භාණ්ඩාගාර මංකොල්ලය: වැරැද්ද කාගෙද?.. මහ බැංකුවයි-භාණ්ඩාගාරයයි මූණට මූණ ඇනකොටා ගනී!
ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් විදේශීය ණය පියවීම් කටයුතු සඳහා වෙන්කර තිබූ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 2.5ක (රුපියල් මිලියන 750කට අධික) රාජ්‍ය මුදලක් සංවිධානාත්මක සයිබර් ප්‍රහාරයක් (Cyber Theft) හරහා සොරකම් කිරීමේ සිදුවීමක් මුල් කරගනිමින්, මහා භාණ්ඩාගාරය (Treasury) සහ ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) අතර බරපතල ආයතනික සහ පරිපාලනමය ගැටුමක් හටගෙන ඇති බව වාර්තා වේ.
මෙම දරුණු මූල්‍ය අර්බුදය සහ ජාතික ආරක්ෂාවට ද තර්ජනයක් විය හැකි සයිබර් විනිවිද යාම පිළිබඳව පාර්ලිමේන්තුවේ රජයේ මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාව (CoPF) ඉදිරියේ පසුගියදා විශේෂ විමර්ශනයක් පැවැත්විණි. කාරක සභාවේ සභාපති ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැති මෙම තීරණාත්මක රැස්වීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ, මහා භාණ්ඩාගාරයේ ලේකම් ආචාර්ය හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම සහ ලංකා පරිගණක හදිසි ප්‍රතිචාර සංසදයේ (SLCERT) ඉහළම නිලධාරීන් කැඳවා තිබුණි.
එහිදී මුදල් කාරක සභාවේ සභාපති ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතා විශේෂ හෙළිදරව්වක් කරමින් කියා සිටියේ, මුදල් අමාත්‍යාංශය විසින් ඉදිරිපත් කළ නිල විමර්ශන වාර්තාව මඟින් මෙම සයිබර් මංකොල්ලයේ සෘජු වගකීම මහ බැංකුවේ පද්ධතිමය දුර්වලතා මත පවරා ඇති බවයි. කෙසේ වුවද, මුදල් අමාත්‍යාංශයේ එම නිගමනය සහ චෝදනා මුළුමනින්ම ප්‍රතික්ෂේප කළ මහ බැංකු අධිපතිවරයා ඇතුළු නිලධාරීන් ප්‍රකාශ කර සිටියේ මෙම ගනුදෙනු ක්‍රියාවලියට තමන්ගේ සෘජු සන්නිවේදන සම්බන්ධතාවයක් නොමැති බවත්, එබැවින් එම චෝදනා තමන්ට අදාළ නොවන බවත්ය.
SLCERT ආයතනයේ නිලධාරීන් මෙහිදී සාක්ෂි දෙමින් පෙන්වා දුන්නේ, මෙම මහා පරිමාණ මූල්‍ය මංකොල්ලය සිදුවීමට පෙර සැකකටයුතු ඩිජිටල් ගනුදෙනුවක් සහ පද්ධතිමය විනිවිද යාමක් සිදුවන බවට මූලික තොරතුරු සහ අනතුරු ඇඟවීම් ලැබී තිබූ බවයි.
නමුත් මහා භාණ්ඩාගාරය සහ මහ බැංකුව වැනි උත්තරීතර මූල්‍ය ආයතන අතර පැවති දුර්වල සන්නිවේදනය, තොරතුරු හුවමාරු කරගැනීමේ ප්‍රමාදය සහ හදිසි අවස්ථාවකදී ක්‍රියාත්මක විය යුතු වගකීම් බෙදා හැරීමේ පවතින අපැහැදිලි බව (Unclear chains of command) හේතුවෙන් මෙම සොරකම වළක්වා ගැනීමට තිබූ අවස්ථාව මඟ හැරී ගොස් ඇත.
අතුරුදන් වූ බිලියන ගණනක පාඩුව මහජන බදු මතට?
ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වා මහතා අවධාරණය කර සිටියේ ආයතන දෙක අතර පවතින මෙම ගැටුමෙන්ම රටේ රාජ්‍ය මූල්‍ය පාලනයේ සහ ඩිජිටල් ආරක්ෂණ ව්‍යුහයේ පවතින බරපතල, පද්ධතිමය දුර්වලතා මනාව පැහැදිලි වන බවයි. දැනට මෙම සයිබර් අපරාධය සම්බන්ධයෙන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) සහ විශේෂ විගණකවරුන් පිරිසක් පුළුල් විමර්ශන පවත්වති.
කෙසේ වුවද, මහා භාණ්ඩාගාරයේ ලේකම් ආචාර්ය හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම මහතා කාරක සභාව හමුවේ අතිශය ආන්දෝලනාත්මක ප්‍රකාශයක් කරමින් පිළිගෙන ඇත්තේ, දැනට ක්‍රියාත්මක විමර්ශන හරහා මෙම අතුරුදන් වූ රුපියල් මිලියන 750ක මුදල නැවත සොයා ගැනීමට නොහැකි වුවහොත්, එම සම්පූර්ණ රාජ්‍ය පාඩුව ඉදිරි අයවැය සංශෝධන හරහා (Future budgetary adjustments) අවසානයේ රටේ සාමාන්‍ය පොදු ජනතාවගේ බදු මුදල්වලින්ම පියවා ගැනීමට රජයට සිදුවන බවයි.
මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් මහ බැංකුවට සිය නිල සහ සවිස්තරාත්මක ප්‍රතිචාරය දැක්වීම සඳහා සතියක කාලයක් මුදල් කාරක සභාව විසින් ලබා දී ඇති අතර, ඉන්පසු කාරක සභාව විසින් මෙරට රාජ්‍ය මූල්‍ය ආරක්ෂාව පිළිබඳ විශේෂ නිර්දේශ ඇතුළත් සම්පූර්ණ වාර්තාවක් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය.
රාජ්‍ය මූල්‍ය පද්ධතිය තුළ මෙවැනි බරපතල සයිබර් මංකොල්ලයන් නැවත සිදුවීම වැළැක්වීමට සහ වගකීම් සහගතභාවය තහවුරු කිරීමට මූල්‍ය විශේෂඥයින් විසින් වහාම ක්‍රියාත්මක කළ යුතු පියවර 3ක් රජයට යෝජනා කර ඇත:
1. 'Unified Treasury-CBSL Cybersecurity Protocol' (ඒකාබද්ධ ආරක්ෂණ පටිපාටිය): මහා භාණ්ඩාගාරය සහ මහ බැංකුව අතර සිදුවන සියලුම මූල්‍ය හුවමාරුවල ආරක්ෂාව වෙනුවෙන්, SLCERT ආයතනයේ සෘජු අධීක්ෂණය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන නවීන "ඒකාබද්ධ ආරක්ෂණ සන්නිවේදන පද්ධතියක්" (Encrypted Single-Window Protocol) ස්ථාපිත කළ යුතුය. එමඟින් සැකකටයුතු ගනුදෙනුවක් දුටු සැණින් ස්වයංක්‍රීයවම (Real-time alert) ආයතන දෙකෙහිම ඉහළ නිලධාරීන් දැනුවත් වේ.
2. 'Multi-factor Institutional Sign-off' (බහුවිධ අනුමැති ක්‍රමවේදය): විදේශ ණය පියවීම් වැනි විශාල මූල්‍ය ගනුදෙනුවලදී, හුදු එක් නිලධාරියෙකුගේ හෝ එක් ආයතනයක ඩිජිටල් අත්සනකින් (Digital Signature) පමණක් මුදල් නිදහස් කිරීම වෙනුවට, ආයතන කිහිපයක ඉහළ නිලධාරීන්ගේ බහුවිධ අනුමැතීන් (Multi-factor institutional authentication) අනිවාර්ය කළ යුතුය. එමඟින් එක් පද්ධතියක් හැක් (Hack) වුවද මුදල් සොරකම් කළ නොහැක.
3. 'Cyber Risk Insurance for Public Funds' (රාජ්‍ය අරමුදල් සඳහා සයිබර් රක්ෂණ): මෙවැනි සයිබර් ප්‍රහාරයන්ගෙන් සිදුවන පාඩු අවසානයේදී සාමාන්‍ය ජනතාවගේ බදු මුදල් මත පැටවීම වැළැක්වීම සඳහා, මහා පරිමාණ රාජ්‍ය මූල්‍ය ගනුදෙනු සහ අරමුදල් ජාත්‍යන්තර "සයිබර් ආරක්ෂණ රක්ෂණ ක්‍රමවේදයකට" (Cyber Risk Insurance) යටත් කළ යුතුය. එවිට සොරකමක් සිදු වුවද රක්ෂණ සමාගමෙන් එම මුදල පියවා ගත හැක.
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්‍රධාන පුවත්
ඤාණසාර හාමුදුරුවො වෙනුවෙන් රටපුරා මහා සංඝරත්නය කොළඹ මහාධිකරණයට..
යේමන ගැටුම කලාපීය යුද්ධයක් දක්වා උත්සන්න වෙයි
ඥානසාර හිමියන් ගේ සිවුර ගැලවීම වර්තමාන ආණ්ඩුවේ දැඩිි බෞද්ධ විරෝධී ප්‍රතිපත්තියේ දුෂ්ඨ පිළිබිඹුවක්.. - ජාතික සවිධානවලින චෝදනා..
සමාගම්වලට කැමති මිලකට ඉන්ධන විකුණන්න පුළුවන්- ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපති ඩී.ජේ. රාජකරුණා
කච්චතිව් ගිවිසුම් යළි විවෘත කරන්න අදහසක් නැහැ.. - ඉන්දීය මධ්‍යම රජය එරට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට දැනුම්දෙයි..
සුරේෂ් සලේ ගැන එක්සත් ජාතීන් ඇසූ ප්‍රශ්න හමුවේ ආණ්ඩුව මුනිවත රකියි..
ශ්‍රී ලංකාව NATO සංවිධානය සමඟ සබඳතා පැවැත්වීමෙන් වහල් රාජ්‍යයක් බවට පත්වීමේ අවදානමක්.. – ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී මොහාන් සමරනායකගෙන් අනාවරණයක්
උතුරු-නැගෙනහිර බෙදුම්වාදී ක්‍රියා වහා පාලනය කිරීමට මැදිහත්වන්න.. - ජාතික නිදහස් පෙරමුණෙන් ජනපති අනුරට ලිපියක්
වහබ්වාදී ආගමික අන්තවාදය ශ්‍රී ලංකා භූමියෙන් මුලිනුපුටා දැමීම සඳහා වූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ යෝජනාවලිය යනු කුමක් ද?
''භික්ෂුවගේ සිවුර ඉවත් කිරීම සංඝ සභාවේ තීරණයක් විය යුතුයි'' - කෝට්ටේ සංඝ සභාවෙන් බන්ධනාගාර කොමසාරිස්ට ලිපියක්
සරම්ප වසංගතය දරුණු වෙයි: නිව්යෝර්ක් හදිසි ආපදා තත්ත්වයක් ප්‍රකාශ කරයි! ඇමරිකාවේ සරම්ප රෝගීන් 3,887ක් – පෙන්සිල්වේනියා මරණ වාර්තා සම්බන්ධයෙන් සෞඛ්‍ය ලේකම් රොබට් එෆ්. කෙනඩි ජූනියර් ප්‍රශ්න කරයි
දේශප්‍රේමී සළුවලින් සැඟවුණු “ඩෙල්සි මාදිලියේ පාවාදීමකට” අනුරගේ ආණුඩුව සූදානමින්.. - විමල්ගෙන් විශේෂ හෙළිදරව්වක්..
ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන් වෙනුවෙන් සිහි බුද්ධිය ඇති සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම් සෑම ශ්‍රී ලාංකිකයෙකුම කඳුළක් සැලිය යුතුයි.. - ජාතික සංවිධාන කියයි
බ්‍රැම්ප්ටන් නගරාධිපති පැට්‍රික් බ්‍රවුන්ගේ ප්‍රකාශයක් නිසා කැනඩාවේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ නැවතත් ජාතිවාදී නොසන්සුන්තාවයක් මතු වීමේ අවදානමක්..
රුසියාවෙන් නේටෝවට ප්‍රබල අනතුරු ඇඟවීමක්.. ස්වෛරීභාවයට තර්ජනයක් වුවහොත් න්‍යෂ්ටික අවි භාවිතයට සූදානම්.. - ආචාර්ය ජගත් චන්ද්‍රවංශගෙන් අනාවරණයක්
යේමන හමුදා ආරම්භ කළ දැවැන්ත මෙහෙයුම හමුවේ වුවද නව ප්‍රදේශ අත්පත් කරගත්තා- හූති කැරලිකරුවෝ අවධාරණය කරති