සිංහල ඉතිහාසය විනාශ කළේ කවුද?

May 31, 2026 at 01:36 PM

|

Lanka Leader

Alexander Cunningham යනු ඉන්දියානු පුරාවිද්‍යා ඉතිහාසයට ඉතා බලපෑම් කළ පුද්ගලයෙකි. ඔහු බෞද්ධ ස්ථාන, අශෝක ශිලා ලේඛන, පැරණි නගර සහ චීන සංචාරක වාර්තා භාවිතයෙන් ඉන්දියාව හා දකුණු ආසියාවේ බොහෝ ස්ථාන හඳුනාගැනීමට උත්සාහ කළේය.

නමුත්, ඔහුගේ සොයාගැනීම් “සම්පූර්ණයෙන්ම නිවැරදි” යැයි අද පුරාවිද්‍යා ලෝකය පිළිගන්නේ නැහැ. ඒ සම්බන්ධයෙන් විවිධ විවේචන සහ වෙනත් අදහස්ද පවතී.

කනිංහැම්ගේ ප්‍රධාන දායකත්වයන් ලෙස

බෞද්ධ ස්ථාන හඳුනාගැනීම.

Archaeological Survey of India ආරම්භ කිරීම.

චීන භික්ෂූන් වූ Faxian සහ Xuanzang ගේ වාර්තා භාවිතයෙන් පැරණි ස්ථාන හඳුනාගැනීම.

Sarnath, Nalanda, Taxila වැනි ස්ථාන පිළිබඳ පර්යේෂණ.

ඔහුට එල්ල වූ විවේචන

යටත්විජිත දෘෂ්ටිකෝණය.

කනිංහැම් බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත පාලන යුගයේ පුරාවිද්‍යාඥයෙකි. ඒ නිසා ඔහුගේ අර්ථකථන බොහෝවිට බ්‍රිතාන්‍ය විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටියෙන් සිදු කළ බව කියනවා.

උදාහරණයක් ලෙස, ලාංකීය සහ දේශීය ජනප්‍රවාද, සිංහල හා භාරතීය මූලාශ්‍ර අඩුවෙන් සැලකූ බවටද විවේචන පවතී.

බටහිර ලේඛන හා චීන සංචාරක වාර්තා වැඩිපුර විශ්වාස කිරීම.

ඔහු දේශීය වංශකථා හා ජනප්‍රවාදවලට වඩා බටහිර ලේඛන සහ චීන සංචාරක වාර්තා කෙරෙහි වැඩි විශ්වාසයක් තැබූ බවට අදහස් පවතී.

බෞද්ධ මධ්‍යස්ථභාවය.

ඔහු බෞද්ධ ස්ථාන හඳුනාගැනීමට වැඩි අවධානයක් දුන්නේය.

ඒ සම්බන්ධයෙන්, නේපාලයේ Pashupatinath Temple හින්දු දේවාලය මඟින් කනිංහැම්ට මුදල් ලබාදුන් බවත්, එය නේපාලයට සංචාරකයන් ගෙන්වාගැනීමේ උපක්‍රමයක් වූ බවත් කියන මතයක් පවතී.

එම නිසා හින්දු, දේශීය හෝ ජනවාර්ගික සංස්කෘතික පසුබිම් සමහරවිට නොසලකා හැරුණු බවට විවේචනද ඇත.

වැරදි හඳුනාගැනීම්.

පසුකාලීන පුරාවිද්‍යාඥයන් කිහිප දෙනෙක් පෙන්වා දෙන්නේ ඔහු හඳුනාගත් සමහර නගර හා ස්ථාන පසුව වෙනස් ආකාරයෙන් හඳුනාගෙන ඇති බව.

දුර, භූගෝලය සහ පැරණි නාම සම්බන්ධයෙන් ඔහුගේ නිගමන සියල්ලම ස්ථිර නොවන බව.

ඉන්දියාවේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර ජාතිකවාදී විද්වතුන් පවසන්නේ:

බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවිද්‍යාඥයන් දේශීය ඉතිහාසය තමන්ට අවශ්‍ය ආකාරයට සකස් කළ බව. ආර්ය–ද්‍රවිඩ, බෞද්ධ–බ්‍රාහ්මණ වැනි බෙදීම් අතිශයෝක්තියෙන් ඉදිරිපත් කළ බවයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ සමහර පර්යේෂකයන් සහ හෙළ ඉතිහාසවාදීන් පවසන්නේ දකුණු ආසියානු බෞද්ධ ඉතිහාසය ඉන්දියානු මධ්‍යස්ථභාවයකින් කියවා ඇති බව.

සිංහල මූලාශ්‍ර, වංශකථා සහ ජනප්‍රවාද ප්‍රමාණවත් ලෙස සැලකිල්ලට ගෙන නැති බවයි.

අද පුරාවිද්‍යාව තුළ කාබන් දිනකරණය,භූගෝලීය ස්කෑන්, DNA පර්යේෂණනව ශිලා ලේඛන වැනි තාක්ෂණ භාවිතා කරන නිසා, කනිංහැම්ගේ සමහර නිගමන නැවත සමාලෝචනය වෙමින් පවතී.

නමුත්, ඔහුගේ සියලු නිගමන අවසාන සත්‍ය ලෙස අද පිළිගන්නේ නැහැ.

නව පර්යේෂණ, දේශීය මූලාශ්‍ර සහ නව විද්‍යාත්මක ක්‍රම මඟින් ඒවා අභියෝගයට ලක්වෙමින් පවතී.

(Nimal Padmasiri Senadeerage ගේ මුහුණු පොතින් උපුටා ගන්නා ලදී)