IQ, EQ, SQ, AQ: "බුද්ධි" වර්ග හතරෙන් එකකට වඩා පුද්ගලයෙකුට අවශ්‍ය වන්නේ ඇයි?

Aug 18, 2025 at 11:13 AM

|

Lanka Leader

තම රැකියාවේදී දක්ෂයෙකු වන නමුත් සාමාන්‍ය සබඳතාවයන් පවත්වා ගැනීමට අරගල කරන පුද්ගලයෙකු ඔබට කවදා හෝ හමු වී තිබේද? නැතහොත් තමා වටා සිටින අයවළුන් පහසුවෙන් තේරුම් ගැනීමට හැකි නමුදු ගණිත ගැටලුවක් විසඳීමේ බෙහෙවින් වෙහෙසට පත් වන කෙනෙකු ඔබ දන්නවා විය හැකිය. එයට හේතුව  බුද්ධිය යනු විවිධ ප්‍රභේදයන්ගෙන් අපට හමුවන ප්‍රපංචයක් වන බැවිනි.

අපි "බුද්ධිය" යනු IQ හෙවත් බුද්ධි ලබ්ධිය ලෙස සිතීමට නැඹුරු වී සිටිමු. එනම් ගැටළු විසඳීමට, තොරතුරු සැකසීමට සහ කරුණු කටපාඩම් කිරීමට ඇති හැකියාවට බුද්ධිය යැයි කීමට පෙළඹී සිටිමු. නමුත් මනෝවිද්‍යාඥයින් "බුද්ධිය" නැමැති ප්‍රපංචය වඩාත් පුළුල් කර ඇති අතර, පුද්ගලයෙකු තුළ වැඩ, සබඳතා සහ සම්ස්ත ජීවිතයම සැරිසැරීමට ඇති හැකියාව හැඩගස්වන ප්‍රධාන බුද්ධි වර්ග හතරක් හඳුනා ගෙන ඇත. ඒව නම්,

IQ (Intelligence Quotient) හෙවත් බුද්ධි ලබ්ධිය(සමහරු මෙය බුද්ධි ප්‍රමාණය ලෙසද හඳුන්වති ): තර්කනය, මතකය සහ අපෝහනය පිළිබඳ සම්භාව්‍ය "පොතේ ගුරු" මිනුම.

EQ (Emotional Quotient ) හෙවත් චිත්තවේගී ලබ්ධිය (සමහරු මෙය චිත්තවේගීය ප්‍රමාණය ලෙසද හඳුන්වති ): තමාගේ සහ අනෙක් අයගේ හැඟීම් තේරුම් ගැනීමට සහ කළමනාකරණය කිරීමට පුද්ගලයෙකුට ඇති හැකියාව.

SQ (Social Quotient ) හෙවත් සමාජ ලබ්ධිය (සමහරු මෙය සමාජ ප්‍රමාණය ලෙසද හඳුන්වති ): සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමේ, ජාල නිර්මාණයේ සහ අන් අය සමඟ හොඳින් වැඩ කිරීමට පුද්ගලයෙකු සතු කුසලතාව.

AQ (Adversity Quotient ) හෙවත් අහේතුක හෝ විපත්ති ලබ්ධිය (සමහරු මෙය විපත්ති ප්‍රමාණය ලෙසද හඳුන්වති) : පුද්ගලයෙකුගේ අර්බූදයන්ට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ගැටළු සහ අභියෝග ජයගැනීමේ හැකියාව.

මෙම කරුණු නිවැරදිව තේරුම් ගැනීම පුද්ගලයෙකු සතු ශක්තීන් උපයෝගී කර ගැනීමට සහ එම පුද්ගලයාට වර්ධනය වීමට අවශ්‍ය ස්ථාන සංවර්ධනය කරගැනීමට උපකාරී වේ. මෙම කරුණු අවබෝධ කර ගැනීමෙන් අඩු ලුහුඬු කම් බිඳ දමා ප්‍රායෝගික වීමට පුද්ගලයෙකුට අවස්ථාව සැලසේ.

IQ බුද්ධි ලබ්ධිය: මොළයෙහි සිතීමේ හැකියාව

IQ යනු ඔබ පාසලෙන් උකහා ගන්න ගැටළු විසඳීමට ඔබට උපකාරී වන දැනුම සහ පුහුණුවයි.  අවන්හල් බිල්පත ලැබුණු විට ඔබට පහසුවෙන් මූලික ගණිතය යොදාගත හැකි බව සහතික කරයි. එය තර්කනය, විශ්ලේෂණය සහ අමු දත්ත සැකසුම් හැකියාවයි. නමුත් IQ පමණක් ජීවිතයේ සාර්ථකත්වය සහතික නොකරයි.

ඉතිහාසයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම නව නිපැයුම්කරුවෙකු වන නිකොලා ටෙස්ලාගේ IQ අගය 160 ක් පමණ අගයක තිබී ඇති බව ඇස්තමේන්තු කර තිබුණි. එහෙත්, ඔහු සතුව දක්ෂතාවය තිබියදීත්, ඔහු ව්‍යාපාර කිරීමේදී සහ මානව සබඳතා ගොඩ නැගීම සමඟ අරගල කළ අතර අවසානයේ අන්ත දුගියෙකු ලෙස මිය ගියේය. ඔහුගේ ජීවිත කතාව IQ පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන්නේ මන්ද යන්න පිළිබඳ සිද්ධි අධ්‍යයනයකි. ඒ අනුව EQ සහ SQ නොමැතිකම බුද්ධිමත් මනස පවා පීලි පැනිය හැකි බව නිගමනය කළ හැක.

මෙය පුද්ගල ජීවිතයට යොදා ගන්නේ කෙසේද?:

1)ඔබේ බුද්ධි මට්ටම භාවිතා කරන්න!- ගැටළු විසඳීම, සැලසුම් කිරීම සහ අලුත් දේ ඉගෙනීම කෙරෙහි යොමුවීම කළ හැකිය.

2) එහි සීමාවන් හඳුනා ගන්න! ඓQ ඔබව ස්වයංක්‍රීයව හොඳ නායකයෙකු හෝ සන්නිවේදකයෙකු බවට පත් නොකරයි.

3) IQ ඔබ සතුව ඇති ශක්තිය නම්, චිත්තවේගීය දැනුවත්භාවය සමඟ තර්කනය යෙදීමට ඔබටම අභියෝග කරන්න.

EQ චිත්තවේගී ලබ්ධිය: භාවාත්මක මාලිමාව

“මිනිස්සු නරක රැකියා අත්හරින්නේ නැහැ, නරක කළමනාකරුවන් අතහැර යනවා” කියා කවදා හෝ අසා තිබේද? එය බොහෝ විට චිත්තවේගී ලබ්ධිය හෙවත් EQ සම්බන්ධ ගැටලුවකි. ඉහළ චිත්තවේගී ලබ්ධිය සහිත  නායකයින් විශ්වාසය ගොඩනඟා ගැනීම, ගැටුම් හොඳින් හසුරුවා ගැනීම සහ මිනිසුන් සමෘද්ධිමත් වන පරිසරයන් නිර්මාණය කිරීම කරනු ලබයි. එය යහපත් වීම සම්බන්ධ ප්‍රවේශයක් නොවේ - එය දැනුවත් වීම පිළිබඳ ප්‍රවේශයකි.

ඒබ්‍රහම් ලින්කන් ප්‍රසිද්ධ වූයේ ඔහුගේ හැඟීම් කළමනාකරණය කිරීමේ හැකියාව සඳහා ය. ඔහුගේ හැඟීම් පමණක් නොව ඔහු වටා සිටින ජනතාවගේ හැඟීම් කළමනාකරණය කිරීමේ හැකියාවද ඔහු සතු විය. සිවිල් යුද්ධය අතරතුර ඔහුගේ නායකත්වය උපායඥානය මත පමණක් රඳවා ගැනුනේ නැත. එවැනි අර්බුදයකදී ඔහුගේ කණ්ඩායම එකට තබා ගත්තේ ඔහුගේ චිත්තවේගීය බුද්ධිය මතයි.

මෙය පුද්ගල ජීවිතයට යොදා ගන්නේ කෙසේද?:

1) ආතති සහගත අවස්ථාවක ප්‍රතිචාර දැක්වීමට පෙර තමාගෙන්ම මෙසේ අසන්න: මම ප්‍රතික්‍රියා කරනවාද නැතහොත් ප්‍රතිචාර දක්වනවාද?

2) ශරීර භාෂාව සහ ශබ්ද ලීලාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්න! මිනිසුන්ගේ සැබෑ හැඟීම් බොහෝ විට ඔවුන්ගේ වචන වලට පෙර විද්‍යාමානවේ.

3)ක්‍රියාශීලී සවන්දීමට පුහුණු වන්න! විසඳුම් ලබා දීමට ඉක්මන් වීමට පෙර අවබෝධය තහවුරු කිරීම සඳහා යමෙකු පවසන දේ නැවත අවධාරණය කරන්න.

SQ  හෙවත් සමාජ ලබ්ධිය: පුද්ගල සම්බන්ධතාවය

සමහර පුද්ගලයන් පුද්ගල සබඳතා ගොඩනඟා ගන්නේ කෙසේදැයි දනිති. ඔවුන් සමාජ තත්වයන් හොඳින් හසුරුවන අතර, අන් අයට එම පුද්ගලයා කෙරෙහි වටිනාකමක් දැනෙනු ඇත. SQ හෙවත් සමාජ ලබ්ධිය කෙනෙකුට හොඳ කණ්ඩායම් සගයෙකු, ජාලකරුවෙකු හෝ නායකයෙකු වීමට උපකාරී වේ.

වොරන් බෆට් මූල්‍ය දක්ෂයෙකි. නමුත් ඔහුගේ සාර්ථකත්වය IQ හෙවත් ඔහු සතු බුද්ධි ලබ්ධිය පමණක් නොවේ. ඔහු කෙරෙහි අන්‍යයන් ගොඩ නගාගන්න විශ්වාසය සහ දිගුකාලීන සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට ඔහුට ඇති හැකියාවයි. ඔහුගේ ව්‍යාපාර ගනුදෙනු දශක ගණනාවක් තිස්සේ ඔහු උපයාගත් විශ්වසනීයත්වය මත ගොඩනගා ඇත.

මෙය පුද්ගල ජීවිතයට යොදා ගන්නේ කෙසේද?:

1) සංවාද වලදී වැඩිපුර ප්‍රශ්න අසන්න! මිනිසුන් තමන්ට සවන් දෙන බව හැඟෙනවාට කැමැත්තක් දක්වයි. 

2)සමාජ කුසලතා පහසුවෙන් ඇති කරගත නොහැකි නම්,සුළුවෙන් පටන් ගන්න! උදාහරණයක් ලෙස ‘ඔයාගේ සති අන්තය කොහොමද?’ කියා අසනවා මෙන්.

3)මතක තබා ගන්න: මිනිසුන් තනතුරු අනුගමනය නොකරන නමුත් සබඳතා අනුගමනය කරයි. පළමුව විශ්වාසය ගොඩනඟා ගන්න.

AQ හෙවත් අහේතුක හෝ විපත්ති ලබ්ධිය: ඔරොත්තු දීමේ සාධකය

AQ හෙවත් අහේතුක හෝ විපත්ති ලබ්ධිය යනු ආතතිය, අසාර්ථකත්වය සහ පසුබෑම් අත් නොහැර ඉදිරියට යාමට අවශ්‍ය බුද්ධියයි..

තෝමස් එඩිසන් විදුලි බුබුල සොයා ගැනීමට පෙර 1,000 වතාවකට වඩා අසාර්ථක විය. ඔහුගේ අසාර්ථකත්වයන් ගැන විමසූ විට, ඔහු පැවසුවේ, “මම අසාර්ථක වී නැහැ. මම දැන් ප්‍රයෝජනවත් නොවන ක්‍රම 10,000 ක් සොයාගෙන තිබෙනවා.” අහේතුක හෝ විපත්ති ලබ්ධිය සරලව පැහැදිළි කර හැකි ආකාරය එයයි. 

මෙය පුද්ගල ජීවිතයට යොදා ගන්නේ කෙසේද?:

1) අසාර්ථකත්වය සමාලෝචනය කරන්න! අසාර්ථකත්වය පරාජයක් ලෙස නොව දත්තයක් ලෙස සලකන්න.

2)යමක් වැරදුන විට: "මම මෙයින් ඉගෙන ගත්තේ කුමක්ද?" කියා තමන්ගෙන්ම ඇසීමට පුරුදු වන්න.

3)අභියෝග අපේක්ෂා කිරීමට ඔබේ මනස පුහුණු කරන්න! එසේඑම ඒවා තාවකාලික දෑ ලෙස දකින්න.

ඒ සියල්ල එකට කැටි කිරීම

ඔබ සතු ශක්තිමත්ම බුද්ධි වර්ගය කුමක්ද? ඔබ වර්ධනය විය යුත්තේ කුමන අංශයද?

1)ඔබගේ IQ ඉහළ මට්ටමක තිබේ නම්: ඔබේ අදහස් පැහැදිලිව සන්නිවේදනය කරන ආකාරය සහ මිනිසුන් චිත්තවේගීයව සම්බන්ධ කර ගන්නා ආකාරය ඉගෙන ගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්න.

2) ඔබ සතුව EQ ඉහළ මට්ටමක තිබේ නම්: අන් අයට මඟ පෙන්වීමට සහ නායකත්ව භූමිකාව රඟපෑමට එය භාවිතා කරන්න, නමුත් සාමය පවත්වා ගැනීම සඳහා දැඩි තීරණ ගැනීමෙන් වැළකී සිටිමේ ක්‍රමවේදයෙන් බැහැර වන්න.

3) ඔබගේ SQ ඉහළ මට්ටමක තිබේ නම්: ඔබේ සම්බන්ධතා භාවිතා කරන්න, නමුත් ඔබේ නායකත්වය පදනම් වී ඇත්තේ ආකර්ශනීය බව මත පමණක් නොව කුසලතා මත බව සහතික කරගන්න.

4) ඔබගේ AQ ඉහළ මට්ටමක තිබේ නම්: ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව භාවිතයට ගන්න, නමුත් දැඩි බව හුදකලාවකට හැරවීමට ඉඩ නොදෙන්න. ශක්තිමත්ම අයට පවා සහාය අවශ්‍ය වේ..

සැබෑ නායකත්වය සහ පුද්ගලික වර්ධනය සඳහා ඉහත සඳහන් කළ බුද්ධි වර්ග හතරම අවශ්‍ය වේ. ඔබ ඒ සියල්ල තුළම පරිපූර්ණ වීමට අවශ්‍ය නැත. එහෙත් ඔබේ දුර්වල ස්ථාන ශක්තිමත් කිරීම පිළිබඳව ඔබ දැනුවත් සහ චේතනාන්විත කටයුතු කළ යුතුය.

ඉහත සඳහ් කළ කිසිවක් අදාළ නොවේ නම්, මෙය පමණක් මතක තබා ගන්න: EQ, SQ සහ AQ ප්‍රගුණ කරන පුද්ගලයින් සාමාන්‍යයෙන් අවසානයේදී IQ පමණක් ඇති අයට වඩා ඉදිරියෙන් සිටී.

ඒ අනුව ඉහත සඳහන් බුද්ධි වර්ග හතර අතරින් කුමන බුද්ධිය වර්ධනය කර ගැනීමට ඔබ අද උත්සහා කරන්නේද?

 නායකත්ව පුහුණුකරුවෙකු මෙන්ම ව්‍යාපාර උපායමාර්ගිකයෙකු වන ලූක් සොරෙන්සන් මහතාගේ ලිපියක් ඇසුරෙන් සකස් කෙරුණි.. පරිවර්තනය ජීවන්ත ජයතිස්ස