නේපාලයේ නායයාමෙන් පසු අතුරුදහන් වූ 558 දෙනා සෙවීමේ මෙහෙයුම් වේගවත් කෙරේ.. නායයාමෙන් චීනයේ ටිබෙට් කලාපයටත් බලපෑම්...

Aug 28, 2026 at 05:29 AM

|

Lanka Leader

ජීවිත බේරාගැනීමේ උපකරණ, නිරීක්ෂණ ඩ්‍රෝන යානා, සන්නිවේදන කට්ටල සහ බර යන්ත්‍රෝපකරණ සහිත සහන කණ්ඩායම් ආපදාවට ලක්වූ ගයිරොන්ග් (Gyirong) වරාය දෙසට විවිධ දිශාවලින් පැමිණෙමින් තිබේ. උස් භූමි ප්‍රදේශ සඳහා විශේෂිත Mi-171 හෙලිකොප්ටර් යානයක් ආපදා ප්‍රදේශයට ළඟා වී ඇති අතර, ඉහළින් ඇති අවදානම් තත්ත්වයන් පරීක්ෂා කිරීම සඳහා විශේෂ ඉංජිනේරු කණ්ඩායම් portable සන්නිවේදන පද්ධති, ඩ්‍රෝන යානා සහ 3D ලේසර් ස්කෑනර් සහිතව ක්‍රියාත්මක වේ. මේත් සමගම සමගම තවත් සහන සේවකයින්, ගුවන් යානා සහ උපකරණ ආපදා ස්ථානය වෙත ළඟා වෙමින් පවතී.

මෙම දැවැන්ත මෙහෙයුම ආරම්භ වූයේ චීන-නේපාල සීමාවේ නේපාල පාර්ශ්වයෙන් හටගත් විනාශකාරී නායයාම චීනයේ නිරිතදිග තිබෙත් (Xizang) ස්වයංපාලන කලාපයේ ගයිරොන්ග් වරාය ප්‍රදේශයට කඩාවැටීමෙන් පසු අතුරුදහන් වූ සිය ගණනක් සෙවීම සඳහාය. දිගින් දිගටම පවතින වර්ෂාව, අස්ථාවර කඳු බෑවුම්, ඉහළින් පවතින ජල බාධක විල සහ පටු කඳුකර භූමි භාගය හේතුවෙන් ද්විතීයික ආපදා ඇතිවීමේ දැඩි අවදානමක් පැවතියද, චීන මහජන විමුක්ති හමුදාව (PLA), හදිසි ප්‍රතිචාර දක්වන්නන්, ඉංජිනේරු සහ සහන කණ්ඩායම් එක්ව මෙහෙයුම් සිදුකරයි. බ්‍රහස්පතින්දා උදෑසන වන විට පුද්ගලයින් 3 දෙනෙකු මියගොස්, 2 දෙනෙකු බේරාගෙන ඇති අතර, විදේශිකයන් 260 දෙනෙකු ඇතුළුව 558 දෙනෙකු අතුරුදහන් වී ඇත.

මුදාගැනීමේ සහ සහන මෙහෙයුම්

චීන අගමැති ලී චියැං (Li Qiang) බ්‍රහස්පතින්දා පස්වරුවේ ගයිරොන්ග් ප්‍රදේශයට පැමිණ සහන සේවා මෙහෙයුම් අධීක්ෂණය කළේය. චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ මහලේකම් ෂී ජින්පින්ග්ගේ උපදෙස් පරිදි ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් සමග පැමිණි අගමැතිවරයා, සහන සේවා කටයුතු පරීක්ෂා කරමින් විපතට පත්වූවන්ගේ සුවදුක් විමසා සිටියේය. හදිසි කළමනාකරණ අමාත්‍යාංශය මගින් මුලින්ම සහන සේවකයින් 141 දෙනෙකු සහ Mi-171 හෙලිකොප්ටර් යානයක් යවන ලද අතර, පසුව සෙවීම්, විනාශ කිරීම්, සන්නිවේදන සහ වෛද්‍ය පහසුකම් සහිත තවත් 111 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් විශේෂ ගුවන් යානයකින් යොමු කළේය.

ඊට අමතරව ලාසා සහ චෙංඩු හි පිහිටි ස්වාභාවික ආපදා ඉංජිනේරු මධ්‍යස්ථානවලින් සහ China Anneng කණ්ඩායමෙන් සහන සේවකයින් 300 දෙනෙකු උපකරණ කට්ටල 120 ක් සමග එම ස්ථානයට ළඟා වෙමින් සිටී. PLA බටහිර බලප්‍රදේශයේ විධානය මගින් Y-20 ප්‍රවාහන ගුවන් යානා මගින් විශේෂ මෙහෙයුම් කණ්ඩායම් ආපදා ප්‍රදේශයට යවා ඇති අතර, හමුදා සහ සන්නද්ධ පොලිස් ඒකක මගින් ගුවන්, වෛද්‍ය සහ ඉංජිනේරු සහාය ලබා දෙයි. චීන රතු කුරුස සමාජය සහ එහි පදනම මගින් ආපදාවට ලක්වූවන් උදෙසා කූඩාරම්, ආහාර, බ්ලැන්කට්, ඇඳන්, පානීය ජලය සහ ක්ෂණික කෑම වර්ග ඇතුළු සහන ද්‍රව්‍ය දහස් ගණනක් හදිසියේ බෙදා හැරීමට පියවර ගෙන ඇත.

මතු වී ඇති නව අභියෝග

සිචුවාන් ප්‍රදේශයෙන් යවන ලද Wing Loong ඩ්‍රෝන යානයක් මගින් ආපදා ප්‍රදේශය ඉහළින් පියාසර කරමින් සන්නිවේදනය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට සහ උසස් ඡායාරූප මගින් නිරීක්ෂණ කටයුතු කිරීමට සහාය වේ. මඩ නායයාමේ අද්දර ගයිරොන්ග් වරායේ සිට කිලෝමීටර 2.5 ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇති අතර, මීටර් 1.5 කට ආසන්න ඝනකමකින් යුත් මඩ තට්ටු තැන්පත් වී තිබීම නිසා මෙහෙයුම් දුෂ්කර වී ඇත. මීට අමතරව නේපාලයේ Chhochen Khola සහ Purepu Tsangpo ගංගා එක්වන ස්ථානයේ ඝන මීටර් මිලියන 2 ක ජල ධාරිතාවයකින් යුත් කෘතිම විලක් (Barrier lake) නිර්මාණය වී පිටාර ගලමින් පවතින අතර, ඉදිරි දින කිහිපයේදී එය බැම්ම කඩාගෙන යාමේ දැඩි අවදානමක් පවතී.

භූ විද්‍යාත්මක ආපදා පිළිබඳ විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ මීටර් 3,000 කට වඩා වැඩි උස වෙනසක් සහිත කඳුකර ස්වභාවය, පටු ලෝහිත මාර්ග, අධික වර්ෂාව සහ ප්‍රධාන මාර්ග අසල හදිසි නායයාම් අවදානම හේතුවෙන් සහන මෙහෙයුම් දැඩි ලෙස සංකීර්ණ වී ඇති බවයි. නේපාලයේ ඉහළ අහසේ ඇති වූ ಹಿම කඩාවැටීමක් හේතුවෙන් ආරම්භ වූ මෙම සුන්බුන් ප්‍රවාහය (debris flow) ඩොන්ග්ලින් ට්සැන්ග්පෝ ගඟ ඔස්සේ ගයිරොන්ග් වරායේ යටිතල පහසුකම්වල වදී තවදුරටත් නේපාලය දෙසට ගලා ගොස් ඇත.

ජාත්‍යන්තර අවධානය සහ හානි තත්ත්වය

නේපාල පාර්ශ්වයේ ගංවතුර සහ නායයාම් හේතුවෙන් මියගිය සංඛ්‍යාව 359 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, ඒ අතර ආරක්ෂක අංශ සාමාජිකයින්, සංචාරකයින් සහ සාමාන්‍ය ජනතාව සිටිති. එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් අන්තෝනියෝ ගුටෙරස් සහ ජර්මන් චාන්ස්ලර් ෆ්‍රෙඩ්රික් මෙර්ට්ස් මෙම ඛේදනීය තත්ත්වය පිළිබඳව තමුන්ගේ දැඩි ශෝකය පළ කර ඇති අතර සහන සේවකයින්ගේ කැපවීම අගය කරමින් අවශ්‍ය ඕනෑම සහයක් ලබා දීමට සූදානම් බව ප්‍රකාශ කර ඇත.

අතුරුදහන් වූවන් අතර සිටින විදේශිකයන් 260 දෙනා ප්‍රධාන වශයෙන් සංචාරකයින් සහ වන්දනාකරුවන් බව චීන විදේශ අමාත්‍යාංශය තහවුරු කර ඇත. එමෙන්ම නේපාල පාර්ශ්වයේ සිටි චීන ජාතිකයින් 100 කට ආසන්න පිරිසක් පිළිබඳව ද තොරතුරු පරීක්ෂා කරමින් පවතින අතර, දෙරට අතර සමීප සන්නිවේදනයක් පවත්වමින් සෙවුම් මෙහෙයුම් ඉදිරියට ගෙන යනු ලබයි.