ශ්‍රී ලංකා සමාජය මත WOKE සංස්කෘතියේ (WOKE Culture) සෘණාත්මක බලපෑම..

Dec 20, 2025 at 08:13 AM

|

Lanka Leader

“වෝකිස්ම්” (Wokeism) යනු මාක්ස්වාදී දෘෂ්ටි කෝණයෙන් ගොඩනගා ඇති අදහස් සහ ප්‍රතිපත්ති සමූහයකි. බටහිර දේශපාලනයේදී මෙයට සාමාන්‍යයෙන් විවිධත්වය, සමානාත්මතාවය, සහ අන්තර්ගතය (DEI) සහ "සාධාරණත්වය" (Equity) මුල් කරගත් මුලපිරීම්, ජාතිවාදයට එරෙහි/විවේචනාත්මක ජාතිවාදී න්‍යාය (CRT), ලිංගික අනන්‍යතාවය සහ සංක්‍රාන්ති ලිංගික අයිතිවාසිකම් (Trans Rights), සංස්කෘතිකහරණය (Cancel Culture), පොලිස්/නීති ප්‍රතිසංස්කරණ, පරිසර/දේශගුණික සාධාරණත්වය (Environmental/climate Justice) යන මාතෘකා ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්චා කෙරේ. 

සංරක්ෂනවාදීන්, ජාතිකවාදීන් සහ “සම්ප්‍රදාය” අගයකරන්නන්ට අනුව (මම ද ඇතුළුව)  "වෝක්" (WOKE) යනු සමාජය, පීඩක–පීඩිත කණ්ඩායම් ලෙස වර්ග කරන, සමානව සැලකීම/සාධාරණත්වය නාමයෙන් පාසල්, රැකියා ස්ථාන, මාධ්‍ය සහ රජය ආදී සමාජයේ විවිධ ආයතනයන්හි සහ සමාජ ව්‍ය්‍රහය අකර්මන්‍ය කරන දෘෂ්ටිවාදයක් වේ. මෙහිදී, විවිධත්වය, සමානාත්මතාවය, සහ අන්තර්ගතය (DEI), කෝටා ක්‍රම සහ විවේචනාත්මක ජාතිවාදී න්‍යාය (CRT style Frameworks) වැනි ආකෘති මගින් ආයතන සහ පද්ධති   “වෝක්-පක්ෂග්‍රාහී” ලෙස නැවත අර්ථකථනය කරයි. එමෙන්ම, ලිංගික අනන්‍යතා ප්‍රතිපත්ති මගින් ජීව විද්‍යාව, හෘද සාක්ෂිය හෝ ආගම සමග ගැටීමට (Affirmation) බල කරනු ලබයි. වෝක් හි මූලයන් නූතන/සංස්කෘතික මාක්ස්වාදී විවේචනාත්මක න්‍යාය (Neo/cultural Marxist Critical Theory) සහ පැරණි පන්ති-අරගල දෘෂ්ටි කෝණය පදනම් කරගෙන පවතින සිවිල් සම්මතයන් වලට පහර දෙයි. තවද, මෙමගින් යෝග්‍යතා පාලනය (Meritocracy) සහ සම ආරක්ෂාව (Equal Protection) යටපත් කරයි, විශ්වාසයන් පිළිබඳව විවේචනාත්මක සාකච්චාවකට බල කරයි, ආගමික/දෙමාපිය අයිතිවාසිකම් සමඟ ගැටේ, රාජ්‍යයේ මූලික ආයතන දේශපාලනීකරණය කරයි, නිලධාරීවාදී බලය පුළුල් කරයි. එහි ප්‍රතිඵලය වනුයේ අවබෝධයෙන් “වැටහීම” වෙනුවට බලහත්කාරී අනුකූලතාවය සහ ජාතික සංස්කෘතිය එක මිටට නොව තරඟකාරී අනන්‍යතා කණ්ඩායම් බවට බෙදී වෙන්වී යාමයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික වටිනාකම් සහ සමාජ සම්මතයන් මත වෝක් සංස්කෘතියේ ඇති වන සෘණාත්මක බලපෑම පහත 8 ආකාරයෙන් සලකා බලමු.

1. බෞද්ධ/ අන්‍ය ආගම් සහ පවුල් වටිනාකම් යටපත් කිරීම.

• ශ්‍රී ලංකා සමාජය බෞද්ධ ප්‍රතිපත්ති තුළ ගැඹුරින් මුල් බැස ඇති අතර, වැඩිහිටියන්ට ගරු කිරීම, පෞද්ගලික වගකීම සහ සදාචාරාත්මක විනය අවධාරණය කරයි. අන්‍ය ආගම් මගින්ද මෙම හර පද්ධතිය රැකෙන පරිදි සමාජය සකස් වී ඇත. සාම්ප්‍රදායික සදාචාරය ප්‍රතික්ෂේප කරන WOKE දෘෂ්ටිවාදය, මෙම වටිනාකම් දුර්වල කරමින්, සංස්කෘතික ඛාදනයට මග පාදනු ඇත.

2. සාම්ප්‍රදායික පවුල් ව්‍යුහයන් කඩාකප්පල් කිරීම.

• ශ්‍රී ලංකා සංස්කෘතිය න්‍යෂ්ටික සහ විස්තෘත නමින් දක්වන සාම්ප්‍රදායික පවුල් ක්‍රමයන් මත ගොඩ නැගී ඇත. අන්තගාමී ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය පිළිබඳ න්‍යායන් (Radical Gender Theories) සහ විකල්ප පවුල් ආකෘති (Alternative Family Models/ පිරිමි-පිරිමි, ගැහැණු- ගැහැණු, 2කට වඩා මව්/පියන් සිටින ආදී) ප්‍රවර්ධනය කරන WOKE ව්‍යාපාර, මෙම ව්‍යුහයන් කඩාකප්පල් කරමින්, තරුණ පරම්පරාව අතර ව්‍යාකූලත්වයක් ඇති කළ හැකිය.

3. නිදහස් කථනයට සහ ආගමික ප්‍රකාශනයට තර්ජනය කිරීම.

• WOKE දෘෂ්ටිවාදය බොහෝ විට Cancel Culture (අවලංගු කිරීමේ සංස්කෘතිය) හරහා විරුද්ධ මත යටපත් කරයි. මෙමගින්, සාම්ප්‍රදායික බෞද්ධ සහ අනෙකුත් ආගමික වටිනාකම් හෝ සංස්කෘතික විශ්වාසයන්  "නොඉවසන" (Intolerant) හෝ "පීඩාකාරී" (Oppressive) ලෙස ලේබල් කරන පරිසරයක් නිර්මාණය කෙරේ.

4. වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමට වඩා පීඩිත මානසිකත්වයක් (Victim Mentality) ප්‍රවර්ධනය කිරීම.

• ශ්‍රී ලංකා සමාජය සාම්ප්‍රදායිකව ස්වයං-විශ්වාසය, නොපසුබට උත්සාහය සහ යෝග්‍යතාවය මත පදනම් වූ සාර්ථකත්වය (Merit Based Success) මත සකස් වී ඇත. හැඳුනුම්පත මත පදනම් වූ පීඩිතභාවය (Identity Based Victimhood) ප්‍රවර්ධනය කරන WOKE සංස්කෘතිය, වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීම සහ පෞද්ගලික වගකීම අධෛර්යමත් කරයි. 

5. ජාතික අභිමානය සහ ඓතිහාසික අනන්‍යතාවය විනාශ කිරීම.

• WOKE ක්‍රියාකාරීන් බොහෝ විට ඉතිහාසය නැවත ලියනු ලබන්නේ පීඩනය සහ දුක්ගැනවිලි (Oppression and Grievances) කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කිරීමටය. මෙය ජාතියේ අභිමානවත් ඉතිහාසය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට හේතු වන අතර, ජාතික සමගිය සහ ජාතික අභිමානය සහ ජාත්‍යාලය දුර්වල කරයි.

6. සාම්ප්‍රදායික/ආගමික සම්මතයන්ට වඩා බොහෝ සීමා ඉක්මවා යන ලිංගික හැසිරීම් සහ ප්‍රතිපත්ති දිරිගැන්වීම.

• ශ්‍රී ලංකා සමාජය සාම්ප්‍රදායිකව ඉවසිලිවන්ත වුවද (උදා: මේ විවිධ වර්ගීකරණයන්ට අයිතිවන අයද, අන් අය මෙන්ම සමාජයේ ජිවත් වේ, ඔවුන්ට කැමති පරිදි ජීවත් වීමට, ඔවුන් කැමති අය ඇසුරු කිරීමට අප රට තුල බාධවක් නැත.), WOKE විසින්,  මුල් බැසගත් සංස්කෘතික හා ආගමික සම්මතයන්ට පටහැනි ලිංගික ක්‍රමයන්ට ඔබ්බෙන් යන ලිංගික දිශානතීන් විශාල ගණනක් බටහිර ලෝකයේ මේ වනවිට හදුනාගෙන ඇති අතර මෙසේ හැසිරීම සාමාන්‍ය කාරණයක් බවට මෙමගින් ඒත්තු ගැන්වේ.

7. බටහිර සංස්කෘතික අධිරාජ්‍යවාදය පැනවීම.

• WOKE සංස්කෘතිය ප්‍රධාන වශයෙන් බටහිර අපනයනයක් වන අතර, එය ශ්‍රී ලංකාවට පැටවීමෙන් සමස්තයක් ලෙස දේශීය සම්ප්‍රදායන් පහර දෙයි.  ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට ඔවුන්ගේම සමාජ ගැටලු විසඳා ගැනීමට ඉඩ දෙනවා වෙනුවට, WOKE ක්‍රියාකාරීන් රටේ මුල් බැසගත් අද්විතීය සංස්කෘතික සන්දර්භයට නොගැලපෙන විදේශීය විසඳුම් ඉල්ලා අරගල කර හැකිය.

8. අධ්‍යාපන සහ ශ්‍රම බලකා ප්‍රමිතීන් අස්ථාවර කිරීම.

• ශ්‍රී ලංකාව WOKE ශෛලියේ විවිධත්වය, සමානාත්මතාවය සහ අන්තර්ගතය (Diversity, Equity, and Inclusion - DEI) ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරන්නේ නම්, යෝග්‍යතාවය මත පදනම් වූ බඳවා ගැනීම් සහ අධ්‍යාපනය කෝටා ක්‍රම සහ තහවුරු කිරීමේ ක්‍රියාමාර්ග (Affirmative Action) මගින් ස්ථාවරව පවතින ක්‍රමය අස්ථාවර වේ. 

සමස්ථයක් ලෙස WOKE සංස්කෘතියේ අන්තගාමී දෘෂ්ටිවාදයන් ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික වටිනාකම්, ආගමික උරුමය සහ සමාජ ව්‍යුහයන්ට නොගැලපේ. එය ව්‍යාප්ත වීමට ඉඩ දුනහොත්, එය ජාතික අනන්‍යතාවය, පවුල් වටිනාකම් සහ සමාජ සමගිය ඛාදනය කළ හැකිය. ඇමරිකාව වැනි රටවල් මෙම ක්‍රම කරපින්නාගෙන ගොස් නැවත සකස් කරගත නොහැකි ලෙසම තම අනන්‍යතාවය නැති කරගෙන ඇත, ජනයා බෙදී වෙන්වී ඇත. ශ්‍රී ලාංකික අපද අපගේ ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික සන්දර්භයන්ට නොගැලපෙන බටහිර දෘෂ්ටිවාදී ප්‍රවණතා අනුගමනය කිරීමේදී මීට වඩා බොහෝ කල්පනාකාරී විය යුතුය. ඒවායින් ඇතිවන දීර්ඝකාලීන බලපෑම ගැන යහපත් සංවාදයක් ගොඩ නැගිය යුතුය. මෙය ලිපි කීපයක ආරම්භක ලිපිය වන අතර මීලග ලිපියෙන් ඉහත දැක්වූ කාරණා 8 ට අදාලව උදාහරණ ගෙන සාකච්චා කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමු.

(සාරතී රත්නායකගේ මුහුණුපොතින්)