දැඩි යුදමය ආතතියක් මධ්‍යයේ ඉරානය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය නැවත සාකච්ඡා මේසයට පැමිණෙයි

Feb 23, 2026 at 11:22 AM

|

Lanka Leader

න්‍යෂ්ටික ගිවිසුමක් පිළිබඳ ඉරානයේ සහ අමෙරිකාවේ දැඩි වෙනස් දැක්ම මෙන්ම සැලකිය යුතු එක්සත් ජනපද මිලිටරි ගොඩනැගීම හේතුවෙන් සාකච්ඡා ක්‍රියාවලියේ අස්ථාවරත්වය සහ ගැටුමේ අඛණ්ඩ අවදානම ඉස්මතු කළද එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය සාකච්ඡා දිගටම කරගෙන යාමට තීරණය කර ඇත.

එක්සත් ජනපද-ඉරාන සාකච්ඡාවල ඊළඟ වටය එළඹෙන 26 වනදා ජිනීවාහිදී පැවැත්වෙන බව ඕමාන විදේශ අමාත්‍ය සයිද් බද්ර් බින් හමාඩ් බින් හමූඩ් අල්බුසයිඩි ඊයේ(22) පැවසීය.

"ගිවිසුම සාර්ථක කරගැනීම සඳහා ධනාත්මක තල්ලුවක් සහිතව, මෙම බ්‍රහස්පතින්දා ජිනීවාහිදී එක්සත් ජනපද-ඉරාන සාකච්ඡා දැන් සූදානම් බව තහවුරු කිරීමට ලැබීම සතුටුයි," අමාත්‍යවරයා සමාජ මාධ්‍ය වේදිකාවක් වන X හි පැවසීය.

ඉරිදා(22) දුරකථන සාකච්ඡාවකදී, ඉරානයේ විදේශ අමාත්‍ය සෙයිඩ් අබ්බාස් අරග්චි සහ ජාත්‍යන්තර පරමාණුක බලශක්ති ඒජන්සියේ (ඓඇEඈ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් රෆායෙල් ග්‍රෝසි තිරසාර න්‍යෂ්ටික ගිවිසුමක් සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා "නිර්මාණාත්මකව සම්බන්ධ වීමේ සහ සංවාදයේ මාවත භාවිතා කිරීමේ" වැදගත්කම අවධාරණය කළ බව ඉරානයේ නිල පුවත් ඒජන්සිය ඓර්‍ණැ වාර්තා කළේය.

මෙය පසුගිය 20 වනදා එක්සත් ජනපද මාධ්‍ය ආයතනයක් වන MSණ්ඹ්C සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී අරග්චි කළ ප්‍රකාශයෙන් පසුව සිදුවීම විශෙෂත්වයකි. ටෙහෙරානය දින දෙක තුනක් ඇතුළත එක්සත් ජනපදය සමඟ ඇති විය හැකි න්‍යෂ්ටික ගිවිසුමක කෙටුම්පත සකස් කර එක්සත් ජනපද නියෝජිත පිරිසට ඉදිරිපත් කරනු ඇත.

ඊයේ(22) විකාශනය වූ Cඹ්S ප්‍රවෘත්ති සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී, වොෂින්ටනය සමඟ ඇති මතභේද සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් විසඳා ගැනීමට ටෙහෙරානයේ කැමැත්ත අරග්චි නැවත අවධාරණය කළේය.

ටෙහෙරානය සහ වොෂින්ටනය අතර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික විසඳුමක් සොයා ගැනීමට තවමත් හැකි බව සඳහන් කරමින්, බ්‍රහස්පතින්දා(26) ජිනීවාහිදී එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ විශේෂ නියෝජිත ස්ටීව් විට්කොෆ් හමුවිය හැකි බව අරග්චි පැවසීය.

දෙපාර්ශ්වයම විභව ගිවිසුමක අංග මත කටයුතු කරමින් සිටින බවත්, බ්‍රහස්පතින්දා(26) ගිවිසුම සඳහා මූලික කෙටුම්පතක් සාකච්ඡා කළ හැකි බවත් ඔහු පැවසීය.

ජාතික න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන යටතේ යුරේනියම් පොහොසත් කිරීමේ අයිතිය සුරක්ෂිත කිරීමට ටෙහෙරානයේ අධිෂ්ඨානය නැවත තහවුරු කරමින් ඉරානයේ "සාමකාමී න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන" මෙන්ම ඉරානයට එරෙහි එක්සත් ජනපද සම්බාධක ඉවත් කිරීම ද ගිවිසුමට ඇතුළත් විය යුතු බව අරග්චි පැවසීය.

2015 දී ටෙහෙරානය සහ ලෝක බලවතුන් අතර අත්සන් කරන ලද ගිවිසුමට වඩා හොඳින් ඉරානය සහ එක්සත් ජනපදය න්‍යෂ්ටික ගිවිසුමකට එළඹිය හැකි බව ඔහු තවදුරටත් පැවසීය. මීට පෙර සාකච්ඡා මෙන් නොව, සම්බන්ධ වූ පාර්ශ්වයන් බොහෝ විස්තර සාකච්ඡා කර්න අතරතුර "මෙවර එතරම් විස්තර අවශ්‍ය නොවන අතර, අපට මූලික දේවල් සම්බන්ධයෙන් එකඟ විය හැකි අතර ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන සාමකාමී බවත් සදහටම සාමකාමීව පවතින බවත්, ඒ සමඟම තවත් සම්බාධක ඉවත් කරන බවත් සහතික කර ගත හැකියි."

එක්සත් ජනපදය ඉරානයට පහර දුන්නොත් ටෙහෙරානයට ආත්මාරක්ෂාව සඳහා අයිතියක් ඇති බව ද ඔහු අවධාරණය කළේය. "අපි දන්නවා, කලාපයේ ඇමරිකානු කඳවුරට පහර දිය යුතුයි."

ඊයේ(22) ඉරාන ජනාධිපති මසූඩ් පෙසෙෂ්කියන් පැවසුවේ එක්සත් ජනපදය සමඟ මෑත කාලීන සාකච්ඡා "දිරිගන්වන සංඥා ලබා දී ඇති" බවත්, ඉරානය "ඕනෑම සිදුවිය හැකි තත්වයකට" සූදානම් බවත් අනතුරු අඟවමිනි.

"කලාපයේ සාමය සහ ස්ථාවරත්වය සඳහා ඉරානය කැපවී සිටිනවා. මෑත කාලීන සාකච්ඡාවලට ප්‍රායෝගික යෝජනා හුවමාරු කර ගැනීමට සහ දිරිගන්වන සංඥා ලබා දීමට සිදු වූවා. කෙසේ වෙතත්, අපි එක්සත් ජනපද ක්‍රියාමාර්ග සමීපව නිරීක්ෂණය කරමින් සිටින අතර ඕනෑම සිදුවිය හැකි තත්වයක් සඳහා අවශ්‍ය සියලු සූදානම සිදු කර තිබෙනවා." පෙසෙෂ්කියන් සමාජ මාධ්‍යවල සටහනක් තබමින් පැවසීය.

"සම්බාධක ඉවත් කිරීමේ විෂය පථය සහ යාන්ත්‍රණය" සම්බන්ධයෙන් පවා දෙපාර්ශ්වය අතර සැලකිය යුතු වෙනස්කම් පවතින බව ඉරාන ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙක් රොයිටර් පුවත් සේවයට පවසා තිබේ.

"සම්බාධක ඉවත් කිරීම සඳහා දෙපාර්ශ්වයම තාර්කික කාලසටහනකට ළඟා විය යුතුයි." නම සඳාන් නොකළ නිලධාරියා පැවසුවේ ඕනෑම මාර්ග සිතියමක් "සාධාරණ සහ අන්‍යෝන්‍ය අවශ්‍යතා මත පදනම් විය යුතුය" යනුවෙන් අවධාරණය කරමිනි.

ඉරානය සමඟ ඇති ඕනෑම ගනුදෙනුවකට යුරේනියම් පොහොසත් කිරීම තහනම් කිරීම, එහි පොහොසත් ද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීම, දිගු දුර මිසයිල සඳහා සීමාවන් සහ කලාපීය නියෝජිතයින් සඳහා වන සහයෝගය ආපසු හැරවීම ඇතුළත් විය යුතු බව වොෂින්ටනය පවසා තිබේ. නමුත් විශ්ලේෂකයින් පවසා ඇත්තේ එවැනි කොන්දේසි ඉරානයට පිළිගැනීමට "ඉතා දුෂ්කර" වනු ඇති බවයි.

එක්සත් ජනපද මිලිටරි පීඩනය උත්සන්න වන පසුබිමක මෙම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික උපාමාරුවීම සිදු විය. මාධ්‍ය වාර්තාවලට අනුව, එක්සත් ජනපදය මෑතකදී ජෝර්දානයේ මුවෆාක් සල්ටි ගුවන් කඳවුරට ප්‍රහාරක ජෙට් යානා සහ ප්‍රවාහන ගුවන් යානා විශාල සංඛ්‍යාවක් යොදවා ඇති අතර, එය කඳවුරේ සුපුරුදු ස්ථානගත කිරීමේ මට්ටමට සාපේක්ෂව සැලකිය යුතු වැඩිවීමක් සනිටුහන් කළේය.

ජෝර්දානයේ අගනුවර වන අම්මාන් සිට කිලෝමීටර් 100 ක් පමණ ඊසාන දෙසින් පිහිටා ඇති මුවෆාක් සල්ටි, මැද පෙරදිග ප්‍රධාන එක්සත් ජනපද හමුදා කඳවුරුවලින් එකක් ලෙස සැලකේ. කලාපයේ අනෙකුත් එක්සත් ජනපද හමුදා කඳවුරුවල ද සැලකිය යුතු හමුදා ගොඩනැගීම් පිළිබඳ වාර්තා වී ඇත.

ටෙහෙරාන් සහ වොෂින්ටනය අතර ඉහළ ගිය ආතතීන් මධ්‍යයේ මෙම වර්ධනය සිදු වූ අතර, මෙම මාසයේ දෙපාර්ශ්වය අතර වක්‍ර න්‍යෂ්ටික සාකච්ඡා වට දෙකක් සිදු වූ අතර, පළමුවැන්න පෙබරවාරි 6 වන දින මස්කට් හි සහ දෙවැන්න පෙබරවාරි 17 වන දින ජිනීවා හි පැවැත්විණි.