යුක්රේනයට අවි සැපයීමට ඇමරිකාව කළ වියදම සමඟ සසඳන විට ඉරාන යුද්ධයේ බර අමෙරිකාව්ට ‘සුළු දෙයක්’ — ට්‍රම්ප්

Sep 2, 2026 at 02:40 PM

|

Lanka Leader

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ඉරානය සමඟ ගෙන යන අඛණ්ඩ යුද්ධය “සාපේක්ෂව සුළු යුද්ධයක්” බවත්, එය හිටපු ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් යටතේ යුක්රේනයට ලබාදුන් අතිවිශාල අවි ප්‍රමාණය හා සසඳන විට ඉතා කුඩා බවත් ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් පවසා තිබේ.

ඊයේ(02) ඕවල් කාර්යාලයේ පැවති උත්සවයකදී මාධ්‍යවේදීන්ගේ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දෙමින් ට්‍රම්ප් කියා සිටියේ බයිඩන් පාලනය යුක්රේනයට ඩොලර් බිලියන 300කට වැඩි වටිනාකමකින් යුත් අවි “නොමිලේ” ලබාදී ඇති බවයි. ඊට සාපේක්ෂව ඉරානයට එරෙහි ගැටුමේදී ඇමරිකාව මෙතෙක් භාවිත කර ඇත්තේ ඉතා සුළු අවි සහ පතොරම් ප්‍රමාණයක් බව ඔහු පැවසීය.

දිග්ගැස්සෙමින් පවතින ඉරාන මෙහෙයුම ඇමරිකානු හමුදා සම්පත් වෙනත් ප්‍රදේශවලට අවශ්‍ය වන ආකාරයට ක්ෂය කරමින් තිබේදැයි විමසූ විට ට්‍රම්ප් එම කනස්සල්ල ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

“මෙය අපට සාපේක්ෂව සුළු යුද්ධයක්. මෙය විශාල යුද්ධයක් නොවේ,” ට්‍රම්ප් පැවසීය.

ලෝකය පුරා ඇමරිකාව සතුව “විශාල වශයෙන් පතොරම් සහ යුද උපකරණ” ගබඩා කර ඇති බැවින් අවශ්‍ය වුවහොත් තවත් සැපයුම් භාවිත කළ හැකි බවද ඔහු පැවසීය.

“ඔබ දන්නවා මුදල් ගියේ කොහේටද කියලා? යුක්රේනයට,” යැයි ට්‍රම්ප් පැවසීය.

ඔහු තර්ක කළේ යුක්රේනය සඳහා භාවිත කළ අවි ප්‍රමාණය සමඟ සසඳන විට ඉරානයට එරෙහිව ඇමරිකාව භාවිත කර ඇත්තේ “ඉතා සුළු” යුද උපකරණ ප්‍රමාණයක් බවයි.

ට්‍රම්ප් ඉරාන සහ යුක්රේන වියදම් සසඳයි

හිටපු ජනාධිපති බයිඩන්ගේ පාලනය යටතේ යුක්රේනයට ලබාදුන් හමුදා සහාය හා තම පාලනය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රතිපත්තියද ට්‍රම්ප් සසඳා දැක්වීය. “ජෝ බයිඩන් යුක්රේනයට ඩොලර් බිලියන 300කට වැඩි වටිනාකමක දේවල් නොමිලේ ලබාදුන්නා,” ට්‍රම්ප් පැවසීය.

තම පාලනය යටතේ යුක්රේනයට ලබාදෙන අවි සඳහා යුරෝපීය නේටෝ සාමාජික රටවල් හරහා මුදල් ගෙවිය යුතු බව ඔහු පැවසීය. කෙසේ වෙතත්, ට්‍රම්ප් සඳහන් කළ ඩොලර් බිලියන 300ක සංඛ්‍යාව සම්බන්ධයෙන් විවාද පවතී. 

Operation Atlantic Resolve සඳහා වූ ඇමරිකානු විශේෂ පරීක්ෂක ජනරාල්වරයාගේ මැයි මාසයේ වාර්තාවකට අනුව, 2022 පෙබරවාරි මාසයේ සිට යුක්රේනය සහ එම ගැටුමට ඇමරිකාවේ පුළුල් ප්‍රතිචාරය සඳහා වෙන් කළ සමස්ත ඇමරිකානු මුදල ආසන්න වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 195කි. එම මුදලින් ඩොලර් බිලියන 67.8ක් පමණ යුක්රේනයට ආරක්ෂක අවි සහ සේවා ලබාදීම සඳහා වෙන් කර තිබුණි.

ඉරාන යුද්ධය හත්වැනි මාසයට

ට්‍රම්ප් ඉරාන ගැටුම “සුළු යුද්ධයක්” ලෙස හැඳින්වීම සිදුවන්නේ එය හත්වැනි මාසයට ඇතුළු වී ඇති පසුබිමකය.ඇමරිකාව ජයග්‍රහණය ලබා ඇති බව හෝ ගැටුම අවසන් කිරීමට ආසන්න බව ට්‍රම්ප් අවස්ථා ගණනාවකදී ප්‍රකාශ කර තිබේ.

අප්‍රේල් මස මුලදී ඔහු “සම්පූර්ණ සහ පූර්ණ ජයග්‍රහණයක්” ප්‍රකාශ කළ අතර, ඉන් පසුවද වොෂින්ටනය යුද්ධය ජයගෙන ඇති බව හෝ එය අවසන් කිරීමට ආසන්න බව පුන පුනා ප්‍රකාශ කළේය.කෙසේ වෙතත්, මෙම ගැටුම සඳහා ඇමරිකාවට විශාල ප්‍රමාණයක හමුදා උපකරණ සහ අවි භාවිත කිරීමට සිදුව තිබේ.

යුද ලේකම් පීට් හෙග්සෙත්ට අනුව, ජූලි මාසය වන විට මෙහෙයුමේ සමස්ත වියදම ඩොලර් බිලියන 37.5ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබුණි. පළමු සති හතර තුළ පමණක් ඇමරිකාව ඨොමහව්ක් කෲස් මිසයිල 850කට වැඩි ප්‍රමාණයක් ප්‍රහාර සඳහා භාවිත කර ඇති බව වාර්තා වේ. එම සංඛ්‍යාව විශේෂයෙන් වැදගත් වන්නේ ඇමරිකාව වසරකට නිෂ්පාදනය කරන්නේ ඨොමහව්ක් මිසයිල සිය ගණනක් පමණක් වන බැවිනි. එමෙන්ම Patriot සහ THAAD ගුවන් ආරක්ෂක අන්තර්ග්‍රාහක මිසයිල 1,000කට වැඩි ප්‍රමාණයක්ද භාවිත කර තිබේ.

යුරෝපයේ ඇමරිකානු අවි සංචිතවලටත් බලපෑම්

ඇමරිකානු අවි සහ පතොරම් විශාල වශයෙන් භාවිත කිරීම හේතුවෙන් යුරෝපයේ පවතින ඇමරිකානු අවි සංචිතවලටද දැඩි පීඩනයක් එල්ල වී ඇති බව වාර්තා වේ. පසුගිය සතියේ ඇමරිකානු සහ නේටෝ නිලධාරීන් උපුටා දක්වමින් මාධ්‍ය වාර්තා කළේ, ඵට්‍රිඔට් අන්තර්ග්‍රාහක මිසයිල සහ අනෙකුත් අත්‍යවශ්‍ය පතොරම් සංචිත “අතිශය තීරණාත්මක” මට්ටමකට වඩා පහළ ගොස් ඇති බවයි. ඒ සඳහා ප්‍රධාන හේතුවක් ලෙස මැදපෙරදිගට අවි මාරු කිරීම සඳහන් වේ. මෙම තත්ත්වය මැදපෙරදිග හමුදා මෙහෙයුම් පවත්වාගෙන යාම, යුරෝපීය මිත්‍ර රටවල ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සහ යුක්රේනයට අවි සැපයීම යන කාර්යයන් එකවර සිදු කිරීමට වොෂින්ටනයට ඇති හැකියාව පිළිබඳ නව ප්‍රශ්න මතු කර තිබේ.

වොෂින්ටනය ඉරානයට ආර්ථික පීඩනයත් වැඩි කරයි

හමුදා මෙහෙයුම් සමඟම වොෂින්ටනය ටෙහෙරානයට එරෙහි ආර්ථික පීඩනයද තීව්‍ර කර තිබේ. ඇමරිකානු භාණ්ඩාගාර ලේකම් ස්කොට් බෙසන්ට් ඉරිදා අනතුරු ඇඟවූයේ ඉරානයට එරෙහිව ඇමරිකාව “මූල්‍ය ප්‍රචණ්ඩත්වය” මුදා හැරිය හැකි බවයි. ඉරානයට සහ ඉරානය සමඟ ව්‍යාපාර කරන ආයතනවලට දඬුවම් කිරීම සඳහා සෑම සතියකම නව ද්විතීයික සම්බාධක පැනවීමට ඇමරිකාවට හැකි බවද ඔහු තර්ජනය කළේය. මේ අනුව, යුක්රේන යුද්ධයට සහාය දැක්වීමත් සමඟම මැදපෙරදිග දිග්ගැස්සෙන හමුදා මෙහෙයුමක් පවත්වාගෙන යාමෙන් ඇමරිකානු හමුදා සම්පත්, අවි සංචිත සහ මූල්‍ය හැකියාවන් මත ඇතිවන පීඩනය පිළිබඳ අවධානය තවදුරටත් ඉහළ යමින් තිබේ. ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රකාශය මගින් ඉරාන යුද්ධයේ වියදම සහ ඇමරිකාව යුක්රේනයට ලබාදුන් දැවැන්ත හමුදා සහාය අතර වෙනස ඉස්මතු කිරීමට ඔහු උත්සාහ කරන බව පෙනී යයි.