ජපානය බුදුදහමට එරෙහිව ආ ගැටුම මර්දනය කළ අයුරු..

Nov 7, 2026 at 05:44 AM

|

Lanka Leader

වර්තමානයේ ජපානය ආගමික සහජීවනය ඉහළින්ම පවතින රටක් ලෙස පෙනුනද, එහි ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී ආගම් සහ විවිධ ආගමික කල්ලි මුල් කරගත් දරුණු ලේ වැගිරීම් සහ ගැටුම් රැසක් සිදුවී ඇත. ජපන් ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී බුදු දහම නිරන්තරයෙන්ම විවිධ දේශපාලන බලපෑම්, විදේශීය ආගමික ආක්‍රමණයන් මෙන්ම දේශීය ජාතිකවාදී රැල්ලේ දැඩි මර්දනයන්ට ලක්වූ බව පැහැදිලි වේ. ජපානයේ ප්‍රධාන දේශීය ආගම වන ෂින්තෝ (Shinto) දහම සහ පසුව පැමිණි බුදු දහම මෙන්ම ක්‍රිස්තියානි ධර්මය අතරද විවිධ යුගවලදී මහා පරිමාණ යුද්ධ හටගත්තේය. ජපන් ඉතිහාසය උඩුයටිකුරු කළ ප්‍රධාන ආගමික ගැටුම් කිහිපයක් මෙසේය.

බුදු දහම ජපානයට පැමිණි මුල් යුගයේ ගැටුම් (ක්‍රි.ව. 6 වැනි සියවස): ක්‍රි.ව. 552 දී පමණ කොරියාවෙන් ජපානයට බුදු දහම හඳුන්වා දුන් අවස්ථාවේදී, එතෙක් ජපානයේ පැවති සාම්ප්‍රදායික ෂින්තෝ ආගමික පවුල් සහ බෞද්ධ පවුල් අතර දරුණු දේශපාලනික හා ආගමික සටනක් ඇති විය. බුදු දහම වැළඳගත් සොගා (Soga) වංශය සහ ෂින්තෝ දේවවාදය ආරක්ෂා කිරීමට උත්සාහ කළ මොනොනොබේ (Mononobe) වංශය අතර සන්නද්ධ යුද්ධයක් හටගත්තේය. ක්‍රි.ව. 587 දී පැවති ෂිගිසන් යුද්ධයෙන් සොගා වංශය ජයග්‍රහණය කළ අතර, මොනොනොබේ වංශය විනාශ කර බුදු දහම ජපානයේ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලත් ආගම බවට පත් කරන ලදී.

බෞද්ධ සටන්කාමී භික්ෂූන්ගේ යුගය (Sohei - මධ්‍යතන යුගය): ජපානයේ හෙයියන් (Heian) සහ මුරොමචි (Muromachi) යුගයන්හිදී, බෞද්ධ නිකායන් සතුව තමන්ගේම පුද්ගලික හමුදාවන් පැවතුණි. මෙම සටන්කාමී භික්ෂූන් වහන්සේලා "සෝහෙයි" (Sohei / Warrior Monks) ලෙස හැඳුන්විණි. විවිධ බෞද්ධ කන්ඩායම් (විශේෂයෙන්ම එන්රියාකු-ජි පන්සලට අයත් ටෙන්ඩායි භික්ෂූන්) තමන්ගේ බලය සහ භූමිය රැකගැනීම සඳහා වෙනත් බෞද්ධ පන්සල් සමඟ මෙන්ම රටේ පාලකයන් (සැමියුරෙයිවරුන්) සමඟද දරුණු යුද්ධ කළහ.

ඔවුන් නිතරම අගනුවර ආක්‍රමණය කරමින් මහා පරිමාණ විනාශයන් සිදු කළහ. ක්‍රි.ව. 1571 දී ජපානයේ ප්‍රබල පාලකයෙකු වූ ඕඩා නොබුනාගා (Oda Nobunaga) විසින් බෞද්ධ භික්ෂූන්ගේ මෙම සන්නද්ධ බලය මර්දනය කිරීම සඳහා එන්රියාකු-ජි පන්සල ඇතුළු බෞද්ධ මධ්‍යස්ථාන වටකර, භික්ෂූන්, කාන්තාවන් සහ ළමුන් ඇතුළු 20,000කට අධික පිරිසක් ඝාතනය කර පන්සල් සම්පූර්ණයෙන්ම පුළුස්සා දමන ලදී.

ෂිමබාරා කැරැල්ල (Shimabara Rebellion - ක්‍රි.ව. 1637–1638): ජපානයට ක්‍රිස්තියානි ධර්මය පැමිණීමෙන් පසු, බුදු දහම වැළඳගත් ෂෝගන් (Shogun) පාලකයන් විසින් ක්‍රිස්තියානිය තහනම් කර කතෝලිකයන්ට දරුණු ලෙස වධහිංසා පමුණුවන ලදී. පාලකයන්ගේ ආගමික මර්දනයට සහ අධික බදුවලට එරෙහිව ෂිමබාරා ප්‍රදේශයේ කතෝලික ගොවීන් සහ සැමියුරෙයිවරුන් 37,000ක් පමණ එකතු වී දැවැන්ත සන්නද්ධ කැරැල්ලක් ආරම්භ කළහ. ෂෝගන් පාලනය විසින් ලන්දේසි හමුදාවලද සහාය ඇතිව මෙම කතෝලික කැරැල්ල ලේ විලක් කරමින් මර්දනය කළ අතර, කැරැල්ලට සම්බන්ධ වූ ක්‍රිස්තියානීන් 37,000ම කෲර ලෙස ඝාතනය කරන ලදී. ඉන්පසු ජපානය වසර 200කට අධික කාලයක් මුළු ලෝකයෙන්ම හුදෙකලා විය (Sakoku).

හයිබුත්සු කිෂාකු ව්‍යාපාරය (Haibutsu Kishaku - 19 වැනි සියවස): 1868 මෙයිජි විප්ලවයෙන් පසු ජපානයේ නව පාලකයන් විසින් ෂින්තෝ ආගම ජපානයේ එකම රාජ්‍ය ආගම ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර, බුදු දහම රටින් අතුගා දැමීමට උත්සාහ කළහ. "බුදුන් වහන්සේ විනාශ කර, අත්හැර දමන්න" යන අර්ථය ඇති මෙම රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලත් ව්‍යාපාරය නිසා ජපානය පුරා බෞද්ධයන්ට එරෙහිව විශාල ප්‍රචණ්ඩත්වයක් මුදා හැරිණි. රට පුරා තිබූ බෞද්ධ පන්සල් දහස් ගණනක් විනාශ කෙරුණු අතර, වටිනා බුදු පිළිම, ග්‍රන්ථ සහ ඓතිහාසික උරුමයන් ගිනිබත් කර, භික්ෂූන් වහන්සේලාට බලහත්කාරයෙන් සිවුරු හැරවීමට කටයුතු කරන ලදී.

ජපානයේ "සෝහෙයි" (Sōhei / Warrior Monks) හෙවත් සටන්කාමී බෞද්ධ භික්ෂූන්ගේ යුගය යනු මධ්‍යතන ජපන් ඉතිහාසයේ (විශේෂයෙන්ම ක්‍රි.ව. 10 වැනි සියවසේ සිට 16 වැනි සියවස දක්වා) දේශපාලන බලය, ඉඩම් සහ ආගමික ආධිපත්‍යය වෙනුවෙන් සැමියුරෙයිවරුන් මෙන්ම පාලකයන් සමඟ දරුණු ලෙස සන්නද්ධ යුද්ධවල නිරත වූ අතිශය කැපී පෙනෙන අවධියකි. සාමකාමී බෞද්ධ පිළිවෙත්වලින් බැහැරව, තම පන්සල් සහ නිකායන් ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා භික්ෂූන් වහන්සේලා අතට ආයුධ ගත් මෙම සුවිශේෂී යුගයේ ප්‍රධාන තොරතුරු මෙසේය.

සෝහෙයි භික්ෂූන්ගේ උපත සහ බලය: මධ්‍යතන යුගයේ ජපානයේ ප්‍රධාන බෞද්ධ පන්සල් සතුව විශාල ධනයක්, වටිනා ඉඩම් සහ ඉහළ දේශපාලන බලයක් පැවතුණි. මෙම ධනය සහ බලය වෙනත් පන්සල්වලින් සහ මංකොල්ලකරුවන්ගෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා පන්සල් තුළම ස්වේච්ඡා සන්නද්ධ හමුදාවන් (Private Armies) ගොඩනැගීමට භික්ෂූන් පෙළඹුණහ. කියෝතෝ නුවරට නුදුරින් පිහිටි එන්රියාකු-ජි (Enryaku-ji) පන්සල මෙම සටන්කාමී භික්ෂූන්ගේ ප්‍රධානතම බලකොටුව විය. මීට අමතරව නාරා නුවර පිහිටි කෝෆුකු-ජි (Kōfuku-ji) පන්සලද විශාල සෝහෙයි හමුදාවක් නඩත්තු කළේය.

සෝහෙයි භික්ෂූන්ගේ ස්වරූපය සහ ආයුධ: ඔවුන් සාමාන්‍ය බෞද්ධ සිවුරට උඩින් සන්නාහ (Armor) පැළඳ සිටි අතර, තම හිස සහ මුහුණ සුදු පැහැති රෙදිකඩකින් (Folded cowl) ආවරණය කර ගත්හ. ඔවුන්ගේ ප්‍රධානතම ආයුධය වූයේ "නගිනාටා" (Naginata) නම් වූ, දිගු ලී මිටක් කෙළවර වක්‍ර වූ කඩුවක් සවි කළ අතිශය මාරාන්තික ආයුධයයි. මීට අමතරව ඔවුන් දුනු ඊතල සහ සැමියුරෙයි කඩුද (Katana) භාවිත කළහ.

සැමියුරෙයිවරුන් සහ රජුන් සමඟ පැවති ගැටුම්: සෝහෙයි භික්ෂූන්ගේ බලය කෙතරම් දරුණු වූවාද කිවහොත්, එකල ජපානයේ රජවරුන් පවා ඔවුන්ට දැඩි ලෙස බිය වූහ. 12 වන සියවසේ විසූ ශිරකාවා (Shirakawa) රජු වරක් ප්‍රකාශ කළේ තමන්ට පාලනය කළ නොහැකි දේවල් තුනක් පවතින බවත්, ඉන් එකක් වන්නේ "එන්රියාකු-ජි පන්සලේ භික්ෂූන් වහන්සේලා" බවත්ය. තමන්ට අවශ්‍ය දේශපාලන තීරණ හෝ බදු සහන ලබා ගැනීම සඳහා මෙම භික්ෂූන් දහස් ගණනින් සන්නද්ධව එකතු වී, තමන් වඳින පුදන දේවතාවුන්ගේ ශුද්ධ වූ කරඬු (Mikoshi) කර තබාගෙන අගනුවර වූ කියෝතෝ නුවර ආක්‍රමණය කළහ. ආගමික ශාපයන්ට බිය වූ පාලකයන්ට නිතරම භික්ෂූන්ගේ ඉල්ලීම්වලට අවනත වීමට සිදු විය. විවිධ බෞද්ධ නිකායන් අතර පැවති බල අරගල නිසා සෝහෙයි භික්ෂූන් අනෙකුත් බෞද්ධ පන්සල් වටකර ඒවා ගිනිබත් කරමින් භික්ෂූන් ඝාතනය කිරීම් පවා නිතර සිදු කළහ.

ඕඩා නොබුනාගා සහ සෝහෙයි යුගයේ අවසානය (1571): සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ ජපානය හොල්ලමින් සිටි සෝහෙයි භික්ෂූන්ගේ සන්නද්ධ බලය සම්පූර්ණයෙන්ම සහ අතිශය කෲර ලෙස මර්දනය කර අවසන් කරන ලද්දේ ජපානය එක්සේසත් කිරීමට උත්සාහ කළ ප්‍රබල සැමියුරෙයි පාලකයෙකු වූ ඕඩා නොබුනාගා (Oda Nobunaga) විසිනි. ක්‍රි.ව. 1571 දී නොබුනාගා තම දැවැන්ත සැමියුරෙයි හමුදාව සමඟ ගොස් සෝහෙයි භික්ෂූන්ගේ ප්‍රධාන බලකොටුව වූ හීයි කන්දේ පිහිටි එන්රියාකු-ජි පන්සල් සංකීර්ණය වට කළේය. නොබුනාගාගේ අණින් ඔහුගේ හමුදාව විසින් මුළු කන්දම ගිනිබත් කළ අතර, පන්සල තුළ සිටි සටන්කාමී භික්ෂූන්, සාමාන්‍ය භික්ෂූන්, කාන්තාවන් සහ ළමුන් ඇතුළු 20,000කට අධික පිරිසක් අනුකම්පාවකින් තොරව ඝාතනය කරන ලදී. ම බිහිසුණු මර්දනයෙන් පසු ජපානයේ බෞද්ධ පන්සල් සතුව පැවති සන්නද්ධ බලය සහ පෞද්ගලික හමුදා සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි වී ගිය අතර, සෝහෙයි භික්ෂූන්ගේ සියවස් ගණනාවක සටන්කාමී යුගය සදහටම අවසන් විය.

ෂිමබාරා කැරැල්ල (Shimabara Rebellion - ක්‍රි.ව. 1637–1638) වනාහි ජපන් ඉතිහාසය උඩුයටිකුරු කළ, ආගමික මර්දනය සහ අධික බදු බර මුල් කරගෙන හටගත් අතිශය ලේ වැගිරුණු සහ ඛේදජනකම සන්නද්ධ ගැටුමයි. මෙම කැරැල්ල මර්දනය කිරීමෙන් පසු ජපානය තුළ ක්‍රිස්තියානි ධර්මය සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කෙරුණු අතර, රට වසර 200කට අධික කාලයක් මුළු ලෝකයෙන්ම හුදෙකලා වීමේ "සකෝකු" (Sakoku) ප්‍රතිපත්තිය දැඩිව ක්‍රියාත්මක කිරීමට පියවර ගැනුණි. මෙම ඓතිහාසික කැරැල්ලේ ප්‍රධාන තොරතුරු මෙසේය:

කැරැල්ලට පසුබිම සහ හේතු: 16 වන සියවසේදී පෘතුගීසි මිෂනාරිවරුන් හරහා ජපානයේ දකුණු දිග ප්‍රදේශයක් වූ කියුෂු (Kyushu) කලාපයට කතෝලික දහම හඳුන්වා දුන් අතර, කෙටි කලකින් ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජපන් වැසියන් පිරිසක් එය වැළඳ ගත්හ. ජපානයේ බලයට පත් වූ ටොකුගාවා ෂෝගන් (Tokugawa Shogunate) පාලනය බුදු දහම සහ ෂින්තෝ දහම ආරක්ෂා කරමින්, ක්‍රිස්තියානි ධර්මය බටහිර යටත්විජිතවාදයේ ආයුධයක් ලෙස දැක එය තහනම් කළේය. කතෝලිකයන්ට බලහත්කාරයෙන් බුදු පිළිම සහ ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ රූප පෑගීමට (Fumie) සැලැස්වූ අතර, එය ප්‍රතික්ෂේප කළ අයව පණපිටින් පුළුස්සා මරා දැමීය. මීට අමතරව, ෂිමබාරා ප්‍රදේශයේ පාලකයා වූ මත්සුකුරා කත්සුඉයේ (Matsukura Katsuie) විසින් එතෙක් නොවූ විරූ පරිදි ගොවීන් මත අතිශය දැඩි බදු බරක් පැටවීය. බදු ගෙවීමට නොහැකි වූ ගොවීන්ගේ පවුල්වල අයට අමානුෂික වධහිංසා පමුණුවන ලදී.

කැරැල්ලේ ආරම්භය සහ අමාකුසා ෂිරෝ: ක්‍රි.ව. 1637 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඉවසීමේ සීමාව ඉක්මවා ගිය කතෝලික ගොවීන්, වැසියන් සහ රැකියා අහිමිව සිටි සැමියුරෙයිවරු (Ronin) එක්ව සන්නද්ධ කැරැල්ලක් ආරම්භ කළහ. මෙම කැරැල්ලේ නායකයා වූයේ අමාකුසා ෂිරෝ (Amakusa Shirō) නමැති 16 හැවිරිදි අතිශය ආකර්ෂණීය තරුණයෙකි. කතෝලිකයන් ඔහුව සැලකුවේ ක්‍රිස්තියානීන් බේරා ගැනීමට දෙවියන් වහන්සේ විසින් එවූ ගැලවුම්කරුවෙකු (Messiah) ලෙසය. කැරලිකරුවන් 37,000කට අධික පිරිසක් (මීට කාන්තාවන් සහ ළමුන්ද ඇතුළත් විය) අත්හැර දමා තිබූ හාරා බලකොටුව (Hara Castle) තුළට වැදී එය තමන්ගේ ප්‍රධාන ආරක්ෂක මධ්‍යස්ථානය කර ගත්හ.

ෂෝගන් පාලනයේ මර්දනය සහ ලන්දේසි සහාය: ෂෝගන් රජය විසින් කැරැල්ල මර්දනය කිරීම සඳහා 120,000කට අධික දැවැන්ත සැමියුරෙයි හමුදාවක් පිටත් කර හැරියද, හාරා බලකොටුවේ ශක්තිමත් භාවය සහ කැරලිකරුවන්ගේ දැඩි ආගමික කැපවීම නිසා මාස කිහිපයක් යනතුරු බලකොටුව අල්ලා ගැනීමට රජයේ හමුදාවට නොහැකි විය. රජයේ ඉල්ලීම පරිදි, කතෝලිකයන්ට සතුරු වූ රෙපරමාදු (Protestant) මතධාරී ලන්දේසි පෙරදිග ඉන්දියා වෙළඳ සමාගම (VOC) සතු සන්නද්ධ නැව් පැමිණ හාරා බලකොටුවට මුහුද දෙසින් දැවැන්ත කාලතුවක්කු ප්‍රහාර එල්ල කරමින් සැමියුරෙයිවරුන්ට සහාය දුන්නේය.

බලකොටුව බිඳ වැටීම සහ මහා සංහාරය (1638 අප්‍රේල්): මාස හතරකට අධික වටලෑමකින් පසු, බලකොටුව තුළ ආහාර සහ පතොරම් සම්පූර්ණයෙන්ම අවසන් විය. 1638 අප්‍රේල් මාසයේදී රජයේ හමුදාවල අවසාන ප්‍රහාරයෙන් හාරා බලකොටුව බිඳ වැටුණි. බලකොටුව අල්ලා ගැනීමෙන් පසු ෂෝගන් හමුදාව විසින් එහි සිටි නායක අමාකුසා ෂිරෝ ඇතුළු කැරලිකරුවන්, කාන්තාවන් සහ කුඩා ළමුන් 37,000ම අනුකම්පාවකින් තොරව ගෙල ගසා කෲර ලෙස ඝාතනය කරන ලදී. ඔවුන්ගේ හිස් ප්‍රසිද්ධියේ කූරුවල ගසා ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි.

ඓතිහාසික ප්‍රතිඵලය: මෙම සංහාරයෙන් පසු ජපානය තුළ ක්‍රිස්තියානි ධර්මය භූගත (Hidden Christians / Kakure Kirishitan) ආගමක් බවට පත් වූ අතර, සියලුම ජපන් වැසියන් පන්සල්වල ලියාපදිංචි වී තමන් බෞද්ධයන් බව ඔප්පු කිරීම අනිවාර්ය කෙරුණි. ෂිමබාරා කැරැල්ලෙන් පසු ජපානය බටහිර ජාතීන්ට (ලන්දේසීන්ට පමණක් සීමිතව හැර) තම රටේ දොරටු සදහටම වසා දැමීය.

ජපන් ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී බුදු දහමට සහ බෞද්ධයින්ට එරෙහිව විවිධ යුගවලදී දේශීය ෂින්තෝ ආගමික බලධාරීන්, ප්‍රබල සැමියුරෙයි පාලකයින්, ක්‍රිස්තියානි ඩයිමියෝවරුන් මෙන්ම රාජ්‍ය මට්ටමින් මෙයිජි පාලනයද නැගී සිටියහ. බුදු දහම ජපානයට පැමිණි දා සිට නූතන යුගය දක්වා බෞද්ධයින්ට එරෙහිව කටයුතු කළ ප්‍රධාන පාර්ශවයන් සහ බලවේග මෙසේය.

සාම්ප්‍රදායික ෂින්තෝ වංශාධිපතියන් (ක්‍රි.ව. 6 වැනි සියවස): බුදු දහම කොරියාවෙන් ජපානයට හඳුන්වා දුන් මුල්ම යුගයේදී, ජපානයේ පාරම්පරික ෂින්තෝ (Shinto) ඇදහිලි ආරක්ෂා කළ වංශාධිපති පවුල් බුදු දහමට දැඩි ලෙස සතුරු වූහ. මොනොනොබේ (Mononobe) සහ නකාතොමි (Nakatomi) වංශයන් මෙයට එරෙහි විය. එකල ජපානයේ වසංගත රෝග පැතිර ගිය අවස්ථාවේදී, මෙම ෂින්තෝ බලධාරීන් ප්‍රකාශ කළේ බුදු දහම නමැති "විදේශීය ආගම" වැළඳ ගැනීම නිසා දේශීය ෂින්තෝ දෙවිවරුන් (Kami) කෝප වී ඇති බවයි. ඔවුහු ජපානයේ ඉදි කළ ප්‍රථම බෞද්ධ පන්සල් ගිනිබත් කර, බුදු පිළිම ඇළ මාර්ගවලට විසි කර බෞද්ධයින්ට එරෙහිව සන්නද්ධව සටන් වැදුණහ.

ඕඩා නොබුනාගා සහ සැමියුරෙයි පාලකයින් (ක්‍රි.ව. 16 වැනි සියවස): මධ්‍යතන යුගයේදී බෞද්ධ පන්සල් සතුව පැවති අසීමිත දේශපාලන හා සන්නද්ධ බලය (Warrior Monks / Sohei) මර්දනය කිරීම සඳහා එකල සිටි ප්‍රබලම සැමියුරෙයි පාලකයා බෞද්ධයින්ට එරෙහිව නැගී සිටියේය. එරෙහි වූවන් වූයේ ඕඩා නොබුනාගා (Oda Nobunaga) සහ ඔහුගේ සැමියුරෙයි හමුදාවයි. නොබුනාගා විසින් තමන්ගේ බලයට අභියෝග කළ බෞද්ධ බලකොටු සියල්ලම සමූලඝාතනය කිරීමට නියෝග කළේය. 1571 දී හීයි කන්දේ පිහිටි එන්රියාකු-ජි පන්සල වට කර භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ සිවිල් වැසියන් 20,000කට අධික පිරිසක් ඝාතනය කළ අතර, "ඉක්කෝ-ඉක්කි" (Ikko-ikki) බෞද්ධ ගොවි කල්ලිවලට එරෙහිව ව්‍යාපාර දියත් කරමින් තවත් දස දහස් ගණනක් බෞද්ධයින්ව අනුකම්පාවකින් තොරව ඝාතනය කර දැමීය.

ක්‍රිස්තියානි ඩයිමියෝවරුන් (Christian Daimyos - ක්‍රි.ව. 16-17 සියවස්): පෘතුගීසි මිෂනාරිවරුන්ගේ පැමිණීමත් සමඟ, ක්‍රිස්තියානි ධර්මය වැළඳගත් ඇතැම් ජපන් ප්‍රාදේශීය පාලකයින් (Daimyo) තමන්ගේ බල ප්‍රදේශ තුළ සිටි බෞද්ධයින්ට එරෙහිව ප්‍රචණ්ඩත්වය මුදාහළහ. එරෙහි වූවන් ලෙස ඔ්මුරා සුමිතාද (Ōmura Sumitada) සහ අරිමා හරුනොබු වැනි ක්‍රිස්තියානි ඩයිමියෝවරු ද විය. විශේෂයෙන්ම නාගසාකි (Nagasaki) වැනි ප්‍රදේශවල ක්‍රිස්තියානි පාලකයන් විසින් බෞද්ධ පන්සල් සහ ෂින්තෝ කෝවිල් සිය ගණනක් සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කර දමන ලදී. භික්ෂූන් වහන්සේලා පලවා හැරිය අතර, සාමාන්‍ය බෞද්ධ වැසියන්ට බලහත්කාරයෙන් ක්‍රිස්තියානි ධර්මය වැළඳ ගැනීමට බල කළහ.

මෙයිජි රජය සහ රාජ්‍ය ෂින්තෝ ව්‍යාපාරය (19 වැනි සියවස): 1868 මෙයිජි විප්ලවයෙන් (Meiji Restoration) පසු බලයට පත් වූ නූතන ජපන් රජය, බුදු දහම ජපානයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම අතුගා දැමීම සඳහා රාජ්‍ය මට්ටමින්ම බෞද්ධයින්ට එරෙහි විය. එරෙහි වූවන් ලෙස මෙයිජි අධිරාජ්‍ය රජය සහ දැඩි මතධාරී ෂින්තෝ ජාතිකවාදීන් හඳුනාගත්තේය. ඔවුහු "හයිබුත්සු කිෂාකු" (Haibutsu Kishaku) නමින් දැවැන්ත බෞද්ධ විරෝධී ව්‍යාපාරයක් දියත් කළහ. මෙහිදී ජපානය පුරා තිබූ බෞද්ධ පන්සල් 40,000කට අධික ප්‍රමාණයක් වසා දමා හෝ විනාශ කර දැමීය. වටිනා ලෝකඩ බුදු පිළිම උණු කර කාලතුවක්කු සහ කාසි සෑදීමට යොදාගත් අතර, භික්ෂූන් වහන්සේලාට බලහත්කාරයෙන් සිවුරු හැරවීමටත්, විවාහ වීමට සහ මස් අනුභව කිරීමට බල කරමින් නීති පැනවූහ.

16 වන සියවසේ අගභාගයේදී (ක්‍රි.ව. 1592–1598) ජපානයේ ප්‍රබල පාලකයෙකු වූ ටොයොටොමි හිදෙයොෂි (Toyotomi Hideyoshi) විසින් කොරියාව ආක්‍රමණය කළ අවස්ථාවේදී (Imjin War), ජොසොන් රාජ්‍යය විසින් අන්තයටම කොන් කර පහත් කුලයකට ඇද දමා සිටි බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා රට බේරා ගැනීම සඳහා සන්නද්ධව ඉදිරිපත් වීම කොරියානු ඉතිහාසයේ අතිශය හැඟීම්බර සහ තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයකි.

ජොසොන් පාලනය විසින් අගනුවරට ඇතුළු වීම පවා තහනම් කර, ඈත කඳුකරයේ හුදෙකලාව මහණදම් පුරමින් සිටි භික්ෂූන් වහන්සේලා රට සහ ජනතාව මුහුණ දුන් මහා විනාශය හමුවේ ආයුධ අතට ගෙන ගොඩනැඟූ මෙම සන්නද්ධ බලකාය "උයිබ්‍යොන්ග්" (Uibyeong - Righteous Monk Armies / ධර්මිෂ්ඨ භික්ෂු හමුදාව) ලෙස හැඳින්වේ. මෙම ඓතිහාසික හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයේ ප්‍රධාන තොරතුරු මෙසේය.

භික්ෂූන් වහන්සේලා ආයුධ අතට ගැනීමට හේතුව: ජපන් සැමියුරෙයි හමුදාවන් නවීන තුවක්කු (Matchlock muskets) භාවිත කරමින් කොරියාව ආක්‍රමණය කළ අවස්ථාවේදී, ජොසොන් රාජකීය හමුදාවන් ඉතා කෙටි කලකින් පරාජයට පත් විය. ජපන් හමුදා විසින් කොරියානු වැසියන් ඝාතනය කරමින්, වටිනා සංස්කෘතික උරුමයන් සහ බෞද්ධ පන්සල් ගිනිබත් කරමින් රටම විනාශ කරන ලදී. බුදු දහමේ මූලික පිළිවෙත අහිංසාව වුවද, රට සහ ජනතාව සම්පූර්ණයෙන්ම වඳවී යාමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති අවස්ථාවක, බුද්ධිමත් සහ වීරෝදාර භික්ෂූන් වහන්සේලා තීරණය කළේ නිහඬව සිටීම පව්කාර ක්‍රියාවක් බවයි. ඔවුන් ජනතාව බේරා ගැනීම උදෙසා තම ජීවිත පරිත්‍යාගයෙන් සටන් කිරීමට පෙරමුණ ගත්හ.

හ්යුජොන්ග් (Hyujeong / Seosan Daesa) මහා හිමිගේ නායකත්වය: භික්ෂු හමුදාවේ ප්‍රධානතම සෙන්පතියා සහ නායකයා වූයේ එකල කොරියාවේ විසූ අතිශය ගෞරවනීය සහ වියත් බෞද්ධ නායකයෙකු වූ හ්යුජොන්ග් (Hyujeong) මහා හිමියන්ය (උන්වහන්සේව සියෝසන් දේසා යන නමින්ද හඳුන්වයි). ආක්‍රමණය සිදුවන විට උන්වහන්සේ වයස අවුරුදු 70කට වඩා වැඩි මහලු වියේ පසු වුවද, රට පුරා සිටින සියලුම බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාට රට වෙනුවෙන් සටන් වදින ලෙස නිල කැඳවීමක් නිකුත් කළහ. උන්වහන්සේගේ කැඳවීමත් සමඟ ඈත කඳුකර පන්සල්වල සිටි භික්ෂූන් වහන්සේලා 8,000කට අධික පිරිසක් සන්නද්ධ බලකායක් ලෙස එකතු වූහ. උන්වහන්සේගේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍යයෙකු වූ සම්‍යුන්ග් (Samyeongdang) හිමියන්ද තවත් ප්‍රමුඛ භික්ෂු බලකායකට නායකත්වය දුන්හ.

ගරිල්ලා සටන්ක්‍රම සහ අත්කරගත් ජයග්‍රහණ: භික්ෂු හමුදාවන් සාමාන්‍ය හමුදාවන්ට වඩා වෙනස් වූ ප්‍රහාරාත්මක උපක්‍රම භාවිත කළහ. ඔවුන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ තමන් ජීවත් වූ ඈත කඳුකරයේ භූගෝලීය පිහිටීම (Terrain) මනාව දැන සිටි බැවින්, ජපන් හමුදාවන්ට එරෙහිව සාර්ථක ගරිල්ලා සටන්ක්‍රම (Guerrilla warfare) දියත් කළහ. පියොන්ග්යැන්ග් නගරය නිදහස් කර ගැනීම: ක්‍රි.ව. 1593 දී පැවති තීරණාත්මක සටනකදී, හ්යුජොන්ග් සහ සම්‍යුන්ග් යන භික්ෂු සෙන්පතිවරුන්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් භික්ෂු හමුදාව, ජොසොන් සහ චීන මිත්‍ර හමුදාවන් සමඟ එක්ව ජපන් හමුදා සතු ව තිබූ පියොන්ග්යැන්ග් (Pyongyang) නගරය නැවත අල්ලා ගැනීමට සමත් විය.

යුද්ධයෙන් පසු සිදු වූ සමාජයීය හැරවුම් ලක්ෂ්‍යය: වසර 7ක දරුණු යුද්ධයෙන් පසු ජපන් ආක්‍රමණය සම්පූර්ණයෙන්ම පරාජය කිරීමට කොරියාව සමත් වූ අතර, එහිදී භික්ෂු හමුදාව කළ කැපවීම ජොසොන් රාජ්‍යයට කිසිසේත් අමතක කළ නොහැකි විය. යුද්ධයෙන් පසු ජොසොන් රජය විසින් බුදු දහමට පනවා තිබූ දැඩි වාරණ නීති කිහිපයක් ලිහිල් කිරීමට පියවර ගත්තේය. හ්යුජොන්ග් සහ සම්‍යුන්ග් යන හිමිවරුන්ට රාජ්‍ය මට්ටමින් ඉහළම ගෞරව නාම සහ තනතුරු පිරිනමන ලදී. භික්ෂූන් වහන්සේලා සමාජයේ පහත්ම කුලයේ (Outcastes) ලේබලයෙන් මිදී, රට බේරාගත් සැබෑ වීරයන් ලෙස පොදු ජනතාවගේ දැඩි ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වූහ. විනාශ වූ බෞද්ධ පන්සල් නැවත ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට රජයේ අනුග්‍රහයද වක්‍රව ලැබුණි.

ජොසොන් රාජවංශය විසින් තමන්ව කෙතරම් වාරණය කර, පීඩාවට පත් කර තිබුණද, රටට අනතුරක් වූ මොහොතේ වෛරයෙන් තොරව පෙරමුණ ගෙන ක්‍රියා කළ කොරියානු බෞද්ධ භික්ෂූන්ගේ මෙම වීර ක්‍රියාව, ලෝක ආගමික ඉතිහාසයේ සනිටුහන් වූ අතිශය දුර්ලභ සහ ප්‍රගතිශීලී සිදුවීමකි.

ෂිමබාරා කැරැල්ලෙන් (1638) පසු ටොකුගාවා ෂෝගන් (Tokugawa Shogunate) පාලනය විසින් බුදු දහම සහ ෂින්තෝ දහම රාජ්‍ය මට්ටමින් ආරක්ෂා කර ගැනීමටත්, බටහිර ක්‍රිස්තියානි බලපෑම සම්පූර්ණයෙන්ම තුරන් කිරීමටත් අතිශය දැඩි ආගමික හා පරිපාලන නීති මාලාවක් හඳුන්වා දෙන ලදී. පාලකයන් විසින් මෙම සාම්ප්‍රදායික ආගම් දෙක රාජ්‍යයේ ආරක්ෂක පවුරක් ලෙස යොදාගත් ප්‍රධාන ක්‍රමවේදයන් මෙසේය.

ටෙරවුකේ (Terauke System) සහ දන්කා (Danka) ක්‍රමය: මෙය ජපානය පුරා බුදු දහම අනිවාර්ය කරමින් පැනවූ ප්‍රධානතම පරිපාලන නීතියයි. ජපානයේ වෙසෙන සෑම වැසියෙකුම (කුලය හෝ තරාතිරම නොතකා) තමන් පදිංචි ප්‍රදේශයේ පිහිටි බෞද්ධ පන්සලක නිල වශයෙන් ලියාපදිංචි වීම අනිවාර්ය කෙරිණි. මෙම ක්‍රමය "ටෙරවුකේ" (Terauke - පන්සල් සහතිකය) ලෙස හැඳින්විණි. යම් පුද්ගලයෙකුට ගමන් බිමන් යාමට, රැකියාවක් කිරීමට හෝ විවාහ වීමට නම්, තමන් ක්‍රිස්තියානියෙකු නොවී සාමකාමී බෞද්ධයෙකු බවට අදාළ පන්සලේ නායක හිමියන් විසින් නිකුත් කරන නිල සහතිකය (Terauke-jō) ඉදිරිපත් කළ යුතු විය. සෑම පවුලක්ම යම් නිශ්චිත බෞද්ධ පන්සලක ස්ථිර දායකයන් (Danka) බවට පත් කෙරුණු අතර, මරණ අවමංගල්‍ය චාරිත්‍ර ඇතුළු සියල්ල බෞද්ධ ක්‍රමයටම සිදු කිරීමට නීතියෙන් බල කෙරුණි. මේ හරහා පන්සල්වලට ස්ථිර ආදායමක් ලැබුණු අතර, බුදු දහම රාජ්‍යයේ නිල ඔත්තු බැලීමේ ජාලයක් බවටද පත් විය.

"ෆුමියේ" (Fumie) සහ ක්‍රිස්තියානීන් දඩයම් කිරීම: පල්ලියේ බලපෑම සහ ක්‍රිස්තියානි ඇදහිල්ල රට තුළ ඉතිරිව ඇත්දැයි සෙවීම සඳහා වසරක් පාසා විශේෂ පරීක්ෂණ පවත්වන ලදී. ජේසුස් වහන්සේගේ හෝ මරියා මව්තුමියගේ ලෝකඩ හෝ ලී රූප (Fumie) බිම තබා, සෑම වැසියෙකුටම එය පෑගීමට අණ කරන ලදී. බෞද්ධයන් සහ ෂින්තෝ බැතිමතුන් මෙය පහසුවෙන් සිදු කළද, රහසිගතව සිටි ක්‍රිස්තියානීන් (Kakure Kirishitan) එය ප්‍රතික්ෂේප කළහ. එලෙස පෑගීම ප්‍රතික්ෂේප කළ අයව වහාම අත්අඩංගුවට ගෙන, බුදු දහමට හෝ ෂින්තෝ දහමට නැවත හැරෙන තෙක් දරුණු ලෙස වදහිංසා පමුණුවා ඝාතනය කරන ලදී.

"ශින්බුත්සු-ෂූගෝ" (Shinbutsu-shūgō) හෙවත් ආගමික සහජීවනය: ටොකුගාවා යුගය තුළ දේශීය ෂින්තෝ දහම සහ බුදු දහම එකිනෙකා සමඟ තවදුරටත් ගැටුම් ඇති කර නොගන්නා ලෙස දාර්ශනිකව එකට බද්ධ කරන ලදී. ෂින්තෝ දහමේ එන "කාමි" (Kami) හෙවත් දේශීය දෙවිවරුන් යනු සැබවින්ම බුදුවරුන්ගේ සහ බෝධිසත්වයන්ගේම තාවකාලික ආත්මීය මුහුණුවරවල් (Honji Suijaku) බව සමාජගත කෙරිණි. මේ නිසා පන්සල් සහ ෂින්තෝ කෝවිල් එකම භූමියක ඉදිවූ අතර, ආගම් දෙක අතර පැවති පැරණි ගැටුම් සම්පූර්ණයෙන්ම නැවතී, රාජ්‍යය වෙනුවෙන් ඒකාබද්ධ ආගමික පදනමක් නිර්මාණය විය.

"සකෝකු" (Sakoku) - වසා දැමූ රට ප්‍රතිපත්තිය: කතෝලික පල්ලියේ ව්‍යාප්තිය සම්පූර්ණයෙන්ම නැවැත්වීම සඳහා පෘතුගීසි සහ ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන්ට ජපානයට ඇතුළු වීම සදහටම තහනම් කෙරිණි. කිසිදු ජපන් වැසියෙකුට රටින් පිටව යාමට හෝ, පිටරටක සිටින ජපන් වැසියෙකුට නැවත රටට පැමිණීමට අවසර නොදුන් අතර, එසේ කරන්නන්ට පැනවූයේ මරණ දණ්ඩනයයි. ආගම ප්‍රචාරය නොකරන බවට පොරොන්දු වූ ලන්දේසීන්ට සහ චීන ජාතිකයන්ට පමණක් නාගසාකි (Nagasaki) හි පිහිටි දේජිමා (Dejima) නමැති කෘතිම දූපතට පමණක් පැමිණ දැඩි පාලනයක් යටතේ වෙළඳාම් කිරීමට අවසර ලැබුණි.

මෙම අතිශය දැඩි රාජ්‍ය ආරක්ෂණවාදී පියවරයන් නිසා, 17 වන සියවසේ සිට 19 වන සියවසේ මැදභාගය දක්වා (වසර 250කට අධික කාලයක්) ජපානය තුළ බුදු දහම සහ ෂින්තෝ දහම කිසිදු බාහිර ආගමික තර්ජනයකින් තොරව, රාජ්‍යයේ ඉහළම ආරක්ෂාව සහ අනුග්‍රහය ලබමින් ස්ථාවරව පැවතුණි. පානයේ බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර සටන්කාමිත්වය සහ යුද ශිල්පය ප්‍රචලිත වූයේ සහ ව්‍යාප්ත වූයේ අප ඉහත සාකච්ඡා කළ ආකාරයටම, පන්සල් සතු වූ අතිමහත් ධනය සහ භූමිය ආරක්ෂා කරගැනීමේ ප්‍රායෝගික අවශ්‍යතාවය පෙරදැරි කරගෙනයි. එනමුත් මෙම සටන්කාමිත්වය වර්ධනය වීමට සහ එය ජපන් සංස්කෘතියේම කොටසක් බවට පත්වීමට තවත් සුවිශේෂී ඓතිහාසික, සමාජයීය සහ දාර්ශනික හේතු කිහිපයක් බලපෑවේය. එය ජපන් සමාජය තුළ ක්‍රමයෙන් මුල් බැසගත් ආකාරය මෙසේ සාරාංශ කළ හැකිය.

පන්සල් ප්‍රධාන වතු හිමියන් (Shoen) බවට පත්වීම: මධ්‍යතන යුගයේ ජපානයේ පැවති භූමි ක්‍රමය යටතේ, රජවරුන් සහ වංශාධිපතියන් විසින් ප්‍රධාන බෞද්ධ පන්සල් වෙත විශාල වගා බිම් සහ වතු (Shoen) පූජා කරන ලදී. මෙම පන්සල් සතු ඉඩම්වලට රජයට බදු ගෙවීමෙන් නිදහස් වීමේ විශේෂ අයිතියක් තිබුණි. එමෙන්ම රජයේ නිලධාරීන්ට හෝ හමුදාවලට මෙම පන්සල් ඉඩම් තුළට ඇතුළු වී නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවසර තිබුණේ නැත. මෙම ස්වාධීනත්වය නිසා, පන්සල් සතු ධනය කොල්ලකෑමට පැමිණි සොරුන්ගෙන් සහ ප්‍රතිදේහ වංශාධිපතියන්ගෙන් ආරක්ෂා වීමට පන්සල්වලට තමන්ගේම පෞද්ගලික ආරක්ෂක බලකායන් (Private Armies) පිහිටුවා ගැනීමට සෘජුවම සිදු විය.

"මප්පෝ" (Mappo) දෘෂ්ටිවාදය සහ අනාරක්ෂිතභාවය: ක්‍රි.ව. 11-12 සියවස්වලදී ජපානයේ "මප්පෝ" (The Age of Dharma Decline) නමැති බෞද්ධ දෘෂ්ටිවාදයක් දැඩි ලෙස පැතිර ගියේය. මෙයින් කියැවුණේ බුදු දහම පිරිහෙන, සදාචාරය නැති වන සහ සමාජය අවුල් ජාලාවක් වන යුගය පැමිණ ඇති බවයි. එකල පැවති අඛණ්ඩ සිවිල් යුද්ධ සහ දුර්භික්ෂ නිසා භික්ෂූන් වහන්සේලා තුළද දැඩි අනාරක්ෂිත බවක් ඇති විය. තමන්ගේ ආගමික පැවැත්ම සහ පන්සල් රැකගත හැක්කේ යාච්ඤාවෙන් හෝ භාවනාවෙන් පමණක් නොව, තමන් සතු සන්නද්ධ ශක්තියෙන් පමණක් බව භික්ෂූන් දැඩිව විශ්වාස කළහ.

වංශාධිපති පුත්‍රයන් මහණ වීම: මධ්‍යතන ජපානයේ පැවති තවත් ක්‍රමයක් වූයේ, දේශපාලන බල අරගලවලින් පැරදුණු වංශාධිපති පවුල්වල සහ සැමියුරෙයි (Samurai) පවුල්වල බාල පුත්‍රයන් විශාල වශයෙන් පන්සල් වෙත එවා මහණ කරවීමයි. මෙම පුද්ගලයන් කුඩා කල සිටම යුද ශිල්පය සහ කඩු හරඹ පුහුණු වූ අයයි. ඔවුන් භික්ෂූන් බවට පත් වූ පසුවද තමන් සතු සටන්කාමී ස්වභාවය සහ දේශපාලන සබඳතා අතහැරියේ නැත. ඔවුන් පන්සල් තුළ සිටි සාමාන්‍ය සේවකයන් (Gonin) ද එකතු කරගෙන සන්නද්ධ සෝහෙයි බලකායන් වඩාත් ශක්තිමත් කළහ.

සෙන් බුදු දහම සහ සැමියුරෙයි චින්තනය (Zen and Bushido): පසුකාලීනව (විශේෂයෙන්ම කමකුරා යුගයේදී), ජපානයේ සටන්කාමිත්වය සහ බුදු දහම අතර තවත් පැත්තකින් සබඳතාවක් ගොඩනැගුණි. ඒ සෙන් බුදු දහම (Zen Buddhism) හරහාය. සෙන් භාවනාව මගින් උගන්වන ලද අතිශය දැඩි විනය, සිත එකඟ කර ගැනීම සහ මරණය පිළිබඳව පවතින බිය නැති කර දැමීමේ දර්ශනය සැමියුරෙයිවරුන්ගේ "බුෂිඩෝ" (Bushido - සැමියුරෙයි චර්යා ධර්ම පද්ධතිය) සමඟ මනාව බද්ධ විය. මෙහිදී භික්ෂූන් සටන්කාමීන් වූවා සේම, සටන්කාමී සැමියුරෙයිවරුද සෙන් බුදු දහමේ ප්‍රධාන අනුගාමිකයන් බවට පත් වූහ. ජපානයේ භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර සටන්කාමිත්වය ව්‍යාප්ත වූයේ හුදු ආගමික ඉගැන්වීමක් නිසා නොව, එකල පැවති දෘඩ වැඩවසම් (Feudal) සමාජ ක්‍රමය තුළ තමන්ගේ පැවැත්ම තහවුරු කර ගැනීම සඳහා පන්සල් ව්‍යුහය විසින්ම නිර්මාණය කරන ලද ආරක්ෂක සහ දේශපාලනික උපායමාර්ගයක් වශයෙනි.

- ඩැනිස්ටර් පෙරේරා

(මුහුණු පොතින් උපුටා ගන්නා ලදී)