වීසා නොමැතිව ලංකාවේ සිට ජිනීවා බලා රෝහින්ගියාවන් රැගෙන ගිය බලගතු Pax Romana යනු කුමක් ද?

Sep 13, 2026 at 07:09 AM

|

Lanka Leader

ක්‍රිස්තු පූර්ව 27 දී ඔගස්ටස් සීසර් අධිරාජ්‍යයාගේ පාලන සමයේ ආරම්භ වී ක්‍රිස්තු වර්ෂ 180 දී ඕරේලියස් අධිරාජ්‍යයාගේ අභාවය දක්වා වසර දෙසීයකට අධික කාලයක් රෝමානු අධිරාජ්‍යය තුළ පැවති සාමය සහ ස්ථාවරත්වය ලතින් බසින් හදුන්වන්නේ පැක්ස් රොමානා (Pax Romana) යන නමිනි. 

මධ්‍යධරණී කලාපීය එක්සත්කම සහ ආර්ථික සමෘද්ධිය තහවුරු කළ, යුරෝපා ශිෂ්ටාචාරයේ දේශපාලන හා සමාජීය ගමන් මඟ ගැඹුරින් හැඩගස්වාලූ ස්වර්ණමය යුගයක් වූ විවිධ සංස්කෘතීන් එකිනෙකට මිශ්‍ර වූ, මාර්ග, ජල නල සහ රඟහල් වැනි දැවැන්ත නිර්මාණ බිහි වූ, නූතන බටහිර නීති පද්ධතීන්ට පදනම දැමූ නීති ක්‍රම සකස් වීමත් පැක්ස් රොමානා යුගයේදී සිදුවිය. 

මෙම පැක්ස් රොමානා යන නමින් යුගයක් හැදින්වුවද නුතනයේ එම නමින් ක්‍රියාත්මක වන ලොව ප්‍රධානතම රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයක් පවතින අතර එය ඉතා දැඩිලෙස කතෝලිකයන්ගේ වතිකානු මුලස්ථානයට සම්බන්දව ක්‍රියාත්මක වේ. එහි ප්‍රධාන කොටස් දෙකක් ඇති අතර පාප්වරයා නිල වශයෙන් පිළිගත් කතෝලික ජනතා ව්‍යාපාරයකි.

1921 දී ස්විට්සර්ලන්තයේ ෆ්‍රිබෝර්ග් හිදී ආරම්භ කල ජාත්‍යන්තර කතෝලික සිසුන්ගේ ව්‍යාපාරය (IMCS - International Movement of Catholic Students) හා 1946 දී පිහිටුවන ලද ජාත්‍යන්තර බුද්ධිමය හා සංස්කෘතික කටයුතු පිළිබඳ කතෝලික ව්‍යාපාරය (ICMICA - International Catholic Movement for Intellectual and Cultural Affairs) වතිකානුවේ අනුමැතිය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන අතර කතෝලික සමාජ ඉගැන්වීම් සමඟ සමීපව බැඳී පවතී.

මෙම ප්‍රධාන කොටස් දෙකම පාලනය කරන පැක්ස් රොමානා කතෝලික රාජ්‍ය නොවන සංවිධානය 1921 දී ආරම්භ කරන ලද අතර මෙම සංවිධානය පසුකාලීනව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ (UN) සහ යුනෙස්කෝ (UNESCO) ආයතනයේ නිල උපදේශක තත්ත්වය ද හිමි කරගෙන ඇත. පැක්ස් රොමානා කතෝලික සිසුන් සහ වෘත්තිකයන් එකතු කර ගනිමින් සාමය, යුක්තිය, මානව හිමිකම් සහ අධ්‍යාපනය නංවාලීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බව පවසයි.

මුලතිව් හෝ කන්කසන්තුරේ වෙරළ තීරයන් වෙත නිතරම ළඟා වන රොහින්ග්‍යාවන් වෙනුවෙන් ප්‍රධාන වශයෙන් පෙනී සිටීම සිදුකරනු ලබන්නේ මෙම පැක්ස් රොමානා කතෝලික රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයයි. ශ්‍රී ලංකාව 1951 සරණාගත සම්මුතියට අත්සන් තබා නොමැති බැවින්, මෙරටට පැමිණෙන රෝහන්ගියාවන් වෙනුවෙන් මානව හිමිකම් නාමයෙන් නීතිමය කටයුතු ඉටුකිරීම පැක්ස් රෝමානා සිරිතයි.

'පැක්ස් රොමානා' කතෝලික රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය (UN) තුළ හිමි කරගෙන ඇති උපදේශන තත්ත්වය උපයෝගී කරගනිමින් ජාත්‍යන්තර මිනිස් ජාවාරමේ කොටස්කරුවන් වන රෝහන්ගියාවන්  අපරාධ නීතිය යටතේ දඩුවම් කිරීම වලක්වා ඔවුන්ව ලිහිල්ව හැසිරවීමට විශාල බලපෑම් සිදු කරනු ලබයි.

ජිනීවා නුවර පිහිටි එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ (UNHRC) 63 වන සැසිවාරය පසුගිය සතියේ (සැප්තැම්බර් මස මුල් සතියේ) පැවැත්විණි. එහිදී ශ්‍රී ලංකා රජයට එරෙහිව 'පැක්ස් රොමානා' කතෝලික රාජ්‍ය නොවන සංවිධානය විසින් සිදුකරනු ලැබූ ප්‍රධානතම බලපෑම වුයේ විසා නොමැතිව රෝහන්ගියාවන් ජිනීවා ගෙනගොස් ඔවුන් ලවා බලපෑම් කොට ඔවුන්ට ශ්‍රී ලංකාවේ පුරවැසිභාවය ලබාදීමට රජයට බලපෑමක් සිදු කිරීමයි. 

විශ්ව කරුණු ගවේෂක, 

(Universal Fact Checker)

රවී දේශප්‍රිය විසිනි.

(මුහුණු පොතින් උපුටා ගන්නා ලදී)