"කොපමණ සම්බාධක දැමුවත් රටේ ස්වෛරීභාවය පාවා දෙන්නේ නෑ" – කියුබානු නියෝජ්‍ය විදේශ අමාත්‍ය කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ගෙන් අමෙරිකාවට එරෙහිව දැඩි ප්‍රකාශයක්

Sep 26, 2026 at 05:54 PM

|

Lanka Leader

ලෝක නායකයින් එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා සභා රැස්වීම සඳහා නිව්යොර්ක් නගරයට රැස්වන අතරතුර, කියුබාව සිය ඉතිහාසයේ දරුණුතම බලශක්ති හා මානුෂීය අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටින බවත්, කියුබාවේ ජනගහනයෙන් 90%කට වැඩි පිරිසක් අඳුරේ ගිලී සිටින බවත් කියුබාවේ නියෝජ්‍ය විදේශ අමාත්‍ය කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ පවසයි. 

ඇමෙරිකානු සම්බාධක හමුවේ අත්‍යවශ්‍ය ආහාර, ඖෂධ සහ ඉන්ධන සැපයුම් අඩාල වීමෙන් සමස්ත ජනතාවම දැඩි පීඩනයකට ලක්ව ඇති බව පෙන්වා දෙන ඒ මහතා, මෙය කියුබාවේ ස්වෛරීභාවය බිඳදමා රට අත්පත් කරගැනීමේ අරමුණින් ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රහාරයක් බවට ද චෝදනා කරයි. 

මෙවැනි අභියෝගාත්මක තත්ත්වයක් හමුවේ වුවද තමන් සාකච්ඡා සඳහා සූදානම් බවත්, ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවේ සහයෝගය මත කියුබානු ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බවත් අමාත්‍යවරයා වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේය.

කියුබාවේ නියෝජ්‍ය විදේශ අමාත්‍ය කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ සමඟ කළ සම්මුඛ සාකච්ඡාව පහළින්..

ලෝක නායකයින් එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා සභාව සඳහා රැස්වන අතරතුර, කියුබාව එහි අඳුරුම මොහොතකට මුහුණ දෙමින් සිටී. මෙම සති අන්තයේ, දූපතේ ජනගහනයෙන් 90%කට වැඩි ප්‍රමාණයක් විදුලියෙන් තොරව සිටී. ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ජනවාරි මාසයේදී ඉන්ධන සැපයුම නතර කළ දා සිට මුළු ජාතියම අඳුරට ඇද වැටුණු අවම වශයෙන් 36 වන අවස්ථාව මෙයයි. ආර්ථික සම්බාධක හේතුවෙන් ආහාර, ඖෂධ සහ අනෙකුත් භාණ්ඩ පිරවූ දහස් ගණන් බහාලුම් කැරිබියානු දූපත් පුරා සිරවී ඇති බව න්‍යු යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පත වාර්තා කරයි. එයට හේතුව, ඇමරිකානු සම්බාධක මගහැරීම සඳහා නැව් සමාගම් බෙදාහැරීම් නතර කිරීමයි. මෙම මානුෂීය අර්බුදය ජීවිතයේ සෑම අංශයකටම බලපායි. ඉටිපන්දම් ආලෝකයෙන් ගෙදර වැඩ කරන සිසුන්, හිස් පන්ති කාමර, සහ මන්දගාමී කඩාවැටීමක් ඔරොත්තු දෙන ජනතාවක්.

ට්‍රම්ප් පරිපාලනය මුලින්ම කියුබාව සමඟ ආර්ථික ගිවිසුමක් යෝජනා කළ බව යූඑස්ඒ ටුඩේ පුවත්පත වාර්තා කරයි. බොහෝ දෙනා එය සංචාරක කර්මාන්තය විවෘත කරනු ඇතැයි, ආයෝජන ආකර්ෂණය කරනු ඇතැයි, සහ කියුබානු-ඇමරිකානු වන්දි හිමිකම් නිරාකරණය කරනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු විය. නමුත් පසුව එය මධුරෝ-ශෛලියේ පැහැරගැනීමේ ක්‍රමයක් ඇතුළු රහස්‍ය හමුදා විකල්ප සකස් කළේය. දැන් කෙසේ වෙතත්, විදේශ ලේකම් මාකෝ රුබියෝගේ නායකත්වයෙන් යුත් උපාය මාර්ගය වන්නේ පාලන තන්ත්‍රයේ නිලධාරීන්ට පමණක් නොව මුළු ජනගහනයටම එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වන වේදනාකාරී, හිතාමතා කරන කඩාවැටීමක් බව පෙනේ.

ඇමරිකාව සහ කියුබාව අතර වෛරය 1959 දක්වා දිව යයි. එවිට ෆිඩෙල් කැස්ත්‍රෝ ඇමරිකානු ආධාර ලැබූ බටිස්ටා පාලනය පෙරළා දැමීමට විප්ලවයක් මෙහෙයවා කියුබාව සෝවියට් සංගමය සමඟ එක් කළේය. දශක හයක් තිස්සේ ඇමරිකානු දේශපාලනඥයින් විශ්වාස කළේ සම්බාධකවල පීඩනය කියුබාව පරිවර්තනය කිරීමට බල කරනු ඇතැයි කියාය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීකරණය කිරීමට. ජනාධිපති ඔබාමා 2016 දී පැමිණ සංවාදයක් සහ සබඳතා උණුසුම් කිරීමට උත්සාහ කළ විට සම්බන්ධතා වෙනස් වනු ඇතැයි සමහරු බලාපොරොත්තු වූහ. දැන්, වසර දහයකට පසු, ජනාධිපති ට්‍රම්ප් කියුබාව "අල්ලා ගැනීම" පිළිබඳ අදහස ඉදිරිපත් කරමින් සිටී.

මෙම සතියේ එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා සභාව සඳහා නගරයට පැමිණ සිටින කියුබාවේ නියෝජ්‍ය විදේශ අමාත්‍ය කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ මා සමඟ ස්ටුඩියෝවේ එක්ව සිටී.

ප්‍රශ්නය: නියෝජ්‍ය විදේශ අමාත්‍ය, මෙම වැඩසටහනට ඔබ සහභාගී වීම ගැන සතුටුයි.

කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ: මා සමඟ සිටීම ගැන ස්තූතියි.

ප්‍රශ්නය: ඉතින්, මම ආරම්භ කිරීමට කැමතියි නිව්යොර්ක් නගරයේ එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා සභාව රැස්වීමෙන්. මේ සියල්ල ගැන කතා කිරීමට ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ නිලධාරීන් සමඟ ඔබට රැස්වීම් සකස් කර තිබේද?

කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ: මේ මොහොතේ නැත. අවස්ථාවක් තිබේ නම් අපි සූදානම්. නමුත් මේ මොහොතේ ට්‍රම්ප් පරිපාලනය සමඟ රැස්වීමක් සකස් කර නැත.

ප්‍රශ්නය: ඉතින්, සංවාදය සම්පූර්ණයෙන්ම කඩාවැටී තිබේද?

කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ: නැත, එය කඩාවැටී නැත. අපි කියන්නේ ඒවා ඉදිරියට ගොස් නැති බවයි. එයට හේතුව, අපි සම්බන්ධතා, සන්නිවේදන සහ රැස්වීම් කිහිපයක් තිබුණත්, සතියකට හෝ සති දෙකකට වරක් ඇමරිකානු රජය නව සම්බාධක සහ බලහත්කාර පියවර යොදමින් සිටී නම්, එය ප්‍රගතියක් ලෙස හඳුනා ගැනීම කළ නොහැක. මක්නිසාද යත්, එම සෑම සම්බාධකයක්ම සහ බලහත්කාර පියවරක්ම කියුබාවේ ජනතාවට අමතර දඬුවමක් වන බැවිනි.

ප්‍රශ්නය: මට ඇසිය යුතුයි, ඔබ දන්නවා, දහස් ගණන් ළමයින් ශල්‍යකර්ම එනම් බලා සිටිනවා. එය ළමයින් පමණයි. මම එහි සිටින මගේ පවුලේ අයගෙන් අසනවා. මම හිතන්නේ බොහෝ දෙනෙකුගේ ජීවිත අවදානමේ තිබෙනවා. එම සාකච්ඡාවල ඉක්මන් වෙනසක් සිදුවන බවට සහතික වීමට යම් පීඩනයක් ඔබට දැනෙන්නේ නැද්ද?

කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ: අපට ගොඩක් පීඩනයක් තිබෙනවා, මක්නිසාද අපි කියුබාවේ ජනතාව ගැන සැලකිල්ලක් දක්වන බැවිනි. මතක තබා ගන්න, මෙය කියුබාවේ ජනතාව යටත් කර ගැනීම සඳහා කුසගින්නෙන් පෙළීමේ ප්‍රතිපත්තියකි. රජයක් ලෙස, අපගේ ජනතාව රැකබලා ගැනීමේ වගකීමක් අපට තිබේ. තවද කියුබාව ජාතියක් ලෙස එහි ස්වෛරීත්වය සහ පැවැත්ම ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීමක් අපට තිබේ. කියුබාව අල්ලා ගැනීම, කියුබාව පාලනය කිරීම යන අදහස ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට. වගකීමක් ඇති රජයක් කළ යුත්තේ එයයි.

නමුත් අපි එය කරමු. අපට විශාල වගකීමක් තිබේ. එය අපගේ ප්‍රධාන දෛනික කාර්යයයි: සෑම දිනකම, කියුබාවේ ජනතාව මුහුණ දෙන දරුණු යථාර්ථය සමඟ අපි කෙසේ පැවතිය යුතුද යන්න.

ප්‍රශ්නය: පරිපාලන නිලධාරීන්ට සහ කියුබානු-ඇමරිකානුවන්ට ඔබ කියන්නේ කුමක්ද, ඔබගේ වගකීම රට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීකරණය කිරීම, මැතිවරණ පැවැත්වෙන ආකාරය වෙනස් කිරීම, තවත් දේශපාලන සිරකරුවන් නිදහස් කිරීම. එම වෙනස්කම් ජනතාවගේ ජීවිත බේරා ගන්නා බව?

කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ: පළමුව, ඒවා ඇමරිකානු රජය  කියුබාවට කළ ඉල්ලීම් නොවේ. ඒවා කිසිවක් නොවේ. දෙවනුව, ඇමරිකාව තමන්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීකරණය නොකරන්නේ ඇයි? අපිට ඇමරිකාවෙන් අසන්න පුළුවන්, ඔබ තමන්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීකරණය නොකරන්නේ ඇයි, නැතහොත් ඔබේ සමහර මිතුරන්ට තමන්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීකරණය කරන ලෙස ඔබ ඉල්ලා සිටින්නේ නැත්තේ ඇයි? ඔබේ අරමුණ කියුබාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කිරීම නොවේ; ඔබේ අරමුණ කියුබාව අල්ලා ගැනීමයි. ඔබේ ජනාධිපති, ඔබේ විදේශ ලේකම්, ඔවුන් කියුබාවෙන් අවශ්‍ය කරන්නේ කුමක්ද?

ප්‍රශ්නය: හොඳයි, ඔවුන් කිව්වා ඔවුන්ට කියුබාව අල්ලා ගැනීමට සහ පාලනය කිරීමට අවශ්‍ය බව.

කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ: ඔවුන් විවෘතව කියා ඇත. එයින් අදහස් වන්නේ කියුබාව ස්වෛරී ජාතියක් ලෙස අවලංගු කිරීමයි.

ප්‍රශ්නය: නමුත් මට ඇසිය හැකිද. ඔබ දන්නා පරිදි, මට තවමත් දූපතේ ජීවත් වන පවුලේ ඥාතීන් සිටී. එහි සිටින අයගෙන් මට ඇසෙන එක් දෙයක් නම්, ඔවුන් දැන් දුක් විඳිමින් සිටියද, ඔබ වැනි රජයේ සම්බන්ධතා ඇති අයට වැඩි ආහාර, වැඩි ආලෝකය, සූර්ය පැනල ඇති බවයි. දේවල් අමාරු විය හැක, නමුත් බලය සහ සම්බන්ධතා ඇති අයට ඒවා පහසුය. එය සත්‍යද? ඒ ගැන යමක් කළ යුතුද?

කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ: පළමුව, ඔබ එය පුද්ගලික කරන නිසා. මට සම්බන්ධතා නැත. මම රජය සඳහා වැඩ කරමි. මට සූර්ය පැනල නැත. මට සාමාන්‍ය කියුබානුවෙකුට මෙන් ආහාර ඇත. මට දිනකට පැය දෙකක් හෝ තුනක් විදුලිය ඇත. මම සාමාන්‍යයෙන් විදුලිය නොමැතිව ගෙදරින් පිටවී, විදුලිය නොමැතිව ආපසු පැමිණෙමි. මම ජලය නොමැතිව ගෙදරින් පිටවී, ජලය නොමැතිව ආපසු පැමිණෙමි. මම බොහෝ දෙනාට වඩා වෙනස් නොවෙමි. අපි බහුතරයක් කියුබානුවන්ගේ ජීවිතය ජීවත් වෙමු.

කියුබාවේ වඩාත් සමෘද්ධිමත් ජීවිත ඇති අය සිටී. පෞද්ගලික අංශයේ සිටින අය, ව්‍යාපාර එකට එකතු කිරීමට හැකි වූ අය, නැතහොත් විදේශයන්හි හඳුනන අය හෝ ඥාතීන් ඇති අය ඔවුන්ට මූල්‍යාධාර කළ හැකි අය. ඒ නිසා ඔවුන්ට එය කළ හැකි අතර, අපි එය සමරමු, මක්නිසාද එය ඔවුන්ගේ ජීවිත වැඩිදියුණු කළ හැකි අය බැවිනි.

නමුත් බහුතරයක් කියුබානුවන් සහ සියල්ලට වඩා, රජය සඳහා වැඩ කරන බහුතරයක්. අද කියුබාවේ දරුණුම තත්ත්වය ඇත. මක්නිසාද ඔවුන් ඔවුන්ගේ වැඩ සඳහා වැටුපක් මත රඳා පවතින බැවිනි. කියුබානු වැටුප, මගේ වැටුප, බොහෝ කියුබානුවන්ගේ වැටුප, වෙනස් ආකාරයේ බලශක්තියක් ලබා ගැනීමට සූර්ය පැනල මිලදී ගැනීමට ඔබට ඉඩ නොදේ. අපි ගෙදරට ලබා ගන්නා දේ අපගේ අසල්වැසි ප්‍රදේශයේ අපි ලබා ගන්නා දේයි.

ප්‍රශ්නය: ඔබ දන්නවා, කියුබානුවන්ට ඇදහිය නොහැකි ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් ඇත. ඔවුන්ට ඔරොත්තු දීමට, නවෝත්පාදනය කිරීමට හැකිය — බොහෝ දෙනාට නොහැකි යැයි මම සිතන දේවල්. ඒ සමඟම, මෙය මෙසේ කොපමණ කලක් පවතිනු ඇතැයි ඔබ සිතන්නේද? මන්දගාමී කඩාවැටීමක් ඇති අතර කියුබානු ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ බලා සිටින්න, බලා සිටින්න කියාය. ඔබම සඳහන් කළ පරිදි, මාකෝ රුබියෝ සම්බාධක ගොඩ ගසමින් සිටී.

කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ: එය රඳා පවතින්නේ මාකෝ රුබියෝ හෝ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ රජය කියුබාවේ ජනතාවට දඬුවම් කිරීම දිගටම කරගෙන යාමට කොපමණ කලක් ධාරිතාවක් ඇතිද යන්න මතය. ඔවුන් විශ්වාස කරන්නේ එය අවසානයක් නැති බවයි. මෙම වසරේ පළමු සමාවතීර්ථයේදී හෝ පළමු කාර්තුවේදී කියුබාව කඩාවැටෙනු ඇතැයි ඔවුන් විශ්වාස කළහ. එය එසේ නොවන බව අපි ඔප්පු කර ඇත්තෙමු. නමුත් තත්ත්වය ඉතා දරුණු වී ඇත.

ප්‍රශ්නය: මම කියන දේ වැරදියට තේරුම් නොගැනීමට මම උත්සාහ කරමි. නමුත් ලෝකය රජයකට කියන දේ — කවර රටකට අපනයනය කළ හැකිද සහ කළ නොහැකිද යන්න, සහ ඇමරිකානුවන්ට කියුබාවට ගමන් කිරීම පමණක් නොව, ඇමරිකානු පුරවැසියන්ට කියුබාවේ ව්‍යාපාර කිරීමට සහ කියුබාව සමඟ සම්බන්ධ වීමට පමණක් නොව, දැන් ඔවුන් මුළු ලෝකයම කියුබාව සමඟ ව්‍යාපාර කිරීමට, කියුබාවට ගමන් කිරීමට තහනම් කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටී. දිගු කාලීනව එය කෙතරම් තිරසාරද, සහ ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවට — නැතහොත් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනතාවට — එය කෙතරම් පිළිගත හැකිද?

කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ: එය නිර්වචනය නොකළ දේශපාලන ඉලක්කයක් සඳහා රටක මුළු ජනගහනයම දඬුවම් කිරීමකි. එය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ විදේශ ජාතියක් අල්ලා ගැනීම, විදේශ ජාතියක් සහ එහි ධනය පාලනය කිරීම ලෙස පමණි. කුමන තර්කයකින්, කුමන නීති පද්ධතියකින්, කුමන ආගමකින් එය සාධාරණීකරණය කරන්නේද?

ප්‍රශ්නය: ට්‍රම්ප් පරිපාලනය මාස කිහිපයකට පෙර වෙනිසියුලාවේ කළ දෙයක් සලකා බලා ඇත. ඔවුන් ආපසු ඇදගෙන, තවත් හමුදා ක්‍රියාමාර්ගවලින් තර්ජනය කර, නැවත ආපසු ඇදගනී. ට්‍රම්ප් පරිපාලනයෙන් ඇති විය හැකි අවස්ථාවක් ලෙස කියුබානුවන් ඇත්තටම සූදානම් වන්නේ කුමකටද?

කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ: ජාත්‍යන්තර නීතියේ සන්දර්භය තුළ, නමුත් අපි ඒවා ඉතා බැරෑරුම් ලෙස ගනිමු, ඉතිහාසය සහ ලෝකයේ සිදුවන දේ, අපගේම ඉතිහාසය තේරුම් ගනිමින්.

ප්‍රශ්නය: මෙම සතියේ අනෙකුත් ජාතීන් ඔබ සමඟ පෙනී සිටිනු ඇතැයි ඔබ බලාපොරොත්තු වන්නේද?

කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ: ආධාරකරුවන්, ඔව්. සහ මහා සභාව අතරතුර.

ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනා ඔවුන්ගේ ආයෝජන ආපසු ගන්නා අතර ට්‍රම්ප්ගෙන් බොහෝ රජයන්ට තවදුරටත් ආයෝජනය නොකරන ලෙස පීඩනය දැනෙන විට, මුදල් උපයා ඇති, වසර ගණනක්, දශක ගණනක් කියුබාවේ සිටින ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාරිකයන් ආරක්ෂා කර නැත, සහ ඇමරිකානු බියගැන්වීම් හේතුවෙන් ඔවුන්ට කිසිදු ආරක්ෂාවක් ලැබී නැත.

ඇමරිකාව විසින් අගනගරවල රජයන්ට සහ න්‍යු යෝර්ක්හි නියෝජිත කණ්ඩායම්වලට දරුණු ලෙස බිය ගැන්වීම් කළද, ඔවුන්ගේ මූලධර්ම මත, ඔවුන්ගේ ස්ථාවරය මත පදනම්ව නැගී සිටින, සහ 1992 සිට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ පැරණි ස්ථාවරයක් වන කියුබාවට එරෙහි ඇමරිකානු ආර්ථික සම්බාධක අවසන් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටින ස්ථාවරය දිගටම පවත්වා ගෙන යන අය සිටිනු ඇතැයි අපි තවමත් විශ්වාස කරමු.

ප්‍රශ්නය: නියෝජ්‍ය විදේශ අමාත්‍ය, අද ඔබගේ කාලය සඳහා බොහොම ස්තූතියි. ඔබ මෙහි මේසයට පැමිණීම ගැන මම අගය කරමි.

කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ: මෙහි සිටීම සතුටක්.

ප්‍රශ්නය: කාලෝස් ෆර්නැන්ඩස් ද කොසියෝ, නැවතත් ස්තූතියි.