වෙස්මුහුණු ගැලවුණු යුරෝපීය යුක්තිය: අර්බුදයකට මැදි වූ ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය..
ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය (ICC) යළිත් වරක් අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටින අතර, තමන් ඉතා සමීපව රැකබලා ගත් ප්රධාන ව්යාපෘතියක් වන මෙම අධිකරණයේ විශ්වසනීයත්වය ක්රමයෙන් පිරිහී යාම සම්බන්ධයෙන් යුරෝපා සංගමය (EU) දැඩි කනස්සල්ලට පත්ව සිටින බව පැහැදිලිය.
ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය සහ යුරෝපා සංගමය අතර පවතින අන්යෝන්ය සම්බන්ධතාව තේරුම් ගැනීම අපහසු නැත. එය ප්රසිද්ධ රහසකි. කීර්තිමත් බ්රිතාන්ය ශාස්ත්රඥ ස්ටීවන් හොප්ගුඩ් (Stephen Hopgood) ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය හඳුන්වා ඇත්තේ “යුරෝපීයයන්ගේ අහංකාර ව්යාපෘතියක්” (a European vanity project) ලෙසය. යුරෝපීය ශාස්ත්රඥයන් විසින්ම එය විවෘතව “යුරෝපා සංගම් අධිකරණයක්” (EU Court) ලෙස හඳුන්වා තිබේ.
යුරෝපීයයන්ට ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි පෞද්ගලික හා දේශපාලනික අවශ්යතා තිබේ. මේ දක්වා අධිකරණයේ සමස්ත අයවැයෙන් තුනෙන් දෙකකට ආසන්න ප්රමාණයක් වන ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන දෙකක් ඔවුන් ඒ සඳහා වැය කර තිබේ. යුරෝපා සංගමය ගනුදෙනුකාරී දේශපාලන ප්රතිපත්තියක් අනුගමනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ද ප්රසිද්ධය. මුදල් ගෙවන්නේ කවුරුන්ද, සංගීතය වාදනය විය යුත්තේ කෙසේද යන්න තීරණය කරන්නේ ද ඔහුමය යන ප්රකට කියමන මෙහිදී සිහිපත් වේ.
යථාර්ථය නම්, ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය යුරෝපයේ ආයතනික බල ව්යුහයේ (Europe Inc.) මුදල් ගෙවා පවත්වාගෙන යන අනුබද්ධ ආයතනයක් බවත්, එය සිය පැවැත්මේ වැඩි කාලයක් අප්රිකාව තුළ යුරෝපීය සහ විශේෂයෙන් ප්රංශ විදේශ ප්රතිපත්තියේ මෙවලමක් ලෙස ක්රියා කර ඇති බවත්ය.
ජාත්යන්තර අධිකරණයක් ලෙස තමන්ව හඳුන්වා ගත්ත ද, එය පිහිටුවීමේ සිට 2022 වසර දක්වාම විවිධ සැකසහිත නඩු විභාගවලදී වරදකරුවන් බවට පත් කර ඇත්තේ අප්රිකානුවන් පමණි. 2022 වසර දක්වා චෝදනා ගොනු කර තිබුණේ ද අප්රිකානුවන්ට එරෙහිව පමණි.
2017 මැයි මාසයේදී බීජිං නීති විද්යාලයේ පැවැත්වූ දේශනයකදී ප්රංශ ජාතික ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණ විනිසුරු සහ එහි උප සභාපතිවරයකු වූ මාක් පෙරින් ඩි බ්රිෂම්බෝ (Marc Perrin de Brichambaut) විසින් මේ සියල්ල තරමක් පහසු ආකාරයෙන් තහවුරු කරන ලදී. එහිදී ඔහු අවංකවම ප්රකාශ කළේ යුරෝපීය රටවල් “ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ වියදම් දරන” බවයි. එසේම, අප්රිකානු රාජ්යයන් “අධිකරණයට සැකකරුවන් සහ චූදිතයන් සපයන රටවල් 54ක කණ්ඩායමක්” ලෙස ද ඔහු හැඳින්වීය.
1998 වසරේ රෝමයේ පැවති ආරම්භක සමුළුවේදී මෙම අධිකරණය ලෝකයට හඳුන්වා දෙනු ලැබුවේ ගිවිසුමක් මත පදනම් වූ ආයතනයක් ලෙසය. එහි බලය අදාළ ගිවිසුමට අත්සන් කර එය පිළිගත් සාමාජික රටවලට (States Parties) පමණක් බලපාන බව එහිදී ප්රකාශ කෙරිණි.
2002 වසරේදී සිය කටයුතු ආරම්භ කළ දා සිට ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය මුහුණ දී ඇත්තේ ඉතා අසීරු තත්ත්වයකටය. අධිකරණයේ ජාතිවාදී නඩු විභාග රටාව, නැවත නැවතත් සිදුවූ අධිකරණමය අසාර්ථකත්වයන් සහ ඉතා මෑතකදී සේවයෙන් පහ කරන ලද එහි හිටපු ප්රධාන අභිචෝදක කරීම් ඛාන් (Karim Khan) සම්බන්ධයෙන් මතු වූ ලිංගික විෂමාචාර චෝදනා හේතුවෙන් එහි ප්රතිරූපයට හානි සිදුවිය.
මෙම තත්ත්වයෙන් මිදීම සඳහා අධිකරණයට සම්බන්ධ උද්යෝගිමත් දේශපාලන ක්රියාකාරීන් රෝම ප්රඥප්තිය (Rome Statute) හිතාමතාම විකෘති ලෙස අර්ථකථනය කරමින් ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ සාමාජිකයන් නොවන රටවලට එරෙහිව ද නඩු කටයුතු ආරම්භ කිරීමට පියවර ගත්හ. ඒ අතර ඇමරිකාවේ ප්රධාන මිත්ර රාජ්යයක් වන ඊශ්රායලය ද ඇතුළත් විය.
1998 රෝම සමුළුවේදී මෙම අධිකරණය තමන්ට පැවරී ඇති බල සීමාව තුළ පමණක් ක්රියාත්මක වන බවට පැහැදිලි සහතිකයක් ලබාදී තිබියදී, මෑතකදී සිදුකළ මෙම වැරදි සහගත මෙන්ම පැහැදිලිවම නීති විරෝධී “අධිකරණමය නිර්මාණශීලීත්වය” (judicial creativity) ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඉවසීමේ සීමාව ඉක්මවා යාමට හේතු විය.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය දැන් ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය “ගඩොලින් ගඩොල ගලවා විනාශ කරන” බවට තර්ජනය කර තිබේ. එමෙන්ම අධිකරණයට සහ එහි විනිසුරුවරුන් හා සේවකයන් කිහිපදෙනකුට එරෙහිව ආර්ථික සම්බාධක සහ සංචාරක සීමා පනවා ඇත.
එහි ප්රතිඵලය කුමක්ද? පරිගණක මෘදුකාංග නැත. ක්රෙඩිට් කාඩ්පත් හෝ බැංකු ගිණුම් නැත. ඇමසන්, ඊබේ, නෙට්ෆ්ලික්ස්, එයාර්බීඑන්බී හෝ ඌබර් සේවා නැත. තවද ඇලෙක්සා හෝ Grand Theft Auto VI වීඩියෝ ක්රීඩාව ද නැත. වෝල්ට් ඩිස්නි වර්ල්ඩ්හි (Walt Disney World) නිවාඩු ගත කිරීම ද අවසන්ය.
ස්වාභාවිකවම, අධිකරණය තුළත්, එහි බහුතරයක් වන සහස්ර පරම්පරාවට (Millennials) අයත් සේවකයන් අතරත්, එයට සමීප රාජ්ය නොවන සංවිධාන කණ්ඩායම් සහ පුළුල් මානව හිමිකම් කර්මාන්තය තුළත් දැවැන්ත කලබලයක් හටගෙන තිබේ.
ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ සාමාජික රටවල් අතර පැවති අභ්යන්තර නොසන්සුන්තාව ද මේ වන විට තවදුරටත් උග්ර වී ඇත. දැනටමත් බුරුන්ඩි, පිලිපීනය සහ බුර්කිනා ෆාසෝ, මාලි හා නයිජර් ඇතුළු අප්රිකානු සහෙල් කලාපයේ රටවල් කිහිපයක් අධිකරණයේ සාමාජිකත්වයෙන් ඉවත් වී තිබේ.
ඇමරිකානු සම්බාධකවල නවතම පියවරෙන් පසුව ලතින් ඇමරිකාව, අප්රිකාව සහ පැසිෆික් කලාපයේ තවත් සාමාජික රටවල් කිහිපයක් ද අධිකරණයෙන් ඉවත් වීමට තම අභිප්රාය ප්රකාශ කර තිබේ. තවත් බොහෝ රටවල් අධිකරණය වෙනුවෙන් වාචිකව පෙනී සිටිය ද, සාමාජිකත්ව ගාස්තු ගෙවීමට නම් උනන්දුවක් නොදක්වයි.
තවත් ලැජ්ජාසහගත සිදුවීමක් වූයේ, ඇමරිකානු සම්බාධකවලට විරෝධය පළ කිරීම සඳහා නොවැම්බර් 2 වැනිදා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේදී පැවති ඡන්ද විමසීමයි. යුරෝපීය රාජ්යතාන්ත්රිකයන් දැඩි බලපෑම් කිරීම, පෙළඹවීම්, අල්ලස් සහ බියගැන්වීම් සිදු කළ ද, ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ නාමික සාමාජික රටවල් 123න් 34ක් අදාළ යෝජනාවට විරුද්ධව ඡන්දය ප්රකාශ කළේය. නැතහොත් ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටියේය.
ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය මුහුණ දී සිටින මෙම පැවැත්ම පිළිබඳ අර්බුදය යුරෝපා සංගමය දැඩි භීතියකට පත් කර තිබේ.
ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය ආරම්භ කිරීමේ සිට එහි ප්රඥප්තිය සකස් කිරීම සහ ඉන් ඔබ්බට වසර 25කට ආසන්න කාලයක් පුරා යුරෝපා සංගමය එයට දැක්වූ දැඩි සහයෝගය ලේඛනගත කර ඇති කරුණකි.
එපමණක් නොව, 2000 ජුනි මාසයේදී යුරෝපා සංගමය සහ අප්රිකානු, කැරිබියානු සහ පැසිෆික් රාජ්යයන් අතර අත්සන් තැබූ යුරෝ බිලියන ගණනක පුළුල් ආර්ථික හවුල්කාරිත්ව ගිවිසුමක් වූ කොටොනූ ගිවිසුම (Cotonou Agreement) ද ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ සාමාජිකත්වය සමඟ යුරෝපා සංගමය සම්බන්ධ කර තිබේ.
කොටොනූ ගිවිසුම සම්පූර්ණයෙන් අනුමත නොකරන සහ ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම ප්රතික්ෂේප කරන ගෝලීය දකුණේ ඕනෑම රටකට යුරෝ මිලියන සිය ගණනක “සංවර්ධන” අරමුදල් අහිමි වීමේ සහ යුරෝපා සංගම් වෙළෙඳපොළට පිවිසීමේ අවස්ථාව අහිමි වීමේ අවදානමක් පැවතිණි.
යුරෝපීය වෙස්මුහුණ දැන් සම්පූර්ණයෙන්ම ගැලවී ගොස් තිබේ.
මීට පෙර ගෝලීය දකුණේ රටවල් ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයට එක්වීමට සහ එහි රැඳී සිටීමට බල කිරීම සඳහා යුරෝපය විසින් ක්රියාත්මක කළ ආර්ථික බ්ලැක්මේල් කිරීමේ ක්රියාවලිය සිදුවූයේ ඉතා රහසිගතවය. රාජ්යතාන්ත්රික සාකච්ඡා, නිල නොවන ලේඛන සහ රාජ්යතාන්ත්රික සාදවලදී සිදුකළ සාකච්ඡා ඔස්සේ එය රහසේ ක්රියාත්මක විය.
එහෙත්, දැන් යුරෝපා සංගමය සිය වේගයෙන් බිඳ වැටෙමින් පවතින අධිකරණමය අත්හදා බැලීම ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ප්රසිද්ධියේම තර්ජන එල්ල කිරීමේ මට්ටමට පැමිණ තිබේ.
යුරෝපා සංගමය දැන් ගෝලීය දකුණේ රටවලින් ඉල්ලා සිටින්නේ කිසිදු විවේචනයකින් තොරව ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයට සහයෝගය දක්වන ලෙසයි.
යුරෝපා සංගමයේ විදේශ කටයුතු පිළිබඳ ඉහළ නියෝජිතවරිය වන කාජා කල්ලාස් (Kaja Kallas), මීට පෙර එස්තෝනියාවේ අගමැතිනිය ලෙස කටයුතු කළ තැනැත්තිය, යුරෝපා අරමුදල් ලබන ගෝලීය දකුණේ රටවල් අධිකරණයෙන් ඉවත් නොවිය යුතු බවට විවෘත තර්ජන එල්ල කර තිබේ. එසේ නොකළහොත් එහි ප්රතිවිපාකවලට මුහුණ දීමට සිදුවන බවට ඇය අනතුරු අඟවා ඇත.
ඇය මෙසේ ප්රකාශ කර තිබේ.
“පැහැදිලිවම, අපි ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයට සහයෝගය දක්වනවා... අනෙක් පාර්ශ්වයෙන් රටවල් ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයෙන් ඉවත් විය යුතු බවට පීඩනයක් එල්ල වෙනවා. දැන් අපි මේ රටවලට විශාල වශයෙන් අරමුදල් ලබා දෙනවා. එබැවින් අපේ පැත්තෙන් ද අපි මෙසේ පැවසීමට සූදානම් විය යුතුයි... ඔබ නීතිරීති අනුගමනය නොකරන්නේ නම්, ඒ වෙනුවෙන් ඔබටත් මිලක් ගෙවීමට සිදුවන බව. මන්ද, මේවා යුරෝපා සංගමයේ මූලික මූලධර්ම වන නිසයි.”
කල්ලාස් මහත්මියගේ ප්රකාශය අනුව බලන විට යුරෝපා සංගමයේ මූලික මූලධර්ම අතර බ්ලැක්මේල් කිරීම ද ඇතුළත් බව පෙනේ.
ඇත්ත වශයෙන්ම, උතුරු යුරෝපයේ බෝල්ටික් කලාපයට අයත් රන්වන් කෙස් සහිත යුරෝපා සංගම් නිලධාරිනියක, සිසිලියානු මාෆියා සංවිධානයේ ප්රකට නායකයකු වන ඩොන් කොර්ලියෝනිගේ (Don Corleone) ආකාරයේ මූල්ය තර්ජනයක් එල්ල කිරීම තුළ යුරෝපීය ලක්ෂණයක් මනාව පිළිබිඹු වේ.
එම තර්ජනයේදී පණිවිඩය පැහැදිලිය. ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ විශ්වසනීයත්වය ප්රශ්න කිරීමට තරම් නිර්භීත වන, ගෝලීය දකුණේ රටක් වන අතරම ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ සාමාජිකයකු සහ කොටොනූ ගිවිසුමේ අත්සන්කරුවකු ද වන රටකට සැබෑ ලෝකයේ බරපතළ ප්රතිවිපාකවලට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත.
ඩොන් කොර්ලියෝනි සහ ලූකා බ්රාසි (Luca Brasi) වැනි මාෆියා චරිත පවා ඇයගේ මෙම ක්රියාකලාපය ගැන ආඩම්බර වනු ඇත.
යුරෝපීය මාෆියා උපමා පසෙක තැබුව ද, යුරෝපා සංගමය සහ ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය අතර ඉතිහාසයේ මෙම 'ගෝඩ්ෆාදර් මොහොත' මඟින් පැහැදිලි වන්නේ, ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණයට සහයෝගය ලබාදීම සඳහා මෙතරම් විවෘත හා නිර්ලජ්ජිත ආයතනික බ්ලැක්මේල් කිරීමකට යොමුවීමට සිදුවී තිබේ නම්, යුරෝපා සංගමය සහ එම අධිකරණය මුහුණ දී සිටින තත්ත්වය සැබවින්ම කෙතරම් බරපතළද යන්නයි.
The International Criminal Court’s Godfather moment
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්රධාන පුවත්
2027 අයවැය දෙවැනිවර කියවීම සම්මතයි - පක්ෂව 157.. විපක්ෂව 60යි..
ෂෙන්ෂෙන් බලවතුන්ගේ හමුව ලෝකය බෙදාගැනීමට ද?.. – ආචාර්ය ජගත් චන්ද්රවංශගෙන් අනාවරණයක්
වෙස්මුහුණු ගැලවුණු යුරෝපීය යුක්තිය: අර්බුදයකට මැදි වූ ජාත්යන්තර අපරාධ අධිකරණය..
උද්ධමනය 9%ක් දක්වා ඉහළ යා හැකියි.. - මහ බැංකු අධිපති කියයි
මාළුවකු ලබාදීම මෙන්ම මාළු ඇල්ලීමට අවශ්ය හැකියාව ද ලබාදීම යන ආදර්ශය ශ්රී ලංකාව තුළ ප්රවර්ධනය කිරීමට අපි බලාපොරොත්තු වෙනවා- ශ්රී ලංකාවේ චීන තානාපති ගරු Wei Huaxiang මැතිතුමා
ජනපති අනුර පළාත් සභා ඡන්ද නොපවත්වා 2029 ජනාධිපතිවරණයට තනි අශ්වයාගේ රේස් එකක් සැලසුම් කරනවාද?.. - ධර්මශ්රී ගෙන් අනාවරණයක්..
2027 අයවැය දෙවන වර කියවීමේ ඡන්ද විමසීම අද..
NPP ආණ්ඩුවේ ප්රගතිය එකමිටට කියපු ඩී.වී. චානක..
"මාතලේ අළු විහාරයේ ප්රේරණ කලාපයේ හදපු පල්ලියක් ලොකු කරන්න අවසර දීලා.. පුරාවිද්යා අධ්යක්ෂක ජනරාල් පුරාවිද්යා පනත උල්ලංඝනය කරලා.." - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාර
ශ්රී පාද මාවත වනජීවී දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් නැහැ.. එය මහජනතාව සතුයි.. - ශ්රී පාදස්ථානාධිපති හිමි
2035 වන විට ඉස්ලාම් ආගම ලොව විශාලතම ආගම බවට පත්වන බවට පිව් පර්යේෂණ මධ්යස්ථානයෙන් පුරෝකථනයක්..
අමෙරිකා, රුසියා, චීන බලවතුන්ගේ ත්රෛපාර්ශ්වික සාකච්ඡාව අද..
ඥානසාර හිමියන්ගේ චීවරය ඉවත් කිරීමට එරෙහි රිට් පෙත්සම් විභාගය නැවත කැඳවීම දෙසැම්බර් 01 වැනිදා..
ටෙන්ඩර් කැඳවීමක් නැතිව ඊශ්රායලයෙන් හදිසියේ ඩ්රෝන යානා මිල දී ගන්නේ ඇයි?.. - ධර්ම ශ්රී කාරියවසම්ගෙන් අනාවරණයක්..
චීවරධාරී රාජාංගනයේ සද්ධාරතන අත්අඩංගුවට..
ගෝලීය බලවතුන් තිදෙනාගේ ඓතිහාසික හමුවෙන් සාකච්ඡා වන ප්රධාන මාතෘකා මොනවාද?..