2026 බ්‍රසීල ජනාධිපතිවරණය: ලූලා ද සිල්වාගේ ඓතිහාසික නැවත නැගී සිටීම සහ එහි දේශපාලනික වැදගත්කම.. - මැතිවරණ ප්‍රතිඵල සහ ඓතිහාසික ජයග්‍රහණය

Oct 26, 2026 at 05:27 PM

|

Lanka Leader

2026 ඔක්තෝබර් 25 වැනිදා අවසන් වූ බව සඳහන් බ්‍රසීල ජනාධිපතිවරණයේ දෙවැනි වටයෙන්, වත්මන් වාමාංශික ජනාධිපති ලූලා ද සිල්වා, දක්ෂිණාංශික අපේක්ෂක ෆ්ලාවියෝ බොල්සොනාරෝ පරාජය කරමින් ජයග්‍රහණය කරණු ලැබීය. ෆ්ලාවියෝ යනු හිටපු ජනාධිපති ජෙයාර් බොල්සොනාරෝගේ පුත්‍රයාය.

ලූලා සියයට 51.76ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගනිමින් ජයගත් අතර, ෆ්ලාවියෝට හිමි වූයේ සියයට 48.24කි.

මෙය “ඓතිහාසික නැවත නැගී සිටීමක්” ලෙස සැලකිය හැකි ජයග්‍රහනයකි. ඔක්තෝබර් 4 වැනිදා පැවති පළමු වටයේදී ලූලා සියයට 45ක් ලබා ගනිමින් ෆ්ලාවියෝගේ සියයට 47ක ප්‍රතිශතයට වඩා පසුපසින් සිටියේය. 1985 වසරේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යළි ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසු බ්‍රසීල ඉතිහාසයේ පළමු වටයෙන් පරාජයට පත්වී දෙවැනි වටයෙන් ජයගත් පළමු අපේක්ෂකයා ලූලා බව ඉතිහාස සාක්ෂි වලින් පැවසේ.

ලූලා ජයග්‍රහණය කළේ ඇයි? ප්‍රධාන සාධක

1. ඡන්දදායකයන් විශාල වශයෙන් බලමුළු ගැන්වීම

දෙවැනි වටයේදී සිදු වූ වඩාත්ම වැදගත් වෙනස වූයේ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටි පිරිස සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවීමයි. පළමු වටයේදී එම ප්‍රතිශතය සියයට 21.08ක් වූ අතර, දෙවැනි වටයේදී එය සියයට 19.2ක් පමණ දක්වා පහත වැටී තිබේ. එමගින් අතිරේක ඡන්දදායකයන් මිලියන තුනකට ආසන්න පිරිසක් ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට පැමිණ තිබේ.

පළමු වටයේදී ලූලා ඡන්ද මිලියන 2.2කට මඳක් වැඩි ප්‍රමාණයකින් පසුපසින් සිටි බැවින්, අලුතින් ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට පැමිණි පිරිසගේ දායකත්වය ඔහුගේ ජයග්‍රහණයට තීරණාත්මක ලෙස බලපෑවේය.

පළමු වටයෙන් පසුව ලූලාගේ ප්‍රචාරක කණ්ඩායම සමාජ මාධ්‍ය භාවිතය ද සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි කළේය. තරුණ ඡන්දදායකයන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහා ලූලා විසින්ම ජංගම දුරකථනයෙන් පටිගත කළ සිරස් වීඩියෝ පණිවිඩ ඉදිරිපත් කරන ලදී. ණය සහන සහ ජනතාවගේ දෛනික ජීවන ගැටලු විසඳීමේ වෙනත් යෝජනා ද ඔහු ඉදිරිපත් කළේය.

2. තීරණාත්මක ප්‍රාන්තයක ඡන්ද ප්‍රවණතාව වෙනස් වීම

බ්‍රසීලයේ දෙවැනි විශාලතම මැතිවරණ ප්‍රාන්තය වන මිනාස් ජෙරායිස්හිදී ලූලා පළමු වටයේදී ඡන්ද 590,000ක පමණ පරතරයකින් පසුපසින් සිටියේය. එහෙත් දෙවැනි වටයේදී ඔහු ඡන්ද 99,000ක පමණ වැඩිපුර ඡන්ද ලබා ගනිමින් ජයග්‍රහණය කළේය. මෙය ඡන්ද පරතරයේ 690,000කට ආසන්න වෙනසකි.

ඊට අමතරව, ඊසානදිග බ්‍රසීලයේ ප්‍රාන්ත නවයම ජයගැනීමට ලූලා සමත් විය. සාඕ පවුලෝ සහ රියෝ ද ජැනෙයිරෝ යන නගරවල ද ඔහු ජයගත්තේය. එම ප්‍රාන්තවල අභ්‍යන්තර ප්‍රදේශවල ෆ්ලාවියෝට තිබූ වාසියට එරෙහිව මෙම නගර ජයග්‍රහණ වැදගත් විය.

3. බොල්සොනාරෝ නාමය සමඟ බැඳුණු අහිතකර දේශපාලනික ප්‍රතිරූපය

හිටපු ජනාධිපති ජෙයාර් බොල්සොනාරෝ කුමන්ත්‍රණයක් දියත් කිරීමට උත්සාහ කිරීම සම්බන්ධයෙන් සිර දඬුවමක් විඳිමින් සිටීම, ඔහුගේ පුත්‍රයා වූ ෆ්ලාවියෝගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරයට අහිතකර බලපෑමක් ඇති කළ බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

ලූලාගේ කණ්ඩායම “බොල්සොනාරෝ යළි කිසිදා එපා” යන සටන් පාඨය යටතේ විශාල ජන රැලි සංවිධානය කළේය. ජෙයාර් බොල්සොනාරෝගේ පාලන සමයේ පැවති කොවිඩ් වසංගතයට මුහුණ දීමේ අවුල් සහගත තත්ත්වය සහ පාරිසරික විනාශය පිළිබඳ මතකයන් යළි සිහිපත් කරමින් ඡන්දදායකයන් බලමුළු ගැන්වීමට ලූලාගේ පාර්ශ්වය කටයුතු කළේය.

තරගය මෙතරම් උණුසුම් වූයේ ඇයි? බ්‍රසීල සමාජයේ පවතින ගැඹුරු බෙදීම්

ලූලා අවසානයේ ජයග්‍රහණය කළද, ෆ්ලාවියෝට ඔහුට ඉතා ආසන්න ප්‍රතිඵලයක් ලබා ගැනීමට හැකි වීමෙන් බ්‍රසීල සමාජය තුළ පවතින ගැඹුරු බෙදීම් හෙළි වේ.

1. ආර්ථික දත්ත සහ ජනතාවගේ සැබෑ අත්දැකීම් අතර පරතරය

ලූලාගේ පාලන කාලය තුළ බ්‍රසීලයේ සාර්ව ආර්ථික කාර්යසාධනය අයහපත් නොවීය. දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය වාර්ෂිකව සාමාන්‍යයෙන් සියයට 3ක පමණ වේගයකින් වර්ධනය වූ අතර, විරැකියා අනුපාතය එක් අවස්ථාවක ඓතිහාසික අවම අගයක් වූ සියයට 5.1 දක්වා පහත වැටුණි. බ්‍රසීලය අඛණ්ඩව වසර කිහිපයක් සැලකිය යුතු වෙළෙඳ අතිරික්තයක් ද පවත්වා ගත්තේය.

එහෙත් සමුච්චිත උද්ධමනය මහ බැංකුවේ ඉලක්කගත ඉහළ සීමාව ඉක්මවා ගියේය. ප්‍රතිපත්ති පොලී අනුපාතය එක් අවස්ථාවක සියයට 15 දක්වා ඉහළ ගියේය. සමීක්ෂණයකට අනුව, බ්‍රසීලයේ පවුල්වලින් සියයට 82ක් ණය බරින් පෙළෙමින් සිටියහ. එය වාර්තාගත ඉහළ අගයක් බව සඳහන් වේ.

ජීවන වියදම සහ පවුල් ආර්ථිකය සම්බන්ධයෙන් ජනතාව මුහුණ දුන් පීඩනය ලූලා කෙරෙහි පැවති සහයෝගය දුර්වල කළේය.

2. දේශපාලන ධ්‍රැවීකරණය තීව්‍ර වීම

මෙම මැතිවරණය බ්‍රසීලයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යළි ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසු පළමු වටයේදී පැවති සමීපතම තරගය ලෙස විස්තර කර ඇත. අපේක්ෂකයන් දෙදෙනාම ප්‍රතික්ෂේප කළ ඡන්දදායකයන්ගේ ප්‍රතිශතය සියයට 40 ඉක්මවා තිබිණි.

ලූලාගේ ප්‍රධාන සහයෝගය අඩු ආදායම්ලාභී ජනතාව, ඊසානදිග ප්‍රදේශ සහ ජනවාර්ගික සුළුතරයන් අතරින් ලැබුණු අතර, ෆ්ලාවියෝට ඉහළ ආදායම්ලාභී කණ්ඩායම්, සංවර්ධිත ප්‍රදේශ සහ එවැන්ජලිකල් ක්‍රිස්තියානි ආගමික ප්‍රජාවන්ගෙන් වැඩි සහයෝගයක් ලැබුණු බව මෙම විශ්ලේෂණයේ සඳහන් වේ.

මෙම කණ්ඩායම් දෙක අතර දේශපාලනික බෙදීම ඉතා තියුණු වූ අතර, දෙපාර්ශ්වයේ ආධාරක පදනම් අතර අතිච්ඡාදනය අවම මට්ටමක පැවතිණි.

ඉදිරි අභියෝග: ජයග්‍රහණය කළත් සීමාවන්ට මුහුණ දෙන දෙවැනි ධුර කාලයක්

ලූලා මුහුණ දෙන විශාලතම අභියෝගය වන්නේ කොන්සර්වේටිව් දේශපාලන බලවේගවල ආධිපත්‍යය සහිත කොංග්‍රසයයි.

නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ ආසන 513න් 303ක් දක්ෂිණාංශික පක්ෂ සතු වන අතර, වාමාංශික පක්ෂ සතු වන්නේ ආසන 124ක් පමණි. සෙනෙට් සභාවේ ද ආසනවලින් තුනෙන් දෙකකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් දක්ෂිණාංශික කණ්ඩායම් සතුව පවතින බව සඳහන් වේ.

මෙම තත්ත්වය යටතේ, තම ව්‍යවස්ථාදායක වැඩපිළිවෙළ ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා ලූලාට වෙනත් පක්ෂ සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට සිදුවනු ඇත.

ප්‍රාන්ත මට්ටමින් ෆ්ලාවියෝගේ ලිබරල් පක්ෂය ආණ්ඩුකාර ධුර පහක් දිනාගත් අතර, ලූලාගේ කම්කරු පක්ෂයට හිමි වූයේ ආණ්ඩුකාර ධුර හතරක් පමණි.

තවද, ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ කාලය පැය දෙකකින් දීර්ඝ කිරීම ඇතුළු කරුණු ඉදිරිපත් කරමින් මැතිවරණ ප්‍රතිඵල අධිකරණය හමුවේ අභියෝගයට ලක් කිරීමට ෆ්ලාවියෝ කටයුතු කරන බව ද නිවේදනය කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, කොංග්‍රසයේ සභා දෙකේම සභාපතිවරුන් මැතිවරණ ප්‍රතිඵල පිළිගෙන ඇති බැවින්, ඔහුගේ අභියෝගය සාපේක්ෂව හුදෙකලා තත්ත්වයක පවතින බව දේශපාලන විශ්ලේෂකයන්ගේ මතයයි.

බ්‍රසීලයෙන් ඔබ්බට විහිදෙන දේශපාලනික වැදගත්කම

මෙම මැතිවරණය ලතින් ඇමෙරිකාවේ දේශපාලන දිශානතිය පිළිබඳ තීරණාත්මක දර්ශකයක් ලෙස සැලකේ.

මෑත වසරවලදී ආර්ජන්ටිනාව, එල් සැල්වදෝරය, කොලොම්බියාව සහ වෙනත් රටවල දක්ෂිණාංශික දේශපාලන බලවේග ඉදිරියට පැමිණ තිබේ. ෆ්ලාවියෝ ජයග්‍රහණය කළේ නම්, බ්‍රසීලය ද මෙම දක්ෂිණාංශික ප්‍රවණතාවට එක්වීමට ඉඩ තිබුණි.

ලූලාගේ ජයග්‍රහණය හේතුවෙන් කලාපය තුළ වාමාංශික පාලනයක් පවතින ප්‍රධාන රටක් ලෙස බ්‍රසීලයේ ස්ථානය තවදුරටත් ආරක්ෂා වී තිබේ.

මීට අමතරව, මෙම මැතිවරණය තුළ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පැහැදිලි මැදිහත්වීමක් පැවති බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති. ට්‍රම්ප් පරිපාලනය තීරුබදු පැනවීමේ තර්ජන ඇතුළු විවිධ ක්‍රම මගින් බ්‍රසීලයට පීඩනය එල්ල කරමින්, බොල්සොනාරෝ පවුලට වාසිදායක ලෙස මැතිවරණයට බලපෑම් කිරීමට උත්සාහ කරනු ලැබූ බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා පරිශීලනයෙන් අවබෝධ වේ.

ඒ අනුව, ලූලාගේ ජයග්‍රහණය බාහිර මැදිහත්වීම් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් ලෙස සැලකිය හැක.

- ජීවන්ත ජයතිස්ස