ගිවිසුමකට එළඹෙන්නේ නැත්නම් ඉරානයේ, ජලයෙන් ලවණ ඉවත් කිරීමේ කම්හල් 'පුපුරවා හරින' බවට ට්‍රම්ප් තර්ජනය කරයි..

Mar 31, 2026 at 09:02 AM

|

Lanka Leader

ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඉරානයේ සිවිල් යටිතල පහසුකම් විශාල ප්‍රමාණයක් "පුපුරවා හැරීමට" තර්ජනය  කර ඇති අතර, රටේ ජලයෙන් ලවණ ඉවත් කිරීමේ කම්හල් ද ඊට ඇතුළත් වේ. 

එය මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවගේ ජල මූලාශ්‍රයන්ට තර්ජනයක් වන අතර විශේෂඥයින් පවසන්නේ එය නීති විරෝධී බවයි.

බලශක්ති සහ විදුලි පහසුකම්වලට එරෙහිව සිදුවිය හැකි එක්සත් ජනපද ප්‍රහාර පිළිබඳව එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයා නිතිපතා ඉරානයට අනතුරු අඟවා ඇති අතර, නමුත් සඳුදා ඔහු ඉලක්ක ලැයිස්තුවට ජල මධ්‍යස්ථාන ද එක් කර තිබේ.

"ඉරානයේ අපගේ හමුදා මෙහෙයුම් අවසන් කිරීම සඳහා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය නව සහ වඩාත් සාධාරණ රෙජිමේන්තුවක් සමඟ බරපතල සාකච්ඡා පවත්වයි," යනුවෙන් ට්‍රම්ප් සමාජ මාධ්‍ය සටහනක් තබා තිබේ.

සාකච්ඡාවලදී "විශාල ප්‍රගතියක්" ලබා ඇති බවත් ඔහු තවදුරටත් පවසයි.

“නමුත්, කිසියම් හේතුවක් නිසා ඉක්මනින් ගිවිසුමකට එළඹෙන්නේ නැත්නම්, එය බොහෝ විට සිදුවනු ඇත. හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය වහාම ‘ව්‍යාපාර සඳහා විවෘත’ නොකළහොත්, අපි ඉරානයේ සියලුම විදුලි උත්පාදන කම්හල්, තෙල් ළිං සහ කාර්ග් දූපත (සහ සමහර විට සියලුම ලවණ ඉවත් කිරීමේ කම්හල්!) පුපුරුවා හැර සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කරනවා. ඒවා අපි තවමත් හිතාමතාම ‘ස්පර්ශ’ කර නැත,” එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයා පවසයි.

ජාත්‍යන්තර නීතිය අනුව සිවිල් ස්ථාන ප්‍රහාර හෝ පළිගැනීම් ඉලක්ක බවට පත් කිරීම පැහැදිලිවම තහනම් කර තිබේ.

මැන්චෙස්ටර් විශ්ව විද්‍යාලයේ ජාත්‍යන්තර නීතිය පිළිබඳ සහකාර මහාචාර්ය යුස්රා සුයේදි පැවසුවේ ට්‍රම්ප්ගේ තර්ජනය “යුද්ධයේදී සාමූහික දඬුවම් වටා දඬුවම් නොලැබීමේ වාතාවරණය ශක්තිමත් කරන” බවයි.

“මෙය පැහැදිලිවම සාමූහික දඬුවම් ක්‍රියාවක් වන අතර එය ජාත්‍යන්තර මානුෂීය නීතිය යටතේ තහනම් කර ඇත. එහි රජයට බලපෑම් කිරීම සඳහා ඔබට හිතාමතාම සමස්ත සිවිල් ජනතාවටම හානි කළ නොහැක,” සුයේදි මෙහිදී පවසා තිබේ.

සාමූහික දඬුවම් සහ යුද අපරාධ පිළිබඳ බිය

හතරවන ජිනීවා සම්මුතියේ මෙසේ සඳහන් වේ: “සාමූහික දඬුවම් සහ ඒ හා සමානව සියලු බිය ගැන්වීමේ හෝ ත්‍රස්තවාදී පියවර තහනම් කර ඇත.”

ට්‍රම්ප්ගේ තර්ජන “සාපරාධී අභිප්‍රාය පිළිබඳ පැහැදිලි, ප්‍රසිද්ධ සාක්ෂි” නියෝජනය කරන බව DAWN අයිතිවාසිකම් කණ්ඩායමේ උපදේශක අධ්‍යක්ෂ රේඩ් ජරාර් පැවසීය.

“ජාතියක විදුලිබල ජාලය, තෙල් යටිතල පහසුකම් සහ ජල සැපයුම එහි රජයට බලහත්කාරයෙන් මකා දැමීමට තර්ජනය කිරීම සාකච්ඡා උපක්‍රමයක් නොවේ; එය යුද අපරාධයකි,” යනුවෙන් ජරාර් පවසා ඇත.

කෙසේ වුවද සිවිල් ස්ථාන ඉලක්ක කිරීමේ නීති විරෝධීභාවය පිළිබඳව වාර්තා කරුවන් විමසූ විට ධවල මන්දිර ප්‍රකාශිකා කැරොලයින් ලෙවිට් පවසා ඇත්තේ “මෙම පරිපාලනය සහ එක්සත් ජනපද සන්නද්ධ හමුදා සෑම විටම නීතියේ සීමාවන් තුළ ක්‍රියා කරනු ඇත.” යන්න ය.

ගැටුම් සිවිල් වැසියන් සඳහා වූ මධ්‍යස්ථානයේ (CIVIC) එක්සත් ජනපද අධ්‍යක්ෂ ඇනී ෂීල් පසන්නේ ට්‍රම්ප්ගේ තර්ජන “බියජනක” බවය.

"ජනාධිපති ට්‍රම්ප් සිවිල් වැසියන්ගේ පැවැත්ම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන විදුලි හා ජල පහසුකම් වැනි යටිතල පහසුකම් විනාශ කරන බවට තර්ජනය කරයි, එවැනි ප්‍රහාරවල බලපෑම් විනාශකාරී සහ පුළුල් වනු ඇත. ජීවිතාරක්ෂක සත්කාර සඳහා විදුලිය නොමැති රෝහල්, පිරිසිදු ජලය නොමැතිකම නිසා ඇතිවන රෝගාබාධ සහ සන්නිවේදනයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම කපා හැර ඇති පුද්ගලයින්, ආදරණීයයන් වෙත ළඟා වීමට හෝ හදිසි තොරතුරු වෙත ප්‍රවේශ වීමට නොහැකි වීම ගැන සිතන්න." යැයි ඇනී ෂීල් පවසා තිබේ.

ට්‍රම්ප් මුලින්ම මාර්තු 21 වන දින ඉරානයේ විදුලිබල ජාලය සහ බලශක්ති යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කරන බවට තර්ජනයක් නිකුත් කළ අතර හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම සඳහා ටෙහෙරානයට පැය 48 ක කාල සීමාවක් ද ලබා දුන්නේය.

පසුව එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයා එම කාල සීමාව දින පහක් පසුපසට තල්ලු කර එය අප්‍රේල් 6 දක්වා නැවත දීර්ඝ කළේය.