විශ්මයජනක නැවත නැගිටීම.. බුර්කිනා ෆාසෝ සහ කපිතාන් ඊබ්‍රාහීම් ට්‍රඔරේ...

May 12, 2025 at 10:53 AM

|

Lanka Leader

අප්‍රිකාවේ landlocked country  එකක් වශයෙන් පිහිටා ඇති බුර්කිනා ෆාසෝ රාජ්‍යයේ වර්තමානයේ ඇති විශ්මයජනක නැගී සිටීම ගැන කතාව කියද්දී ,එය මෙයට වසර හතළිහකට පෙර ඉතිහාසයේ පුනරාවර්තනයක් දැයි සැක හිතෙන තරමේ සිද්ධියකි..

1963 දී බුර්කිනා ෆාසෝව ප්‍රංශයේ යටත් විජිත භාවයෙන් නිදහස් වූ රාජ්‍යයක් බවට පත් වූවත් එය අනියම් ආකාරයට ප්‍රංශයේ බලපෑමට දිගටම යටත්ව පැවතුණා..

ප්‍රංශ ආරක්ෂක හමුදාවන් එහි රැදී සිටිය අතර  රත්‍රං වලට හිමිකම් කියන රටක් වූ බුර්කිනා ෆාසෝහි ඒවායේ වටිනාකම සූරා ගත්තේ ප්‍රංශ සමාගම්..

රත්තරං ආකර සහිත රටේ ජනතාව දරිද්‍රතාවයේ පහළම තත්වේ ගිලී ජීවත් වුනා..

තම මාතෘ භූමියේ මිනිසුන්ට වන අසාධාරණය පිළිබඳව කම්පාවට පත් වූ 33 හැවිරිදි තරුණ හමුදා නිලධාරියකු වූ කපිතාන් තෝමස් සංඛාරා 1983 ප්‍රංශ ගැති පාලනය පෙරළා දමමින් රටේ පාලනය අල්ලා ගත්තා.. 

ඔහු ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල ලෝක බැංකුව සිය ග්‍රහණයට හසු කරගෙන තිබූ තම රට  ඉන් මුදවා ගනිමින් එවකට ඔහුට ආධාර කළ ලෝකයේ රාජ්‍ය සමග එකතු වී රට  ඉතාමත් වේගයෙන් දැවැන්ත වෙනසකට භාජනය කරමින් ඉදිරියට ගෙන ආවා..

අධ්‍යාපනය, ජල පහසුකම් ආදිය පිළිබඳ බලවත් ගැටලුවකට මුහුණ දී සිටි තම රටේ ජනතාව වෙනුවෙන් එම මූලික අවශ්‍යතාවයන් ඉටුකරදීම ප්‍රමුඛත්වය කරගත් ඔහු ට සෞඛ්‍ය අංශයෙන් ඉතාමත් පහළ අඩියක සිටි බුර්කිනා ෆාසෝ ජනතාවට ඉහළ සෞඛ්‍ය මට්ටමක් ලබාදීමේ කටයුතුද ඇරඹුවා..

"Land of the upright people" නම් වූ බුර්කිනා ෆාසෝහී ජාතික ගීයේ පද රචනයද ඔහුගේයි... 

එකල ඔහු අප්‍රිකාවේ චේ ගුවේරා නමින්ද හැඳින්වූවා..

රට ගිලගෙන සිටි ප්‍රංශ සමාගම් විසින් සූරා කෑ තම රටේ මුදල් තම රාජ්‍ය වෙත ලබාගැනීමත් සමගම, රටේ තිබුණු ප්‍රංශ යුධ කඳවුරු ඉවත් කිරීමටත් ඔහු උත්සාහ ගන්නවාත් සමගම,

එයින් අපහසුතාවයට පත්වන විදේශ බලවේග රට තුළින්ම ඔහුට එරෙහිව කණ්ඩායමක් ප්‍රවර්ධනය කර  එම විශිෂ්ට අප්‍රිකානු තරුණ  නායකයා වසර හතරක් පමණ කෙටි කාලයක් තුළදී ඝාතනය කරනු ලැබුවා... ඔව්... රටට එතරම් මෙහෙයක් කළ, රටේ ජාතික ගීයේ නිර්මාතෘවරයාව එරටේම මිනිසුන් විසින් ඝාතනය කෙරෙව්වා...

නැවත එම රට  පැරණි බලවත් රාජ්‍යයන්හි සූරා කන ගොදුරක් බවට පත්වුණා.

වසර හතළිහක් එලෙස ගෙවී යද්දි 2022 වසරේදී වසර 40 කට පෙර තිස්තුන් හැවිරිදි 33 හමුදා කපිතාන් වරයෙකු වූ තෝමස් සංඛාරාගේ ආත්මය නැවත ඉපදුනා දැයි සැක හිතෙන ලෙසම ,

තිස් තුන් හැවිරිදි 33 හමුදා කපිතාන් වරයෙකුහි  ඊබ්‍රාහීම් ට්‍රඔරේ බුර්කිනා ෆාසෝහි බලය අත්පත් කරගනු ලැබුවා..

මේ වසර  තුනකට ආසන්න කාලය තුළ ඔහු

විශ්මයජනක ගමනක් අප්‍රිකාව තුළ යමින් සිටිනවා.....

එදා සිය පූර්වගාමියා වූ කපිතාන් තෝමස් සංඛාරා ගිය ගමන නැවත වරක් සිය මව් බිම තුළ ගෙනයමින් කපිතාන් ඊබ්‍රාහිම් ට්‍රඔරේ ලෝකයේම අවධානයට ලක්වෙමින් සිටිනවා..

ප්‍රංශ සමාගම් කිසිවිටෙක රටේ ප්‍රධානම සම්පත වූ රත්‍රං  රට තුළම refine කිරීමේ අවස්ථාව බුර්කිනා ෆාසෝ වෙත ලබාදීමට ඉඩ දුන්නේ නැහැ..

ඔවුන් රත්‍රං මිශ්‍රිත පස් ප්‍රංශයට ගෙන ගොස් ඒවා නිස්සාරණය කිරීමේ කටයුතු  සිදු කරනු ලැබූ අතර  ඒ වෙනුවෙන් බුර්කිනා ෆාසෝ වෙත වසරකටම ලැබුණේ ඩොලර් බිලියන එකක පමණ සුළු මුදලක් පමණයි..

නමුත් මේ තරුණ නායකයා රුසියාවේ ආධාර ඇතිව  එම නිස්සාරණය කිරීමේ කටයුතු සඳහා බුර්කිනා ෆාසෝ හි කම්හල් අරඹා එම මුදල පසුගිය වසර වන විට වසරකට ඩොලර් බිලියන 18 දක්වා වැඩි කරගෙන තිබෙනවා..

ඒවා සියල්ල රටේ සීඝ්‍ර සංවර්ධන කටයුතු සඳහා යොදවමින් සිටිනවා..

බදු රහිත ප්‍රතිපත්තියක් duty free concept  හඳුන්වාදිමින් විදේශ ආයෝජකයන්ට සිය රට විවෘත කිරීමට දැන් ඔහු සූදානම් වෙනවා..

දැනටම ජාත්‍යන්තර සමාගම් වලින් බුර්කිනා ෆාසෝහි සිය සේවාවන් ඇරඹීමට කටයුතු කරනවා..

Elon musk පවා දැන් බුර්කිනා ෆාසෝ වෙත පැමිණීමට සූදානම් වෙනවා.

මේ අතරතුර ඔහුට එරෙහි කුමන්ත්‍රණද රට තුළ ක්‍රියාත්මක වෙනවා..

අසීරුවට අසහනයට පත් බලවත් ජාත්‍යන්තර රාජ්‍යයක් ඔහුගේම හිතවත් හමුදා නිලධාරීන් බිලීබා ගනිමින් ඔහුට එරෙහි කිරීමට ගිය කුමන්ත්‍රණ ඔහුගේ සූක්ෂම බුද්ධිය නිසා මර්දනය කිරීමට හැකි වෙනවා..

ඇමෙරිකානු තානාපති කාර්යාලයේ උපදේශකයෙක්ව සිටිමින්, 

ඊබ්‍රාහීම් ට්‍රඔරිගේ සමීපතම හමුදා නිලධාරියකු හා එක්ව  එම කුමන්ත්‍රණය වූ ඇමෙරිකානු ජාතිකයා සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම, 

පෙර කී හමුදා නිලධාරියා හරහාම අල්ලාගෙන ඒ කුමන්ත්‍රණය ලෝකයට හෙලි කිරීමට ඔහු සමත් වෙනවා..

මේ වනවිට රුසියානු නායක පුටින්ගේ ඉතාමත්ම සමීපතම රාජ්‍ය නායකයකු බවට කපිතාන් ඊබ්‍රාහීම් ට්‍රෙරෝරේ පත්ව තිබෙනවා..

ඔහු රුසියාවට ගිය මොහොතේ රුසියානු නායකයා ඔහු සඳහා වෙන්කර ඇති විශේෂ ගුවන් යානය Doomstay ( දින කිහිපයක් උඩුගුවනේ රඳවා ගැනීමට හැකි, සූර්‍ය බලයෙන් චාජ් කිරීමට හැකි ආකාරයේ නව තාක්ෂණයෙන් යුත් ගුවන් යානයක්) ඊබ්‍රාහීම් ට්‍රඔරේ වෙත වෙන් කරනු ලබන අතර ඉතිහාසයේ එවන් අවස්ථාවක් ලැබූ එකම විදෙස් රාජ්‍ය නායකයා ඔහු බව පැවසෙනවා..

එමෙන්ම අප්‍රිකාවේ අනෙක් රාජ්‍ය නායකයන් සහ ජනතාව අතර icon එකක් බවට පත්වෙමින් තිබෙන මේ තරුණ රාජ්‍ය නායකයාගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් රුසියාවේ විශේෂතම හමුදා ඒකකයක් වූ Spenatz බලකායේ සෙබල කණ්ඩායමක් ලබා දී තිබීමෙන්ම රුසියානු රාජ්‍ය නායකයා ඔහු වෙත දක්වන සැලකිල්ල හිතාගන්නට පුළුවන්...

එරට කෘෂිකර්මාන්තය දියුණු කිරීමට අවශ්‍ය අතිවිශාල යන්ත්‍රෝපකරණ තොගයක් මේ වන විට ගෙන්වා ඇති අතර රට කෘෂිකාර්මික පැත්තෙන්ද ඉදිකිරීම් පැත්තෙන්ද වේගවත් ඉදිරි ගමනක යෙදෙනවා..

ඔහු එරට සිරකරුවන් සංවර්ධන කටයුතු සඳහා යොදවා ගැනීමට අධිකරණය සමඟ සාකච්ඡා කර වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කරනවා..

සාමාන්‍ය වැරදි වලට සිරගත වී සිටින සිරකරුවන් මාසයක් කෘෂිකාර්මික හෝ ඉදිකිරීම් සංවර්ධන කටයුතුවල යෙදුන විට ඔහුගේ දඬුවම් කාලයෙන් මාස තුනක් අඩු කිරීමට කටයුතු කර ඇති අතර එම සිරකරුවන් ඉතාමත් උනන්දුවෙන් රටේ සංවර්ධනය සඳහා දැන් සහභාගි වෙමින් සිටිනවා..

මුලදී ඒවා අධීක්ෂණයට නිරතුරුව බන්ධනාගාර නිලධාරීන් සිටියත් දැන් බන්ධනාගාර නිලධාරීන් නොමැතිවම එම කටයුතු ඉතාමත්ම නීතිගරුක සහ නිවැරදි ආකාරයට එම සිරකරුවන් විසින්ම කරමින් සිටීම තවත් විශේෂ ලක්ෂණයක්..

මෙතරම් කාලයකට රටේ සාමාන්‍ය මට්ටමකින් හෝ සංවර්ධනය වී තිබුණේ මහා මාර්ග පද්ධතියේ කිලෝ මීටර 3600 ක් පමණක් වුවත් මේ වසර තුනට ඔහු තවත් කිලෝමීටර් 5000 ක් මාර්ග පද්ධතියට සංවර්ධනය කර එක් කර තිබෙනවා..

අදහාගත නොහැකි දැවැන්ත සංවර්ධනයක් ඉතා කෙටි කාලයකදී ඔහු සිය මාතෘ භූමියට හිමි කරදී තිබෙනවා....

අද ඔහු අනුව යමින් නයිජර්, චාර්ට්, මාලි , ගිනි බිසව් වැනි ප්‍රංශ අධිරාජ්‍යයට යටත්ව තිබූ රාජ්‍යයන් මෙතෙක් ක්‍රම රටවල තිබුණු ප්‍රංශ යුධ හමුදා කඳවුරු ඉවත් කිරීමට කටයුතු කරමින් සිටිනවා..

ඔහුට එරෙහිව ඇති වූ කුමන්ත්‍රණයෙන් පසු ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඔහුට ඇමෙරිකාවට පැමිණ සාකච්ඡාවකට ඇරයුම් කරනවා..

මේ ප්‍රතාපවත් තරුණ නායකයා එය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ මේ මොහොතේ ඔහුට ඇමෙරිකාවට පැමිණීමට නොහැකි බවත් රටේ කටයුතුවලට යෙදීම ඊට වඩා අවශ්‍ය බවත් එය පසුවට කල් දාන බවත් පවසමින්..

ලෝකයේ වෙනත් රාජ්‍ය නායකයකුට ඇමෙරිකානු නායකයාගෙන් ආරාධනයක් ලැබුණා නම් ක්‍රියාකරන ආකාරය දෙවරක් සිතන්නට ඕනෑ නැහැ..

එමෙන්ම සවුදි අරාබිය ඩොලර් බිලියන හතරක ප්‍රදානයක් ඔහුට කිරීමට සූදානම් වන්නේ එම ඩොලර් බිලියන හතරෙන් බුර්කිනා ෆාසෝ තුළ සුපිරි පහසුකම් වලින් යුත් ඉස්ලාම් පල්ලි සෑදීම සඳහායි..

ඉස්ලාම් භක්තිකයෙකු වූ ඊබ්‍රාහීම් ට්‍රඔරේ එය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ,

 මේ මොහොතේ රටට අවශ්‍ය සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිවලට මුදල් යෙදවීම බවත්,

 ඒ නිසා එම මුදල් සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා ලබා දෙනවා නම් ඒ ලබාගන්නා බවත්,

 ඉන් පසුව කාලයකදී එවැනි ආගමික ඉදිකිරීම් කළ හැකි බවත් පවසමින්..

ඔහු පසුගියදා පාප් වහන්සේ සවර්ගස්ථ වූ අවස්ථාවේ ඒ පිළිබඳව නිකුත් කර ඇති ශෝක පණිවිඩය ඔහුගේ පරිණත භාවය සහ ජාත්‍යන්තරයේදී හැසිරීම පිළිබඳ ඉතාමත්ම හොඳ උදාහරණයක්...

ඔහු පශ්චාත් උපාධිධාරියෙක්...

එමෙන්ම ඔහුගේ කතා ඔබට යූටියුබ් එක මාර්ගයෙන් අසන්නට පුළුවන්..

ඒ කිසිම තැනක හෝ එම රටේ අතීතයට බනිමින් සිටින්නේ නෑ..

ඒවා ගැන විවේචනය කරමින් සිටින්නේ නෑ..

ඔහු ඔහු හමුවී ඇති අභියෝගවලට මුහුණ දෙමින් රට ඉදිරියට ගෙන යනවා..

ප්‍රායෝගිකවම වැඩ කරනවා..

එවැනි රාජ්‍ය නායකයින් බුර්කිනා ෆාසෝ රාජ්‍යයට පමණක් නොව ලෝකයටම වාසනාවක්...

බටහිර මාධ්‍ය මෙන්ම ඔවුන්ට පක්ෂපාතී මාධ්‍ය කිසිවක් මේ විශිෂ්ට පෙරළිකාර නායකයා පිළිබඳව තොරතුරු සඳහන් කරන්නේ නැහැ..

සඳහන් කරනවා නම් ඉතාම අඩුවෙන්..

ඔහුගේ ජනප්‍රියතාවය ලෝකයට යාම ඔවුන් රුස්සන්නේ නැහැ...

එදා බුර්නිකා ෆාසෝ රාජ්‍ය නායකයා වූ කපිතාන් තෝමස් සංඛාරා ඝාතනය කරන්නේ 1987 වර්ෂයේ..

අද බුර්නිකා ෆාසෝ රාජ්‍ය නායකයා වූ කපිතාන් ඊබ්‍රාහීම් ට්‍රඔරේ උපදින්නේ 1988 වර්ෂයේ..

මට හිතෙනවා මේ කපිතාන් තෝමස් සංඛාරාගේ පුනරුප්පත්තියක් කියා..

එදා ඔහුට අවසන් කිරීමට නොහැකි වූ කාර්යය අවසන් කිරීමට මෙදා මොහු කැපවී සිටිනවා...

මේ තොරතුරු පිළිබඳව මට පවසමින් ඒවා ගැන සොයා බැලීමට මා යොමු කළ ජ්‍යේෂ්ඨ නීතිඥ රසික බාලසූරිය මහතාට බොහොම ස්තූතියි...

... ලාල් ද අල්විස් ගේ රචනයක් සංස්කරණ සහිතව පළ කරමි...

-උපුටා ගැනීමක්-