ගල් අඟුරු ප්‍රසම්පාදනයේ දෝෂ රැසක් - විශේෂ විගණන වාර්තාවෙන් හෙළිවෙයි..

Apr 8, 2026 at 02:24 PM

|

Lanka Leader

නොරොච්චෝලේ බලාගාරයට 2025 - 2026 කාල පරිච්ඡේදය සදහා ප්‍රමිතියෙන් තොර ගල් අඟුරු සැපයූ ඉන්දියාවේ ට්‍රයිඩෙන්ට් සමාගමට අදාල කොන්ත්‍රාත්තුව පවරා ඇත්තේ නියමිත ප්‍රසම්පාදන මූලධර්මයන් උල්ලංඝනය කරමින් බව විගණකාධිපතිවරයා අනාවරණය කර ඇත.

ඒ, ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම විසින් ගල් අඟුරු මිලදී ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය සහ ගල් අඟුරු ප්‍රසම්පාදනය පිළිබඳ විශේෂ විගණන වාර්තාව මඟින්.

කෝප් කමිටුව විසින් කළ දැනුම් දීමකට අනුව විගණකාධිපතිවරයා විසින් මෙම විමර්ශනය සිදු කළ අතර එම වාර්තාව කතානායකවරයා විසින් ඊයේ (7) පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළේය.

එමඟින් හෙළිකර ඇත්තේ ගල් අඟුරු මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 1.5 ක් සැපයීමේ කොන්ත්‍රාත්තුව ප්‍රදානය කළ ඉන්දියානු ට්‍රයිඩෙන්ට් චෙම්පර් සමාගම, ලන්සු කැඳවූ පසුගිය වසරේ අගෝස්තු 18 දිනය වනවිට නියමිත පරිදි ලියාපදිංචි ගාස්තු ගෙවා ගල් අඟුරු සමාගමේ ලියාපදිංචි නොවූ සැපයුම්කරුවෙකු බවයි.

ඒ අනුව, ගල් අඟුරු සැපයීම සඳහා හැකියාව ඇති ලියාපදිංචි වීමට ඉල්ලුම් කළ නොහැකි වූ අනෙකුත් සැපයුම්කරුවන් හට මෙම අවස්ථාව ලබා නොදීමෙන් ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියක තිබිය යුතු සාධාරණත්වය නමැති මූලධර්මය කඩකර ඇති බවට විගණනයේදී නිරීක්‍ෂණය වී ඇත.

එසේම, මිලදී ගත් ගල් අඟුරු බලාගාරයට උචිත ප්‍රමිතීන්ගෙන් සමන්විත වන්නේ ද යන්න පැටවුම් සහ ගොඩබිම් වරායේදී ස්වාධීන පරීක්‍ෂකවරයෙකු මගින් පරීක්‍ෂාවට ලක්කෙරෙන අතර පැටවුම් වරායේදී එම පරීක්‍ෂාව සිදුකිරීම සඳහා විකුණුම්කරු පත්කරන ලද මිට්‍රා එස්.කේ. සවුත් ඇෆ්රිකා සමාගමට අවශ්‍ය කරන ප්‍රමිතීන්වලට යටත්ව ගල් අඟුරු සාම්පල පරීක්‍ෂා කිරීම් සඳහා ප්‍රවණතාවක් නොතිබූ බව විගණනයේදී හෙළිවී තිබේ.

ඉන් අනතුරුව, ඒ වෙනුවෙන් පරීක්‍ෂණ වාර්තාව නිකුත් කිරීමේ බලපත්‍රය පී.ටී. මිට්‍රා එස්.කේ. ඇනලිසා ටෙස්ටමා සැමරින්ඩා නමැති ඉන්දුනිසියානු සමාගමකට පවරා ඇති අතර එම සමාගමේ බලපත්‍රය පසුගිය වසරේ දෙසැම්බර් 29 වනදා කල් ඉකුත්වී ඇති අතර එය පසුගිය මාසය අවසානය වන විටත් අලුත් කර නොතිබූ බවයි විගණන වාර්තාවෙන් හෙළිකර තිබෙන්නේ.

එමෙන්ම, මෙමඟින් හෙළිකර ඇති තවත් විශේෂිත කරුණක් වන්නේ, ගල් අඟුරු සැපයීම සඳහා තෝරාගත් ට්‍රයිඩෙන්ට් සමාගම එක්ව කෙටුම්පත් ගිවිසුම නීතිපතිවරයාගේ අනුමැතිය ලැබීමට පෙර අත්සන් තබා ඇති බවයි.

මේ සඳහා නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ එකඟතාවය පසුගිය වසරේ නොවැම්බර් 20 වන දින ලැබී ඇති නමුත් ඊට පෙර දිනයේදී ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම සැපයුම්කරු සමඟ ගිවිසුම්ගත වීමට කටයුතු කර තිබූ බව විගණනයේදී හෙළි කරගෙන තිබේ.

එසේම, ප්‍රමිතියෙන් තොර ගල් අඟුරුවල ගුණාත්මකභාවය නිවැරදි කරගැනීමට තිබූ අවස්ථා ද ගල් අඟුරු සමාගම මඟහැර ඇති බව විගණකාධිපතිවරයා මෙම විශේෂ විගණන වාර්තාව මගින් පෙන්වා දී ඇත.

පසුගිය මස 11 වැනිදා වනවිට ගබඩා කර තිබූ ගල් අඟුරු නැව් තොග 12 ක් පූර්ණ ධාරිතා මට්ටමට ළඟාවී නොමැති බවට පාර්ලිමේන්තු අනු කමිටු තුළ මෙන්ම සමාජයේ ද අභියෝගයට ලක්ව තිබෙන බවයි පැවසෙන්නේ.

ඒ අනුව, ගැණුම්කරුට හා විකුණුම්කරුට පිළිගත හැකි තවත් ස්වාධීන පරීක්‍ෂකවරයෙකු පත්කිරීමට අවස්ථාව පවතින විට එය භාවිත කිරීමට ගල් අඟුරු සමාගම අපොහොසත් වී ඇති බව විගණකාධිපතිවරයා පෙන්වා දී තිබෙන බව දක්වා තිබේ.

එසේම, සෑම නැව්ගත කිරීම් පහකට, ආසන්න වශයෙන් එක්වරක් පදනම මත ගැණුම්කරුගේ බලයලත් නියෝජිතයින් දෙදෙනෙකුට පැටවීමේ වරායේදී විශ්ලේෂණ ක්‍රියාවලිය අධීක්‍ෂණය කිරීමට විකුණුම්කරු එකඟවී තිබියදීත් එවැනි පරීක්‍ෂාවක් කර අදාල සැපයුම්වල ගුණාත්මකභාවය නිවැරදි කරගැනීමට ද ගල් අඟුරු සමාගම කටයුතු කර නොමැති බවයි විගණකාධිපතිවරයා අනාවරණය කර ඇත්තේ.

එසේම, නියමිත ප්‍රමාණයට වඩා අඩුවෙන් නැව් පැමිණීම නිසා පසුගිය මස 18 වනදා ක්‍ෂණික ප්‍රසම්පාදනයකින් ගල් අඟුරු මිලදී ගැනීමට ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම කටයුතු කළේය.

එහිදී තෝරාගත් ටරන්ජොට් රිසෝර්ස් සමාගම ද සැපයුම්කරු ලියාපදිංචිය සඳහා සලකා බලන ලද මාස 36 ක කාලය තුළ සපයා තිබූ ගල් අඟුරු මෙට්‍රික් ටොන් එකොළොස් ලක්ෂ පහළොස් දහස් නවසීයක ප්‍රමාණයෙහිම දළ තාපජනන අගය කිලෝ කැලරි 5900 ක ප්‍රතික්ෂේපිත මට්ටමට ද පහළ අගයක් ගෙන තිබූ බව විගණන වාර්තාවෙන් කරුණු අනාවරණය කර තිබේ.

එමෙන්ම, ප්‍රමිතියෙන් තොර ගල් අඟුරු අධි පරිභෝජනය මත රුපියල් බිලියන 2.2 ක ඇස්තමේන්තු අලාභයක් සිදුවී ඇති බවට විගණකාධිපතිවරයා මෙම විශේෂිත විගණන වාර්තාවෙන් අනාවරණය කර ඇති අතර ප්‍රමිතියෙන් තොර ගල් අඟුරු සැපයීම නිසා අතිරේකව කිලෝ වොට් පැය හත්කෝටි හැට තුන් ලක්ෂ පනස් හතරදාස් අසු හතක ප්‍රමාණයක් උපයා ගැනීමට සිදුවී ඇති බවයි එහි වැඩිදුරටත් දක්වා ඇත්තේ.