ගැඹුරු මුහුදු පත්ලේ ඇති සම්පත් සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකාව ගන්නා ඒකපාර්ශ්වික පියවරට රුසියාවේ විරෝධය

Aug 18, 2026 at 03:06 PM

|

Lanka Leader

2026 ජුනි 29 සිට ජූලි 31 දක්වා ජැමෙයිකාවේ කිංස්ටන් නුවරදී ජාත්‍යන්තර මුහුදු පත්ල අධිකාරියේ (International Seabed Authority – ISA) වැනි සැසිවාරයේ දෙවැනි කොටස පැවැත්විණු  අතර මෙම සැසිවාරයට රුසියානු අන්තර්රාජ්‍ය නියෝජිත කණ්ඩායමක් සහභාගී විය. එහි ප්‍රධානියා ලෙස ස්වභාවික සම්පත් හා පරිසර නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය දිමිත්‍රි ටෙටෙන්කින් කටයුතු කරනු ලැබීය. රුසියානු විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය, ස්වභාවික සම්පත් හා පරිසර අමාත්‍යාංශය සහ විශේෂිත ආයතනවල නියෝජිතයෝද එම නියෝජිත කණ්ඩායමට ඇතුළත් වීම විශේෂත්වයකි.

සමුළුවේ මහා සභා රැස්වීම විවෘත කිරීමේ අවස්ථාවේදී කළ දේශනයේදී දිමිත්‍රි ටෙටෙන්කින්, 1982 එක්සත් ජාතීන්ගේ මුහුදු නීතිය පිළිබඳ සම්මුතියේ විධිවිධාන ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ප්‍රධාන යාන්ත්‍රණයක් ලෙස ජාත්‍යන්තර මුහුදු පත්ල අධිකාරියට ඇති වැදගත්කම අවධාරණය කළේය.

එමෙන්ම වර්තමානයේ පවතින කරුණු කිහිපයක් සම්බන්ධයෙන් රුසියාවේ ස්ථාවරයද ඔහු පැහැදිලි කරනු ලැබීය. විශේෂයෙන්ම, 2023 වසරේදී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් ඒකපාර්ශ්විකව ස්ථාපිත කරන ලද “දිගු කරන ලද” මහාද්වීපික තටාකයේ බාහිර සීමාවන් රුසියානු සමූහාණ්ඩුව පිළිනොගන්නා බව ටෙටෙන්කින් අවධාරණය කළේය.

එවැනි පියවරක් ස්ථාපිත ජාත්‍යන්තර භාවිතයන්ට අනුකූල නොවන අතර, ඊට අදාළ ක්‍රියා පටිපාටිද සපුරාලන්නේ නැති බව රුසියාවේ ස්ථාවරය බව ඔහු අවධාරණය කළේය. එම සීමාවන් තුළ මුහුදු පත්ලේ සම්පත් සූරාකෑම සඳහා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් ඒකපාර්ශ්වික ක්‍රියාමාර්ග ගත හැකි වීමද රුසියාව පිළිගත නොහැකි කරුණක් ලෙස සලකයි. 2025 අප්‍රේල් 24 වැනිදා ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා විසින් නිකුත් කරන ලද ගැඹුරු මුහුදු පත්ලේ ඛනිජ සම්පත් කැණීම සම්බන්ධ විධායක නියෝගය පිළිබඳවද රුසියාව එම ස්ථාවරයම දරන බවද ඒ මහතා පෙන්වා දුන්නේය. 

එම විධායක නියෝගය මගින් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ මහාද්වීපික තටාකයේ බාහිර සීමාවන් තුළ මෙන්ම ජාතික අධිකරණ බලයෙන් ඔබ්බෙහි පිහිටි ප්‍රදේශවල මුහුදු පත්ලේ සම්පත් ගවේෂණය සහ සූරාකෑම සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරන බව අමාත්‍ය දිමිත්‍රි ටෙටෙන්කින් පෙන්වා දුන්නේය.

රුසියාව අවධාරණය කරන්නේ ගැඹුරු මුහුදු පත්ල සංවර්ධනය කිරීම සඳහා ගනු ලබන ඒකපාර්ශ්වික පියවර 1982 එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්මුතිය මගින් ස්ථාපිත කර ඇති “ප්‍රදේශය” (Area) පිළිබඳ පාලන තන්ත්‍රය තවත් දුර්වල කරන බව පැවසූ ඒ මහතා 

එවැනි ක්‍රියාමාර්ග ජාත්‍යන්තර මුහුදු පත්ල අධිකාරියට ලබා දී ඇති බලතල හා වගකීම් දුර්වල කරන අතර, සියලු රටවල, විශේෂයෙන්ම සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ආර්ථික හා සමාජීය ප්‍රගතියට තර්ජනයක් එල්ල කරන බව පෙන්වා දෙන්නේය.

රුසියාවේ අදහස අනුව, ජාත්‍යන්තර මුහුදු පත්ල සම්පත් භාවිතය සම්බන්ධයෙන් ඒකපාර්ශ්වික ක්‍රියාමාර්ග වෙනුවට, 1982 එක්සත් ජාතීන්ගේ මුහුදු නීතිය පිළිබඳ සම්මුතිය සහ ජාත්‍යන්තර මුහුදු පත්ල අධිකාරියේ රාමුව තුළ ස්ථාපිත කර ඇති ජාත්‍යන්තර නීති හා ක්‍රියා පටිපාටිවලට අනුකූලව කටයුතු කිරීම අවශ්‍ය බව ඒ මහතා වැඩිදුරටත්  පෙන්වා දුන්නේය..