ලොව ප්රථම කාන්තාවන් විසින් මෙහෙයවන රාජ්යනොවන සංවිධාන ඵලදායකද?..
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය ඇතුළු ලොව බලවත් රටවල රාජ්ය ප්රධානීන්ගේ හෝ අගමැතිවරුන්ගේ භාර්යාවන් (First Ladies / Spouses) විසින් සමාජ සේවා, පුණ්යාධාර සහ සහන සංවිධාන මෙහෙයවීම හෝ ඒවායේ ප්රධාන අනුග්රාහකත්වය දැරීම සාමාන්යයෙන් සිදුවන්නකි.
එවැනි රටවල ක්රියාත්මක වූ සහ ක්රියාත්මක වන ප්රධාන සංවිධාන සහ ව්යාපෘති කිහිපයක් පහත දැක්වේ:
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය (United States)
ඇමරිකාවේ ජනාධිපති භාර්යාවන් (First Ladies) තමන්ගේම විශේෂිත රාජ්ය නොවන සංවිධාන හෝ ජාතික මට්ටමේ සමාජ සේවා ව්යාපෘති (Initiatives) මෙහෙයවීම වසර ගණනාවක සිට පැවත එන සම්ප්රදායකි.
Let's Move! (මිෂෙල් ඔබාමා): බරැක් ඔබාමාගේ ජනාධිපති සමයේ මිෂෙල් ඔබාමා විසින් ළමුන්ගේ තරබාරුකම පාලනය කිරීම සහ සෞඛ්ය සම්පන්න ආහාර රටා ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා ආරම්භ කරන ලද විශේෂ සහන සහ සමාජ මෙහෙයුමකි.
Be Best (මෙලානියා ට්රම්ප්): ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ පළමු ධුර කාලයේදී මෙලානියා ට්රම්ප් විසින් ළමුන්ගේ සුභසාධනය, සයිබර් බුලින් (Cyberbullying) වැළැක්වීම සහ මත්ද්රව්යවලට ඇබ්බැහි වූවන්ට සහන සැලසීම වෙනුවෙන් ක්රියාත්මක කළ ව්යාපෘතියකි.
Joining Forces (ජිල් බයිඩන්): ජෝ බයිඩන්ගේ භාර්යාව වන ජිල් බයිඩන් විසින් ඇමරිකානු හමුදා සාමාජිකයන්ගේ පවුල් සහ දරුවන්ගේ අධ්යාපනය හා මානසික සෞඛ්යය වෙනුවෙන් ක්රියාත්මක කරන සහන ව්යාපෘතියකි.
Rosalynn Carter Institute for Caregivers (රෝසලින් කාටර්): ජිමී කාටර් ජනාධිපතිවරයාගේ භාර්යාව විසින් රෝගීන් සහ මහලු අය රැකබලා ගන්නන් වෙනුවෙන් විශේෂයෙන් පිහිටුවන ලද ප්රසිද්ධ නොවන රාජ්ය සංවිධානයකි.
එක්සත් රාජධානිය (United Kingdom)
එක්සත් රාජධානියේ අගමැතිවරුන්ගේ භාර්යාවන් බොහෝ විට පවතින ප්රධාන පුණ්යාධාර සංවිධානවල අනුග්රාහකයන් (Patrons) ලෙස කටයුතු කරන අතර, සමහරුන් තමන්ගේම පෞද්ගලික පුණ්යාධාර පදනම් ද පවත්වාගෙන යති.
Children in Crisis (සාරා ෆර්ගියුසන් සහ චෙරී බ්ලෙයාර්): ටෝනි බ්ලෙයාර් අගමැතිවරයාගේ භාර්යාව වන චෙරී බ්ලෙයාර් (Cherie Blair) කාන්තාවන්ගේ ව්යවසායකත්වය දියුණු කිරීම සඳහා Cherie Blair Foundation for Women නමින් සංවිධානයක් පිහිටුවා ලොව පුරා ක්රියාත්මක කළාය.
SafeHands for Mothers (සාරා බ්රවුන්): ගෝඩන් බ්රවුන් අගමැතිවරයාගේ භාර්යාව වන සාරා බ්රවුන් (Sarah Brown) මව්වරුන්ගේ සහ අලුත උපන් දරුවන්ගේ සෞඛ්යය වෙනුවෙන් Theirworld නමැති ජාත්යන්තර සහන සංවිධානය මෙහෙයවනු ලබයි.
ප්රංශය (France)
Fondation Hôpitaux (බ්රිජිට් මැක්රෝන් / බර්නාඩෙට් චිරැක්): ප්රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්රෝන්ගේ භාර්යාව වන බ්රිජිට් මැක්රෝන් (Brigitte Macron) ප්රංශයේ රෝහල්ගත දරුවන් සහ මහලු අයගේ පහසුකම් නැංවීම සඳහා වන Fondation Hôpitaux පුණ්යාධාර සංවිධානයේ සභාපතිනිය ලෙස කටයුතු කරයි. ඊට පෙර ජාක් චිරැක් ජනාධිපතිවරයාගේ භාර්යාව වූ බර්නාඩෙට් චිරැක් ද මෙම සංවිධානය දීර්ඝ කාලයක් මෙහෙයවූවාය.
කැනඩාව (Canada)
WE Charity / Canadian Red Cross (සොෆී ග්රෙගොයිරේ ටෲඩෝ): ජස්ටින් ටෲඩෝ අගමැතිවරයාගේ හිටපු භාර්යාව වන සොෆී ග්රෙගොයිරේ, යෞවනියන්ගේ මානසික සෞඛ්යය සහ කාන්තා බලගැන්වීම් වෙනුවෙන් ක්රියාත්මක වන රාජ්ය නොවන සංවිධාන ගණනාවක ප්රධාන තානාපතිනියක ලෙස කටයුතු කළාය.
මේ ආකාරයට ලොව පුරා රාජ්ය ප්රධානී භාර්යාවන් (First Ladies) තමන්ගේ ධුර කාලය තුළ සමාජ සේවා, ළමා හා කාන්තා සුභසාධනය, සහ සෞඛ්ය ක්ෂේත්රයන් වෙනුවෙන් මෙවැනි සහන සංවිධාන සහ පදනම් (Foundations) මෙහෙයවීම සාමාන්ය පිළිගැනීමක් සහ සම්ප්රදායකි.
එසේම, ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය නායකයන්ගේ (ජනාධිපතිවරුන් සහ අගමැතිවරුන්) භාර්යාවන් විසින් පිහිටුවා හෝ ප්රධානත්වය උසුලමින් මෙහෙයවන ලද කැපී පෙනෙන සමාජ සුභසාධන සහ රාජ්ය නොවන සංවිධාන (NGOs/Foundations) ශ්රී ලංකාවේද පැවතුණි. ඒවා කිහිපයක් පහත දැක්වේ:
සිරිනිවාස පදනම (Siriniwasa Foundation / Seva Vanitha Activities):
* මෙහෙයවූ පුද්ගලයා: හේමා ප්රේමදාස මහත්මිය (රණසිංහ ප්රේමදාස ජනාධිපතිතුමාගේ භාර්යාව)
* ක්රියාකාරකම්: "සෙවන" සහ "සෙවණ අරමුදල" හරහා අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්, අනාථ දරුවන් සහ පදික වේදිකාවේ වෙසෙන්නන් වෙනුවෙන් නිවාස සපයා දීම, ආහාර සහ ඇඳුම් පැළඳුම් ලබා දීම වැනි විවිධ සුභසාධන ව්යාපෘති රැසක් මෙහෙයවන ලදී.
ශ්රියාණි වික්රමසිංහ සුභසාධන පදනම / සේවක සුභසාධන වැඩසටහන්:
* මෙහෙයවූ පුද්ගලයා: මෛත්රී වික්රමසිංහ මහත්මිය (රනිල් වික්රමසිංහ මහතාගේ භාර්යාව)
* ක්රියාකාරකම්: විශ්වවිද්යාල මහාචාර්යවරියක වන ඇය, සෘජු දේශපාලන සංවිධානවලට වඩා අධ්යාපනික, කාන්තා අයිතිවාසිකම් සහ ලිංගික සමානාත්මතාවය උදෙසා ක්රියාත්මක වන රාජ්ය නොවන සංවිධාන හා පදනම් රැසකට උපදේශකත්වය සහ නායකත්වය ලබා දී ඇත.
කාන්තා සහ ළමා සුභසාධන පදනම් (Shiranthi Rajapaksa Initiatives / Carlton Pre-Schools):
* මෙහෙයවූ පුද්ගලයා: ශිරන්ති රාජපක්ෂ මහත්මිය (මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිතුමාගේ භාර්යාව)
* ක්රියාකාරකම්: "කාල්ටන් ළමා සංවර්ධන අරමුදල" සහ "සිරිලිය සෙවන" වැනි සංවිධාන හරහා ග්රාමීය ප්රදේශවල ළමා අධ්යාපනය, පෙරපාසල් පහසුකම් නැංවීම සහ පිළිකා රෝගී කාන්තාවන්ගේ සෞඛ්ය පහසුකම් වෙනුවෙන් සුභසාධන වැඩසටහන් මෙහෙයවන ලදී.
සේවා වනිතා ඒකක (National Seva Vanitha Movement):
* ක්රියාකාරකම්: නිල වශයෙන් සංවිධානයක් (NGO) ලෙස නොවුණද, ශ්රී ලංකාවේ සංකල්පයක් ලෙස ජනාධිපති සහ අගමැති භාර්යාවන්ගේ ප්රධානත්වයෙන් ක්රියාත්මක වන "සේවා වනිතා ඒකකය" හරහා රණවිරු පවුල්, ආබාධිත තැනැත්තන් සහ අසරණ කාන්තාවන් උදෙසා දීපව්යාප්තව නොමිලේ නිවාස, ශිෂ්යත්ව සහ ආධාර ලබාදීමේ ප්රජා සේවා රැසක් සිදු කෙරේ.
සම්ප්රදායිකව, ජනාධිපතිතුමන්ගේ භාර්යාව (පළමු කාන්තාව) ජාතික මට්ටමින් සහ ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ සේවා වනිතා වැඩසටහන් සඳහා අනුශාසකත්වය හෝ ගෞරවනීය නායකත්වය ලබාදෙන අතර, ත්රිවිධ හමුදා හා පොලිස් සේවා වනිතා ඒකක ඒ ඒ හමුදාපතිවරුන්ගේ සහ පොලිස්පතිවරයාගේ භාර්යාවන් විසින් සෘජුවම මෙහෙයවනු ලැබේ.
කෙසේ උවද එවැනි ප්රථම කාන්තා සංවිධාන පිළිබඳව වත්මන් ශ්රී ලංකාවෙන් ඇසෙන්නට නොලැබෙන අතර සේවා වනිතා ඒකක (Seva Vanitha Units) වර්තමානයේ ක්රියාත්මක වන්නේ එක් ප්රධාන නායකත්වයක් යටතේ නොව, ආරක්ෂක අමාත්යාංශය සහ ත්රිවිධ හමුදා හා පොලිසිය ආදී අදාළ රාජ්ය/ආරක්ෂක ආයතන වෙන් වෙන් වශයෙන් පදනම් කරගනිමින් ය. එක් එක් ක්ෂේත්රය අනුව වත්මන් නායකත්වය මෙහෙයවනු ලබන්නේ මෙසේය:
ආරක්ෂක අමාත්යාංශ සේවක/සේවා වනිතා ඒකකය: ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ ලේකම්වරයාගේ භාර්යාවගේ ප්රධානත්වයෙන් ක්රියාත්මක වේ.
යුද්ධ හමුදා සේවා වනිතා ඒකකය: වත්මන් යුද්ධ හමුදාපතිවරයාගේ භාර්යාව විසින් මෙහෙයවනු ලබයි.
නාවික හමුදා සේවා වනිතා ඒකකය: වත්මන් නාවික හමුදාපතිවරයාගේ භාර්යාව විසින් මෙහෙයවනු ලබයි.
ගුවන් හමුදා සේවා වනිතා ඒකකය: වත්මන් ගුවන් හමුදාපතිවරයාගේ භාර්යාව විසින් මෙහෙයවනු ලබයි.
ශ්රී ලංකා පොලිස් සේවක සුභසාධන/සේවා වනිතා ඒකකය: වත්මන් පොලිස්පතිවරයාගේ භාර්යාවගේ ප්රධානත්වයෙන් පැවැත්වේ.
ලෝකයේ විවිධ රටවල රාජ්ය නායකයන්ගේ භාර්යාවන් (පළමු කාන්තාවන්) සිය නිල සීමාවන්ගෙන් ඔබ්බට යමින්, ජාතික මෙන්ම ජාත්යන්තර මට්ටමින් ඉටුකර ඇති අනුපමේය සමාජ මෙහෙවර කෘතඥපූර්වකව ඇගයිය යුතුය. දේශපාලන අධිකාරියට එහා ගිය මානුෂීය ස්පර්ශයකින් සමාජය වෙනස් කිරීමට ඔවුන් දැක්වූ දායකත්වය අතිමහත්ය.
එලිනෝර් රූස්වෙල්ට් මානව හිමිකම් වෙනුවෙන් හඬක් නැඟූ අතර, මිෂෙල් ඔබාමා සහ මෙලනියා ට්රම්ප් වැනි නායිකාවන් ළමා පෝෂණය, අධ්යාපනය සහ සයිබර් හිංසනයට එරෙහිව ජාත්යන්තර අවධානය යොමු කළහ. එසේම, ශ්රී ලංකාව ඇතුළු නැගෙනහිර ආසියාතික රටවල පළමු කාන්තාවන් සෙවණ අරමුදල්, ළමා හා මාතෘ සෞඛ්ය ප්රවර්ධනය සහ යුද පීඩිත පවුල් නැංවීම උදෙසා සේවා වනිතා සංවිධාන හරහා දැවැන්ත කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත.
තමන්ට හිමි බලය සහ ප්රතිරූපය අසරණ ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් දිනා දීමටත්, අධ්යාපන, සෞඛ්ය හා කාන්තා සබලගැන්වීමේ ව්යාපෘති සඳහා යෙදවීමටත් ඔවුන් දැක්වූ කැපවීම සදා අගය කළ යුත්තකි.
- යසස් ධර්මදාස
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්රධාන පුවත්
තිලීපන්ගේ පිළිමයට මල් තියන්න සිසුන් යැව්වේ අධ්යාපන බලධාරීන්.. - ජාතික ගුරු ව්යාපාරයෙන් හෙළිදරව්වක්..
22 ගැන ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ රහස් තීරණය කථානායක අතට..
ලොව ප්රථම කාන්තාවන් විසින් මෙහෙයවන රාජ්යනොවන සංවිධාන ඵලදායකද?..
නාවික හමුදා ඔත්තු සේවා නිලධාරීන් දඩයම් කිරීමේ නව ප්රවනතාවක්..
ජනපතිගේ බිලියන 90, කෝටි 900යේ ප්රශ්නය chat gpt විසඳූ අයුරු මෙන්න..
තමන්ගේ සමාජ, සංස්කෘතික නායකයින් ලෙස ත්රස්තවාදීන් සමරන්නේ මොන රටේ ද?..
කැකිරාවේ සුදස්සන හිමි නිකායෙන් නෙරපයි..
කොටියා කියපු අර්ච්චුනා එදා හිටියේ කාත් එක්ක ද?.. ජනාධිපතිවරණයේ දී තමන්ට සහාය දෙනකොට අර්ච්චුනා මරු.. අද කොටියා වෙලා.. - විමල් වීරවංශ
ඉන්දියාව සමඟ අත්සන් කළ භයානක ගිවිසුම.. "මෙතෙක් ඉතිහාසයේ මෙවැනි ගිවිසුමක් අත්සන් කර නෑ" - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාර
කාගම හාමුදුරුවෝ සුදා ඇන්දුවා ද?.. සුදා කාගම හාමුදුරුවන්ව ඇන්දුවා ද?..
ෆේස්බුක් සටහනකින් ආගමික අපහාසයක් සිදුකළා යැයි සෞදියේදී ලාංකිකයෙකුට මරණ දඬුවම..
"ත්රස්තවාදීන් නොව සැමරිය යුත්තේ රටට සේවය කළ බුද්ධිමතුන්.. තිලීපන්ගේ ප්රතිමාව වහාම ඉවත් කරන්න".. - අරුන් සිද්ධාර්ථ්
තිලීපන්ගේ ප්රතිමාවලින් හෙළි වන්නේ ඩයස්පෝරා සම්මුතියයි.. අර්ජුනා “කොටියා” වුණේ වේදිකාව මාරු කළ නිසාද..? - විමල් වීරවංශ
චන්ද්රයා මත යුද්ධයකට සූදානම් වෙමින්ද?.. ඇමරිකාව චන්ද්ර කක්ෂය වෙඩි බෙහෙත් ගබඩාවක් බවට පත් කිරීමට සැරසෙයි..
රුසියාවෙන් තෙල් ගන්නා ඉන්දියාව හා චීනය ඇතුළු රටවලට 100%ක බද්දක් පැනවීමට අමෙරිකාව සැරසෙයි..
"කියුබාව බිඳවැට්ටවීමට ඇමෙරිකාව දරන උත්සාහය කිසිදා සාර්ථක වන්නේ නැහැ".. - කියුබානු නියෝජ්ය විදේශ අමාත්ය Carlos Fernandez De Cossio