ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ධූරයෙන් ඉවත් කිරීමට සෙනෙට් මන්ත්‍රීවරුන්ගෙන් දැඩි බලපෑම්.. 25 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය ක්‍රියාත්මක කරන ලෙසත් ඉල්ලීම්..
අමෙරිකානු දේශපාලන කරළිය උඩුයටිකුරු කරමින්, ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් වහාම ධූරයෙන් ඉවත් කරන ලෙස අමෙරිකානු සෙනෙට් මන්ත්‍රීවරුන් කණ්ඩායමක් ඉල්ලීමක් කර ඇති බව වාර්තා වේ.
ඒ සඳහා අමෙරිකානු ව්‍යවස්ථාවේ 25 වන සංශෝධනය භාවිතා කරන ලෙස ඔවුන් බලකර සිටින බව වාර්තා වේ.
ජනාධිපතිවරයාට තවදුරටත් සිය ධූරයේ වගකීම් දැරීමට හැකියාවක් නොමැති බවත්, රටේ ස්ථාවරත්වය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා මෙම හදිසි පියවර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය බවත් එම මන්ත්‍රීවරුන් තර්ක කරති.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ගැටුම.
මෙම පියවර පිටුපස සිටින සෙනෙට් මන්ත්‍රීවරුන් පවසන්නේ, රටේ නායකත්වය සහ තීරණ ගැනීමේ හැකියාව මේ වන විට අවදානමට ලක්ව ඇති බවයි. මෙය නූතන ඇමරිකානු දේශපාලන ඉතිහාසයේ ව්‍යවස්ථාදායකය සහ විධායකය අතර ඇති වූ බරපතලම ව්‍යවස්ථාමය ගැටුමක් ලෙස විචාරකයෝ හඳුන්වති.
25 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය ඉස්මතු කිරීම හරහා, මෙහි වගකීම දැන් උප ජනාධිපතිවරයා සහ ජනාධිපතිවරයාගේ කැබිනට් මණ්ඩලය වෙත පැවරේ. ව්‍යවස්ථාවට අනුව, ජනාධිපතිවරයාට තම රාජකාරි ඉටු කිරීමට නොහැකි බව තීරණය කිරීමටත්, බලය පැවරීමේ නිල ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කිරීමටත් බලය ඇත්තේ එම නිලධාරීන්ටය.
තීව්‍ර වන දේශපාලන උණුසුම.
මෙම ඉල්ලීම ඉදිරිපත් වන්නේ අමෙරිකාව තුළ දැඩි දේශපාලන නොසන්සුන්තාවක් පවතින වටපිටාවක ය. මෙය හුදෙක් දේශපාලන මතභේදයක් පමණක් නොව, ජාතික ආරක්ෂාව සහ රාජ්‍ය ආයතනවල ස්ථාවරත්වය පිළිබඳ ගැටලුවක් බව මන්ත්‍රීවරු අනතුරු අඟවති.
දැන් මුළු රටේම අවධානය යොමුව ඇත්තේ, උප ජනාධිපතිවරයා සහ කැබිනට් මණ්ඩලය මෙවැනි පෙර නොවූ විරූ පියවරක් ගැනීමට එකඟ වනු ඇත්ද යන්න පිළිබඳවයි. මෙහි ප්‍රතිඵලය ඇමරිකානු නායකත්වයේ අනාගතය සහ පාලන ආයතන අතර බල තුලනය තීරණය කරනු ඇත.
මොකක්ද මේ 25 වන සංශෝධනය?
ඇමරිකානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 25 වන සංශෝධනය (25th Amendment) යනු ජනාධිපතිවරයෙකුට සිය ධූරයේ රාජකාරි ඉටු කිරීමට නොහැකි වන අවස්ථාවකදී ක්‍රියාත්මක වන විශේෂ ආරක්ෂිත පියවරකි. මෙහි වඩාත්ම කතාබහට ලක්වන 4 වන වගන්තිය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පහත පරිදි සාරාංශ කළ හැකිය:
පියවරෙන් පියවර ක්‍රියාවලිය:
1. නිවේදනය කිරීම:
උප ජනාධිපතිවරයා සහ කැබිනට් මණ්ඩලයේ බහුතරය (නැතහොත් කොංග්‍රස් මණ්ඩලය විසින් නම් කරන ලද විශේෂ මණ්ඩලයක්) විසින් ජනාධිපතිවරයාට සිය ධූරයේ බලතල සහ වගකීම් ඉටු කිරීමට නොහැකි බවට ලිඛිත ප්‍රකාශයක් සෙනෙට් මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයාට සහ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ කථානායකවරයාට ලබා දිය යුතුය.
2. බලය පැවරීම:
එම ප්‍රකාශය ලබා දුන් වහාම, ජනාධිපතිවරයාගේ බලතල අත්හිටුවන අතර උප ජනාධිපතිවරයා "වැඩබලන ජනාධිපති" ලෙස වහාම රාජකාරි ආරම්භ කරයි.
3. ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රතිචාරය:
ජනාධිපතිවරයා තමන්ට රාජකාරි කළ හැකි බවට ලිඛිතව දැනුම් දුන්නොත්, ඔහුට නැවත බලය ලබා ගත හැකිය. නමුත් උප ජනාධිපතිවරයා සහ කැබිනට් මණ්ඩලය එය පිළි නොගන්නේ නම්, අවසන් තීරණය ගැනීම සඳහා ප්‍රශ්නය කොංග්‍රස් මණ්ඩලය වෙත යොමු කෙරේ.
4. කොංග්‍රස් මණ්ඩලයේ තීරණය:
මෙහිදී ජනාධිපතිවරයා ස්ථිරවම ඉවත් කිරීමට නම්, සෙනෙට් මණ්ඩලයේ සහ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ තුනෙන් දෙකක (2/3) බහුතර ඡන්දයක් අවශ්‍ය වේ. එසේ නොවුණහොත් ජනාධිපතිවරයාට නැවත බලය හිමි වේ.
මෙය විශේෂ වන්නේ ඇයි?
* මෙම සංශෝධනය ඉතිහාසයේ කිසිදු දිනක ජනාධිපතිවරයෙකු බලයෙන් ඉවත් කිරීම සඳහා භාවිතා කර නොමැත.
* මෙය සාමාන්‍යයෙන් නිර්මාණය කර ඇත්තේ ජනාධිපතිවරයෙකු සිහිසුන් වීම හෝ බරපතල ලෙස රෝගාතුර වීම වැනි ශාරීරික/මානසික නොහැකියාවන් සඳහා වුවද, දේශපාලනික අර්බුදවලදී ද මෙය දැඩි ලෙස සාකච්ඡාවට බඳුන් වේ.
(අන්තර්ජාල තොරතුරු ඇසුරිනි)
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්‍රධාන පුවත්
පනාමුරේ තිලකවංශ නාහිමියන්ට ජීවිත ආරක්ෂාව ඉල්ලමින් මහජන ආරක්ෂක නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයාට ලිපියක්..
ඉරාන තෙල් නැව්වලට සහන දීම ගැන ශ්‍රී ලංකාව අර්බුදයක.. අවසන් තීරණයක් ගෙන නැති බව TIMES OF INDIA වාර්තා කරයි..
නව ත්‍රස්ත පනතෙන් මානව හිමිකම් දැඩි ලෙස උල්ලංඝනය වීමේ අවදානමක්.. - ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්
පොලිස්පතිවරයා අධිකරණයට අපහාස කළ බව ප්‍රකාශ කරමින් ගම්පහ මහේස්ත්‍රාත්වරයා අදාළ ලිපිගොනු අභියාචනාධිකරණයට ඉදිරිපත් කරයි..
ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ පද්ධතිවලට අනවසරයෙන් රිංගූ හැකර්ලා ඩොලර් 50,000ක කප්පමක් ඉල්ලලා.. - දයාසිරිගෙන් හෙළිදරව්වක්..
ප්‍රංශය ඇතුළු යුරෝපා රටවල උග්‍රවන ආර්ථික අර්බුදය සහ ජනතා විරෝධය ගැන ආචාර්ය ජගත් චන්ද්‍රවංශගෙන් අනාවරණයක්..
බුද්ධ ශාසන ඇමති අනුරාධපුර පූජා නගරය පිළිබඳ අර්ධ සත්‍යය මගින් විනාශකාරී මහා සත්‍යය සඟවනවා.. - ජාතික සංවිධානවලින් චෝදනා
භික්ෂූන් වහන්සේලා පාගමන පැවැත්වූවේ ආණ්ඩුව පෙරළන්න නෙවෙයි.. බුදු දහම, බුද්ධ චීවරය සහ මෙරට ඓතිහාසික වටිනාකම රැකගැනීම වෙනුවෙන්.. - මහාචාර්ය පූජ්‍ය කොටපිටියේ රාහුල හිමි
"විධායකයට විශාල බලයක් ලබාදීලා.. මහෙස්ත්‍රාත්වරයා රබර් මුද්‍රාවක් වෙලා": ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍ය ආරක්ෂා කිරීමේ පනතට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේදී පෙත්සම්කාර පාර්ශ්වයෙන් දැඩි විරෝධතා
අනුරාධපුර බුලන්කුලම වැව් රක්ෂිතයෙන් අක්කර 200ක් නිලධාරීන් අතර බෙදාදීමේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රශ්න කරමින් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයෙන් කෘෂිකර්ම ඇමති ලාල් කාන්තට ලිපියක්
ඉරානය නව වෙළෙඳ මාර්ගයේ ප්‍රධාන දුම්රිය සම්බන්ධතාවක් සම්පූර්ණ කරයි (වීඩියෝ)
කියුබාවේ හිටපු ජනාධිපති රාවුල් කස්ත්‍රෝ අත්අඩංගුවට ගැනීමට ඇමෙරිකානු ප්‍රාන්තයකින් වරෙන්තුවක්
ඇමරිකානු ජනපති ට්‍රම්ප් සහ රුසියානු ජනපති පුටින් අතර පැවති විනාඩි 90ක රහස් කතාබහේ ඇතුළාන්තය.. - ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම්ගෙන් විශේෂ අනාවරණයක්..
මහ සඟරුවනට නින්දා අපහාස කරන නිරාගමික යූටියුබ් කරුවන්ට එරෙහිව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් පරීක්ෂණයක්..
මුහුද යට කේබල් සහ AI මධ්‍යස්ථාන ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරානයෙන් දැවැන්ත යුද සූදානමක්!..
ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර ගලවා ආණ්ඩුව රටට දෙන පණිවිඩය ගැන ප්‍රවීන මාධ්‍යවේදී ධර්මශ්‍රී ගෙන් අනාවරණයක්..