භූතාන රාජ්‍යයේ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව: බෞද්ධ දර්ශනය සහ දේශපාලනික ප්‍රායෝගිකත්වයේ සංකලනය.
හිමාල කඳු වැටියෙන් වටවූ, ලොව අවසන් වජ්‍රයාන බෞද්ධ රාජ්‍යය ලෙස හැඳින්වෙන භූතානය, භෞතික දියුණුවට වඩා ආධ්‍යාත්මික සහ මානසික සුවතාවයට මුල්තැන දෙන සුවිශේෂී දේශයකි. ගෝලීයකරණය හමුවේ ලෝකයේ බහුතරයක් රටවල් දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (GDP) පසුපස හඹා යද්දී, භූතානය ලෝකයට හඳුන්වා දුන්නේ දළ ජාතික සතුට නැමැති ආධ්‍යාත්මික මූලධර්මයයි. මෙම ලිපිය මඟින් භූතානයේ ආධ්‍යාත්මික දියුණුවේ පදනම, එදිනෙදා ජීවිතයට බද්ධ වී ඇති ආකාරය සහ ඔවුන්ගේ මානසික ඒකාග්‍රතාවයේ රහස ශාස්ත්‍රීයව විග්‍රහ කෙරේ.
ආධ්‍යාත්මිකත්වයේ ඓතිහාසික පදනම.
භූතාන සමාජයේ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ගොඩනැඟී ඇත්තේ ක්‍රිස්තු වර්ෂ 8 වන සියවසේදී ඉන්දියාවේ සිට එරටට වැඩම කළ පද්මසම්භව (ගුරු රින්පොචේ) උත්තමයාණන් වහන්සේගේ ආගමනයත් සමඟය. උන්වහන්සේ විසින් හඳුන්වා දුන් ටිබෙට් බුදුදහම (වජ්‍රයාන මහයාන සම්ප්‍රදාය), භූතාන සංස්කෘතියේ සහ රාජ්‍ය පාලනයේ කොඳු නාරටිය බවට පත් විය. 17 වන සියවසේදී භූතානය - නගවන්ග් නම්ග්යාල් ( Ngawang Namgyal) නැමැති මහා ලාමා බෝධිසත්වයන් වහන්සේ විසින් භූතානය එක්සේසත් කර, ආගමික සහ සිවිල් පාලනය සමබරව පවත්වාගෙන යාම සඳහා 'සොන්ග්' (Dzongs) නැමැති බලකොටු සංකල්පය හඳුන්වා දුන්හ.
නවගුණ වැල සහ සජ්ජායනාවේ භාවනාත්මක බලපෑම.
භූතාන වැසියන් තුළ පවතින ඉහළ ආධ්‍යාත්මික සන්සුන්භාවයට සහ මනසේ ඒකාග්‍රතාවයට බලපෑ ප්‍රධානතම ප්‍රායෝගික රහසක් වන්නේ ඔවුන් දෛනිකව සිදුකරන නවගුණ වැල (Mala) භාවිතය සහ මන්ත්‍ර/සූත්‍ර සජ්ජායනයයි.
* නිරන්තර සිහිකල්පනාව (Constant Mindfulness): භූතානයේ මහලු, තරුණ, බාල සැමදෙනාම පාහේ ගමන් බිමන් යන විට, විවේකීව සිටින විට මෙන්ම රැකියා ස්ථානවලදී පවා නිරන්තරයෙන් නවගුණ වැල ඇඟිලිවලින් පිරිමදිමින් මන්ත්‍ර සජ්ජායනා කරනු දැකිය හැක. (විශේෂයෙන්ම "ඕම් මණි පද්මේ හූම්" වැනි මහා කරුණා මන්ත්‍ර).
* චිත්ත ඒකාග්‍රතාවය සහ ආතතිය දුරුකිරීම: යෝග විද්‍යාවට සහ බෞද්ධ භාවනා ක්‍රමවේදයන්ට අනුව, නවගුණ වැලක් භාවිතයෙන් ඇඟිලි තුඩුවල සිදුවන චලනය මඟින් මොළයේ ස්නායු පද්ධතිය උත්තේජනය කර සන්සුන් කරයි. ශබ්ද නඟා හෝ සිතින් කෙරෙන නිරන්තර සජ්ජායනාව (Chanting) මඟින් බාහිර ලෝකයේ අවිවේකී සිතුවිලි සහ ආතතිය (Stress) මැඩපවත්වා, සිත එකම අරමුණක රඳවා තබා ගනී.
* යෝග සහ භාවනා සහසම්බන්ධය: යෝග අභ්‍යාසවල යෙදෙන්නන්ට ද තම ශ්වසන වේගය පාලනය කරගැනීමට සහ චිත්ත ශක්තිය වර්ධනය කරගැනීමට නවගුණ වැල (Mala Japa) අසිරිමත් මනෝ-කායික උපකරණයක් (Psycho-physical tool) ලෙස ක්‍රියා කරයි. භූතාන වැසියන් නිරන්තරයෙන් මෙම අභ්‍යාසයේ යෙදීම නිසා ඔවුන්ගේ සමාජය තුළ ඉවසීම, දයාව සහ අභ්‍යන්තර සාමය ඉහළ මට්ටමක පවතී.
දළ ජාතික සතුට (Gross National Happiness - GNH)
භූතානයේ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස තහවුරු වන්නේ 1972 වසරේදී එරට සිව්වන රජු විසින් හඳුන්වා දුන් GNH සංකල්පයෙනි. මෙහි ප්‍රධාන කුළුණු හතරක් පවතී:
1. තිරසාර සහ සාධාරණ සමාජ-ආර්ථික සංවර්ධනය: ධනය සෙවීම පමණක් නොව, එය සාධාරණව බෙදී යාම.
2. සංස්කෘතික සංරක්ෂණය සහ ප්‍රවර්ධනය: භූතාන සාම්ප්‍රදායික බෞද්ධ සිරිත් විරිත්, ඇඳුම් පැළඳුම් සහ කලාවන් ආරක්ෂා කිරීම.
3. පරිසර සංරක්ෂණය: ස්වභාවධර්මය රැකබලා ගැනීම (භූතානය යනු ලොව එකම කාබන්-ඍණ රටයි).
4. යහපාලනය: ආධ්‍යාත්මික මූලධර්ම මත පදනම් වූ දේශපාලන ක්‍රමවේදය.
5. ශාස්ත්‍රීය නිගමනය.
භූතානය අපට කියා දෙන්නේ භෞතික දියුණුව සහ නවීන තාක්ෂණය වැළඳ ගන්නා අතරතුරම, තමන්ගේ ආගමික සහ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය මෙන්ම මානසික සුවය රැකගන්නේ කෙසේද යන්නයි. බුදුදහම, යෝග සහ භාවනාව යනු හුදෙක් පොත්පත්වලට සීමා වූවක් නොව, නවගුණ වැලක් වැනි සරල ආධ්‍යාත්මික මෙවලමක් පවා උපයෝගී කරගනිමින් සමස්ත රාජ්‍ය පාලනයට සහ මිනිස් චර්යාවන්ට බද්ධ කළ හැකි ප්‍රායෝගික ජීවන මාර්ගයක් බව භූතානය මුළු ලෝකයටම ඔප්පු කර පෙන්වා ඇත.
ආචාර්ය දුලිප් පලිහවඩන
අධ්‍යක්ෂ,
ජාතික ප්‍රතිපත්ති අධ්‍යයන හා උපාය මාර්ගික පර්යේෂණායතනය.
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය. (References)
* Linda Leaming- (2015). Married to Bhutan-භූතානයට පෙම් බැද. පරි: සුමිත්‍රා රාහුබද්ධ. නුගේගොඩ: කතෘ ප්‍රකාශන.
* Thubthan yeshe- (2007). Introduction to Thanthra-තන්ත්‍රයානයට හැඳින්වීමක්. පරි: ගුණතිලක ඩබ්ලිව්.ඇම්, තරංගා ප්‍රකාශකයෝ, මුදුන්ගොඩ.
* විජයවර්ධන, ජස්ටින්. (1960), තිබ්බතයේ බොදු සංහාරය: කතෘ ප්‍රකාශන.
* හජිමේ නකමුර- පෙරදිග මිනිසුන්ගේ චින්තන විධි. පරි: මීගස්කුඹුර, පී.බී. (2003). විසිදුනු ප්‍රකාශකයෝ, බොරලැස්ගමුව.
* මිස්සක කමලසිරි හිමි. පූජ්‍ය පණ්ඩිත- මිහිදු ගිරෙන් හිම ගිරට, (2011). නුගේගොඩ. සරසවි ප්‍රකාශකයෝ.
* කුඩාහෙට්ටි තිලක- අභිරහස් තිබ්බතය, (2012). මරදාන, දයාවංශ ජයකොඩි සහ සමාගම.
* ධම්මදස්සි හිමි. නායිම්බල. ආචාර්ය -ටිබෙට් බුදු සමය, (2009). කර්තෘ ප්‍රකාශන.
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්‍රධාන පුවත්
2010 වසරෙන් පසු පළමු වරට ලෝක දරිද්‍රතාව ඉහළට! චීනය වේගයෙන් දරිද්‍රතාවය පහළ දැමූ රටයි! – එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය
ආර්ථික අර්බුදයෙන් ගොඩ එනවා වෙනුවට ආණ්ඩුව රට වැරදි දිශාවකටයි ගෙන යන්නේ.. මේ ගමනේ අවසානය රටේ ඒකීයභාවයට තර්ජනයක්.. - විමල් වීරවංශ
ඇමරිකානු අභ්‍යන්තර දේශපාලනයේ බලපෑමෙන් රුසියානු-ඇමරිකානු සබඳතාවල නව හැරවුමක්.. කියෙව් පාලනය සහ යුරෝපය දැඩි කම්පනයක..
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ පළමු පරිච්ඡේදය රට.. දෙවන පරිච්ඡේදය ආගම නොව බුද්ධාගමයි.. - මහාචාර්ය පූජ්‍ය ඉඳුරාගාරේ ධම්මරතන හිමි
මේ රටේ බෞද්ධයාගේ ඉවසීම පරීක්ෂා කරන්න යන්න එපා.. බොර්න් අගේන් කල්ලියකට අවශ්‍ය විදිහටයි අද මේ රට නටවන්නේ.. - විමල් වීරවංශ
අඛණ්ඩ ඉන්ධන සැපයුමකට රජයෙන් පැහැදිලි සැලසුමක් නෑ.. - පෞද්ගලික ඉන්ධන සමාගම් පවසයි..
තවත් IMF වැඩසටහනකට යන්න රජය සූදානම්.. මේ දිනවල එය සාකච්ඡා කරනවා.. - ජනපති
ඥානසාර හිමිට දුන් දඬුවම නීති විරෝධියි.. - හිටපු අගවිනිසුරු සරත් එන්. සිල්වාගෙන් සැර ප්‍රකාශයක්..
ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන්ගේ චීවරය ඉවත් කිරීමට එරෙහිව අභියාචනාධිකරණයේ නඩු දමයි..
චීන–ලාඕස දුම්රිය මාර්ගයේ වෙළෙඳ වටිනාකම යුවාන් බිලියන 100 ඉක්මවයි.. ලාඕසය කලාපීය ප්‍රවාහන කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට..
ට්‍රම්ප්ගේ ආදර්ශය අනුව රුසියාව සමඟ ඩීසල් ගනුදෙනුවකට එළඹෙනු- ජර්මානු විපක්ෂය පවසයි
රුසියාව සහ යුක්‍රේනය බලශක්ති ප්‍රහාර අත්හිටුවීමට එකඟ වී තිබෙනවා – ට්‍රම්ප්
නේපාලයට යළිත් මහා ගංවතුරක් – නිවාස හා පාලම් ගසාගෙන යයි (වීඩියෝ)
හිටපු ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ රෝහල්ගත කෙරේ..
ඔන්ටාරියෝ ව්‍යවස්ථාදායකය 'දෙමළ ජන සංහාරයක්' නිල වශයෙන් පිළිගෙන නැහැ.. කොටි හිතවාදීන් ගොතන ලද ජන සංහාරක ප්‍රබන්ධය බිඳ වැටිලා.. - ආචාර්ය නෙවිල් හේවගේ
ඥානසාර හිමි උදෙසා කොළඹ බලා එන පාගමනේ තෙවන දිනය අද..