ජාතික අභිලාෂයන්ට හානියක් නොවන පරිදි ඉරාන-ඇමරිකානු අවබෝධතා ගිවිසුමකට එළඹුනා - ගරිබාබාඩි

Jun 15, 2026 at 03:23 PM

|

Lanka Leader

නීතිමය හා ජාත්‍යන්තර කටයුතු පිළිබඳ ඉරාන නියෝජ්‍ය විදේශ අමාත්‍ය කාසෙම් ගරිබාබාඩි මහතා පවසන්නේ, මෑතකදී ඉරානය සහ එක්සත් ජනපදය අතර ඇති කරගත් අවබෝධතා ගිවිසුම (MoU) සම්පූර්ණ අවිශ්වාසයක පසුබිමක සාක්ෂාත් කරගත් එකක් බවත්, එහිදී ඉරාන සාකච්ඡා කණ්ඩායමේ මූලික මඟපෙන්වීම වූයේ උපරිම ජාතික අභිලාෂයන් ආරක්ෂා කිරීම බවත්ය.

සඳුදා දින විකාශය වූ රූපවාහිනී සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී අදහස් දක්වමින් ගරිබාබාඩි මහතා අවධාරණය කළේ, මෙම එකඟතාව ඉරානය සතු හමුදාමය හා රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ශක්තියෙන් ලැබුණු බලපෑමේ ප්‍රතිඵලයක් බවයි. ප්‍රතිවාදියා සාකච්ඡා මේසයට ගෙන්වා ගැනීමම ඉරාන ජනතාවගේ ශක්තියේ ප්‍රකාශනයක් බවද ඔහු සඳහන් කළේය.

මෙම අවබෝධතා ගිවිසුම අවසන් වශයෙන් සකස් කරනු ලැබුවේ පාකිස්තානය සහ කටාර් රාජ්‍ය විසින් සිදු කළ වක්‍ර මැදිහත්වීම් මත පදනම් වූ දීර්ඝ සාකච්ඡා මාලාවකින් අනතුරුව බවත්, නිල අත්සන් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සඳහා ස්විට්සර්ලන්තයද පහසුකම් සලසා දුන් බවත් ඔහු පැවසීය. ගිවිසුම් පෙළ පිළිබඳව දීර්ඝ හා සූක්ෂ්ම සාකච්ඡා පැවැත්වුණු අතර, ඉරානය සිය අවසන් සංශෝධන සියල්ල ඇතුළත් කිරීමට අවධාරණය කළ බවත්, ඒවායින් බොහොමයක් අවසානයේ පිළිගනු ලැබූ බවත් ඔහු කියා සිටියේය. අත්සන් කිරීමේ උත්සවය සිකුරාදා පැවැත්වීමට නියමිත අතර, ඉන් අනතුරුව ක්‍රියාත්මක කිරීමේ යාන්ත්‍රණයන් ක්‍රමයෙන් ආරම්භ වනු ඇතැයිද ඔහු තහවුරු කළේය.

මෙම අවබෝධතා ගිවිසුම යටතේ ඉරානයේ සියලු කැපවීම් කොන්දේසි සහිත හා පරස්පර (reciprocal) ස්වභාවයකින් යුක්ත බව ගරිබාබාඩි මහතා අවධාරණය කළේය. අනෙක් පාර්ශ්වය පෙන්වන අනුකූලතාවයේ මට්ටමට සම්පූර්ණයෙන්ම ගැළපෙන ආකාරයෙන් ඉරානයද ක්‍රියා කරනු ඇති බව ඔහු පැවසීය. ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ටෙහෙරානය විසින් සමීපව නිරීක්ෂණය කරනු ඇති අතර, එක්සත් ජනපදය විසින් සිදු කරන ඕනෑම උල්ලංඝනයකට හෝ අසාර්ථකත්වයකට සමානුපාතික ප්‍රතිචාරයක් දක්වන බවද ඔහු සඳහන් කළේය. අත්සන් කිරීමෙන් පසු දින 60ක සාකච්ඡා කාලයක් පැවැත්වෙන අතර, එය න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන සහ සම්බාධක ඉවත් කිරීම, ඒ අතර ඒකපාර්ශ්වික, ද්විතීයික හා ජාත්‍යන්තර සීමා කිරීම් ඉවත් කිරීම කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කරනු ඇතැයිද ඔහු කියා සිටියේය.

තවද, ඉරානයේ සාකච්ඡා ස්ථාවරය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මෙන්ම හමුදාමය වැළැක්වීමේ (deterrence) ශක්තිය මත පදනම් වූ බව ගරිබාබාඩි මහතා පැවසීය. කලාපයේ මෑතකාලීන වර්ධනයන් සහ ඉරාන සන්නද්ධ හමුදාවන් විසින් ලබාදුන් ප්‍රතිචාර, සාකච්ඡා ක්‍රියාවලිය වේගවත් කිරීමට සහ අවසන් ගිවිසුම් පෙළ හැඩගැස්වීමට දායක වූ බවද ඔහු සඳහන් කළේය. හමුදා ශක්තිය සහ ජාතික එක්සත්කම නොතිබුණේ නම් මෙම ප්‍රතිඵලය අත්කර ගැනීමට නොහැකිවනු ඇති බවද ඔහු අවධාරණය කළේය.

එසේම, සීමා කිරීම් අවසන් කිරීම, සතුරුකම් නතර කිරීම සහ අවහිර කර ඇති ඉරාන වත්කම් නිදහස් කිරීම වැනි එක්සත් ජනපදයේ මූලික වගකීම් ක්‍රියාත්මක වී ඇති බව තහවුරු කරගැනීමෙන් පසුව පමණක් ඉරානය ඊළඟ සාකච්ඡා අදියරට සම්පූර්ණයෙන්ම පිවිසෙන බව ඔහු තහවුරු කළේය. එම තහවුරු කිරීමෙන් පසුව පමණක් එකඟ වූ රාමුව යටතේ ව්‍යුහගත සාකච්ඡා ඉදිරියට ගෙන යන බවද ඔහු පැවසීය.

අවසන් වශයෙන් අදහස් දක්වමින් ගරිබාබාඩි මහතා යළිත් අවධාරණය කළේ, ඉරානයේ ප්‍රවේශය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ක්‍රියාමාර්ග හා ආරක්ෂක සූදානම ඒකාබද්ධ කරන එකක් බවයි. ගිවිසුම් ක්‍රියාත්මක වුවද, අනාගතයේ ඇතිවිය හැකි ඕනෑම තර්ජනයකට මුහුණ දීමට රට සම්පූර්ණයෙන්ම සූදානම්ව සිටින බවද ඔහු ප්‍රකාශ කළේය.