News Category
From Date
To Date
Maximum Number of Result

ලොව සමාජ මාධ්‍ය දැවැන්තයින් දණගැස්වූ ඓතිහාසික නඩු තීන්දුව: මෙටා සහ ගූගල් සමාගම්වලට ඩොලර් මිලියන 6ක දැවැන්ත දඩයක්!

Jul 13, 2026 at 12:52 PM
|

ලෝක ප්‍රකට තාක්ෂණික සහ සමාජ මාධ්‍ය දැවැන්තයින් වන මෙටා (Meta) සහ ගූගල් (Google) සමාගම් විසින් සිය යෙදවුම් ළමුන් ඇබ්බැහි වන ආකාරයෙන් සකස් කර ඔවුන්ගේ මානසික සෞඛ්‍යයට බරපතළ හානි සිදුකර ඇති බවට ඇමරිකාවේ ලොස් ඇන්ජලීස් අධිකරණයක පැවැති ජූරි සභා නඩු විභාගයකින් තීන්දු කර තිබේ.

ප්‍රකට අමෙරිකානු නීතිඥ මාර්ක් ලැනියර් විසින් මෙහෙයවන ලද මෙම ඓතිහාසික නඩු විභාගයේදී වයස අවුරුදු 20ක තරුණියක වූ කේලි වෙනුවෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 6ක වන්දියක් ගෙවන ලෙසයි ජූරි සභාව නියෝග කර ඇත්තේ.

මෙයින් 70%ක වගකීමක් මෙටා සමාගම වෙත පැවරෙන අතර ඉතිරි 30%ක ප්‍රමාණය ගූගල් සමාගම විසින් ගෙවිය යුතු වන බව සඳහන්.

මෙම නඩු තීන්දුව ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය විසින් හඳුන්වනු ලබන්නේ තාක්ෂණික ලෝකයේ මහා පෙරළියක් ඇති කළ මොහොතක් ලෙසයි.

නඩු විභාගයේදී අනාවරණය වී ඇත්තේ ඉන්ස්ටග්‍රෑම් සහ යූටියුබ් වැනි ජනප්‍රිය සමාජ මාධ්‍ය ජාලයන්, කැසිනෝ ක්‍රීඩාවල පවතින මනෝවිද්‍යාත්මක උපක්‍රම භාවිත කරමින් පරිශීලකයින් අඛණ්ඩව රඳවා තබාගන්නා "ඇබ්බැහි වීමේ යන්ත්‍ර" (Addiction machines) ලෙස හිතාමතාම නිර්මාණය කර ඇති බවයි.

වයස අවුරුදු 6 සිට යූටියුබ් සේවාවටත්, වයස අවුරුදු 9 සිට ඉන්ස්ටග්‍රෑම් සේවාවටත් දැඩි ලෙස ඇබ්බැහි වූ කේලි නමැති මෙම තරුණිය දිනකට පැය 16ක් දක්වා සමාජ මාධ්‍ය තුළ කාලය ගතකර ඇති අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇය දැඩි මානසික අවපීඩනය, කාංසාව සහ සිරුරේ ස්වභාවය පිළිබඳ පවතින මානසික රෝගී තත්ත්වයන්ට ගොදුරු වී ඇත.

සමාගම්වල අභ්‍යන්තර රහස්‍ය ලේඛන අධිකරණය හමුවේ දිගහරිමින් නීතිඥ ලැනියර් පෙන්වා දුන්නේ, තරුණ මනස් තමන් වෙත ඇදබැඳ තබාගැනීම සඳහා මෙම සමාගම් විසින් සිදුකරන ක්‍රියාවලිය පිටුපස පවතින්නේ මානුෂීය හැඟීම් නොව අතිදැවැන්ත මූල්‍ය ලාභයක් පමණක් බවයි.

මෙටා සමාගමේ ප්‍රධානී මාර්ක් සකර්බර්ග් (Mark Zuckerberg) ද සාක්ෂි දීම සඳහා අධිකරණය හමුවට කැඳවා තිබූ අතර, එහිදී ඔහුගේ ආරක්ෂක අංශ සාමාජිකයින් 'Meta Ray-Ban' ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි පැළඳ පැමිණීම හේතුවෙන් අධිකරණ ශාලාව තුළ දැඩි නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වයක් ද හටගෙන තිබේ.

ජූරි සභිකයින්ගේ රහස්‍යභාවයට තර්ජනයක් කරමින් ඔවුන්ව ඩිජිටල් නිරීක්ෂණයට ලක් කිරීමට මෙමඟින් උත්සාහ කළ බවට පැමිණිලි පාර්ශවයේ නීතිඥයින් චෝදනා කිරීමත් සමඟ විනිසුරුවරයාගේ නියෝගය මත එම කණ්ණාඩි ගලවා දැමීමට සකර්බර්ග්ගේ පිරිසට සිදුවූ බව වාර්තා වේ.

මෙම දැවැන්ත නීතිමය සටන ජයග්‍රහණය කිරීම සඳහා නීතිඥ මාර්ක් ලැනියර් විසින් Gemini, Claude සහ ChatGPT වැනි උසස් තාක්ෂණික මෙවලම් මුසු කරමින් නිර්මාණය කරන ලද විශේෂිත කෘතිම බුද්ධි (AI) පද්ධතියක් ද උපයෝගී කරගෙන ඇති බවයි වාර්තා වන්නේ.

එමඟින් ජූරි සභිකයින්ගේ මනෝවිද්‍යාත්මක තත්ත්වයන් විශ්ලේෂණය කරමින් දෛනිකව සිය තර්කයන් ගොඩනැගීමට ඔහු කටයුතු කර තිබේ.

මෙම ඓතිහාසික නඩු තීන්දුවත් සමඟ ලොව පුරා පවතින සමාජ මාධ්‍ය සමාගම්වල ව්‍යාපාරික ආකෘතියට දැඩි බලපෑමක් එල්ල වී ඇති අතර, ළමුන්ගේ මානසික සෞඛ්‍යයට හානි කිරීම සම්බන්ධයෙන් මෙටා සහ ගූගල් ඇතුළු සමාගම්වලට එරෙහිව තවත් නඩු 2,000කට අධික ප්‍රමාණයක් ගොනු කිරීමට මාවත විවර වී තිබේ.

නීතිඥ ලැනියර් පවසන්නේ දේශපාලනඥයින්ට වඩා සාමාන්‍ය ජනතාවගෙන් සැදුම්ලත් ජූරි සභාවකට මෙවැනි දැවැන්ත සමාගම් නීතිය ඉදිරියට ගෙන ඒමට සුවිශේෂී බලයක් පවතින බවයි.

කෙසේ වුවද, මෙම නඩු තීන්දුවට එරෙහිව මෙටා සහ ගූගල් සමාගම් ඇපෑලක් ඉදිරිපත් කිරීමට සූදානම් වන අතර, සමාජ මාධ්‍යවල පවතින ඇබ්බැහි කරවන සහ අහිතකර ස්වභාවයෙන් අනාගත පරපුර මුදාගැනීම සඳහා වන මෙම ඩිජිටල් යුද්ධය තවදුරටත් ඉදිරියට ඇදෙනු ඇති බවයි විදේශීය මාධ්‍ය වාර්තා වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙන්නේ.

මූලාශ්‍රය - hirunews


සම්බන්ධිත පුවත් | Related News

කොළඹ නගර සභාවේ පාලක පක්ෂය සහ නගරාධිපතිනිය සමඟ එක්ව කටයුතු කළ නොහැකි බව පවසමින් විපක්ෂ මන්ත්‍රීවරුන් දෙදෙනෙකු මුදල් කමිටුවෙන් ඉල්ලා අස්වී තිබේ.
දකුණු ආසියාවේ වේගයෙන්ම දියුණුවන රට ශ්‍රී ලංකාව බවට ලෝක බංකුවෙන් සහතිකයක් ලැබුණු බව නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ටී. බී. සරත් පවසයි.
මෙරට බන්ධනාගාර පද්ධතිය තුළ සිදුවන වන අක්‍රමනිකතා සහ සැබෑ තත්ත්වය මෙන්ම එහි පවතින බරපතළ අඩුපාඩු සම්බන්ධයෙන් ජ්‍යෙෂ්ඨ නීතිඥ කල්‍යානන්ද තිරාණගම මහතා විශේෂ අනාවරණයක නිරත විය.
පිවිතුරු හෙළ උරුමයේ නායක නීතිඥ උදය ගම්මන්පිල මහතා අද පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී මෙම අදහස් පල කලේය.
නැගෙනහිර පළාතේ සිදු වූ බව කියන පස් පුද්ගල මනුෂ්‍ය ඝාතන සිද්ධියකට අදාළව නැඟෙනහිර පළාත් හිටපු මහඇමති සිවනේසතුරෙයි චන්ද්‍රකාන්තන් හෙවත් පිල්ලෙයාන් තවදුරටත් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර තිබේ.
මීගමුව බන්ධනාගාරය තුළ ඇතිවූ ගැටුම පසුපස ආණ්ඩුව පෙරළීමේ කුමන්ත්‍රණයක් ඇත්දැයි සැකයක් පවතින බව ජාතික ජන බලවේගයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී දේවානන්ද සුරවීර පවසයි.
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ සංගිලි කනදරාව ප්‍රදේශයේ පදිංචිව සිටි, ශ්‍රී ලංකාවේ වයස්ගතම ජීවතුන් අතර සිටි කාන්තාවක ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් පුංචාගේ කළුමැනිකේ වයස අවුරුදු 114 ක්ව සිටියදී අභාවප්‍රාප්ත වී තිබේ.
රාජ්‍ය අංශයේ විවිධ වෘත්තිකයින්ගේ විශ්‍රාම යන වයස සංශෝධනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත්ව ඇති ඉල්ලීම් පිළිබඳව රජයේ අවධානය යොමුව ඇති බව සෞඛ්‍ය හා ජනමාධ්‍ය අමාත්‍ය වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස මහතා පවසයි.
යුක්රේන අග්‍රාමාත්‍යවරිය ලෙස කටයුතු කළ යුලියා ස්වෙරිඩෙන්කෝ (Yulia Svyrydenko) එම ධුරයෙන් ඉවත් කිරීමට යුක්රේන ජනාධිපති ව්ලොදිමීර් සෙලෙන්ස්කී තීරණය කර තිබේ.

ප්‍රධාන පුවත්

හිරගෙවල් ඇතුළේ සිදුවන ඇත්තම සෙල්ලම එළියට: අවුරුදු 3ක දඬුවම 42ක් වුණ හැටි ජ්‍යෙෂ්ඨ නීතිඥ කල්‍යානන්ද තිරාණගම හෙළි කරයි..

මෙරට බන්ධනාගාර පද්ධතිය තුළ සිදුවන වන අක්‍රමනිකතා සහ සැබෑ තත්ත්වය මෙන්ම එහි පවතින බරපතළ අඩුපාඩු සම්බන්ධයෙන් ජ්‍යෙෂ්ඨ නීතිඥ කල්‍යානන්ද තිරාණගම මහතා විශේෂ අනාවරණයක නිරත විය.

හම්බන්තොට වරායේ කොටස් මිලදී ගන්න MSC සාකච්ඡා..

ඉන්දියන් සාගර කලාපය තුළ සිය සමුද්‍රීය මෙහෙයුම් ජාලය තවදුරටත් පුළුල් කිරීමේ සහ ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමේ උපායමාර්ගික පියවරක් ලෙස, හම්බන්තොට ජාත්‍යන්තර වරායේ සැලකිය යුතු කොටස් ප්‍රමාණයක් මිලදී ගැනීමට ලොව ප්‍රමුඛතම බහාලුම් ප්‍රවාහන සමාගමක් වන Mediterranean Shipping Co. (MSC) සූදානම් වන බව වාර්තා වේ.

අමෙරිකාව සහ ඉරානය අතර ප්‍රහාර උග්‍ර අතට.. ඒකපාර්ශ්වික ගිවිසුම්වල යුගය අවසන් බව ඉරානය කියයි..

අමෙරිකාව සහ ඉරාන හමුදා අතර දැවැන්ත මිසයිල සහ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර හුවමාරුවක් සිදුව ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ඉන්දීය ඩිජිටල් හැඳුනුම්පත් ව්‍යාපෘතියේ පිරිවැය ඉහළ යයි.. රජය ඉන්දියාව සමඟ හදිසි සාකච්ඡා ඉල්ලයි..

ඉන්දීය රජයේ මූල්‍ය ආධාර මත ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇති ශ්‍රී ලංකා අනන්‍ය ඩිජිටල් හැඳුනුම්පත් ව්‍යාපෘතිය සඳහා ඉදිරිපත් වී ඇති ලංසු මිල ගණන්, ඉන්දියාව පොරොන්දු වූ ආධාර මුදල මෙන් දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි වී ඇති බව සන්ඩේ ටයිම්ස් වාර්තා කරයි.

මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කරුවන්, අපරාධකරුවන් කිහිපදෙනෙකුට අද හිරගෙවල් පාලනය කිරීමට ඉඩ ලැබීලා.. - නිලධාරීන් 8කගේ ඝාතනයේ ඇතුළු පැත්ත වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර හෙළිකරයි

ඉතිහාසයේ පළමු වරට බන්ධානාගාර ගැටුමකින් බන්ධනාගාර නිලධාරීන් 8 දෙනෙකුගේ ජීවිත අහිමි වූ බවත්, සිරගෙවල් ඇතුළේ ඇතිවන තත්ත්වය ජාතික ප්‍රශ්නයක් බවට පත්වී ඇති බවත් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයේ මහ ලේකම් වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර මහතා පවසයි.

අතුරුදන් ඩොලර් මිලියන දෙකහමාර හොයාගන්න බැරිවුනොත් නැවත භාණ්ඩාගාරයෙන් ගෙවන්න වෙනවා..- මුදල් ලේකම්

මහා භාණ්ඩාගාරයෙන් අස්ථානගත වී ඇති අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන දෙකහමාරක මුදල නැවත සොයා ගැනීමට නොහැකි වුවහොත්, එම පාඩුව පියවා ගැනීම සඳහා මහජන බදු මුදල් භාවිතා කිරීමට සිදුවන බව මුදල් අමාත්‍යාංශ ලේකම් හර්ෂණ සූර්යපෙරුම මහතා අනාවරණය කළේය.

විනිසුරු විශ‍්‍රාම වයස දීර්ඝ කිරීම විනිසුරු සංගමය ඒකමතිකව පරාජයට පත් කරයි..

විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම වයස දීර්ඝ කිරීම සඳහා රජය විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද මතභේදාත්මක යෝජනාව අධිකරණ සේවා සංගමය (JSA) විසින් ඒකමතිකව පරාජයට පත් කර තිබේ.

විනිසුරු ධුර කාලය දීර්ඝ කිරීමේ යෝජනාව හමුවේ අධිකරණ ක්ෂේත්‍රය උණුසුම් වෙයි.. විනිසුරු සංගමයේ විශේෂ රැස්වීමක් අද

අගවිනිසුරුවරයාගේ ධුර කාලය වසර දෙකකින් දීර්ඝ කිරීම සඳහා රජය ගෙන ඒමට උත්සාහ කරන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය හේතුවෙන් මෙරට අධිකරණ ක්ෂේත්‍රය තුළ දැඩි අර්බුදකාරී තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී ඇත.

ඩෙංගු වසංගතයට මුවා වෙමින් මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලය හැඩ කළ ගස් ටික කපා දමයි!

රට පුරා ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතින ඩෙංගු වසංගතය හේතුවෙන් මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලයෙහි අධ්‍යයන කටයුතු තාවකාලිකව අත්හිටුවා විශ්වවිද්‍යාල වසාදමා ඇති පසුබිමක, ඩෙංගු අවදානම අවම කිරීමේ අරමුණින් යැයි පවසා විශ්වවිද්‍යාල පරිශ්‍රයේ පැවති ගස් කපා දැමීමට කටයුතු කිරීම බොහෝ දෙනාගේ විවේචනයට ලක්ව ඇත.

අන්තවාදී ක්‍රියා ගැන බුද්ධි වාර්තා ශානි - රවී නිලධාරීන්ට ලබා දී නෑ.. - පෙත්සම් විභාගයේදී සුරේෂ් සලේගේ නීතිඥවරයා අධිකරණයට කියයි

පාස්කු ප්‍රහාරයේ විමර්ශනවලට අදාළව ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ අත්අඩංගුවට ගෙන රඳවා ගැනීම අභියෝගයට ලක් කරමින් රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ සූරේෂ් සලේ ඉදිරිපත් කළ පෙත්සම අභියාචනාධිකරණය හමුවේ ඊයේ(10) යළි සලකා බැලීය.

AI යුගයේ නව “ට්‍රෝජන් අශ්වයා” Claude Code සම්බන්ධයෙන් චීනයෙන් දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක්!..

කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) මෘදුකාංගවල ආරක්ෂාව රටක ඩිජිටල් ස්වෛරීත්වයට සෘජුවම බලපාන බව පෙන්වා දෙමින්, ඇමරිකානු Anthropic සමාගමේ Claude Code වැඩසටහන්කරණ මෙවලම පද්ධතිවලින් ඉවත් කරන ලෙස හෝ යාවත්කාලීන කරන ලෙස චීන කර්මාන්ත හා තොරතුරු තාක්ෂණ අමාත්‍යාංශය (MIIT) අනතුරු ඇඟවීමක් කර තිබේ.

මෙරට දේශීය ඥාන සම්භාරය සුරැකීමට දැවැන්ත පියවරක්.. ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයේ SOAS පුස්තකාලයේ ඇති ලාංකීය පුස්කොල පොත් ඩිජිටල්කරණය ඇරඹෙයි..

ශ්‍රී ලංකාව සතු අග්‍රගණ්‍ය දේශීය ඥාන පද්ධතිය සහ ඓතිහාසික උරුමයන් අනාගත පරපුර උදෙසා සුරක්ෂිත කිරීම සහ ලෝකවාසී පර්යේෂකයන් වෙනුවෙන් විවෘත කිරීම අරමුණු කරගත් සුවිශේෂී ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කර තිබේ. ඒ අනුව, දැනට බ්‍රිතාන්‍යයේ ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයේ SOAS (School of Oriental and African Studies) පුස්තකාලය සතුව පවතින සිය ගණනක් වූ ශ්‍රී ලාංකේය පැරණි පුස්කොල පොත් ඩිජිටල්කරණය (Digitization) කර, "Open Access" ක්‍රමවේදය යටතේ ඕනෑම අයෙකුට නොමිලේ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පරිශීලනය කිරීමට අවස්ථාව සැලසේ.

පනාගොඩදී නීති විරෝධී පහරදීම්වලින් යුද හමුදා බොක්සිං ක්‍රීඩක කෞෂල්‍ය ජීවිතක්ෂයට.. ඥාතීන් නිහඬ කරන්න හැදූ බවට සැකයක්

ශ්‍රී ලාංකේය ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රය පරිපාලනමය වශයෙන් සහමුලින්ම කඩා වැටී ඇති බව සනාථ කරමින්, ඉන්දුනීසියාවේ ජකර්තා නුවර පැවැත්වීමට නියමිත ආසියානු වයස අවුරුදු 23න් පහළ බොක්සිං ශූරතාවලිය සඳහා සුදුසුකම් ලැබූ ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් සිව්දෙනෙකුට ජාත්‍යන්තරය නියෝජනය කිරීමේ අවස්ථාව අහිමි වී තිබේ.

මීගමුව බන්ධනාගාර සිද්ධියෙන් මියගිය 24කගේ මරණ පරීක්ෂණ අවසන් - 14ක් වෙඩි වැදීමෙන්, 9ක් පහරදීම්වලින් මියගිහින්..

මීගමුව බන්ධනාගාරය තුළ ඇති වූ සිද්ධියෙන් මියගිය පුද්ගලයන් 24 දෙනෙකුගේ මරණ පරීක්ෂණවලට අදාළ සාක්ෂි කැඳවීම් මේ වන විට අවසන් කර ඇති බව පොලිසිය පවසයි.

අමෙරිකානු ප්‍රහාරවලට ප්‍රතිචාර ලෙස ඉරානයෙන් කුවේටයේ සහ බහරේනයේ පිහිටි ඇමරිකානු හමුදා කඳවුරුවලට ප්‍රහාර මාලාවක්..

හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේදී සිදුවූ වෙළඳ නෞකා ප්‍රහාරත් සමඟ දෙරට අතර පැවති බිඳෙනසුලු සටන් විරාමය අවසන් වූ බව ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කර තිබේ.

© 2024 Lanka Leader All Rights Reserved. | 
Powered By Smart eCampaign.