ශ්‍රී ලංකාවේ මිනිස්සු නොදන්නා හැබැයි ජාතිය පාවාදුන් මල්වාන ගිවිසුම..

Sep 16, 2025 at 10:19 AM

|

Lanka Leader

වර්ෂ 1597 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ ඉතා වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කළ මල්වාන ගිවිසුම, පෘතුගීසි බලය ශක්තිමත් කිරීමේ සහ කෝට්ටේ රාජධානියේ අවසානය තහවුරු කිරීමේ ප්‍රධානතම ලියවිල්ලක් ලෙස සැලකෙනවා. 

මේ ගිවිසුම ඇති වුණේ හදිසි තීරණයක් ලෙස නොව, වසර ගණනාවක් තිස්සේ පැවති සංකීර්ණ දේශපාලන සහ සමාජීය පසුබිමක ප්‍රතිඵලයක් ලෙසයි.

ගිවිසුමට මුලිකම හේතුව වූයේ කෝට්ටේ රාජධානියේ අවසන් රජු වූ දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජුගේ මරණයයි. 

ඔහුට දරුවන් නොසිටි බැවින්, රාජධානියේ අනාගතය පිළිබඳ ගැටලුවක් මතුව තිබුණා. 

දේශීය සිංහල ප්‍රධානීන්, සෙංකඩගල රාජධානිය මෙන්ම සෘජු උරුමකරුවකු නොමැති වීම, මේ ගැටලුව තවත් සංකීර්ණ කළා. 

මේ තත්ත්වය තමන්ගේ වාසියට හරවා ගැනීමට පෘතුගීසීන් සමත් වුණා.

ධර්මපාල රජු, සිය ජීවිත කාලය තුළම පෘතුගීසීන් සමඟ ඉතා සමීප සබඳතා පැවැත්වූවා. 

ඔහු ක්‍රිස්තියානි ආගම වැළඳ ගත් අතර, වර්ෂ 1580 දී විශේෂ ඔප්පුවක් මගින් කෝට්ටේ රාජධානියේ පාලන බලය තමන්ගේ මරණින් පසු පෘතුගාලයේ රජුට පවරන බව ප්‍රකාශ කළා. 

මේ ඔප්පුව, මල්වාන ගිවිසුමට නීතිමය පදනම සකස් කළා. 

වර්ෂ 1597 දී ධර්මපාල රජු මිය ගිය පසු, පෘතුගීසීන්ට කෝට්ටේ රාජධානියේ පාලනයට නීත්‍යානුකූල උරුමයක් ලැබුණා.

පෘතුගීසීන්ගේ උපාය මාර්ගික අවශ්‍යතාවය

පෘතුගීසීන්ට අවශ්‍ය වුණේ මේ පාලන බලය කිසිදු කැරැල්ලකින් තොරව සාමකාමීව තහවුරු කරගැනීමටයි. 

ඔවුන් ඒ වන විටත් හමුදාමය වශයෙන් සහ ආර්ථික වශයෙන් ඉතා බලවත් වී සිටියා. 

ඒත්, ඔවුන් දේශීය සිංහල ප්‍රධානීන්ගේ සහාය නොමැතිව පාලනය පවත්වාගෙන යාම අසීරු බව දැන සිටියා. 

මන්දයත්, ඔවුන්ට එරෙහිව සිංහල ප්‍රධානීන් හා සාමාන්‍ය ජනතාවගෙන් දැඩි විරෝධතා පැවතුණා.

මේ විරෝධය අවම කර, පාලනය පහසු කරගැනීමට පෘතුගීසීන් තීරණය කළේ සිංහල ප්‍රධානීන් සමඟ සාකච්ඡා කර ගිවිසුමකට එළඹීමටයි. 

මේ මගින් ඔවුන්ට පාලන කටයුතු සඳහා දේශීය පරිපාලන ව්‍යුහයම භාවිතා කිරීමට හැකි වන අතර, ඒ සඳහා වැය වන මුදල් සහ සම්පත් අවම කරගැනීමටත් අවස්ථාව ලැබුණා. 

පෘතුගීසි කපිතාන් ජෙනරාල්වරයා වූ ජෙරොනිමෝ ද අසෙවේදු මේ සාකච්ඡාවල ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතු කළා.

පෘතුගීසීන් මේ උපාය දියත් කරද්දී, සිංහල ප්‍රධානීන් ද කෝට්ටේ රාජධානියේ ඉරණම තීරණය කර ගැනීමට උත්සාහ කළා. 

ඔවුන්ට පෘතුගීසි බලය සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට තරම් ශක්තියක් තිබුණේ නැහැ. 

ඒ වෙනුවට, ඔවුන්ට අවශ්‍ය වුණේ පෘතුගීසි පාලනය යටතේ වුවද තමන්ගේ පාරම්පරික අයිතිවාසිකම්, සමාජීය තත්ත්වය, සහ වඩාත් වැදගත් ලෙස, බෞද්ධ ආගමික නිදහස ආරක්ෂා කරගැනීමටයි.

මේ නිසා, මේ සිංහල ප්‍රධානීන් පෘතුගීසීන් සමඟ සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් ගිවිසුමකට එළඹීමට කැමැත්ත පළ කළා. 

ඔවුන් සිතුවේ මේ ගිවිසුම මගින් පෘතුගීසීන්ගේ බලය සීමා කර, තමන්ගේ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය රැකගත හැකි බවයි.

මේ අනුව, මල්වාන ගිවිසුම ඇති වූයේ පෘතුගීසීන්ගේ අධිරාජ්‍යවාදී අභිලාෂයන් සහ සිංහල ප්‍රධානීන්ගේ පැවැත්ම පිළිබඳ අභිලාෂයන් එකිනෙක ගැටුණු අවස්ථාවකදීයි. 

මල්වාන ගිවිසුම අත්සන් කිරීමෙන් පසුව, එයින් බලාපොරොත්තු වූ අරමුණු ඉටු වූයේ නැහැ. 

විශේෂයෙන්ම සිංහල ප්‍රධානීන් බලාපොරොත්තු වූ පරිදි ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ සම්ප්‍රදායන් ආරක්ෂා කර ගැනීමට මේ ගිවිසුම උපකාරී වුණේ නැහැ. 

පෘතුගීසීන් මේ ගිවිසුමේ කොන්දේසි කාලයත් සමඟ ක්‍රමයෙන් උල්ලංඝනය කළා.

මල්වාන ගිවිසුම ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු කිහිපයක් මත පදනම් වුණා.

🔹කෝට්ටේ රාජ්‍යත්වය පෘතුගාලයේ රජුට හිමි වන බව නිල වශයෙන් පිළිගැනුණා. නමුත් සිංහල ප්‍රධානීන්ගේ ඉල්ලීම මත, කෝට්ටේ රාජධානියේ පැවති සාම්ප්‍රදායික පරිපාලන ක්‍රමය (දිසාවරු, කෝරළ, රටේ මහත්වරු ආදී) ඒ ආකාරයෙන්ම පවත්වාගෙන යන්න ඔවුන් එකඟ වුණා. මේ පොරොන්දුව සිංහල ප්‍රධානීන්ට තමන්ගේ තනතුරු, බලය සහ සමාජීය තත්ත්වය රැක ගැනීමට අවස්ථාවක් ලබා දුන්නා.

🔹ගිවිසුමේ ඉතා වැදගත් කොන්දේසියක් වුණේ බෞද්ධ ආගමික නිදහස ආරක්ෂා කිරීමයි. පෘතුගීසීන් කියා සිටියේ බෞද්ධ ජනතාවට සහ විහාරස්ථානවලට හානියක් නොකර, ඔවුන්ට තමන්ගේ ආගම නිදහසේ ඇදහීමට ඉඩ දෙන බවයි. එමෙන්ම, සිංහල ජනතාවට ඔවුන්ගේ පාරම්පරික නීති රීති සහ දඬුවම් ක්‍රම දිගටම භාවිතා කිරීමටත්, ඉඩම් අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කර ගැනීමටත් අවසර දුන්නා.

මේ කොන්දේසිවලට පෘතුගීසීන් එකඟ වුණේ යහපත් චේතනාවකින් නොව, දේශීය විරෝධය අවම කරගෙන බලය තහවුරු කරගැනීමේ උපාය මාර්ගයක් ලෙසයි. 

සිංහල ප්‍රධානීන් සිතුවේ ගිවිසුම මගින් පෘතුගීසීන්ගේ බලය සීමා කරමින්, තමන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරගත හැකි බවයි.

ගිවිසුම අත්සන් කිරීමෙන් පසුව, පෘතුගීසීන් ක්‍රමයෙන් සියලු කොන්දේසි උල්ලංඝනය කරන්නට පටන් ගත්තා.

මුලින් දුන් පොරොන්දුවලට පටහැනිව, පෘතුගීසීන් ක්‍රමයෙන් බෞද්ධ විහාරස්ථාන විනාශ කර, බලහත්කාරයෙන් ජනතාව කතෝලික ආගමට හරවන්න පටන් ගත්තා. මෙය සිංහල ජනතාව තුළ පෘතුගීසීන් කෙරෙහි තිබූ විශ්වාසය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ දැමුවා.

මුලින් තනතුරු ලබා දුන්නත්, පෘතුගීසීන් ක්‍රමයෙන් සිංහල ප්‍රධානීන්ගේ බලතල සීමා කළා. පෘතුගීසි පාලකයන් විසින් පත් කරන ලද නිලධාරීන් මගින් රාජ්‍ය කටයුතු සිදු කිරීමට පටන් ගත්තා. මේ නිසා සිංහල ප්‍රභූවරුන්ට තිබූ බලය සහ තත්ත්වය ක්‍රමයෙන් හීන වී ගියා.

මල්වාන ගිවිසුම ඓතිහාසික වශයෙන් වැදගත් වෙන්නේ එය ශ්‍රී ලංකාවේ රාජධානි යුගයේ සිට යටත්විජිත යුගයට මාරු වීම සනිටුහන් කළ නිල ලේඛනයක් වූ නිසයි. 

එයින් පෘතුගීසීන් ලංකාවේ පහත රට ප්‍රදේශයේ පාලනය තහවුරු කරගත් ආකාරය පැහැදිලි වෙනවා. 

නමුත් මෙය, දේශීය නායකයින් සහ ජනතාව පෘතුගීසීන්ගේ උපාය මාර්ගවලට හසු වූ ආකාරය සහ ඔවුන්ගේ අපේක්ෂාවන් කෙසේ නම් කඩ වී ගියාද යන්න පෙන්වන ඉතා වැදගත් උදාහරණයක්ද වෙනවා. 

මේ ගිවිසුම අවසානයේදී පෘතුගීසීන්ට එරෙහිව ජනතා කැරලි ඇති වීමටද හේතු වුණා.

මෙහි දැක්වෙන්නේ දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජුගේ අත්සනයි!

(අන්තර්ජාලයෙන් උපුටාගන්නා ලදී)