LGBTIQ මුලපිරීමක් ව්‍යවස්ථා විරෝධී මෙන්ම නීති විරෝධී වේ

Oct 2, 2025 at 11:03 AM

|

Lanka Leader

2025 සැප්තැම්බර් 9 වන දින, ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරියේ (SLTDA) සහ ශ්‍රී ලංකා සංචාරක ප්‍රවර්ධන කාර්යාංශයේ (SLTPB) සභාපතිවරයා විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ LGBTIQ සංචාරක ව්‍යාපාරය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ සංවර්ධනය කිරීම සඳහා EQUAL GROUND (පෙනෙන විදිහට රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයක්) විසින් මෙහෙයවන ලද ව්‍යාපෘතියක් නිල වශයෙන් අනුමත කරනු ලැබ තිබේ. "ශ්‍රී ලංකාවේ LGBTIQ සංචාරක ව්‍යාපාරය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ සංවර්ධනය කිරීම පිළිබඳ ව්‍යාපෘතිය අනුමත කිරීම" යන මාතෘකාවෙන් යුත් මෙම ලිපියෙන්, සභාපතිවරයා මෙම මුලපිරීම පිළිගත්තා පමණක් නොව, රටේ සංචාරක කර්මාන්තය සමඟ සම්බන්ධීකරණය කිරීමට බලය ද ලබා  දී තිබේ.

මෙම අනුමත කිරීම ශ්‍රී ලංකාව LGBTIQ-ඇතුළත් ගමනාන්තයක් ලෙස පැහැදිලිව ස්ථානගත කරන ලද පළමු රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලත් මුලපිරීම බව පිළිබිඹු කරනු ලබයි. එලෙසම ශ්‍රී ලංකාව ගෝලීය "රෝස සංචාරක" වෙළඳපොළ අල්ලා ගැනීමට උත්සාහ කරන බවට දේශීය සහ ජාත්‍යන්තර කොටස්කරුවන්ට එමගින් ප්‍රබල සංඥාවක් යවයි.

කැපවීම්

ඔහුගේ ලිපියෙන්, සභාපතිවරයා EQUAL GROUND හි මුලපිරීම අනුමත කළ අතර විවිධත්වය, සමානාත්මතාවය සහ ඇතුළත් කිරීමේ (DE&I) වැඩසටහන් හරහා LGBTQ සංචාරක ව්‍යාපාරය ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ යැයි කියනු ලබන වටිනාකම පිළිගනු ලැබුවේය.

යෝජිත පුහුණු සහ දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා සංචාරක ක්‍රියාකරුවන්, හෝටල්, පුහුණු ආයතන, මාර්ගෝපදේශකයින් සහ රියදුරන් සමඟ සම්බන්ධීකරණය කිරීමටද ඔහු බලය ලබා දී තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක වෙළඳපොළ විවිධාංගීකරණය කිරීමට සහ රටේ ගෝලීය සංචාරක පියසටහන පුළුල් කිරීමට දායක වීමට මෙම ව්‍යාපෘතියට හැකියාවක් ඇති බව හඳුනා ගෙන තිබෙන බව සභාපතිවරයා තවදුරටත් ලිපිය මගින් පැහැදිලි කරනු ලබයි.

රාජ්‍ය මට්ටමේ පිළිගැනීමක් සහතික කිරීම සඳහා ජනාධිපතිවරයා, විදේශ කටයුතු අමාත්‍යවරයා සහ සංචාරක හා විදේශ රැකියා අමාත්‍යවරයා වෙත වැඩසටහන ඉදිරිපත් කිරීමට සහ පහසුකම් සැලසීමට ඔහු ලිපිය මගින් වැඩිදුරටහ් කැමැත්ත පළ කර තිබේ.

රජයේ ප්‍රතිපත්තිය

මෙම ලිපිය හුදකලා ලිපියක් ලෙස සැලකිය නොහැක. SLTDA සහ SLTPB සංචාරක හා විදේශ රැකියා අමාත්‍යාංශය යටතේ ඇති රාජ්‍ය ආයතන වන බැවින් එය රජයේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයකි. LGBTIQ සංචාරක කටයුතු සඳහා නායකත්වය දීමට EQUAL GROUND වෙත බලය පැවරීමෙන්, LGBTIQ පිළිගැනීම සහ ප්‍රවර්ධනය ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක සංවර්ධන උපාය මාර්ගයේ කොටසක් බවට නිල ප්‍රතිපත්තිමය ස්ථාවරයක් ලිපියෙන් පිළිබිඹු වේ.

ව්‍යවස්ථාමය බාධකය

කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්‍රතිපත්ති මාරුව සහ LGBTIQ මුලපිරීමක් අනුමත කිරීම ව්‍යවස්ථා විරෝධී වන අතර එබැවින් නීති විරෝධී ය. මෙම ව්‍යවස්ථාමය අනනුකූලතාවය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය (පී. පද්මන් සූරසේන  (අග විනිසුරු), යසන්ත කෝදාගොඩ සහ කුමුදිනි වික්‍රමසිංහ ) විසින් ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතා පනත් කෙටුම්පත (2024) පිළිබඳ විශේෂ තීරණයේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. එම නඩුවේදී, අධිකරණය පැහැදිලිවම ප්‍රකාශ කළේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සමානාත්මතාවය පිළිගන්නේ “ලිංගිකත්වය” (පිරිමි සහ ගැහැණු) මත පමණක් බවත්, “ලිංගිකත්වය” හෝ “ලිංගික අනන්‍යතාවය” මත නොවන බවත්ය.

ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීරණය

“2024 අංක දරන ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානතා පනත” යන මාතෘකාව යටතේ පනත් කෙටුම්පත 2024 අප්‍රේල් 10 වන දින ගැසට් කරන ලද අතර 2024 මැයි 7 වන දින පාර්ලිමේන්තුවේ න්‍යාය පත්‍රයට ඇතුළත් කරන ලදී. පනත් කෙටුම්පතේ ව්‍යවස්ථානුකූලභාවය අභියෝගයට ලක් කරමින් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 121 සමඟ කියවන ලද 120 වගන්තිය යටතේ පෙත්සම් දෙකක් ගොනු කරන ලදී.

මැදිහත්කරුවන් (ක්‍රියාකාරීන් සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන) පසුව පනත් කෙටුම්පතට සහාය දැක්වීමට උත්සාහ කළ නමුත් ඔවුන්ගේ පෙත්සම නිෂ්චිත කාල සීමාව තුළ ඉදිරිපත් නොවීම මත ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී.

සලකා බලන ලද ප්‍රධාන ව්‍යවස්ථාමය ගැටළු 12 වන වගන්තිය - සමානාත්මතාවය:

අධිකරණය "ලිංගිකත්වය" (ජීව විද්‍යාත්මක පිරිමි/ගැහැණු) සහ "ලිංගික අනන්‍යතාවය" (සමාජීය වශයෙන් ගොඩනඟන ලද භූමිකාවන්/අනන්‍යතා) අතර වෙනස හඳුනා ගත්තේය. තීන්දුවෙන් පහත ඡේද උපුටා දක්වා ඇති අතර, එමඟින් තීරණයට හේතු පැහැදිලි වේ:

“විභාගයේදී, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 12(2) වගන්තියේ සඳහන් ‘ලිංගිකත්වය’ යන වචනය සහ පනත් කෙටුම්පතේ බොහෝ ස්ථානවල සඳහන් ‘ලිංගිකත්වය’ යන වචනය සමාන නොවන බව පෙත්සම්කරුවන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින උගත් ජනාධිපති නීතිඥවරයා සහ උගත් නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජෙනරාල්වරයා අතර පොදු කරුණක් විය. SC SD 55/2024 හි පෙත්සම්කරුවන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින කනිෂ්ක විතාරණ මහතා, මෙම වෙනස පෙන්වීමට මෙරියම්-වෙබ්ස්ටර් මාර්ගගත ශබ්දකෝෂයේ සහ නිබන්ධනයේ අඩංගු එම වචන දෙකෙහි අර්ථ දැක්වීම් මත විශ්වාසය තැබීය. එම මූලාශ්‍රයෙන් එම අර්ථ දැක්වීම් ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කිරීම වටී. ‘ලිංගිකත්වය’ සඳහා අර්ථ දැක්වීම පහත දක්වා ඇත.

ලිංගිකත්වය

– බොහෝ විශේෂවල දක්නට ලැබෙන සහ පිළිවෙලින් ගැහැණු හෝ පිරිමි ලෙස වෙන්කර හඳුනාගත හැකි, විශේෂයෙන් ඔවුන්ගේ ප්‍රජනක අවයව සහ ව්‍යුහයන් මත පදනම්ව, ප්‍රධාන ආකාර දෙකෙන් එකක්.

උගත් නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජෙනරාල්වරයා ඒ හා සමානව බ්ලැක්ගේ නීති ශබ්දකෝෂයෙන් ‘ලිංගිකත්වය’ සඳහා අර්ථ දැක්වීමක් උපුටා දැක්වීය (2 වන සංස්කාරක):

ලිංගිකත්වය

-'පිරිමියෙකු සහ ගැහැණුයෙකු අතර වෙනස, නැතහොත් සතෙකු පිරිමියෙකු හෝ ගැහැණුයෙකු බවට පත් කරන ලක්ෂණය.'

මේ අනුව, පෙත්සම්කරුවන් මෙන්ම උගත් නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජෙනරාල්වරයා විසින් සපයන ලද ඉහත නිර්වචන අපට ඒත්තු ගන්වන්නේ ඕනෑම පුද්ගලයෙකුගේ ලිංගිකත්වය පිරිමි හෝ ගැහැණු විය යුතු අතර වෙනත් කිසිවක් නොවිය යුතු බවයි. එපමණක් නොව, අර්ථ දැක්වීම ප්‍රජනක අවයව සහ ව්‍යුහයන් වෙන්කර හඳුනා ගැනීමේ පදනමක් ලෙස සඳහන් කරන බැවින්, මෙම පුද්ගලයින් වර්ගීකරණය ජීව විද්‍යාත්මක නිර්ණායකයක් මත පදනම් වී ඇති බව මම ද ඒත්තු ගෙන සිටිමි.

අනෙක් අතට, මෙරියම්-වෙබ්ස්ටර් ඔන්ලයින් ශබ්දකෝෂයට අනුව, ස්ත්‍රී පුරුෂ අනන්‍යතාවය යන වාක්‍ය ඛණ්ඩය, පුද්ගලයෙකුගේ පිරිමි, ගැහැණු, පිරිමි සහ ගැහැණු යන සංයෝජන හෝ පිරිමි හෝ ගැහැණු නොවන අභ්‍යන්තර හැඟීම අදහස් කරයි. ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය ප්‍රකාශ කිරීම යනු කෙනෙකුගේ ස්ත්‍රී පුරුෂ අනන්‍යතාවයේ භෞතික හා හැසිරීම් ප්‍රකාශනයන් බව එම මූලාශ්‍රයම ප්‍රකාශ කර ඇත."

අධිකරණය මෙසේද පැවසීය:

"එමනිසා, ස්ත්‍රී පුරුෂ අනන්‍යතාවය යන වාක්‍ය ඛණ්ඩය පිරිමි හෝ ගැහැණු යන කාණ්ඩවලට වඩා වෙනස් කාණ්ඩයක් බව මට ඒත්තු ගොස් තිබේ. එබැවින්, 'ලිංගිකත්වය' යන පදය යටතේ සංරචක දෙකක් පමණක් තිබිය හැකි බව මට ඒත්තු ගොස් තිබේ. එම සංරචක පළමුව පිරිමි කාණ්ඩය වන අතර දෙවනුව කාන්තා කාණ්ඩය වේ. එබැවින්, ස්ත්‍රී පුරුෂ අනන්‍යතාවය යනු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 12(2) වගන්තියේ ලිංගිකත්වය ලෙස හඳුනාගෙන ඇති කාණ්ඩයට වඩා වෙනස් වූ සුවිශේෂී ස්වාධීන කාණ්ඩයක් දක්වන වාක්‍ය ඛණ්ඩයක් බව මම විශ්වාස කරමි."

ස්ත්‍රී පුරුෂ අනන්‍යතාවය - නව කාණ්ඩයක්:

ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය හෝ ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ පිරිමි හෝ ගැහැණු නොවන කාණ්ඩ සමඟ හඳුනා ගන්නා පුද්ගලයින් ය. එවැනි කාණ්ඩ සාමාන්‍යයෙන් LGBTQ+ යන කෙටි යෙදුම යටතේ නිරූපණය වන අතර, සමලිංගික, සමලිංගික, ද්වීලිංගික, සංක්‍රාන්ති ලිංගික, විකාර/ප්‍රශ්න කිරීම සහ වෙනත් අදාළ අනන්‍යතා ගැන සඳහන් කරයි. කෙසේ වෙතත්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ, පිරිමි හෝ ගැහැණු ලෙස පුද්ගලයින්ගේ ව්‍යවස්ථාපිතව පිළිගත් වර්ගීකරණයන්ගෙන් ඔබ්බට මෙම කාණ්ඩවලට කිසිදු පිළිගැනීමක් ලබා දිය නොහැක.

ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවය:

සභාපතිවරයාගේ ලිපිය “විවිධත්වය, සමානාත්මතාවය සහ ඇතුළත් කිරීම (DE&I)” වැඩසටහන් සඳහා සහාය දැක්වීමේදී ඉතා නිශ්චිත විය. වචනාර්ථයෙන් ගත් කල, එවැනි වැඩසටහන් “ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවය” ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ සහතික කිරීම සඳහා ව්‍යුහගත කළ හැකිය. ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතා පනත් කෙටුම්පතේ 3 වන වගන්තියේ සඳහන් වූයේ “සෑම පුද්ගලයෙකුටම ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවයට අයිතියක් තිබිය යුතු අතර කිසිදු පුද්ගලයෙකුට එවැනි අයිතියක් ප්‍රතික්ෂේප නොකළ යුතුය” යනුවෙනි.

එසේ වුවද, අධිකරණය මෙසේද පැවසීය:

“...අපගේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවයේ පැවැත්ම හඳුනා නොගනී. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් හඳුනා ගන්නේ ලිංගිකත්වය මත පදනම්ව කිසිදු පුද්ගලයෙකුට වෙනස්කම් කළ නොහැකි බවයි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ නිර්මාතෘවරුන්, ඔවුන්ගේ ප්‍රඥාවෙන්, ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවය හඳුනා ගනිමින් හිතාමතාම බැහැර කර ඇත.”

ජාතික ප්‍රතිපත්තිය:

මෙම පනත් කෙටුම්පතේ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවය සහ කාන්තා සවිබල ගැන්වීම පිළිබඳ ජාතික ප්‍රතිපත්තියක් ගැන සඳහන් කර ඇත. පනත් කෙටුම්පතට ඇතුළත් නොකර හෝ එහි අන්තර්ගතය නිශ්චිතව දක්වා නොමැති නම්, ප්‍රතිපත්තිය අවිනිශ්චිත හා බාහිරව පවතින බව අධිකරණය තීරණය කළේය. එවැනි ප්‍රතිපත්තිවලට නීතියේ බලය ලබා දිය නොහැකි අතර, ඒවා මත යැපීම අත්තනෝමතිකත්වයට සමාන වේ. මේ අනුව, සභාපතිවරයාගේ ලිපිය වලංගු ලෙස ක්‍රියාත්මක කළ නොහැකි සමාන නීති විරෝධී ප්‍රතිපත්ති රාමුවක් නිර්මාණය කර ඇති බව පෙනේ.

බුද්ධාගම - ආගම:

රට තුළ සංචාරක ව්‍යාපාරය සම්ප්‍රදායන්, සංස්කෘතිය සහ ආගමික පිළිවෙත් සහ විශ්වාසයන් කැළැල් නොකර ප්‍රවර්ධනය කළ යුතුය. බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කිරීම සහ පෝෂණය කිරීම අවශ්‍ය වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 9 වන වගන්තියට අනුගත වීමට රාජ්‍ය සහ රාජ්‍ය නිලධාරීන් බැඳී සිටී.

ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතා නීතිය පිරිවෙන්, බෞද්ධ විශ්ව විද්‍යාල, පල්ලි, මුස්ලිම් පල්ලි සහ කන්‍යාරාම වැනි ආගමික ආයතනවලට ලිංගික/ලිංග අනන්‍යතාවය නොසලකා පුද්ගලයින් ඇතුළත් කර ගැනීමට බල කරන බව අධිකරණය තීරණය කළේය. LGBTQ පිළිවෙත් ප්‍රවර්ධනය කිරීම බුද්ධාගමේ ප්‍රමුඛ ස්ථානය සහ ආගමික හා පිළිවෙත් නිදහසට ද හානි කරයි (වගන්ති 10 සහ 14(1)(e)).

සමලිංගික විවාහ සහ සංස්කෘතික බලපෑම:

ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවය පිළිගැනීම මගින් සමලිංගික විවාහ හිමිකම් සඳහා දොරටු විවෘත කළ හැකි බවට අධිකරණය අනතුරු ඇඟවීය, ඒවා පවතින විවාහ නීතිවලට (විවාහ ලියාපදිංචි කිරීමේ ආඥා පනත, උඩරට විවාහ සහ දික්කසාද පනත, මුස්ලිම් විවාහ පනත, තේසවලාමයි), ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතියට සහ දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ සමලිංගික ක්‍රියාවන් අපරාධයක් ලෙස සලකන විධිවිධාන (365 සහ 365A වගන්ති) වලට පටහැනි වේ.

නීත්‍යානුකූලභාවය ප්‍රශ්නකාරීයි

SLTDA හි සභාපති ඇතුළු සෑම රාජ්‍ය නිලධාරියෙකුම ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව පිළිගැනීමට සහ ආරක්ෂා කිරීමට දිවුරුම් දීමෙන් පසු ධුරය භාර ගනී. මෙම දිවුරුම සියලු ක්‍රියා, ප්‍රතිපත්ති සහ අනුමත කිරීම් ව්‍යවස්ථාපිත සීමාවන් තුළ පවතින බව සහතික කිරීම සඳහා නීතිමය සහ සදාචාරාත්මක යුතුකමක් පනවනු ලබයි. නිලධාරියෙකු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට පටහැනිව ක්‍රියා කරන විට, එය වගවීම පිළිබඳ බරපතල ප්‍රශ්න මතු කරන අතර ව්‍යවස්ථාපිත රාජකාරිය උල්ලංඝනය කිරීමක් ඇති කරයි. LGBTQ සංචාරක ව්‍යාපාරය විධිමත් ලෙස අනුමත කිරීමෙන් සහ එහි ප්‍රවර්ධනය සඳහා බලය ලබා දීමෙන්, සභාපතිවරයා එම ව්‍යවස්ථාපිත සීමාවන් හිතාමතාම උල්ලංඝනය කරමින් ක්‍රියා කර ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, සභාපතිවරයාගේ නිල ක්‍රියාවන්හි නීත්‍යානුකූලභාවය එවැනි දිවුරුම් කඩ කිරීමක් බරපතල සැකයකට තුඩු දෙයි.

LGBTQ පිළිගැනීම සඳහා නීතිමය අවශ්‍යතා

වත්මන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ LGBTQ අයිතිවාසිකම් හෝ පිළිගැනීම ප්‍රවර්ධනය කරන කිසිදු ප්‍රතිපත්තියක්, නීතියක් හෝ නියාමනයක් මුලින් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය නොකර සෑදිය නොහැක. අපේක්ෂිත නීති වලංගු සහ බලාත්මක තත්වයට පත්වීමට පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක බහුතරයක් සහ ජනමත විචාරණයකදී ජනතාවගේ අනුමැතිය අවශ්‍ය වේ.

ජේෂ්ඨ නීතිඥ කණිෂ්ක විතාරණ

ජේෂ්ඨ නීතිඥ කණිෂ්ක විතාරණ මහතා විසින් 2025 ඔක්තෝබර් 02 The Island පුවත් පතට ලියූ "Endorsement of an LGBTIQ initiative unconstitutional and therefore unlawful" ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය.

පරිවර්තනය ජීවන්ත ජයතිස්ස