අපේ ඇමරිකාවේ එකමුතුකම සහ ආරක්ෂාව සඳහා බැහැර කිරීම්වලින් තොරව අර්ධගෝලීය සමුළුවක් අවශ්‍ය වේ!- කියුබානු විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රකාශය

Oct 3, 2025 at 12:00 PM

|

Lanka Leader

කියුබාව, වෙනිසියුලාව සහ නිකරගුවාව ඉදිරියේදී පැවැත්වීමට නියමිත ඇමරිකානු සමුළුවෙන් බැහැර කිරීමට ඩොමිනිකන් ජනරජයේ රජය ගත් තීරණය කියුබානු විදේශ අමාත්‍ය බෲනෝ රොඩ්‍රිගස් පරිල්ලා දැඩි ලෙස හෙළා දුටුවේය.

සමාජ මාධ්‍ය වේදිකාවක් වන X හි සටහනක් තබමින්, රොඩ්‍රිගස් පරිල්ලා මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: “ඇමරිකානු සමුළුවේ 10 වන සමුළුවෙන් කියුබාව ඇතුළු රටවල් තුනක් බැහැර කිරීමට ඩොමිනිකන් ජනරජයට එක්සත් ජනපද රජය විසින් පනවා ඇති තීරණය පිළිබඳව අපි දැඩි කනස්සල්ල සහ එම ක්‍රියා මාර්ගය ප්‍රතික්ෂේප කරන බව  ප්‍රකාශ කරමු.”

“බැහැර කිරීම සහ බලහත්කාරය මත ගොඩනගා ඇති ඇමරිකානු සමුළුවක් අසාර්ථක වීමට නියමිතයි” යනුවෙන් ඔහු තවදුරටත් අනතුරු ඇඟවීය.

එලෙසම කියුබානු විදේශ අමාත්‍යාංශය මේ සම්බන්ධයෙන් මාධ්‍ය නිවේදනය්ක නිකුත් කළ අතර එය පහත පලවේ.

අපේ ඇමරිකාවේ එකමුතුකම සහ ආරක්ෂාව සඳහා බැහැර කිරීම්වලින් තොරව අර්ධගෝලීය සමුළුවක් අවශ්‍ය වේ!- කියුබානු විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රකාශය

එළඹෙන දෙසැම්බර් 4 සහ 5 යන දිනවල ඩොමිනිකන් ජනරජයේ පුන්ටා කානාහිදී පැවැත්වීමට නියමිත ඇමරිකානු රාජ්‍යයන්ගේ දසවන සමුළුවට සහභාගි වීම කියුබාව ඇතුළු රටවල් තුනකට ඉඩ නොදීම එක්සත් ජනපද රජය ගත් තීරණය පිළිබඳව කියුබාවේ විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය සිය දැඩි කනස්සල්ල මෙන්ම එම ක්‍රියාව දැඩි ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබයි.

මෙම තීරණය එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම් විසින් එල්ල කරන ලද කුරිරු ඒකපාර්ශ්වික බලපෑම්වලට පැහැදිලි යටත් වීමක් බව පැහැදිළි වේ. රටවල් කිහිපයක් බැහැර කිරීමෙන්, සමුළු පද්ධතිය ඓතිහාසික පසුබෑමකට ලක් කරන අතර, ලතින් ඇමරිකාව, කැරිබියන් සහ අධිරාජ්‍ය බලය අතර ගෞරවනීය හා ඵලදායී සංවාදයක් සාක්ෂාත් කර ගැනීමට නොහැකි වන අතර, එය නැවතත් අපගේ කලාපයට එරෙහිව "ගුන්බොඅට් ඩිප්ලොමcය්" හෙවත් නාවික බලය කැපී පෙනෙන ලෙස ප්‍රදර්ශනය කිරීම මගින් විදේශ ප්‍රතිපත්ති අරමුණු හඹා යාම සහ එකඟ නොවන කොන්දේසිවලට සෘජුවම යුද තර්ජනයක් ඇඟවුම් කිරීම හෝ එවැන්නක් ස්ථාපිත කිරීම සහ මොන්රෝ මූලධර්මයට යොමුවීමයි. 

මෙම තීරණය නොවෙනස්ව පැවතුනහොත්, එය කෑදර සහ ව්‍යාප්තවාදී අසල්වැසියෙකුගේ අධිපතිවාදය පිළිගැනීම සහ ඔහුට යටත් වීම පිළිබිඹු කරනු ඇත. එය කලාපීය සාමය, ආරක්ෂාව සහ ස්ථාවරත්වයට තර්ජනයක් වනු ඇත. එමගින් ලතින් ඇමරිකාව සහ කැරිබියන් කලාපය සාම කලාපයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සහ ස්වාධීන, ස්වෛරී රාජ්‍යයන්ගේ ප්‍රජාව ස්වයං නිර්ණය සඳහා ඔවුන්ගේ අයිතිය ක්‍රියාත්මක කරන ස්වාධීන, ස්වෛරී රාජ්‍යයන්ගේ ප්‍රජාව ප්‍රකාශ කිරීමට ඇති අයිතියට සෘජුවම පටහැනි වනු ඇත.

කියුබානු ජනාධිපති මිගෙල් ඩියාස්-කැනෙල් 2025 පෙබරවාරි මාසයේදී ප්‍රකාශ කළ පරිදි: “අද, එක්සත් ජනපද රජය කලාපයේ රටවල් සඳහා යටත් වීම හෝ ආක්‍රමණයේ ඉලක්කය බවට පත්වීම යන විකල්ප දෙකින් එකක් තීරණය කරගන්නා තත්වයට පත් කිරීමට උත්සාහ කරරනු ලබයි .”

කියුබාව ඉවත් කිරීම අතීත සමුළු වලදී ලබා ඇති ප්‍රගතිය නොසලකා හැරීමක් බව අප මතක තබා ගත යුතුය, එහිදී කියුබාවේ මැදිහත්වීම ඓතිහාසික ඉදිරි පියවරක් විය. අසාර්ථක ලොස් ඇන්ජලීස් සමුළුවේදී පැහැදිලිව පෙන්නුම් කරන ලද මුළු කලාපයේම පාහේ දැඩි විරෝධය ද එය නොසලකා හරිනු ලබයි.  අසාර්ථක ලොස් ඇන්ජලීස් සමුළුවට බොහෝ නායකයින් සහභාගී නොවූ අතර ජනාධිපතිවරුන් 18 දෙනෙකු සහ විදේශ අමාත්‍යවරුන් 11 දෙනෙකු බැහැර කිරීමට එරෙහිව කතා කළහ.

බැහැර කිරීම සහ බලහත්කාරය මත ගොඩනගා ඇති ඇමරිකානු සමුළුවක් අසාර්ථක වීමට නියමිත බව අපගේ අවධාරණයයි. වාරණය, බැහැර කිරීම, අසමානතාවය හෝ අපයෝජනය මත පදනම්ව අපගේ ඇමරිකාව සහ එක්සත් ජනපදය අතර “දේශපාලන සංවාදය” පිළිබඳ අර්ථවත් සාකච්ඡාවක් තිබිය නොහැක.

ස්වෛරී සමානාත්මතාවය සහ බැහැර කිරීම් නොමැතිව ගෞරවනීය සහ ඵලදායී සංවාදයක නිරත වීමට අපගේ කැපවීම අපි නැවත තහවුරු කරමු.

2015 අප්‍රේල් මාසයේදී පැනමාවේ පැවති හත්වන ඇමරිකානු සමුළුව අමතමින් හමුදා ජෙනරාල් රාවුල් කැස්ත්‍රෝ රූස් මෙසේ පැවසීය: “අර්ධගෝලීය සබඳතා, මගේ මතය අනුව, විශේෂයෙන් දේශපාලන, ආර්ථික සහ සංස්කෘතික ක්ෂේත්‍රවල ගැඹුරු වෙනසකට භාජනය විය යුතු අතර, එමඟින් ඒවා ජාත්‍යන්තර නීතිය, ස්වයං නිර්ණය සහ ස්වෛරී සමානාත්මතාවය මත පදනම් වූ අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් වාසිදායක සබඳතා සහ සහයෝගීතාව වර්ධනය කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරනවා.”

ඒ අනුව වසර දහයකට පසුවත්, අර්ධගෝලීය සබඳතාවල සාරය නොවෙනස්ව පවතී.

හවානා, 2025 සැප්තැම්බර් 30

කියුබාව නිකරගුවාව සහ වෙනිසියුලාව සමුළුවෙන් ඉවත් කිරීමට ගත් තීරණය සම්බන්ධයෙන් ඩොමිනිකන් රජය ගත් තීරණය පැහැදිලි කරනු ලැබ තිබේ. ඒඅනුව,ඩොමිනිකන් විදේශ අමාත්‍යාංශයේ නිල සටහනකින් තහවුරු වූයේ කියුබාව, වෙනිසියුලාව සහ නිකරගුවාව ඉදිරි සමුළුවට ආරාධනා කර නොමැති බවයි.

දේශපාලන ධ්‍රැවීකරණයේ වත්මන් වාතාවරණය තුළ, ඩොමිනිකන් ජනරජය උත්සවයේ සාර්ථකත්වයට ප්‍රමුඛත්වය දීමට උත්සාහ කරනු ලබනවා. බැහැර කිරීම, පුළුල් සහභාගීත්වයක් සහතික කිරීම සඳහා “අර්ධගෝලීය තත්වයන්” මගින් සකස් කරන ලද තීරණයක් බව ඩොමිනිකන් විදේශ අමාත්‍යාංශය වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කරන බවද පවසයි.

ඩොමිනිකන් රජයේ පැහැදිලි කිරීමට අනුව කියුබාව සමඟ ඇති සබඳතා “ඓතිහාසික, ඝන සහ විශිෂ්ට” ලෙස පවතින බවත්, රාජ්‍යයන් දෙකම “අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවයෙන්” ඔවුන්ගේ වෙනස්කම් කළමනාකරණය කරන බවත් පවසයි.

වෙනිසියුලාව සම්බන්ධයෙන්, නිවේදනයේ සඳහන් වන්නේ වෙනිසියුලාව සමඟ වන ඓතිහාසික සබඳතා පවතින අතර, ඩොමිනිකන් ජනරජය “එහි පැවති අවසන් ජනාධිපතිවරණ දෙකෙහි නීත්‍යානුකූලභාවය පිළිගෙන නොමැති බවත්, වෙනිසියුලානු බලධාරීන් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා අත්හිටුවා ඇති බවත්ය.”

නිකරගුවාව සම්බන්ධයෙන්, ලේඛනයේ සඳහන් වන්නේ ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා “සුහද” සහ “සමබර වෙළඳාම” මත පදනම් වූ බවයි.