ඇයි ලෝකය මාලිමාවෙි ආන්ඩුව ගණන් ගන්නේ නැත්තේ..

Dec 14, 2025 at 11:38 AM

|

Lanka Leader

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසයේ වඩාත්ම විනාශකාරී ස්වභාවික විපත් දෙකක් වන 2004 දෙසැම්බර් 26 ඉන්දියන් සාගර සුනාමිය සහ 2025 නොවැම්බර් 28 දිට්වා සුළිකුණාටුව, රටේ ආර්ථික, සමාජ සහ දේශපාලන රාමුවට බරපතල තුවාල සිදු කර ඇත.

 2004 සුනාමියේ ආර්ථික හානිය සහ ජාත්‍යන්තර ආධාර

- ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB) සහ ලෝක බැංකුවේ ඒකාබද්ධ ඇස්තමේන්තුව අනුව, 2004 සුනාමියෙන් ශ්‍රී ලංකාවට සිදු වූ මුළු ආර්ථික හානිය ඩොලර් බිලියන 1.0 – 1.5 අතර විය (එවකට GDPයෙන් 4.5%–5.5% පමණ).

- 2025 වටිනාකමට ගණනය කළහොත් (එක්සත් ජනපද CPI උද්ධමනය 160% සහ රුපියල් අවප්‍රමාණය එකතු කළ විට) එම හානිය ඩොලර් බිලියන 12–15 අතර වේ.

- එම කාලයේදී ලෝකයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට ලැබුණු සම්පූර්ණ ජාත්‍යන්තර ආධාර (ප්‍රතිපාග, ණය, භාණ්ඩ) ඩොලර් බිලියන 2.2කි. අද වටිනාකමින් එය ඩොලර් බිලියන 27–28 අතර වේ.

2 004 සුනාමිය සඳහා රටවල්, සංවිධාන සහ පුද්ගල/සංවිධාන ලබාදුන් ආධාර වටිනාකම් (ඩොලර් මිලියනවලින්, ආසන්න)

- එක්සත් ජනපදය (USAID සහ රජය) 62 (අනතුරු ආධාර සඳහා; මුළු US ආධාර බිලියන 0.95කින් SL සඳහා කොටසක්).

-  ඉන්දියාව 22 (මුදල් සහ නැව්/විනිවිද භාණ්ඩ).

-  ඕස්ට්‍රේලියාව 27 (මුදල් සහ භාණ්ඩ).

-  බ්‍රිතාන්‍යය 28.9 (මුදල්) + 0.25 (පැලඟ/කුඩාවර ආධාර SL සඳහා විශේෂ).

- ජපානය 500කින් SL සඳහා කොටසක් (මුළු tsunami සඳහා විශාලතම දායක; SL සඳහා ආසන්න 100-150).

- ලෝක බැංකුව 150 (පුනර්නිර්මාණ සඳහා).

-  ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB) 100කට ආසන්න (අවශ්‍යතා ඇස්තමේන්තුවෙන්).

-  යුරෝපා සංගමය 154කින් SL සඳහා කොටසක් (ආසන්න 50-70).

-  චීනය  2.6 (; SL සඳහා කොටසක්).

-  එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන (UNDP) : 0.1 (අනතුරු).

-  ඕක්ෆැම් (Oxfam) 294කින් SL සඳහා කොටසක් (ආසන්න 50; පුද්ගල/පුද්ගලික දායකයින්ගෙන්).

-  ගිෆ්ට් ඔෆ් ද ගිවර්ස් (Gift of the Givers)  0.5 (භාණ්ඩ සහ මුදල් SL සඳහා විශේෂ).

(මෙම ලැයිස්තුව ආසන්න; මුළුව බිලියන 2.2කින් බෙදාහැරුණු.)

හානියෙන් පසු ඉක්මන් ගොඩනැඟීම සහ 2006–2009 යුද්ධයට සූදානම

එතරම් විශාල හානියකින් පසුවත් ශ්‍රී ලංකාව ඉතා ඉක්මනින් ආර්ථිකව හා සමාජමය ගොඩනැඟුණේ ජාත්‍යන්තර ආධාර ඵලදායී ලෙස යොදාගැනීම නිසාය. 2005 අගභාගය වන විට රටේ GDP වර්ධනය නැවත 6%ට ආසන්න මට්ටමකට පැමිණියේය. මෙම ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සහ ජාත්‍යන්තර විශ්වාසය 2006 සිට එල්ටීටීඊ සමඟ අවසන් යුද්ධයට (ඊළාම් යුද්ධය IV) මුල්‍යමය හා දේශපාලනමය පසුබිම සැපයීය.

 🔴 2025 දිට්වා සුළිකුණාටුව: හානිය සහ ආධාර

- රජයේ හා UNDP හි මූලික ඇස්තමේන්තු අනුව දිට්වා සුළිකුණාටුවෙන් සිදුවූ ආර්ථික හානිය ඩොලර් බිලියන 6.5–7.0 අතර වේ (2025 GDPයෙන් 3.5%–4%).

- මරණ 643+, තුවාලකරුවන් 21,000+, අතුරුදන් වූවන් 210+, බලපෑමට ලක්වූ ජනතාව මිලියන 2.3කට වැඩි.

- 2025 දෙසැම්බර් 13 වන විට ලැබී ඇති ජාත්‍යන්තර ආධාර:

  - එක්සත් ජනපදය – ඩොලර් මිලියන 2

  - යුරෝපා සංගමය – යුරෝ මිලියන 1.8 (ඩොලර් මිලියන 2 පමණ)

  - ඉන්දියාව, ජපානය, ඕස්ට්‍රේලියාව, චීනය ආදී රටවලින් – එකතුව ඩොලර් මිලියන 9.5 පමණ

  - IMF විසින් සලකා බලමින් තිබෙන අමතර ආධාර – ඩොලර් මිලියන 200

  - මුළු ලැබුණු ආධාර – ඩොලර් මිලියන 15ටත් අඩු (හානියෙන් 0.2%ටත් අඩු)

 🔴 ලෝකය මෙම රජයට විශ්වාසය තබා ආධාර නොදෙන්නේ ඇයි?

1. 2022 ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු  විපක්ෂ දේශපාලන කන්ඩායමක් විදිහට මාලිමාවෙි හැසීරීම ගැන  චෝදනා සහ අධාර කළමනාකරණයේ අසාර්ථක ඉතිහාසය.

2. අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හැරීම, දෙමල  භාෂාවෙන් අනතුරු ඇගවීමි නොනිරීහ , ගමිපල වැනි ඉස්ලාමි බහුතරයක් ඇති  සුළුතර ප්‍රදේශවලට වෙනස්කම් කිරීම.

3. NGO සහ සිවිල් සමාජ සංවිධාන මර්දනය කිරීම 

4. ආධාර භාවිතයේ විනිවිදභාවයක් නොමැතිකම.

5. Human Rights Watch, Amnesty International වැනි ආයතන පවා ආධාර  රාජ්‍ය යාන්ත්‍රන වෙත බාර නොදී සෘජුව සිවිල් සමාජයට ලබාදෙන ලෙස යෝජනා කරමින් සිටීම.

6. ආන්ඩුවට යහපත් විදේශ සබදතා රාජතාන්ත්‍රිකයක  භාවය නොමැති වීම  දක්ෂ ලෝකය සමග සබදතා ගොඩනගා ගැනීමට ජනාධිපතිවරයා හා විදෙස් කටයුතු ඇමතිවරයා අසමත් වීම.

 🔴 දිට්වා හානිය ප්‍රතිසංස්කරණයේ  බරපතල ගැටලු

- පස් හා වැලි කොට්ට පමණක් භාවිතා කරමින් මාර පාලමි බෝක්කු වැනි මහජන භාවිතාවන් ප්‍රතිසංස්කරණය  තාවකාලික හා අනතුරුදායකය.

- බාල තත්ත්වයේ ඉදිකිරීම් ද්‍රව්‍ය භාවිතය.

- පුහුණු ඉංජිනේරුවන් හෝ තාක්ෂණික විශේෂඥයින් නොමැතිව හමුදාව පමණක් යොදාගැනීම.

- මෙම ක්‍රමවේද මගින් තවදුරටත් ජීවිත අනතුරේ දැමීමක් සහ රජයේ මුදල් කාබනිකරණයේ අවකාශය වැඩිවීමක් සිදුව ඇත.

2004දී ලෝකයේ විශ්වාසය ලැබීම නිසා රට ඉක්මනින් ගොඩගත්තේය. 2025දී එම විශ්වාසය නැතිවීම නිසා ඩොලර් බිලියන 7ක හානියක් ඇති මෙම විපතෙන් ගොඩ ඒමට වසර 8–10ක් පමණ ගතවනු ඇතැයි විශේෂඥයෝ අනතුරු අඟවති. 

විනිවිදභාවය, වගවීම, විද්‍යාත්මක ප්‍රවේශය සහ සියලු ප්‍රජාවන් ඇතුළත් කිරීමක් නැති තාක් කල්, ජාත්‍යන්තර ආධාර සීමිත වනු ඇත. එවිට රටේ සාමාන්‍ය ජනතාවටම එම මිල ගෙවීමින් සිටින්න වනු ඇත.

(මූලාශ්‍ර: ලෝක බැංකුව, ADB, UNDP, IMF, Reuters, Al Jazeera, Human Rights Watch, CPA)

- නිරාන්

(අන්තර්ජාලයෙන්)