ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය විශ්වාසය සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවය පාවා දුන්නා- ඉරාන ජනාධිපති මසූඩ් පෙසෙෂ්කියන්

Sep 25, 2025 at 02:31 PM

|

Lanka Leader

 2024 දී බලයට පත්වීමෙන් පසු ප්‍රථම වරට එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය අමතමින් ඉරාන ජනාධිපති මසූඩ් පෙසෙෂ්කියන් පැවසුවේ මෙම වසර මුලදී ඉරානය මත පටවන ලද එක්සත් ජනපද-ඊශ්‍රායල යුද්ධය කලාපීය සාමය සඳහා වූ අපේක්ෂාව අඩපණ කරනු ලැබූ “රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවයේ මහා පාවාදීමක්” බවයි.

ඉරානයට එල්ල වූ මෑත කාලීන ප්‍රහාර හුදකලා සිදුවීම් නොවන බවත්, ඒ වෙනුවට ඉරානයේ ස්වෛරීභාවය අඩපණ කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති බටහිර පිටුබලය ලත් ආක්‍රමණ රටාවක කොටසක් බවත් පෙසෙෂ්කියන් ප්‍රකාශ කළේය. ජනාධිපතිවරයා "ඊශ්‍රායලය විසින් මරා දමන ලදී" පොත පෙන්වමින් සිවිල්, හමුදා සහ න්‍යෂ්ටික යටිතල පහසුකම්වලට ඊශ්‍රායල ප්‍රහාර අතරතුර ඝාතනය කරන ලද ළමුන්, කාන්තාවන් සහ පිරිමින් 1000 කට අධික සංඛ්‍යාවකගේ නම් අඩංගු පිටු පෙන්වීය.

“මෙම ප්‍රහාර එල්ල කරන ලද්දේ ඉරානය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සාකච්ඡාවල නියැලී සිටියදීයි." ඉරානයේ විරුද්ධවාදීන්ගේ කුහකකම හෙළි කරමින් ඔහු පැවසීය. “මෙම නිර්ලජ්ජිත ආක්‍රමණය… ජාත්‍යන්තර විශ්වාසයට දැඩි පහරක් එල්ල කළා.”ඔහු අවධාරණය කළේය.

ඉරානයට එරෙහි නීති විරෝධී ප්‍රහාර ගාසා තීරයේ පවතින අර්බුදයට සම්බන්ධ කරමින් පෙසෙෂ්කියන් ප්‍රකාශ කළේ, ඊශ්‍රායලය පලස්තීන ප්‍රදේශයේ බටහිර සහයෝගය ඇතිව ඊශ්‍රායලය පලස්තීන ජන සංහාරයක් සිදු කරන බවයි.  “පසුගිය වසර දෙක තුළ ගාසා තීරයේ දුර්වල දරුවන් බලහත්කාරයෙන් කුසගින්නේ තැබීම සහ අහිංසක මිනිසුන් 65,000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සමූලඝාතනය කිරීම ලෝක ජනයා අත්විඳ තිබේ.”

යුරෝපය වෙත තම විවේචන යොමු කරමින්, ජනාධිපතිවරයා ජර්මනිය, ප්‍රංශය සහ එක්සත් රාජධානිය ඉරානයට එරෙහිව එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්බාධක නීති විරෝධී ලෙස නැවත පණ ගැන්වීමට වොෂින්ටනයේ නියෝග මත ක්‍රියා කරන බවට චෝදන නඇගීය. දශකයක "නරක විශ්වාසය" සහ මිලිටරි ආක්‍රමණයට සහාය දීම තුළින් ඉරානය දණ ගැස්වීමට අපොහොසත් වීමෙන් පසු හොඳ හිත පසෙකට දැමීම, නීතිය මග හැරීම සහ අමූලික අපයෝජනයේ යෙදීම සම්බන්ධයෙන් ඉරාන ජනාධිපතිවරයා ඔවුන්ට චෝදනා කළේය.

“මෙම නීති විරෝධී ක්‍රියාවට.. ජාත්‍යන්තර නීත්‍යානුකූලභාවයක් නොමැති අතර ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව විසින් එය පිළිගනු නොලැබේ,” ඔහු ප්‍රකාශ කළේ, මෙම පියවර ඔවුන් වරක් සැමරූ න්‍යෂ්ටික ගිවිසුම (JCඵ්Oඈ විනාශ කිරීමේ මංමුලා සහගත උත්සාහයක් ලෙස විස්තර කරමිනි.

ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන්, පෙසෙෂ්කියන් ඉස්ලාමීය විප්ලවයේ නායක අයතුල්ලා සෙයිද් අලි කමේනි විසින් දිනකට පෙර කරන ලද ප්‍රකාශ නැවත අවධාරණය කළේය. “මම නැවත වරක් ප්‍රකාශ කරන්නේ… ඉරානය කිසි විටෙකත් න්‍යෂ්ටික අවි තැනීමට උත්සාහ කර නැති බවත්, කිසි විටෙකත් උත්සාහ නොකරන බවයි.” ඔහු පැවසීය. ආගමික විශ්වාසය සහ නායකයාගේ ෆට්වා යන දෙකෙහිම මෙම ස්ථාවරය පදනම් කර ගනිමින් ඔහු කරුණු දැක්වීය.  "විශාලතම අවි ගබඩා" ඇති න්‍යෂ්ටික සන්නද්ධ රාජ්‍යයන් ඉරානයට චෝදනා කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඉරාන ජනාධිපතිවරයා සංසන්දනාත්මකව කරුණු දැක්වීය.

ජනාධිපතිවරයා ඊශ්‍රායලයේ "'මහා ඊශ්‍රායලය' පිළිබඳ මායාකාරී සැලැස්ම" කලාපය සඳහා ඉරානයේ විකල්ප දැක්ම සමඟ සමපාත කළේය. ඔහු ඊශ්‍රායලය ඉදිරිපත් කරන ආක්‍රමණයට සමාන කළ "බලය හරහා සාමය" මත නොව, "සාමය හරහා බලය" මත ගොඩනැගුණු අනාගතයක් පිළිබඳ අදහස ඉදිරිපත් කළේය. මෙම දැක්ම, සාමූහික ආරක්ෂාව, මානව ගරුත්වය, සාධාරණ සම්පත් බෙදා ගැනීම සහ ජාතික ස්වෛරීභාවය සඳහා නොසැලෙන ගෞරවයක් මත පදනම් වී ඇති බව ඉරාන ජනාධිපතිවරයා පැවසීය.

අසර්බයිජානය සහ ආර්මේනියාව අතර ක්‍රියාවලිය ඇතුළුව කලාපීය සාම මුලපිරීම් සඳහා ඉරානයේ සහයෝගය පෙසෙෂ්කියන් ප්‍රකාශ කළ අතර යුක්රේන යුද්ධයේ සාධාරණ අවසානයක් සඳහා බලාපොරොත්තු පළ කළේය. මුස්ලිම් ජාතීන් විසින් මෙහෙයවනු ලබන පුළුල් කලාපීය ආරක්ෂක ක්‍රමවේදයක් සඳහා විභව පදනමක් ලෙස සෞදි අරාබිය සහ පකිස්ථානය අතර මෑතකදී ඇති කරගත් ආරක්ෂක ගිවිසුමක් ඔහු පිළිගත්තේය.

හෘද ශල්‍ය වෛද්‍ය වෘත්ටීයෙන් පසු ජනාධිපතිවරයෙකු වූ ඔහු සිය කතාව අවසන් කළේ සුප්‍රසිද්ධ පර්සියානු කවියෙකු වන සාදිගේ වචන වලින්: "ආදම්ගේ දරුවන් එක් ශරීරයක අවයව වේ... අන් අයගේ දුක් වේදනාවලින් නොසැලෙන ඔබ, ඔබව මිනිසුන් ලෙස හැඳින්වීම සුදුසු නොවේ."

Pezeshkian says US and Israel ‘betrayed’ trust and diplomacy