ඇඩම් ස්මිත්ගේ සදිසි හස්තය
පරිභෝජනවාදයට මිනිස්සු ගොදුරු කරගන්න තියරි ගොතපු සහ ගොතන චිකාගෝ කල්ලිය (Chicago school of economics) ඒ වෙනුවෙන් නිතර ම අල්ලගන්න කෙනෙක් තමයි ඇඩම් ස්මිත්. තමන්ගේ අරමුණු වෙනුවෙන් ඒ අය යොදාගන්නේ 1776 දී ඇඩම් ස්මිත් විසින් පළ කරපු “ජාතීන්ගේ ධනය” පොතේ තියෙන “අදිසි හස්තය” (invisible hand) කියන අදහස. ඇත්තෙන්ම, චිකාගෝ කල්ලිය විසින් උඩදාන්නේ ඇඩම් ස්මිත්ගේ අදහස ම නෙවෙයි. ඒ අය තමන්ට ගැලැපෙන ස්මිත් කෙනෙක් හදාගෙන තමයි මේ වැඩේ කරන්නේ. මේ අලුත් පුද්ගලයාව නම් කරලා තියෙන්නේ “චිකාගෝ ස්මිත්” (Chicago Smith) කියලා.
“චිකාගෝ ස්මිත්” කියන විදිහට මිනිසුන්ගේ හැසිරීම විශ්ලේෂණය සඳහා යොදාගන්න පුළුවන් එක ම වලංගු පදනම තමයි එක එකා තුළ තියෙන ආත්මාර්ථකාමීත්වය. මිනිස්සුන්ගේ පුද්ගලික සහ දේශපාලන නිදහස සහතික කරන්න පුළුවන් වෙළෙඳපොළේ අදෘශ්‍යමාන හස්තයට මිසක් ආණ්ඩුවේ බර, දෘශ්‍යමාන හස්තයට නෙවෙයි.
මේ “චිකාගෝ ස්මිත්” හදලා ඉස්සරහට දාපු විදිහ ගැන පස්සේ කියන්නම්. මේ ලිපියෙන් කියන්නේ ඇඩම් ස්මිත්ගේ දෘශ්‍යමාන හස්තය වෙළෙඳාමට සම්බන්ධ වෙච්ච විදිහක් ගැනයි.
උඩිනුත් කියපු විදිහට, ඇඩම් ස්මිත් “ජාතීන්ගේ ධනය” පොත ප්‍රකාශයට පත් කළේ 1776 අවුරුද්දේ. ඊට පස්සේ අවුරුද්දේ (ඒ කියන්නේ, 1777 දී) ඔහු අලුත් රස්සාවක් භාරගත්තා. ඒක එඩින්බරෝ රේගුවේ ඉහළ තනතුරක්. රේගුව කියන්නේ නිදහස් වෙළෙඳාමට හිතු හිතු විදිහට හැසිරෙන්න ඉඩදෙන ආයතනයක් නෙවෙයි. ඒක ආණ්ඩුව විසින් වෙළෙඳාම හීලෑ කරන්න යොදාගන්න බොහොම බලගතු දෘශ්‍යමාන හස්තයක්.
ඉතින් මේ නිදහස් වෙළෙඳාමේ මහා මුනිවරයා විදිහට හඳුන්වන ඇඩම් ස්මිත් රේගුවට වෙලා නිදහස් වෙළෙඳාම මේච්චල් කරන්න මැදිහත් වුණා. ආනයනය කරන භාණ්ඩවලින් තීරුබදු එකතුකිරීම, නීති නොතකා වෙළෙඳාම් කරන්නන්ට දඩ ගැසීම වගේ වැඩ ගොඩක් ඇඩම් ස්මිත්ගේ රාජකාරිවලට ඇතුළත් වෙලා තිබුණා.
ඇඩම් ස්මිත් කියන්නේ බොරුකාරයෙක් කියලා කියන්න බෑ. ඔහු සදාචාරය බොහොම ඉහළින් උස්සලා තියපු කෙනෙක්. ඔහුගේ ජීවිතයත් මහ අමුතු එකක්. ඔහු කවදාවත් විවාහ වුණේ නෑ. ඔහුට කිසිම ප්‍රේම සම්බන්ධයක් තිබුණු බවට වාර්තාවකුත් නෑ. රාජකාරිවලට ගෙදරින් පිටවෙලා හිටිය අවස්ථාවල දී හැරෙන්න ඔහු දිගට ම ජීවත්වුණේ තමන්ගේ අම්මා එක්ක. අවුරුදු 90 ක් ජීවත්වෙච්ච ඒ අම්මා මියගියේ 1784 දී. ඊට පස්සේ ඇඩම් ස්මිත් ජීවත්වුණේ තව අවුරුදු 6 ක් විතරයි.
1790 ජුලි 17 වැනි දා ඇඩම් ස්මිත් මියගියා. ඒ වෙද්දි ඔහුගේ වයස අවුරුදු 67 ක්. මියයන්න දවස් කීපයකට කලින් ඔහු ලොකු හපන්කමක් කළා. ඒ තමයි, 1777 – 1790 කාලය තුළ ලිව්වත් පළ නො කරපු පොත් සහ ලේඛන එකතු කරලා ගිනි තියන එක. ඉතින් ඔහු මේ ලෝකයට දායාද කරන්න උත්සාහ කරපු දැනුමෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් පිච්චිලා අළු බවට පත්වුණා.
ඇඩම් ස්මිත්ගේ සදිසි හස්තය එහෙම එකක්.
- ආචාර්ය වරුණ චන්ද්‍රකීර්ති -
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්‍රධාන පුවත්
පොලිස්පතිවරයා අධිකරණයට අපහාස කළ බව ප්‍රකාශ කරමින් ගම්පහ මහේස්ත්‍රාත්වරයා අදාළ ලිපිගොනු අභියාචනාධිකරණයට ඉදිරිපත් කරයි..
ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ පද්ධතිවලට අනවසරයෙන් රිංගූ හැකර්ලා ඩොලර් 50,000ක කප්පමක් ඉල්ලලා.. - දයාසිරිගෙන් හෙළිදරව්වක්..
ප්‍රංශය ඇතුළු යුරෝපා රටවල උග්‍රවන ආර්ථික අර්බුදය සහ ජනතා විරෝධය ගැන ආචාර්ය ජගත් චන්ද්‍රවංශගෙන් අනාවරණයක්..
බුද්ධ ශාසන ඇමති අනුරාධපුර පූජා නගරය පිළිබඳ අර්ධ සත්‍යය මගින් විනාශකාරී මහා සත්‍යය සඟවනවා.. - ජාතික සංවිධානවලින් චෝදනා
භික්ෂූන් වහන්සේලා පාගමන පැවැත්වූවේ ආණ්ඩුව පෙරළන්න නෙවෙයි.. බුදු දහම, බුද්ධ චීවරය සහ මෙරට ඓතිහාසික වටිනාකම රැකගැනීම වෙනුවෙන්.. - මහාචාර්ය පූජ්‍ය කොටපිටියේ රාහුල හිමි
"විධායකයට විශාල බලයක් ලබාදීලා.. මහෙස්ත්‍රාත්වරයා රබර් මුද්‍රාවක් වෙලා": ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍ය ආරක්ෂා කිරීමේ පනතට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේදී පෙත්සම්කාර පාර්ශ්වයෙන් දැඩි විරෝධතා
අනුරාධපුර බුලන්කුලම වැව් රක්ෂිතයෙන් අක්කර 200ක් නිලධාරීන් අතර බෙදාදීමේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රශ්න කරමින් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයෙන් කෘෂිකර්ම ඇමති ලාල් කාන්තට ලිපියක්
ඉරානය නව වෙළෙඳ මාර්ගයේ ප්‍රධාන දුම්රිය සම්බන්ධතාවක් සම්පූර්ණ කරයි (වීඩියෝ)
කියුබාවේ හිටපු ජනාධිපති රාවුල් කස්ත්‍රෝ අත්අඩංගුවට ගැනීමට ඇමෙරිකානු ප්‍රාන්තයකින් වරෙන්තුවක්
ඇමරිකානු ජනපති ට්‍රම්ප් සහ රුසියානු ජනපති පුටින් අතර පැවති විනාඩි 90ක රහස් කතාබහේ ඇතුළාන්තය.. - ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම්ගෙන් විශේෂ අනාවරණයක්..
මහ සඟරුවනට නින්දා අපහාස කරන නිරාගමික යූටියුබ් කරුවන්ට එරෙහිව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් පරීක්ෂණයක්..
මුහුද යට කේබල් සහ AI මධ්‍යස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරානයෙන් දැවැන්ත යුද සූදානමක්!..
ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර ගලවා ආණ්ඩුව රටට දෙන පණිවිඩය ගැන ප්‍රවීන මාධ්‍යවේදී ධර්මශ්‍රී ගෙන් අනාවරණයක්..
බෝධිසත්ව ගුණ නොමැති පුද්ගලයන් රජ නොවිය යුතුයි.. රජකම ලැබෙන්නේ චීවරය රකින්නයි..- අස්ගිරියෙන් ප්‍රකාශයක්..
මහානායක අතිපූජ්‍ය ඕමාරේ කස්සප නායක හිමියන් විපක්ෂ නායක හිරවෙන ප්‍රශන 3ක් අහලා..
අද, හෙට සහ අනිද්දා දීප ව්‍යාප්ත විදුලි කප්පාදුවක්..