විසින් පිරිනැමිය යුතු පළමු උපහාරයයි. කැරලිකාරී සහ චතුර කථිකත්වයක් උරුම කරගත් විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යයකු ලෙස සිටි අවධියේ සිටම මෙම වේදනාකාරී යථාර්ථය වෙනස් කරන බවට ඔහු ප්‍රතිඥා දී තිබිණි.

විශ්වවිද්‍යාලයේ Aula Magna ශාලාවෙන් පිටතට පැමිණි ඔහු විප්ලවවාදියකු බවට පත්ව, ජාතික වීරයා වූ අපොස්තුළුවරයාගේ ශත සංවත්සරය වෙනුවෙන් පහන් දල්වීමට ඉදිරියට ගියේය. පසුව, තවමත් තරුණ වියේදීම, 1953 ජූලි 26 ව්‍යාපාරයේ නායකයා බවට පත් වූ ඔහු, අධිරාජ්‍යවාදී ගැති, ලේ වැකි ඒකාධිපති පාලනයක හමුදා බැරැක්කවලට එරෙහිව සටන් කිරීමට ඉදිරිපත් වූ අතර, තවත් “අවශ්‍ය යුද්ධයක්” ආරම්භ කළේය.

තමන් වෙනුවෙන් කළ නීතිමය ආරක්ෂාව තම ව්‍යාපාරයේ දේශපාලන වැඩපිළිවෙළ බවට පත් කළ දීප්තිමත් නීතිඥයා; තම සිරකරුවන් පාලනය කළ නිලධාරීන් පරාජය කරමින් Model Prison සටන්කරුවන්ගේ පාසලක් බවට පරිවර්තනය කළ අධිෂ්ඨානශීලී සිරකරුවා; තමන්ට වඩා කිහිප ගුණයකින් විශාල වෘත්තීය හමුදාවක් වසර දෙකක් තුළ පරාජය කළ ජනතා හමුදාවක් ගොඩනැගූ නිර්මාතෘවරයා; කියුබාව ලෝක සිතියම මත ස්ථාපිත කරමින් මහාද්වීපයේ ජනතාවගේ හදවත් තුළ බලාපොරොත්තුව පුරවාලූ සේනාධිනායකවරයා—එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය තුළ එතෙක් පවත්වා තිබූ දීර්ඝතම සහ වඩාත්ම වැදගත් දේශනය පවත්වමින් එය කම්පනයට පත් කරන විට, වයස අවුරුදු 34ක් පමණක් වූ ඔහුට ඉතිහාසයේ ස්ථානයක් දැනටමත් හිමි වී තිබිණි.

අපගේ ඉතිහාසය පිළිබඳව උද්වේගකර ලෙස කරුණු පැහැදිලි කළ එම දේශනයේදී, ජයග්‍රාහී විප්ලවය කියුබාව තුළ දුටු සැබෑ තත්ත්වය ෆිදෙල් ලෝකයට ඉදිරිපත් කළේය. එය වර්තමාන මාධ්‍ය යුද්ධයේ ප්‍රචාරණ යන්ත්‍රණය විසින් 1959ට පෙර පැවති සමෘද්ධිමත් හා දීප්තිමත් කියුබාවක් ලෙස නව පරම්පරාවන්ට විස්තර කිරීමට උත්සාහ කරන තත්ත්වයට සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් යථාර්ථයකි. රැකියාවක් කිරීමට හැකියාව තිබූ කියුබානුවන් හය ලක්ෂයක් රැකියා විරහිතව සිටියහ. මිලියන 6කට මඳක් වැඩි වූ සමස්ත ජනගහනයෙන් මිලියන තුනකට විදුලි ආලෝකය හෝ විදුලියෙන් ලැබෙන කිසිදු පහසුකමක් හා සුවපහසුවක් නොතිබිණි. මිලියන තුනහමාරක් ජනතාව ජීවත් වූයේ ජීවත්වීමට අවශ්‍ය අවම පහසුකම් පවා නොතිබූ පැල්පත්, අසංවිධිත නිවාස සහ අතිශය දුෂ්කර වාසස්ථානවලය. නගරවල නිවාස කුලිය පවුලක ආදායමෙන් තුනෙන් එකක් දක්වා උරා ගත්තේය. ජනගහනයෙන් සියයට 37.5ක් නූගත් වූහ. ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ළමුන්ගෙන් සියයට 70කට ගුරුවරුන් නොසිටි අතර, සියයට 95ක් පරපෝෂිත රෝගවලින් පීඩා වින්දාහ.

ජනගහනයෙන් සියයට 2ක් ක්ෂය රෝගයෙන් පීඩා වින්දාහ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ළදරු මරණ අනුපාතය ඉතා ඉහළ වූ අතර, ජනතාවගේ සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාව ඉතා පහළ මට්ටමක පැවතිණි. කුඩා ගොවීන්ගෙන් සියයට 85ක් තමන් භාවිත කළ ඉඩම් සඳහා කුලී ගෙවූ අතර, එම කුලිය ඔවුන්ගේ දළ ආදායමෙන් සියයට 30ක් දක්වා විය. එසේම, සමස්ත ඉඩම් හිමියන්ගෙන් සියයට 1.5ක් පමණක් ජාතියේ සමස්ත භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 46ක් පාලනය කළහ. මහජන සේවා, විදුලිබල සමාගම්, දුරකථන සමාගම්, බැංකු ක්ෂේත්‍රයේ විශාල කොටසක්, ආනයන වෙළඳාමේ විශාල කොටසක්, තෙල් පිරිපහදු කර්මාන්ත, සීනි නිෂ්පාදනයේ බහුතරය, කියුබාවේ හොඳම ඉඩම් සහ විවිධ ක්ෂේත්‍රවල වැදගත්ම කර්මාන්ත සියල්ලම පාහේ ඇමරිකානු සමාගම් සහ ඒකාධිකාරයන්ගේ දේපළ බවට පත්ව තිබිණි. කියුබානු විප්ලවය හෝ ෆිදෙල් පිළිබඳව කිසිවිටෙකත් එම යථාර්ථය, එම ආරම්භක තත්ත්වය සහ 20 වැනි සියවසේ මෙම ලෝක කලාපය තුළ වඩාත්ම රැඩිකල් පරිවර්තනයක් ඉල්ලා සිටි එම සමාජ තත්ත්වය පිළිගැනීමෙන් තොරව සාකච්ඡා කළ නොහැක. දශක හයකට වැඩි කාලයක් පුරා පනවා ඇති ආර්ථික, මූල්‍ය සහ වෙළෙඳ සම්බාධකවලින් මෙන්ම මාස හතක් පුරා පැවති බලශක්ති වටලෑමෙන්ද එල්ල වී ඇති දරුණු සීමාවන් යටතේ වුවද, වර්තමාන කියුබාවේ සංඛ්‍යාලේඛන සමාලෝචනය කිරීම පමණක් ප්‍රමාණවත්ය. දැඩි විදුලි කප්පාදු, ජල හිඟය, ඉහළ මිල ගණන් සහ සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපනය, විද්‍යාව, සංස්කෘතිය හා ක්‍රීඩා වැනි අත්‍යවශ්‍ය ක්ෂේත්‍රවලට බලපාන වෙනත් ගැටලු මධ්‍යයේ වුවද, මෙම දර්ශක සමාන සංවර්ධන මට්ටමක පවතින අනෙකුත් රටවලට වඩා තවමත් යහපත් මට්ටමක පවතී. 

උදාහරණ තුනක් පමණක් සඳහන් කළහොත්: ජනගහනයට සාපේක්ෂව වැඩිම වෛද්‍යවරුන් සංඛ්‍යාවක් සිටින රට අපය. එය සෑම ජනගහන 1,000කටම වෛද්‍යවරුන් 9කට වැඩි ප්‍රමාණයකි. ඇමරිකානු මහද්වීපයේ වැඩිම ආයු අපේක්ෂාවක් සහිත රටවල් දහයෙන් එකක් අප වන අතර, සාමාන්‍ය ආයු අපේක්ෂාව අවුරුදු 77.7කි. එමෙන්ම ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ සහ යුනෙස්කෝවේ නිර්ණායකවලට අනුව, තම ජනතාවගේ මෙන්ම අනෙකුත් රටවල ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය හා අධ්‍යාපනය වෙනුවෙන් වැඩිම දායකත්වයක් ලබා දී ඇති රටද කියුබාවයි. 

ෆිදෙල් කස්ත්‍රෝගේ නායකත්වයෙන් යුත් විප්ලවයේ දැවැන්ත සමාජීය හා මානවවාදී කාර්යභාරය, නිරන්තර සම්බාධක සහ වටලෑම් යටතේ වුවද, 1960 සැප්තැම්බර් මාසයේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හමුවේ ඔහු විස්තර කළ එම තත්ත්වය කෙතරම් රැඩිකල් ලෙස වෙනස් කළේද යත්, කියුබාව නැවත එහි යටත්විජිත හා නව-යටත්විජිත අතීතයට ගෙන යාම සදාකාලිකවම කළ නොහැකි දෙයක් බවට පත්ව තිබේ.

ලෝකයේ ගැටලු පිළිබඳව වඩාත් නිවැරදි අදහස්වලින් එකක් ෆිදෙල් ඉදිරිපත් කළේද එහිදීය. සමාජවාදී කඳවුර බිඳ වැටීම සහ ඒකධ්‍රැවීයතාව පැනවීමත් සමඟ එම ගැටලු විසඳීම වෙනුවට තවදුරටත් උග්‍ර වී තිබේ. 1960දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේදී ඔහු කළ ඓතිහාසික දේශනයෙන් මම උපුටා දක්වමි:

“මිනිස් ඉතිහාසයේ ආරම්භයේ සිටම යුද්ධ මූලික වශයෙන් හටගෙන ඇත්තේ එක් හේතුවක් නිසාය: ඇතැමුන්ට අන්‍යයන්ගේ ධනය පැහැර ගැනීමට ඇති ආශාවයි. කොල්ලකෑමේ දර්ශනය අතුරුදන් වේවා, එවිට යුද්ධයේ දර්ශනයද අතුරුදන් වනු ඇත! යටත්විජිත අතුරුදන් වේවා, ඒකාධිකාරයන් විසින් රටවල් සූරාකෑම අතුරුදන් වේවා, එවිට මනුෂ්‍යත්වය සැබෑ ප්‍රගතියේ අවධියකට ළඟා වනු ඇත!”

අද ෆිදෙල්ගේ උරුමය වෙන කවරදාටත් වඩා ප්‍රබල ලෙස අපෙන් ප්‍රශ්න කරයි. මූලික යැයි මා සලකන අදහස් කිහිපයක් ඔබ සමඟ බෙදා ගැනීමට කැමැත්තෙමි.

සේනාධිනායකයා අපට උරුම කර දුන්නේ කුමක්ද? ඔහු අපට උරුම කර දුන්නේ සිහින සැබෑ කරගත හැක්කේ අදහස් ආරක්ෂා කිරීම තුළින් බවට වූ නිසැක විශ්වාසයයි. ජාත්‍යන්තරවාදය අපව සුවිශේෂී කරන ආකල්පයක් විය යුතු බවට වූ පාඩම ඔහු අපට ලබා දුන්නේය. මනුෂ්‍යත්වය අගාධයෙන් ගලවා ගැනීමට ඇති එකම මාර්ගය සමාජවාදය බවට වූ විශ්වාසය ඔහු අප තුළ ඇති කළේය.

නව ලිබරල් ගෝලීයකරණය “මරණයේ අධිරාජ්‍යය” ලෙස හෙළා දුටු පළමු නායකයා ෆිදෙල්ය. එමෙන්ම සියලු දෙනා වෙනුවෙන් වඩා යහපත් ලෝකයක් ඉල්ලා තම හඬ අවදි කළ පළමු නායකයාද ඔහුය. 

පරිසරය සහ මිනිස් වර්ගයා ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වන සටනද සමාජවාදී අරගලයක් බව ඔහු අපට ඉගැන්වීය. විද්‍යාව ජනතාවගේ සේවයට කැප කළ යුතු බවත්, විප්ලවවාදීන්ගේ එකමුතුව ඕනෑම උපක්‍රමික මතභේදයකට වඩා වැදගත් බවත් ඔහු අපට පෙන්වා දුන්නේය. 

ෆිදෙල් තුළින් අපට හමුවන්නේ ඓතිහාසික නායකයකු පමණක් නොවේ. ඔහු විප්ලවීය කාර්යභාරය පිළිබඳ සදාකාලික පාසලකි: අධ්‍යයනය කිරීම, විශ්ලේෂණය කිරීම, පූර්ව දැක්මකින් කටයුතු කිරීම, ජනතාවට සවන් දීම සහ නිර්භීතව හා අවංකව ක්‍රියා කිරීම.

ෆිදෙල් සමකාලීන ඉතිහාසයේ කිසිදු සමානකමක් නොමැති අඛණ්ඩ ප්‍රතිපත්තිමය ස්ථාවරයකින් කියුබාවේ ඉරණම මෙහෙයවීය. එහෙත් ඔහු නායකයකු සහ මඟපෙන්වන්නකු පමණක් නොවීය. ෆිදෙල් වෙහෙස නොබලා වැඩ කළ සේවකයෙකි; සදාකාලිකව ඉගෙන ගත් ශිෂ්‍යයෙකි; ජන සමූහයන් උද්යෝගිමත් කළ කථිකයෙකි; අනාගතය පූර්වයෙන් දැකගත් උපායමාර්ගිකයෙකි.

ෆිදෙල් අපට උරුම කර දුන්නේ සිතීමේ සහ ක්‍රියා කිරීමේ ක්‍රමයකි. ඔහු අපට වට්ටෝරු ලබා දුන්නේ නැත; ඔහු අපට ක්‍රමවේදයක් ලබා දුන්නේය. එම ක්‍රමවේදය උපත ලැබුවේ පුස්තකාලවලින් පමණක් නොව, ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරකම් හා න්‍යාය අතර සම්බන්ධතාවයෙන්ය.

1953 ඔක්තෝබර් 16 වැනිදා තම ආරක්ෂක දේශනයේදී ෆිදෙල් විප්ලවීය නීති පහක් ඉදිරිපත් කළ විට—කෘෂිකාර්මික ප්‍රතිසංස්කරණය, කම්කරු අයිතිවාසිකම්, නාගරික ප්‍රතිසංස්කරණය, අයථා ලෙස උපයාගත් ධනය රාජසන්තක කිරීම සහ කර්මාන්තවල කම්කරු සහභාගීත්වය—ඔහු කිසිදු න්‍යායාත්මක අත්පොතකින් ආනයනය කළ මතවාදී වැඩපිළිවෙළක් සකස් කරමින් සිටියේ නැත. ඔහු සිදු කළේ සංවර්ධනය අඩු සහ යැපෙන ආර්ථිකයක ව්‍යුහාත්මක රෝග හඳුනා ගැනීමයි.

එම ක්‍රමවේදය—දැඩි ලෙස රෝග විනිශ්චය කිරීම, වැඩපිළිවෙළක් ඉදිරිපත් කිරීම සහ තීරණාත්මක ලෙස ක්‍රියා කිරීම—සෑම තීරණාත්මක අවස්ථාවකදීම නැවත නැවතත් ක්‍රියාත්මක විය. සියෙරා මාඑස්ත්‍රා කඳුකරයේදී, යුද්ධය අවසන් වන තුරු නිෂ්පාදනය ආරම්භ කිරීම බලා නොසිටිය යුතුය යන මූලධර්මය මගින් ඔහු සන්නද්ධ අරගලය ආර්ථික ගොඩනැගීම සමඟ සම්බන්ධ කළේය. 1960දී, භූමියේ පිහිටි සම්පත් ජනසතු කිරීම මගින් ඔහු ස්වෛරීභාවය සාමූහික දේපළක් බවට පත් කළේය. 1961දී, ප්ලායා ගිරෝන්හිදී, සන්නද්ධ සහ දේශපාලනිකව දැනුවත් ජනතාවකට අධිරාජ්‍යවාදය පරාජය කළ හැකි බව ඔහු ඔප්පු කළේය.

බොහෝ න්‍යායවාදීන්ට දැකගත නොහැකි වූ වැදගත් කරුණක් ෆිදෙල් අවබෝධ කරගෙන සිටියේය: ආර්ථිකය දේශපාලනයෙන් වෙන් වූ ස්වාධීන ක්ෂේත්‍රයක් නොවන අතර, එය දේශපාලනයේ ද්‍රව්‍යමය ප්‍රකාශනයකි. ඔහු එය මෙසේ සාරාංශ කළේය:

“දේශපාලනයකින් තොරව ආර්ථිකයක් නැත; ආර්ථිකයකින් තොරව දේශපාලනයක්ද නැත.”

මෙම අදහස ක්‍රමවේදමය උරුමයකි. එනම්, ආර්ථිකය දේශපාලන ව්‍යාපෘතියක ප්‍රකාශනයක් ලෙසත්, දේශපාලනය ආර්ථික පරිවර්තනයේ උපකරණයක් ලෙසත් සිතීමයි. ඒවා වෙන් නොකිරීමත්, එකිනෙකට විරුද්ධ නොකිරීමත්, ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව ඒවා එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීමත් එහි අර්ථයයි.

තවත් උරුමයන් කිහිපයක් පිළිබඳවද මම විස්තර කිරීමට කැමැත්තෙමි. 

ප්‍රතිපත්තිමය අඛණ්ඩතාව සහ ආචාරධර්මයේ උරුමය: ෆිදෙල් දේශනා කළ දේ තම ජීවිතයෙන්ම ක්‍රියාවට නැංවීය. ඔහු ධනය රැස් කළේ නැත. තම මූලධර්ම පාවා දුන්නේ නැත. ඔහු සිතූ ආකාරයට ජීවත් වූ අතර, ජීවත් වූ ආකාරයටම මිය ගියේය. දේශපාලනය කුහකත්වයේ ප්‍රදර්ශනයක් බවට පත්ව ඇති ලෝකයක, එය අපගේ හෘදසාක්ෂියට එල්ල කරන සදාකාලික අභියෝගයකි.

බුද්ධිමය නිර්භීතභාවයේ උරුමය: ෆිදෙල් වෙහෙස නොබලා කියවූ පුද්ගලයෙකි. ඔහු විද්‍යාඥයන්, ආර්ථික විද්‍යාඥයන්, කලාකරුවන්, ක්‍රීඩකයන් සහ ගොවීන් සමඟ සංවාද කළේය. සමාජවාදය යනු නිශ්චිත මූලධර්ම අත් නොහැර, යථාර්ථ තත්ත්වයන්ට අනුවර්තනය විය යුතු, අඛණ්ඩව ගොඩනැගෙමින් පවතින විද්‍යාවක් මිස, ආගමික න්‍යායක් හෝ දැඩි මතවාදයක් නොවන බව ඔහු අපට ඉගැන්වීය. අද ඩිජිටල් ධනවාදය අප මත විරසකභාවයේ නව ආකාර පටවමින් සිටින විට, ඔහුගේ “අධ්‍යයනය කරන්න, අධ්‍යයනය කරන්න, අධ්‍යයනය කරන්න!” යන ආයාචනය අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙස තවදුරටත් ප්‍රතිරාව නංවයි: දැනුමෙන් තොරව විප්ලවයක් නැත!

ජාත්‍යන්තරවාදයේ උරුමය: ෆිදෙල් කියුබානු විප්ලවය හුදෙකලා සිදුවීමක් ලෙස කිසිවිටෙකත් වටහා ගත්තේ නැත. ඔහුට මාතෘභූමිය යනු සමස්ත මනුෂ්‍යත්වයයි. එබැවින් ඔහු අප්‍රිකානු ජනතාවගේ සහ පලස්තීන ජනතාවගේ විමුක්ති අරගලවලට සහාය දැක්වීය. වර්ණභේදවාදය සහ ජන සංහාරය හෙළා දුටුවේය. ඉරාක යුද්ධයට එරෙහිවද, ලෝකයේ ඕනෑම ජනතාවක් මත පනවන සම්බාධක සහ යටත්විජිත ආධිපත්‍යයට එරෙහිවද තම හඬ අවදි කළේය.

විප්ලවීය සුබවාදීත්වයේ උරුමය: ෆිදෙල් කිසිවිටෙකත් අශුභවාදියකු නොවීය. සමාජවාදී කඳවුර බිඳ වැටෙමින් තිබූ සහ සම්බාධක තීව්‍ර වෙමින් තිබූ අඳුරුතම දිනවලදී පවා, ඔහු මිනිසා කෙරෙහිත් ඉතිහාසය කෙරෙහිත් තම විශ්වාසය රඳවා ගත්තේය. විප්ලවීය සුබවාදීත්වය යනු බොළඳ විශ්වාසයක් නොව, ජයග්‍රහණය පිළිබඳ නොසැලෙන විශ්වාසයක් බව ඔහු අපට ඉගැන්වීය.ෆිදෙල්ගේ හමුදා උපායමාර්ගික චින්තනය සහ භාවිතය ඔහුගේ උරුමය තුළ වැදගත් ස්ථානයක් හිමි කර ගනී.

සාරාංශ කළහොත්, 1959 ජනවාරි 1 වැනිදා අපව ජයග්‍රහණය කරා මෙහෙයවූ ගරිල්ලා යුද්ධයේ ප්‍රවීණයෙකු ලෙස ඔහු හඳුන්වා දිය හැකිය. සමකාලීන හමුදා කලාව ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කළ ඔහු, අපගේ ජාත්‍යන්තරවාදී මෙහෙයුම්වලදී ක්‍රියාත්මක කළ වැදගත්ම හමුදා මෙහෙයුම් සැලසුම් කිරීම සඳහා සැබෑ දායකත්වයක් ලබා දුන්නේය. සේනාධිනායකයා පෞද්ගලිකව මෙහෙයවූ කුවිටෝ ක්වානාවලේ සටන (Battle of Cuito Cuanavale), හමුදා උපායමාර්ගිකයකු ලෙස ඔහු සතු හැකියාවන් මනාව ප්‍රදර්ශනය කළේය. එමෙන්ම ඔහු “සමස්ත ජනතාවගේ යුද්ධය” පිළිබඳ මූලධර්මය සංකල්පගත කළේය.

ෆිදෙල් ස්වෛරීභාවය යනු එක් වරක් අත්පත් කරගන්නා ලද රාජ්‍ය තත්ත්වයක් ලෙස නොව, එකවර ක්‍රියාත්මක වන බහු පෙරමුණු ඔස්සේ අඛණ්ඩව දිනාගත යුතු සහ ආරක්ෂා කළ යුතු ක්‍රියාවලියක් ලෙස දුටුවේය. ඒවා නම් රටේ ආරක්ෂාව හා සුරක්ෂිතභාවය, ආර්ථික පෙරමුණ, මතවාදී හා සංස්කෘතික පෙරමුණ, ජාත්‍යන්තරවාදී හා සහයෝගීතා පෙරමුණ, විද්‍යාත්මක පෙරමුණ සහ විදේශ ප්‍රතිපත්ති හා ජාත්‍යන්තර සබඳතා පෙරමුණ යන ඒවාය.

අපගේ අදහස අනුව, ඔහුගේ ක්‍රියාකාරී පද්ධතිය මූලධර්ම හතරක් මත පදනම් විය:දේශපාලනයට ප්‍රමුඛත්වය දීම. සෑම ආර්ථික තීරණයක්ම දේශපාලන තීරණයකි. උපක්‍රමික හා උපායමාර්ගික අනුපිළිවෙළ. උපක්‍රම වෙනස් විය හැකි නමුත් මූලධර්ම වෙනස් නොවේ: ස්වෛරීභාවය, සමාජ සාධාරණත්වය, අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහි වීම, ජාත්‍යන්තරවාදය සහ සහයෝගීතාව. 

ජනතා බලමුළු ගැන්වීම උපායමාර්ගික සම්පතක් ලෙස භාවිත කිරීම. ඉහළින් පනවන විනය සහ සහභාගීත්වය දුර්වලය; ජනතාව විසින් සාමූහිකව භාරගන්නා විනය සහ ජනතා සහභාගීත්වය විනාශ කළ නොහැකිය. සීමාවන් යටතේ නවෝත්පාදනය. හිඟය යනු හුදෙක් අඩුපාඩුවක් පමණක් නොවේ; එය නිර්මාණශීලීත්වයට උත්තේජනයකි. ෆිදෙල් එක් පරම්පරාවක්—හොසේ මාර්ටිගේ ඊනියා ශත සංවත්සර පරම්පරාව—නායකත්වය දුන්නේය. එය ඉතිහාසයෙන් වෙන් කළ නොහැකි, අධිෂ්ඨානශීලී ස්ත්‍රීන් හා පුරුෂයන්ගෙන් සමන්විත පරම්පරාවකි. මොන්කාඩා බැරැක්කයට එල්ල කළ ප්‍රහාරයේ සිට, ග්‍රැන්මා නෞකා ගොඩබෑම සහ සියෙරා මාඑස්ත්‍රා අරගලය දක්වා, ඔවුහු විප්ලවයේ පරිවර්තනීය ක්‍රියාවලීන්ගේ නායකත්වය ඔහු සමඟ බෙදා ගත්හ.

එම පරම්පරාව, දැනටමත් ඉතිහාසගත නම් බවට පත්ව සිටි තරුණ තරුණියන්ගෙන් සමන්විත විය—ෆිදෙල්, රාවුල්, චේ, අල්මේයිදා, රමිරෝ, ගිලර්මෝ, විල්මා, සීලියා, හයිදේ, මෙල්බා සහ තවත් බොහෝ දෙනා. ඔවුන්, තමන් දිනාගත් ගෞරවය වෙනුවෙන් ජීවිත පූජා කිරීමට පවා සූදානම් වූ සමස්ත ජනතාවකගේ අවශ්‍යතා සහ ඉල්ලීම් සමඟ සම්බන්ධ වූහ.

මතවාදී ස්ථීරභාවය උපක්‍රමික නම්‍යශීලීභාවය සමඟ සම්බන්ධ කිරීමේ අවශ්‍යතාවය ෆිදෙල් අන් කිසිවකුටත් වඩා හොඳින් අවබෝධ කර ගත්තේය. ඔහු අපට ඉගැන්වූයේ:

“මාක්ස්වාදය-ලෙනින්වාදය යනු මියගිය මතවාදයක් නොවේ; එය ආගමික ධර්ම සංග්‍රහයක්ද නොවේ. එය ක්‍රමවේදයකි, මාර්ගෝපදේශයකි, ජීවිතයේ ගැටලු නිශ්චිතව විසඳීම සඳහා වූ උපකරණයකි.”

අනාගතය පූර්වයෙන් දැකගත් උපායමාර්ගිකයකු ලෙස ඔහු සතු හැකියාවන් පිළිබඳ කිසිදු සැකයක් නැත. එහෙත් එම ප්‍රකාශය තුළ කිසිදු අද්භූතභාවයක්ද නොමැත. ජාතික හා ජාත්‍යන්තර යථාර්ථය ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කළ ඔහු, හැකි සෑම මාධ්‍යයක්ම භාවිත කරමින් එය ඉතා සවිස්තරාත්මකව අනුගමනය කළේය. ඔහුගේ කැපී පෙනෙන බුද්ධිමත්භාවයට පමණක් නොව, දැනුම සහ විද්‍යාව හා තාක්ෂණයේ ප්‍රගතිය පිළිබඳ ඔහු තුළ පැවති නොසන්සිඳෙන සෙවීමටද ස්තූතිවන්ත වන්නට, මානව හැසිරීම් පිළිබඳ තියුණු නිරීක්ෂකයෙකුද විය. 

එමෙන්ම ඔහු සතුව අතිවිශාල සංස්කෘතික දැනුමක් තිබූ අතර, ඔහුගේ මුළු ජීවිත කාලය පුරාම විවිධ සාහිත්‍ය හා දැනුම් ක්ෂේත්‍රවල මූලික ග්‍රන්ථ පරිශීලනය කිරීමෙන් එය පෝෂණය විය. අයිල් ඔෆ් පයින්ස් දූපතේ සිරගතව සිටියදී ෆිදෙල් තම සහෝදරිය වූ ලිඩියා වෙත ලියූ ලිපියකින් උපුටා ගත් හෙළිදරව්කාරී කොටසක් මෙසේය: “මා මෙහි සිටින කාලයේ මගේ විශාලතම අරගලය වී ඇත්තේ, මට කිසිවක් කිසිසේත් අවශ්‍ය නොවන බව අවධාරණය කරමින්, එය නැවත නැවතත් පැවසීමයි. මට අවශ්‍ය වූ එකම දෙය පොත් පමණි; පොත් යනු ආධ්‍යාත්මික සම්පත් ලෙස මම සලකමි.”

දැනුම සඳහා වූ එම නොසන්සිඳෙන පිපාසය මෙන්ම, මානව වර්ගයාගේ ඉතිහාසය සහ ඉරණම පිළිබඳ වූ දැඩි ආශාවද ඔහුගේ භෞතික ජීවිතයේ අවසානය දක්වාම ඔහු සමඟ පැවතුණි. 2007 මාර්තු 28 සිට 2016 ඔක්තෝබර් 9 දක්වා ප්‍රකාශයට පත් කළ විවිධ විෂයයන් පිළිබඳ ලිපි 484කින් සමන්විත ඔහුගේ Reflections ලේඛන මාලාව තුළ ඔහු ඒ පිළිබඳ සාක්ෂි ඉතිරි කළේය. 

ඔහුගේ භෞතික නික්මයාමෙන් වසර දහයකට පසු, මෙම ලේඛන මාලාව තුළින් ඔහු ඉටු කිරීමට අදහස් කළ අරමුණ නැවත කියවීම සැබවින්ම සංවේදී අත්දැකීමකි. 2007 ජූනි 22 වැනිදා දිනැති මුල් ලිපිවලින් එකක ඔහු මෙසේ ලියා තිබිණි:

“මම මෙම කාර්යය ආරම්භ කළේ කලින් සකස් කළ සැලැස්මක කොටසක් ලෙස නොවේ. ඒ වෙනුවට, අධිරාජ්‍යයේ මෝඩ ක්‍රියා නිරීක්ෂණය කරමින්, අපගේ ප්‍රතිරෝධයේ ප්‍රධාන ප්‍රධාන චරිතය වන ජනතාව සමඟ සන්නිවේදනය කිරීමට ඇති දැඩි ආශාවක් හේතුවෙනි.”

මෙහි මූලික කරුණු තුනක් තිබේ: ඔහු සතු වූ අද්විතීය ආකාරයෙන් සන්නිවේදනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය; මූලික ප්‍රධාන චරිතය ලෙස ජනතාව කෙරෙහි ඔහු දැක්වූ ගෞරවය; සහ අධිරාජ්‍යය පිළිබඳ ඔහුගේ විවේචනය.

ෆිදෙල්ගේ නායකත්වය යටතේ, 1961දී කියුබාව නූගත්කම මුළුමනින්ම තුරන් කළේය. ඒ සඳහා ස්වේච්ඡා සේවකයන් 250,000කට වැඩි පිරිසක් සහභාගී වූ දැවැන්ත සාක්ෂරතා ව්‍යාපාරයක් ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.

විප්ලවයේ ජයග්‍රහණයෙන් යන්තම් වසර දෙකකට පසුව, අසල්වැසි අධිරාජ්‍යය විසින් මූල්‍ය පහසුකම් සපයා, පුහුණු කර, ආරක්ෂාවද ලබා දුන් ආක්‍රමණික හමුදාවක් ප්ලායා ගිරෝන්හිදී පරාජය කරමින්, ලතින් ඇමරිකාවේ එම අධිරාජ්‍යයට ලැබුණු පළමු දැවැන්ත පරාජය අත්කර දුන්නේය.

කියුබාව තුන්වන ලෝකයේ වඩාත්ම දියුණු විශ්වීය සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතිය ගොඩනැගීය. ජාත්‍යන්තර වෛද්‍ය සහයෝගීතා වැඩසටහන හරහා කියුබාව රටවල් 165කට සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයන් 600,000කට වැඩි පිරිසක් යවා ඇත. කියුබාව පෙරපාසල් මට්ටමේ සිට විශ්වවිද්‍යාලය දක්වා නොමිලේ අධ්‍යාපන පද්ධතියක් ගොඩනැගීය. ෆිදෙල් කියුබානු විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ මූලධර්ම සකස් කළ අතර, ශක්තිමත් සංස්කෘතික සහ ක්‍රීඩා පද්ධතියක් ගොඩනඟමින් ඒවා ලෝකයේ ආදර්ශයක් බවට පත් කළේය. 

මහාද්වීපීය මට්ටමින් ඔහුගේ උරුමයේ මූලික පරිච්ඡේදයක් සිදුවූයේ අපේ ඇමරිකාවේ ඉතිහාසයේ වඩාත්ම බලාපොරොත්තු සහගත කාල පරිච්ඡේදය තුළය. එහිදී Hugo Chávez සමඟ එක්ව, සිමොන් බොලිවාර්ගේ ඒකාබද්ධතා ව්‍යාපෘතිය නැවත පණ ගැන්වීමට ඔහු නායකත්වය දුන්නේය. එය හොසේ මාර්ටිගේද මහා සිහිනයක් විය. ඇත්ත වශයෙන්ම, අප කතා කරන්නේ අදහස් පිළිබඳව පමණක් නොවේ. පෘථිවියේ වඩාත්ම අසමාන කලාපයේ ආණ්ඩු සහ ජනතාව අතර සබඳතා ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ පරිවර්තනය කළ එම ක්‍රියාකාරකම්, 21 වැනි සියවසේ ඉතිහාසයේ එහි පසුකාලීන පරිණාමය තීරණය කළ වැදගත් අවස්ථා ලෙස ස්ථිරවම සටහන් වී ඇත. 1998දී, මධ්‍යම ඇමරිකාවේ සහ කැරිබියානු කලාපයේ සුළි කුණාටුවලින් විනාශයට පත් වූ ජනතාව මුහුණ දුන් ඛේදවාචකයට කියුබාව ප්‍රතිචාර දැක්වූ සමස්ත සෞඛ්‍ය වැඩසටහන (Comprehensive Health Program) ආරම්භ කරන ලදී.

1999දී, ලතින් ඇමරිකානු වෛද්‍ය විද්‍යාලය (Latin American School of Medicine) ආරම්භ කරන ලදී. මේ දෙකම ෆිදෙල්ගේ අදහස් වූ අතර, සහයෝගීතාව සහ සහෝදරත්වය යනු විශ්වීය වටිනාකම් බව ප්‍රායෝගිකව ඔප්පු කළේය. එය එවකට තවමත් ගවේෂණය නොකළ විමුක්ති මාර්ගයක් වූ අතර, පසුව එය ALBA–Petrocaribe, වෛද්‍ය හා අධ්‍යාපනික මෙහෙයුම්, “Operation Miracle” වැඩසටහන යටතේ සිදු කළ අක්ෂි සැත්කම් මිලියන 3කට වැඩි ප්‍රමාණය, “Yes, I Can” සාක්ෂරතා වැඩසටහන සහ Henry Reeve Contingent මගින් තවදුරටත් පුළුල් විය. ආපදා අවස්ථාවලදී එම බලකාය සිදු කළ අසාමාන්‍ය සේවාව හේතුවෙන් එය නොබෙල් සාම ත්‍යාගය සඳහා නම් කිරීමට පවා හේතු වී ඇත.

ඔබට පැහැදිලි වන පරිදි, ඉහත සඳහන් කළ පැහැදිලි සමාජ සාධාරණත්ව දිශානතියකින් යුත් වැඩසටහන් සියල්ලම, වොෂින්ටනය විසින් සංවිධානය කර නායකත්වය දෙන නව කලාපීය අන්ත දක්ෂිණාංශික බලවේගය, අපේ ඇමරිකාවේ ඉතිහාසයෙන් මකා දැමීමට කැමති සියල්ල සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ වේ. ඒ මෙන්ම, අධිරාජ්‍යය විසින් කියුබාව නැවත වරක් එහි කලාපීය පරිසරයෙන් වෙන් කිරීමට දරන උත්සාහයේ ඇති ද්වේෂසහගත බවටද එය සමාන වේ. 

අපේ සේනාධිනායකවරයාගේ 100 වැනි ජන්ම දිනය යෙදෙන අගෝස්තු 13 වැනිදාට පැය කිහිපයක් පමණක් ඉතිරිව තිබියදී, අපි අද මෙහි රැස්ව සිටින්නේ චාරිත්‍රානුකූල සැමරුමක් පැවැත්වීමට නොව, වගකීමක් ඉටු කිරීමටය. එනම්, ෆිදෙල් අතීතයේ පුද්ගලයකු ලෙස නොව, තම කාලයට ඔබ්බෙන් දුරදක්නා වූ උපායමාර්ගිකයකු ලෙස සිතීමේ වගකීමයි. ඔහුගේ උරුමය සංවත්සරවලදී සිහිපත් කිරීමට පමණක් භාවිත කරන උපුටා දැක්වීම් එකතුවක් ලෙස නොව, 2026 වසරේ සැබෑ කියුබාව තුළ අප මුහුණ දෙන අභියෝග ජය ගැනීමට මඟපෙන්වන මාර්ගෝපදේශයක් ලෙස සලකා බැලීමේ වගකීමයි.

ෆිදෙල් ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කළ සහ අපට උරුම වූ ලෝකය දෙස නොබලා ඔහු ගැන කතා කළ නොහැක. ඔහු නිතර පැවසූ පරිදි, ලෝකය යනු පරස්පර විරෝධතාවල සුළි කුණාටුවකි. ධනවාදයේ පද්ධතිමය අර්බුදය එහි තියුණුම අවස්ථාවට පැමිණ තිබේ: පුළුල් වීමේ තර්ජනය ඇති ප්‍රාදේශීය යුද්ධ; තවදුරටත් අනාවැකියක් නොව දෛනික ව්‍යසනයක් බවට පත්ව ඇති දේශගුණික අර්බුදය; මූල්‍ය සමපේක්ෂණය විසින් ඇති කරන සාගත; මුහුදු සොහොන් බවට පත් කරන බලහත්කාර සංක්‍රමණ; සහ සුළු පිරිසකගේ ධනය බහුතර ජනතාවගේ දුක්ඛිතභාවය මත ගොඩගැසෙන සමාජ බිඳවැටීම.

ජාත්‍යන්තර පර්යාය අභියෝගයට ලක්ව තිබේ. ඒකපාර්ශ්වික අධිරාජ්‍යවාදය බලය යොදා තම නීතිය පැනවීමට උත්සාහ කරයි. එහෙත් බහුධ්‍රැවීය ලෝකය පැමිණ ඇති අතර, එය තවදුරටත් ස්ථිරව පවතිනු ඇත. එසේ වුවද, අධිරාජ්‍යය සිය ප්‍රහාර තවදුරටත් තීව්‍ර කරමින්, නව නිදහසට කරුණු සොයමින්, සතුරන් නිර්මාණය කරමින් සහ තමන් ඉදිරියේ හිස නොනමන ආණ්ඩු අස්ථාවර කරමින් සිටී.

මෙම ගෝලීය චෙස් පුවරුව මත කියුබාව තවමත් අධිරාජ්‍යවාදී කෝපයේ ප්‍රියතම ඉලක්කයක් බවට පත්ව ඇත. ෆිදෙල්ගේ ශත සංවත්සරය යෙදෙන වසරේදී වොෂින්ටනය සිය ප්‍රහාරය තීව්‍ර කර තිබීම අහම්බයක් නොවේ.

වෙළෙඳ හා මූල්‍ය සබඳතා පීඩාකාරී ලෙස හඹා යන භූමි සීමාවෙන් ඔබ්බට බලපාන ක්‍රියාමාර්ග සමඟ සම්බාධක තවදුරටත් දැඩි කිරීම;

දශක ගණනාවක් තිස්සේ රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදයේ ගොදුරක් වූ රටක් සම්බන්ධයෙන් ඓතිහාසික විහිළුවක් වන පරිදි, කියුබාව ත්‍රස්තවාදයට අනුග්‍රහ දක්වන රාජ්‍ය ලැයිස්තුවට අත්තනෝමතික ලෙස ඇතුළත් කිරීම;

සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපනය, සංස්කෘතිය, විද්‍යාව සහ ක්‍රීඩා යන ක්ෂේත්‍රවල අපගේ ජයග්‍රහණ නිහඬ කරමින්, කියුබාව “අසාර්ථක පාලනයක්” ලෙස නිරූපණය කිරීමට දරන දැවැන්ත මාධ්‍ය ප්‍රචාරණ ව්‍යාපාර; අවසානයේදී, කියුබාව “ඔත්තු බලන බලවතෙකු” හෝ ඊනියා “රැඩිකල් ත්‍රස්තවාදී වම” සඳහා කඩාකප්පල්කාරී ක්‍රියාකාරකම්වල මධ්‍යස්ථානයක් බවට වූ හාස්‍යජනක චෝදනාවක් නිර්මාණය කිරීම—මෙහි රැස්ව සිටින අප සියලු දෙනාම එම කණ්ඩායමට අයත් බව ඔවුන් සිතන බව පෙනේ.

එය ඔවුන්ගේ විකෘති මනස්වල පමණක් විශ්වාස කළ හැකි දුක්ඛිත හා මනඃකල්පිත නාමයකි. එහෙත් ඔවුන් එය භාවිත කරන්නේ ජනතාව ව්‍යාකූල කිරීමට, තවදුරටත් දඬුවම් පැනවීම සාධාරණීකරණය කිරීමට සහ තම ආක්‍රමණ නීත්‍යානුකූල කිරීමටය.

ආර්ථික හා දේශපාලන ආක්‍රමණයට සමගාමීව, ඔවුහු මතවාදී හා සංස්කෘතික යුද්ධය, ඩිජිටල් කඩාකප්පල්කාරී ක්‍රියාකාරකම් සහ අභ්‍යන්තර කුලී හේවායන් සඳහා මූල්‍ය පහසුකම් සැපයීම ද ක්‍රියාත්මක කරති. ඇමරිකානු ආයතනවලින් ලැබෙන මුදල් භාවිත කරමින් අපගේ එකමුතුව බිඳ දැමීමට උත්සාහ කරන එම පිරිස් ඒ සඳහා යොදා ගනී.

සමාජ මාධ්‍ය, රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන සහ “මානව හිමිකම් ආරක්ෂකයන්” ලෙස වෙස්වලාගත් වේදිකා හරහා “පාලන වෙනසක්” ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා එක්සත් ජනපදය ඩොලර් මිලියන ගණනක් වෙන් කර ඇති බව රහසක් නොවේ. එහෙත් සැබෑව වන්නේ ඒවා අධිරාජ්‍යයේ භූ දේශපාලනික අවශ්‍යතා සඳහා සේවය කිරීමයි.

කියුබාවේ අභ්‍යන්තර පාලනය කඩාකප්පල් කිරීම සඳහා CIA මෙහෙයුම් වැඩි කර ඇති බවට මෑතකදී ප්‍රධාන ඇමරිකානු මාධ්‍ය හරහා හෙළි වූ කරුණු පිළිබඳව අප කිසිසේත්ම පුදුමයට පත් නොවෙමු. ඒවා අහඹු ලෙස සිදු වූ තොරතුරු කාන්දුවීම් නොවේ. එසේ නිරූපණය කළද, ඒවා කියුබාවට එරෙහි එක්සත් ජනපදයේ සැලසුම්ගත මනෝවිද්‍යාත්මක යුද්ධයේ කොටසකි.

නරුමත්වයේ සහ විකෘතිභාවයේ උච්චතම අවස්ථාවකදී, එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම්වරයා මෑතකදී ප්‍රකාශ කළේ කියුබානු පාලනයට එරෙහි එක්සත් ජනපද සම්බාධක තවදුරටත් දැඩි වනු ඇති බවයි. ඔහුගේ වචනවලින්ම:

“අප ඔවුන්ට ඉගැන්වීමට උත්සාහ කරන්නේ පලා යාමට කිසිදු මාර්ගයක් නොමැති බවයි.”

මෙය පෙර නොවූ විරූ ආර්ථික යුද්ධයක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කියුබාව තුළ දුෂ්කර තත්ත්වයක් පවතින බවට ලැජ්ජාවකින් තොරව සිදු කරන පිළිගැනීමකි. අධිරාජ්‍යයේ අභිලාෂයන්ට යටත් නොවන්නේ නම් සමස්ත ජනතාවක්ම ජන සංහාරක ආකාරයෙන් විනාශ කිරීමට විවෘතව එල්ල කරන තර්ජනයක් ලෙස මෙම ප්‍රකාශය සැලකිය හැකිය.

මෙම කරුණ සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ විශේෂඥයන් අවධාරණය කර ඇත්තේ, කියුබාවට එරෙහිව එක්සත් ජනපදය ක්‍රියාත්මක කරන නීති විරෝධී ඒකපාර්ශ්වික බලහත්කාර ක්‍රියාමාර්ග, එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තියේ 2 වැනි වගන්තියට පටහැනි වන අතර, දශක ගණනාවක් තිස්සේ කියුබාවට එරෙහිව පවත්වාගෙන යන සම්බාධක ද ඇතුළත් පුළුල් පාලන වෙනසක් ඇති කිරීමේ උපායමාර්ගයක කොටසක් බවයි.

එම විශේෂඥයන් ප්‍රකාශ කළේ:

“එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුව කියුබාවේ ස්වෛරීභාවයට එරෙහි සියලු තර්ජන සහ සතුරු ක්‍රියා අවසන් කළ යුතු අතර, ජාත්‍යන්තර නීතියට පටහැනිව එරටට පනවා ඇති සියලු ක්‍රියාමාර්ග අවලංගු කළ යුතුය.”

ඔවුහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසූහ:

“ජාත්‍යන්තර සාමය සහ ආරක්ෂාව පිළිබඳ කරුණක් ලෙස ආරක්ෂක මණ්ඩලය සහ මහා මණ්ඩලය මෙම තර්ජන සම්බන්ධයෙන් කඩිනමින් අවධානය යොමු කළ යුතුය.”

දශක ගණනාවක් පුරා සිදු කළ තම අයහපත් ක්‍රියා ප්‍රසිද්ධියේ සහ පැහැදිලිව හෙළිදරව් වී තිබියදීත්, අපරාධකරුට ගොදුර බවට පෙනී සිටීමට අවශ්‍ය වීම තරම් නරුම ක්‍රියාවක් තවත් නැත. කියුබාවට ඇඟිල්ල දිගු කිරීමට එක්සත් ජනපදයට කිසිදු සදාචාරාත්මක බලයක් හෝ අයිතියක් නැත. මන්ද, එක්සත් ජනපදය විසින් වඩාත්ම ඔත්තු බලන ලද රටවලින් එකක් වන්නේ කියුබාව වන අතර, එහි ආර්ථික හා මතවාදී කඩාකප්පල්කාරී ක්‍රියාකාරකම් සඳහා විශාලතම මුදල් ප්‍රමාණයක් වෙන් කර ඇත්තේද එරටට එරෙහිවය.

මෑත වසරවලදී තීව්‍ර කර ඇති සම්බාධකය හුදෙක් ආර්ථික ක්‍රියාමාර්ගයක් පමණක් නොවේ; එය නිදහස් වීමට තීරණය කළ ජනතාවකට එරෙහිව ප්‍රකාශයට පත් නොකළ යුද්ධයකි. දශක හයකට වැඩි කාලයක් පුරා ගෞරවය සාකච්ඡා කළ නොහැකි දෙයක් බව ඔප්පු කර ඇති ජාතියක් කුසගින්න සහ බලාපොරොත්තු විරහිතභාවය මගින් යටත් කර ගැනීමට දරන ක්‍රමානුකූල උත්සාහයකි.

විප්ලවය මුහුණ දී ඇති වඩාත්ම දුෂ්කර අවස්ථාවන්ගෙන් එකකදී මෙම සමුළුව පැවැත්වෙන බව පැවසීම කිසිසේත්ම අතිශයෝක්තියක් නොවේ. එහෙත් අප මෙහි පැමිණ ඇත්තේ අතීතය පිළිබඳ නොස්ටැල්ජියාව පවත්වාගෙන යාමට නොවේ. අප මෙහි පැමිණ සිටින්නේ කියුබානු ජනතාව මුහුණ දෙමින් සිටින කුණාටුව හරහා ගමන් කිරීමට අප සතුව ඇති වඩාත්ම නිවැරදි මාලිමා යන්ත්‍රය ලෙස ෆිදෙල් කස්ත්‍රෝගේ චින්තනය තවමත් පවතින බැවිනි! (අත්පොළසන්)

එම කුණාටුව සැබෑය. අපගේ ජනතාව සෑම දිනකම එය අත්විඳිති: පවුල් ජීවිතයට, වැඩකරන දිනයට සහ අපගේ දරුවන්ගේ හා තරුණයන්ගේ අධ්‍යාපනයට බාධා කරන විදුලි කප්පාදුවලින්; වැටුප්වල මිලදී ගැනීමේ හැකියාව ඛාදනය කරන උද්ධමනයෙන්; ආර්ථිකය සහ ප්‍රවාහනය අඩාල කරන ඉන්ධන හිඟයෙන්; මූලික ආහාර අවශ්‍යතා සපුරාලීමේ ඇති දුෂ්කරතාවලින්; සහ අපගේ තරුණ පරම්පරාව රටෙන් ඉවතට ඇද දමන සංක්‍රමණයෙන්.

එම යථාර්ථය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට අප මෙහි පැමිණ නැත. අප පැමිණ සිටින්නේ එය එහි සාධාරණ පරිමාණයෙන් අවබෝධ කර ගැනීමටත්, එය පරිවර්තනය කිරීමට අවශ්‍ය යතුරු ෆිදෙල්ගේ චින්තනය තුළින් සොයා ගැනීමටත්ය.කියුබානු සමාජයට සම්බාධක මගින් ඇති කර ඇති බලපෑම් පිළිබඳ දත්ත කිහිපයක් මම ඔබට ඉදිරිපත් කරන්නම්. 

විශේෂයෙන් බලශක්ති ක්ෂේත්‍රය සම්බන්ධයෙන්: මෑත වසරවලදී, දැවැන්ත උත්සාහයක් දරමින්, බෙදාහැරීමේ විදුලි ජනන බලාගාර සමූහයක් තුළින් විදුලි උත්පාදනය සඳහා මෙගාවොට් 1,400කට වැඩි ධාරිතාවක් අප නැවත ලබාගෙන තිබුණි.

නමුත් මෙම බලාගාර ඉන්ධන නොමැතිවීම හේතුවෙන් මේ වන විට ක්‍රියා විරහිතව පවතී. ඒවා ඩීසල් සහ ඉන්ධන තෙල් භාවිතයෙන් ක්‍රියාත්මක වේ.

අප සතුව එම මෙගාවොට් 1,400ක ධාරිතාව සෑම දිනකම ලබාගත හැකි වූයේ නම්, කියුබාවේ ජනතාව අද අත්විඳින පැය විස්සකට හෝ ඊට වැඩි කාලයක් පවතින දීර්ඝ විදුලි කප්පාදුව වෙනුවට, එම කරදරකාරී විදුලි කප්පාදු පැය තුනක් පමණක් පවතිනු ඇත.

සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රය සම්බන්ධයෙන් ගත් විට, අපගේ සියලු දෙනාටම අවස්ථා සලසන, විශ්වීය හා නොමිලේ සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතිය සම්බන්ධයෙන් එහි ඇති හැකියාව ඔබ සියලු දෙනා හොඳින් දන්නා එතරම් සංවේදී ක්ෂේත්‍රයක් වන බැවින්, තත්ත්වය ඉතා බරපතළය.

මේ වන විට ශල්‍යකර්ම සඳහා බලාපොරොත්තු ලේඛනවල රෝගීන් 98,500ක් සිටින අතර, ඔවුන් අතර ළමුන් 12,000ක් සිටිති. කියුබාවේදී අපට මෙම ශල්‍යකර්ම සිදු කළ හැකිය. එහෙත් ඒ සඳහා අවශ්‍ය සම්පත් අප සතුව නැත. ශල්‍යාගාර ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය බලශක්තිය පවා අපට නොමැත.

ගර්භනී කාන්තාවන් 34,000කට ඔවුන්ගේ ගර්භණී සමයේදී ප්‍රමාණවත් පූර්ව ප්‍රසව අල්ට්‍රාසවුන්ඩ් පරීක්ෂණ සිදු කිරීමට අපට නොහැකි වී ඇත.

පසුගිය මාසවල උපත ලැබූ වයස අවුරුදු එකට අඩු ළමුන් 67,000කට යාවත්කාලීන එන්නත් කාලසටහනක් නොමැත. මෙය විශේෂයෙන් වේදනාකාරී තත්ත්වයකි. මන්ද කියුබාවේ එන්නත්කරණ හා ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය සෑම විටම යාවත්කාලීනව පැවති බැවිනි.

වැඩිහිටි පිළිකා රෝගීන් 117,000ක් සහ ළමා පිළිකා රෝගීන් 1,200ක් ප්‍රමාණවත් මූලික ප්‍රතිකාර නොමැතිව සිටින අතර, ඔවුන් සඳහා ද්විතීයික හෝ තෘතීයික මට්ටමේ ප්‍රතිකාර ක්‍රම වෙත යොමු වීමට අපට සිදුව තිබේ. 

රෝගීන් 16,000කට අවශ්‍ය විකිරණ ප්‍රතිකාර සේවා ලබාගැනීමේ දුෂ්කරතා පවතී. තවත් 12,400කට රසායනික චිකිත්සා ප්‍රතිකාරද, 3,000කට රුධිර කාන්දුකරණ (hemodialysis) ප්‍රතිකාරද ලබාගැනීමේ ගැටලු තිබේ.

අවශ්‍ය ඖෂධ නිෂ්පාදනය කිරීමේ හැකියාව අප සතුව තිබුණද, මූලික ඖෂධ ලැයිස්තුවේ ඇත්තේ සියයට 30ක් පමණි.

අමතර කොටස් නොමැතිවීම හේතුවෙන් ගිලන් රථවල තාක්ෂණික ක්‍රියාකාරීත්ව හැකියාව සියයට 22ක් පමණක් දක්වා පහත වැටී ඇත.

පිළිකා ප්‍රතිකාර සඳහා අවශ්‍ය කොබෝල්ට්-60 මූලාශ්‍ර මිලදී ගැනීමට නොහැකි තත්ත්වයක් පවතී. වරායන්හිදී වෛද්‍ය භාණ්ඩ මුදා හැරීම සඳහා අවශ්‍ය බලපත්‍ර ලබාදීමේ ප්‍රමාදයන් ද පවතී. එයට තවත් හේතුවක් වන්නේ, කියුබාවට අපට අවශ්‍ය භාණ්ඩ රැගෙන නොඑන ලෙස එක්සත් ජනපද අධිරාජ්‍යවාදයේ පීඩනයට ලක්ව ඇති ජාත්‍යන්තර නාවික සමාගම් එම භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමයි.

එපමණක් නොව, අපි සෑම විටම දහසකට 4ත් 5ත් අතර ළදරු මරණ අනුපාතයක් පවත්වාගෙන ගියෙමු. එය සංවර්ධිත රටවලට සාමාන්‍ය මට්ටමකි. එහෙත් මෙම වසර කිහිපය තුළ අපගේ ළදරු මරණ අනුපාතය දෙගුණයකින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, මේ වන විට එය 9.8 ඉක්මවා ඇත. එයින් අදහස් වන්නේ ගලවාගත හැකිව තිබූ දරුවන්ගේ මරණ සිදුවෙමින් පවතින බවයි.

මෙම ඉතා සූක්ෂම ලෙස සැලසුම් කළ ජන සංහාරක ක්‍රියාවලිය තුළ, සහනයක් පිළිබඳ සුළු හෝ ඉඟියක් දක්නට ලැබෙන සෑම තැනකම හෝ එවැනි සහනයක් සොයන සෑම අවස්ථාවකම, මෙම නින්දිත ප්‍රතිපත්තියේ අලුගෝසුවන් එහි සිටිනු ඇත. ඔවුන් කරන්නේ ගෙල සිරකරන මිරිකීම තවත් වටයකින් තද කිරීමයි.

මෙම කුණාටුව හමුවේ කියුබාව කළේ කුමක්ද? අප ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ ෆිදෙල් අපට ඉගැන්වූ ආකාරයටය: ප්‍රතිරෝධය යනු නිෂ්ක්‍රීය ක්‍රියාවක් නොවේ; එය නිර්මාණශීලීය.

හිරිහැර කිරීම් මධ්‍යයේ වුවද, අපි අපගේම එන්නත් නිෂ්පාදනය කළෙමු. එමඟින් වසංගතයට ස්වෛරීභාවයෙන් යුතුව මුහුණ දීමට අපට හැකි විය.

ඉන්ධන සහ පොහොර හිඟය මධ්‍යයේ වුවද ආහාර සුරක්ෂිතතාව සහතික කිරීම සඳහා අපි කෘෂිකර්මාන්තය ශක්තිමත් කළෙමු—නාගරික හා නගර ආසන්න කෘෂිකර්මාන්තය, කෘෂි පරිසර විද්‍යාව (agroecology) මත පදනම්ව සංවර්ධනය කළෙමු.

අපගේ භූමිය ආරක්ෂා කිරීමට ටැංකි හෝ ගුවන් යානා අවශ්‍ය නොවන ජනතා මිලීෂියාවක් හරහා අපගේ ආරක්ෂක පද්ධතිද ශක්තිමත් කළෙමු. මන්ද ඔවුන් තම භූමිය ආරක්ෂා කරන්නේ තම හදවතින් සහ තම බලවේගවල ඒකාබද්ධතාවයෙන් ය.

අපි අයහපත් තත්ත්වයන් අවස්ථාවන් බවට පරිවර්තනය කිරීමට ඉගෙනගෙන ඇත්තෙමු. අර්බුදය අපව වඩාත් කාර්යක්ෂම, වඩාත් නවෝත්පාදනශීලී සහ වඩාත් සහභාගීත්වයෙන් යුත් පිරිසක් වීමට බල කරයි. අපගේ විද්‍යාඥයන්, ගුරුවරුන්, වෛද්‍යවරුන්, ගොවීන් සහ කම්කරුවන් ඔප්පු කර ඇත්තේ සාමූහික බුද්ධියට අධිරාජ්‍යයේ මුදලට වඩා වැඩි දෙයක් සාක්ෂාත් කරගත හැකි බවයි. 

සියල්ලටත් වඩා, අපි ජාත්‍යන්තරවාදය අත්හැර නැත. ලෝකයේ දුප්පත්ම ප්‍රදේශ වෙත තවමත් වෛද්‍ය කණ්ඩායම් යවමින් සිටිමු. අපගේ අධ්‍යාපනික හා විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයන් බෙදාහදා ගනිමින් සිටිමු. සහෝදරත්වයේ පාලම් ගොඩනඟන දිවයිනක් ලෙස අපි තවදුරටත් රැඳී සිටිමු.

ඔව්, අපට හිඟයන් බොහෝය. විදුලි කප්පාදු, ජල හිඟය, උද්ධමනය සහ දිගු පෝලිම් අපව දැඩි ලෙස පීඩාවට පත් කරයි. එහෙත් කිසිදු ද්‍රව්‍යමය හිඟයකට, ෆිදෙල් අප තුළ වර්ධනය කළ සහයෝගීතාවයේ දැල්ල නිවා දැමීමට හැකි වී නැත. (අත්පොළසන්)

මෙය සනාථ කරන එක් කරුණක් වන්නේ, මෙතෙක් නොවූ විරූ තරම් ආතතිකාරී හා දුෂ්කර වූ පසුගිය අධ්‍යයන වර්ෂයේ අවසන් දිනවලදී, කියුබානු විශ්වවිද්‍යාලවලින් තරුණ වෘත්තිකයන් 30,185 දෙනෙකු උපාධි ලබා තිබීමයි. ඔවුන් අතර කියුබාවේ පුහුණුව ලැබූ රටවල් 62ක තරුණ වෘත්තිකයන් 735 දෙනෙක් ද සිටිති. (අත්පොළසන්)

තවද, අපට මහත් ගෞරවයෙන් පෙන්වා දිය හැකි කරුණක් තිබේ: අලුතින් පුහුණුව ලැබූ පලස්තීන වෛද්‍යවරුන් විසිදෙනෙකුට වැඩි පිරිසක් සහ උතුරු ඇමරිකානු වෛද්‍යවරුන් පස්දෙනෙකු මෙහි සිටිති. (අත්පොළසන්)

කියුබානු කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ නායකත්වය යටතේ ජනතාවගේ ප්‍රතිචාරය වී ඇත්තේ ස්ථිර හා නිර්මාණශීලී ප්‍රතිරෝධය, එකමුතුව, තමන් අත්පත් කරගත් ජයග්‍රහණ ආරක්ෂා කිරීම සහ ආර්ථික හා සමාජ ආකෘතිය යාවත්කාලීන කිරීමයි. ඒ සියල්ල සිදු කරන්නේ සමාජවාදයේ මූලධර්ම කිසිවිටෙකත් අත් නොහරිමින් සහ පීඩනයට හෝ බ්ලැක්මේල් කිරීම්වලට යටත් නොවෙමිනි.

මෙය සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා අපි ආර්ථික හා සමාජීය පරිවර්තන මාලාවක් ක්‍රියාත්මක කරමින් සිටිමු. ප්‍රතිරෝධය දැක්වීමටත් පරිවර්තනය කිරීමටත් අප සතු හැකියාවේ ස්ථිරතම මූලයන්, වෙන කවරදාටත් වඩා, සේනාධිනායක ෆිදෙල් කස්ත්‍රෝ රුස්ගේ චින්තනය සහ ක්‍රියාකාරීත්වය තුළ පවතී.

මෙහි අරමුණ වන්නේ මනුෂ්‍ය ඉතිහාසයේ විශාලතම අධිරාජ්‍යවාදයේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති, සම්පූර්ණයෙන්ම සම්බාධකයට ලක් කළ කුඩා දිවයිනක සමාජවාදී ගොඩනැගීම අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන යාමයි. එහි රාජ්‍යය සම්පත්, මූල්‍ය පහසුකම් සහ වෙළෙඳාම යන සියලු මූලාශ්‍රවලින් කපා හැර තිබේ.

මෙම උභතෝකෝටිකය හමුවේ, ධනය නිෂ්පාදනය කර උත්පාදනය කිරීමත්, හැකි උපරිම සමාජ සාධාරණත්වයකින් එය නැවත බෙදා හැරීමත් අවශ්‍ය වේ. එමෙන්ම සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපනය, සංස්කෘතිය, විද්‍යාව, බලශක්තිය සහ සන්නිවේදනය වැනි උපායමාර්ගික ක්ෂේත්‍රවල විප්ලවය විසින් දිනාගත් ඓතිහාසික හා අත්‍යවශ්‍ය ජයග්‍රහණ ආරක්ෂා කළ යුතුය.

මෙය ඉටු කිරීම සෑම දෙනාගේම වගකීමකි: රාජ්‍ය ව්‍යවසායන්, රාජ්‍ය නොවන අංශය සහ අනෙකුත් ආර්ථික කළමනාකරණ ආකාර සමඟ එක්ව, සමස්තයක් ලෙස කියුබානු ව්‍යාපාරික පද්ධතිය ගොඩනඟමින්, එක් පොදු අරමුණක් වෙත අවධානය යොමු කළ යුතුය. එනම්, වීරෝදාර කියුබානු ජනතාවට හිමි සමෘද්ධිමත් සහ තිරසර සමාජවාදය ගොඩනැගීමයි.

මෙය අවධාරණය කිරීමට මම කැමැත්තෙමි: මෙය ආර්ථිකය පුනර්ජීවනය කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් මිස ධනවාදය ස්ථාපිත කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් නොවේ. සියලු දේ පුද්ගලීකරණය කිරීමක් සිදු නොවනු ඇත. නිෂ්පාදන මාධ්‍යවල මූලික කොටස ජනතාවගේ අතේම පවතිනු ඇති අතර, සියල්ලටත් වඩා ස්වෛරීභාවය සහ ජාතික ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කරනු ඇත.

එතරම් සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියක් සඳහා, රාජ්‍යයේ සහ සමාජයේ ප්‍රමුඛ බලවේගය ලෙස කියුබානු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය, එහි මෙහෙයවීම, සම්බන්ධීකරණය සහ පාලනය පිළිබඳ ප්‍රධාන වගකීම දරනු ඇත. එමෙන්ම ජනතාවගේ, කම්කරු පන්තියේ, සමාජ ජයග්‍රහණවල සහ විප්ලවය ආරම්භයේ සිටම එය මෙහෙයවූ සමාජ සාධාරණත්වයේ අවශ්‍යතා පිළිබඳ දැඩි ආරක්ෂකයා ලෙසද කටයුතු කරනු ඇත.

සහෝදරවරුනි,

ෆිදෙල් යනු කියුබානුවන්ට පමණක් සීමා වූ උරුමයක් නොවේ. වඩා යහපත් ලෝකයක් වෙනුවෙන් අරගල කරන සියලු දෙනාට ෆිදෙල් අයත් වේ. මෙම සමුළුවට සහභාගී වන ඔබ—ඔහුගේ චින්තනය තමන්ගේම චින්තනයක් බවට පත් කරගත් බුද්ධිමතුන් සහ ක්‍රියාකාරීන්—ඒ සඳහා තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළ යුතුය.

කියුබාව සහ ප්‍රතිරෝධයේ නිරතව සිටින සියලු ජනතාව පිළිබඳ සත්‍යය ලොවට පතුරුවන ලෙස අපි ඔබගෙන් ඉල්ලා සිටිමු. ප්‍රධාන ධාරාවේ මාධ්‍ය ආයතන බොරු සහ තමන්ට වාසිදායක ආඛ්‍යාන නිර්මාණය කරන ලෝකයක, අප කියුබානුවන් ජීවත් වන යථාර්ථයේ හඬ බවට පත්වීමේ වගකීම ඔබට තිබේ. එය හිඟකම් සහිත යථාර්ථයක් බව සැබෑය. එහෙත් එය ජයග්‍රහණ, සහයෝගීතාව සහ බලාපොරොත්තුවෙන්ද පිරුණු යථාර්ථයකි.

ඔබ ලියන සෑම පොතක්ම, ඔබ පළ කරන සෑම ලිපියක්ම, ඔබේ රටවල පවත්වන සෑම දේශනයක්ම වැරදි තොරතුරු ප්‍රචාරයට එරෙහි සටන් අගලක් වේ. අද අදහස් සඳහා වන සටන ඩිජිටල් ක්ෂේත්‍රය තුළ, තාක්ෂණික නූගත්කමට සහ සංස්කෘතික යටත්විජිතවාදයේ නව ආකාරවලට එරෙහිව සිදු කෙරේ. ඔබ ඵලදායී සහයෝගීතා ජාල ගොඩනැගිය යුතුය. සහයෝගය ප්‍රකාශ කරන දේශන පැවැත්වීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ. සහයෝගීතාවය ස්ථිර ක්‍රියාමාර්ග බවට පරිවර්තනය විය යුතුය: සම්බාධක ඉවත් කිරීම සඳහා ව්‍යාපාර, විද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික සහයෝගීතාව සඳහා යෝජනා, සාධාරණ වෙළෙඳ ව්‍යාපෘති සහ ජාත්‍යන්තර ආයතන ඉදිරියේ සිදු කරන හෙළිදරව් කිරීම් ඒ අතර වේ.

21 වැනි සියවසේ සමාජවාදය පිළිබඳ විවේචනාත්මක චින්තනය තවදුරටත් ගැඹුරු කළ යුතුය. ෆිදෙල් අපට ඉතිරි කළේ අවසන් පිළිතුරු නොව, විවෘත ප්‍රශ්නයි.ඩිජිටල් යුගයේ ජනතා බලය ගොඩනඟන්නේ කෙසේද? මධ්‍යගත සැලසුම්කරණය භෞමික ස්වාධීනත්වය සමඟ අනුකූල කරන්නේ කෙසේද?

සමාජවාදී දෘෂ්ටිකෝණයකින් දේශගුණික විපර්යාසයට මුහුණ දෙන්නේ කෙසේද? ඔබ ඔබේ විවිධ විෂය ක්ෂේත්‍රවල සිට මෙම ප්‍රශ්න සඳහා නිර්මාණශීලී සහ යථාර්ථවාදී පිළිතුරු සැපයීමේ මෙහෙවර භාරගත යුතු අතර, ප්‍රගතිශීලී ව්‍යාපාරවල එකමුතුවද තවදුරටත් ශක්තිමත් කළ යුතුය.

විවිධ පාර්ශ්වයන්ගේ කැමැත්තන් එකතු කිරීමේ, විවිධ අංශ අතර පාලම් ගොඩනැගීමේ සහ වෙනස්කම් අත් නොහැර පොදු එකඟතාවයන් සෙවීමේ කලාවේ ෆිදෙල් විශිෂ්ටයෙකි.

ඔහුගේ උරුමයේ සියලු අනුගාමිකයන්ගෙන් සහ අධ්‍යයනය කරන්නන්ගෙන් මම ඉල්ලා සිටින්නේ එකමුතුව වෙනුවෙන් වැඩ කරන ලෙසත්, ද්විතීයික බෙදීම් ජයගෙන අත්‍යවශ්‍ය කරුණ වෙත—ධනවාදයට සහ අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහි අරගලය වෙත—අවධානය යොමු කරන ලෙසත්ය.

විප්ලවය තරුණයන් වෙනුවෙන් උපරිම උත්සාහය කැප කර ඇති අතර, එහි විශාලතම බලාපොරොත්තු ඔවුන් කෙරෙහි තබා ඇත. විප්ලවීය ක්‍රියාවලිය තුළ තරුණයන්ගේ භූමිකාව පිළිබඳ ෆිදෙල් සැමවිටම විශ්වාසය තැබීය.

ඔහු මෙසේ පැවසීය:

“තරුණයන් කෙරෙහි විශ්වාසය තැබීම යනු ඔවුන් තුළ උද්‍යෝගයට අමතරව හැකියාවද, ශක්තියට අමතරව වගකීමද, තරුණ වයසට අමතරව පාරිශුද්ධත්වය, වීරත්වය, චරිතය, අධිෂ්ඨානය, මාතෘභූමිය කෙරෙහි ආදරය සහ මාතෘභූමිය පිළිබඳ විශ්වාසයද දැකීමයි. තරුණයන්ට හැකිය, තරුණයන් සමත්ය, විශාල කාර්යයන් තරුණයන්ගේ උරහිස් මත පැවරිය හැකිය යන ගැඹුරු විශ්වාසය දැරීමයි.” (අත්පොළසන්)

මාතෘභූමියට එය අවශ්‍ය වූ අවස්ථාවේ, සාක්ෂාත් කළ හැකි සිහින නිර්මාණය කිරීමට ෆිදෙල් වටා එක්රැස් වූයේ තරුණයන්ය. තරුණයන් සමඟ පැවැත්වූ ඔහුගේ දීර්ඝ සාකච්ඡාවලින් විශාල සමාජ ජයග්‍රහණ බිහි විය. කලා උපදේශකයන්, සමස්ත විෂයයන් ආවරණය කරන ගුරුවරුන් සහ සමාජ සේවකයන් සංවර්ධනය කිරීමේ වැඩසටහන් ඒ අතර විය.

සියෙරා මයේස්ත්‍රා කඳුකරයේ අවි අතට ගත්තේ තරුණයන්ය. කඳුකරයේ සාක්ෂරතාව ඉගැන්වූයේ තරුණයන්ය. කීර්තිමත් ජාත්‍යන්තරවාදී මෙහෙයුම්වල ප්‍රධාන භූමිකාව ඉටු කළේ තරුණයන්ය. බලකා ගොඩනැගූයේත්, විද්‍යාව හා තාක්ෂණය ඉදිරියට ගෙන ගියේත් තරුණයන්ය.

අද, ඔහුගේ ශත සංවත්සරය සමරන මේ වසරේදී, කියුබානු තරුණයන්ට එම ඓතිහාසික උසට තමන්ව ගොඩනඟා ගැනීමේ වගකීම පැවරී තිබේ. අප ඉදිරියේ ඇති අභියෝග අතිමහත්ය: සම්බාධක හේතුවෙන් දැඩි ලෙස පීඩාවට පත් වූ ආර්ථිකය; අප ක්‍රියාත්මක කළ යුතු ව්‍යුහාත්මක පරිවර්තන; වැඩි ආහාර නිෂ්පාදනය කිරීමේ අවශ්‍යතාව; බලශක්ති පරිවර්තනය සාක්ෂාත් කර ගැනීම; ආනයන වෙනුවට දේශීය නිෂ්පාදන යොදා ගැනීම; සහ සියලු දෙනාට වැඩි යහපැවැත්මක් සහිත සමාජයක් ගොඩනැගීම.

තරුණයන් යම් කාර්යයක් කිරීමට අධිෂ්ඨාන කරන්නේ නම් ඔවුන්ට මුහුණ දිය නොහැකි අභියෝගයක් නැත.

සහෝදරවරුනි,

ෆිදෙල් අපට උරුම කළ එක් නිශ්චිත විශ්වාසයක් සමඟ මට මෙම කතාව අවසන් කිරීමට ඉඩ දෙන්න: අනාගතය කලින් ලියා නැත; එය ලිවීමේ බලය අප සතුව ඇත.

ඔව්, අධිරාජ්‍යය බලවත්ය. එහෙත් ඉතිහාසය පවතින්නේ ජනතාවගේ පැත්තේය. අද විදුලිය නොමැති අවස්ථාවක කියුබානු පාසලක කියවීමට ඉගෙන ගන්නා සෑම දරුවෙකුම, කෘෂි පරිසර විද්‍යාව භාවිත කරමින් වගා කරන සෑම ගොවියෙකුම, පේටන්ට් බලපත්‍ර නොමැතිව පර්යේෂණ කරන සෑම විද්‍යාඥයෙකුම, සමාජ ව්‍යාපාරයක ක්‍රියාකාරී වන සෑම තරුණයෙකුම, ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් තම දරුවන් ආරක්ෂා කරන සෑම මවක්ම පූර්ව ජයග්‍රහණයකි.

ෆිදෙල්ගේ ශත සංවත්සරය ආරම්භක ලක්ෂ්‍යයකි. ඔහුගේ උරුමය අතීතයේ නොව, අප ගොඩනඟමින් සිටින වර්තමානයේ සහ අනාගතයේ පවතින බව පිළිගැනීමට මෙය අවස්ථාවකි.

ඔහුව සිහිපත් කිරීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ; අප ඔහුව අධ්‍යයනය කළ යුතුය!

ඔහුව අගය කිරීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ; අප ඔහුව අනුකරණය කළ යුතුය! (අත්පොළසන්)

ඔබ මෙහි පැමිණ සිටීම පිළිබඳව නැවත වරක් මගේ හදවතින්ම ඔබට ස්තූති කිරීමට කැමැත්තෙමි. ඔබ සත්‍යයේ තානාපතිවරුය; කියුබාව යටත් නොවන බවට සාක්ෂිකරුවෝය; දේශසීමා ඉක්මවා යන විප්ලවයක ගමන් සගයෝය.

මගේ කතාවේදී, ඔහු සමඟ මා ලැබූ පෞද්ගලික අත්දැකීම් පිළිබඳ සඳහන් කිරීමෙන් මම වැළකී සිටියෙමි. එහෙත් ෆිදෙල්ගේ පාසලෙන් මට ගැඹුරින් බලපෑ කරුණු කිහිපයක් සඳහන් කිරීමට මම කැමැත්තෙමි: ඔහුගේ පක්ෂපාතීත්වය; අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහිව සටන් කිරීම තම ජීවිතයේ ඉරණම ලෙස තෝරාගත් ඔහුගේ අධිෂ්ඨානය; ඔහුගේ එකමුතුකම පිළිබඳ දැක්ම; වඩාත්ම අහිතකර අවස්ථාවලදී පවා සෑම විටම ඉදිරියෙන් සිටීමේ සහ අශුභවාදයෙන් කිසිවිටෙක පරාජයට පත් නොවීමේ ආදර්ශය; වඩාත් අවශ්‍යතා ඇති ජනතාව කෙරෙහි ඔහු දැක්වූ සංවේදීභාවය; සමාජ සාධාරණත්වය පිළිබඳ ඔහුගේ සංකල්පය; සහ විප්ලවය පිළිබඳ ඔහුගේ සම්පූර්ණ සංකල්පය තුළ අන්තර්ගත වූ වටිනාකම.

අප එක්ව සමරන මේ වසර 100ක සැමරුමේ ආරම්භයේදී, ෆිදෙල්ගේ අසීමිත කාර්යභාරය වෙනුවෙන් පක්ෂයේ සහ රජයේ නායකත්වය දරන දැවැන්ත කැපවීම වාර්තාගත කිරීමට මම කැමැත්තෙමි. සෑම තැනකින්ම හමා එන, අධිරාජ්‍යය අප වෙනුවෙන් වෙන් කර ඇති ජයග්‍රහණය හා දඬුවම පිළිබඳ පිපාසයෙන් පෝෂණය වන තර්ජනාත්මක සුළංවලින් එම උරුමය ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම අප සතුය.

ෆිදෙල් එක් වරකට වඩා පැවසූ ආකාරයට මට මෙය අවසන් කිරීමට ඉඩ දෙන්න:

“අවශ්‍ය වන තාක් කාලයක් ගෞරවයෙන් සහ ආත්ම පරිත්‍යාගයෙන් යුතුව අධිරාජ්‍යවාදී සම්බාධකයට එරෙහිව ප්‍රතිරෝධය දැක්වීමට අපි සූදානම්. අනෙක් අය සම්මුතියකට පැමිණියද, අනෙක් අය අල්ලස් ලබා ගැනීමට ඉඩ දුන්නද, අනෙක් අය ද්‍රෝහී වුවද, යටත් නොවන විප්ලවයක ආදර්ශයක් ලෙස රැඳී සිටීමට කියුබාව දැනගනු ඇත.” (අත්පොළසන් සහ “මම ෆිදෙල්!” යන ඝෝෂා)

මම නැවතත් කියමි:

“යටත් නොවන, විකිණී නොයන, අත් නොහරින, දණ නොනමන විප්ලවයක ආදර්ශයක් ලෙස රැඳී සිටීමට කියුබාව දැනගනු ඇත!” (අත්පොළසන් සහ “විවා!” යන ඝෝෂා)

ෆිදෙල් යනු රටකි, ෆිදෙල් යනු කියුබාවයි! (අත්පොළසන්)

කියුබාව වෙනුවෙන්, ෆිදෙල් සමඟ, සදා ජයග්‍රහණය දක්වා!

ෆිදෙල් සදාකාලිකව ජීවත් වේවා! (“විවා!” යන ඝෝෂා)

සමාජවාදය නැතිනම් මරණය! මාතෘභූමිය නැතිනම් මරණය!

අපි ජයග්‍රහණය කරන්නෙමු! (“වෙන්සෙරෙමෝස්!” යන ඝෝෂා)