ඩොලර් මිලියන 130ක සෞදි කොහුබත් ගනුදෙනුව අහිමි වූ හැටි මෙන්න..

Oct 16, 2026 at 09:23 AM

|

Lanka Leader

සෞදි අරාබියේ ක්‍රියාත්මක වන දැවැන්ත හරිත ව්‍යාපෘතියක් සඳහා ශ්‍රී ලංකාවෙන් අපනයනය කිරීමට සැලසුම් කර තිබූ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 130.16ක කොහුබත් ව්‍යාපෘතියක්, රාජ්‍ය ආයතනයක නිලධාරියකු විසින් නීතිවිරෝධී ලෙස අල්ලස් ඉල්ලීමක් සිදුකළ බවට එල්ල වූ චෝදනාවක් හේතුවෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම අවලංගු වී ඇති බව වාර්තා වේ.

ගනුදෙනුවේ පසුබිම

සෞදි අරාබියේ කාන්තාරකරණය අවම කර වගාබිම් පුළුල් කිරීමේ අරමුණින් ක්‍රියාත්මක වන ‘Saudi Green Initiative’ ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් සම්පීඩිත කොහුබත් (Coco Peat) කන්ටේනර් 20,000ක් මිලදී ගැනීම සඳහා මූලික එකඟතාවක් ඇතිවී තිබුණි. මෙහි සමස්ත වටිනාකම ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 130.16ක් විය.

ගනුදෙනුව අහිමි වීමට හේතුව

මෙම ව්‍යාපාරික එකඟතාව තහවුරු කරගැනීම සඳහා සෞදි රජයේ නිල නියෝජිත පිරිසක් ශ්‍රී ලංකාවේ නිෂ්පාදනාගාර පරීක්ෂා කිරීම සඳහා පැමිණ ඇත. එහිදී පොල් සංවර්ධන අධිකාරියේ (CDA) ප්‍රධාන නිලධාරියෙකු විසින් නීතිවිරෝධී ලෙස අල්ලස් ඉල්ලා ඇති බවට චෝදනා එල්ල වී තිබේ.

මෙම අවාසනාවන්ත අත්දැකීමත් සමඟ සෞදි නියෝජිතයන් විසින් මෙයට දැඩි ලෙස විරෝධය පළ කර ඇති අතර, අදාළ ගනුදෙනුව සම්පූර්ණයෙන්ම අවලංගු කිරීමට පියවර ගෙන ඇති බව වෙළෙඳ ක්ෂේත්‍රයේ ආරංචි මාර්ග තහවුරු කරයි.

අපනයනකරුවන්ට එල්ල වූ ද්විත්ව පහර

දේශීය කොහුබත් අපනයන ආදායම පසුගිය වසරට සාපේක්ෂව සියයට 21.87කින් පහත වැටී ඇති මොහොතක මෙම අලාභය වාර්තා වීම විශේෂත්වයකි. මෙයට අමතරව අපනයනකරුවන් මුහුණ දී ඇති ප්‍රධාන අභියෝග කිහිපයකි:

අමුද්‍රව්‍ය හිඟය: දිවයිනේ පොල් අස්වැන්න පහළ යාම සහ පොහොර අර්බුදය නිසා නිෂ්පාදකයින් දැනටමත් අමුද්‍රව්‍ය සොයාගත නොහැකි බරපතළ අර්බුදයක පසුවෙයි.

නැව් ගාස්තු ඉහළ යාම: මැදපෙරදිග දේශපාලන නොසන්සුන්තාව හේතුවෙන් මුහුදු ප්‍රවාහන ගාස්තු ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ තරගකාරී මිලක් පවත්වා ගැනීම අපහසු වී ඇත.

විශ්වසනීයත්වය බිඳවැටීම: ජාත්‍යන්තර ගැනුම්කරුවන් භාණ්ඩයක ගුණාත්මකභාවයට අමතරව සැපයුම්කරුගේ සහ අදාළ රාජ්‍ය නියාමන ආයතනවල විනිවිදභාවය දැඩි ලෙස සලකා බලයි. එක් ආයතනයක සිදුවූ අක්‍රමිකතාවක් සමස්ත පෞද්ගලික අංශයේම විශ්වසනීයත්වයට බලපා ඇත.

වෙළෙඳපොළ යළි දිනාගැනීමේ උත්සාහයන්

අහිමි වූ වෙළෙඳපොළ යළි දිනාගැනීම සඳහා පාර්ශ්ව කිහිපයක් මේ වන විටත් මැදිහත් වෙමින් සිටියි:

තානාපති කාර්යාල මැදිහත්වීම: රියාද්හි පිහිටි ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය සෞදි බලධාරීන් සමඟ සාකච්ඡා කරමින් දෙරට අතර වාණිජ සබඳතාව යථා තත්ත්වයට පත්කිරීමට කටයුතු කරයි.

සෘජු ගනුදෙනු: පෞද්ගලික අංශයේ අපනයනකරුවන් අතරමැදි මැදිහත්වීම්වලින් තොරව සෞදි වාණිජ ආයතන සමඟ සෘජුව ලියාපදිංචි වී සැපයුම් ආරම්භ කිරීමට සාකච්ඡා කරමින් සිටියි.

ජාත්‍යන්තර ප්‍රදර්ශන: අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයේ (EDB) සහාය ඇතිව සෞදි කෘෂිකාර්මික ප්‍රදර්ශනය (Saudi Agriculture Expo) වැනි වේදිකා හරහා සෞදි ගැනුම්කරුවන් සමඟ යළි සබඳතා ගොඩනගා ගැනීමට සූදානම් වේ.

ආර්ථික විශ්ලේෂකයන්ගේ නිරීක්ෂණය

විදේශ විනිමය අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒමට අපනයන මත පදනම් වූ ආර්ථික වර්ධනයක් අත්‍යවශ්‍ය වන පසුබිමක, රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය අපනයනකරුවන්ට පහසුකම් සපයනවා වෙනුවට බාධකයක් බවට පත්වීම බරපතළ ගැටලුවක් බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති. මෙවැනි පසුබෑමක් යළි සිදු නොවීමට නම් විනිවිදභාවයෙන් යුත් පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීම, විදේශීය ගැනුම්කරුවන්ට පැමිණිලි කිරීමට ආරක්ෂිත ක්‍රමවේදයක් සකස් කිරීම සහ පොල් ඵලදායිතාව ඉහළ නැංවීමට රාජ්‍ය මට්ටමින් සහන ලබාදීම කඩිනමින් කළයුතු බව ප්‍රවීණයෝ අදහස් දක්වති.