ඉරානයේ න්‍යෂ්ටික හැකියාවන් එක් රාත්‍රියකදී නිමාවට ?

Jun 23, 2025 at 01:18 PM

|

Lanka Leader

අපේ රට කුඩා වුවත්, ලෝකයේ සිදුවන, සිදුවීම් ගැන දැනගැනීම අපට ඉතා වැදගත්. මන්දයත්, මේවා අපේ ජීවිත වලට සෘජුවම බල නොපෑවද, ලෝක දේශපාලනයේ සහ භූ-දේශපාලනයේ සිදුවන වෙනස්කම් අවසානයේ අපටත් බලපාන නිසයි. එහෙත් බහුතරය මේ සිදුවීම් ඔහේ මතුපිටින් කියවනවා පමණයි. ඒත් මේවා ගැඹුරින් විශ්ලේෂණය කිරිමෙන් අපටත් බොහෝ දෑ ඉගෙනගත හැකියි.

"සූන් ට්සු" (Sun Tzu) යනු පුරාණ චීන යුද උපාය මාර්ගිකයෙක්. ඔහුගේ "යුද කලාව" (The Art of War) නමැති ග්‍රන්ථය අදටත් ලෝකයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ නායකයින්, ව්‍යාපාරිකයින් සහ යුද විශේෂඥයින් විසින් අධ්‍යයනය කරනු ලබනවා. එහි මූලිකම සංකල්පයක් වන්නේ, සටනකින් තොරව ජයග්‍රහණය කිරීමයි. 

එනම්, සතුරාගේ ශක්තිය හඳුනාගෙන, ඔහුගේ දුර්වලතා උපයෝගී කරගෙන, සෘජු ගැටුමකින් තොරව ඉලක්කය සපුරා ගැනීමයි. ඔබ සමහර විට සූන් ට්සු ගැන හා ඔහුගේ පොත අසා තිබුණත්, එහි ඇති ගැඹුරු අදහස් ගැන දැනගන්නට ලැබී නැති වෙන්න පුළුවන්..

පුරාණ චීනයේ අධිරාජ්‍යයෙකු වූ හෝලු (Ho Lu) අධිරාජයාට සූන් ට්සුගේ යුද උපක්‍රම ගැන අසන්නට ලැබුණි. ඔහු සූන් ට්සු කැඳවා, ඔහුගේ 'න්‍යායන්' පරීක්ෂා කිරීමට අවශ්‍ය බව පැවසීය, එවිට සූන් ට්සුට ඒ සදහා බලය ලබාගෙන, අධිරාජයාගේ අන්තඃපුරයේ සිටි කාන්තාවන් 180 දෙනෙකු රැගෙන එන ලෙස අණ කළේය..

ඔවුන් එහි කැදවා ගෙන ආ පසු සූන් ට්සු මෙම කාන්තාවන් කණ්ඩායම් දෙකකට බෙදා, අධිරාජයාගේ ප්‍රියතම උපභාර්යාවන් දෙදෙනා ඔවුන්ගේ නායිකාවන් ලෙස පත් කළේය. ඉන්පසු ඔහු ඒ නායිකාවන්ට සරල හමුදා විධානයන් කිහිපයක් කියන ලෙස අණ කළේය. ඒ අනුව ඔවුන් දෙදෙනා,

"දකුණට හැරෙන්න," 

"වමට හැරෙන්න," 

"ඉදිරියට යන්න." යැයි කීහ. 

එහෙත් කණ්ඩායම් දෙකේම කාන්තාවන් මේවා විහිළුවට ගෙන සිනාසෙන්නට පටන් ගත්හ. සූන් ට්සු නැවතත් උපදෙස් ලබා දී,

"ඔවුන් ඔබේ උපදෙස් නිසි ලෙස තේරුම් ගත්තේ නැතැයි සිතමි" යැයි පවසා, නැවතත් විධානයන් ලබා දෙන ලෙස අණ කළේය. නමුත් එවිටත් ඔවුන් සිනාසෙන්නට වූහ. මේ අවස්ථාවේදී සූන් ට්සු මෙසේ පැවසීය. 

"විධානයන් පැහැදිලි නොවේ නම්, වරද සෙන්පතියාගේ ය. නමුත් විධානයන් පැහැදිලි වූ පසුත්, භටයින් කීකරු නොවන්නේ නම්, වරද නායකයින්ගේ ය." එසේ පවසා, ඔහු නායිකාවන් දෙදෙනාවම මරණයට පත් කිරීමට නියෝග කළේය. අධිරාජයා මේ ගැන විරෝධය පෑවත්, සූන් ට්සු ඔහුගේ තීරණය වෙනස් කළේ නැත. 

නව නායිකාවන් පත් කළ පසු, සූන් ට්සු නැවතත් විධානයන් ලබා දුන්නේය. මෙවර, කාන්තාවන් නිශ්ශබ්දව, කිසිදු පැකිලීමකින් තොරව විධානයන් ක්‍රියාත්මක කළහ. එවිට සූන් ට්සු අධිරාජයාට පැවසුවේ, 

"ඔබේ හමුදා දැන් පුහුණු වී ඇත" කියාය..

මෙම කතාවෙන් සූන් ට්සු අපට උගන්වන්නේ විනයෙහි වැදගත්කම හා ඔබේ වචන කිසිවකු ගණන් නොගන්නේ නම් එය සුළුකර නොසිතන ලෙසයි . ඕනෑම කණ්ඩායමක, ආයතනයක හෝ රටක සාර්ථකත්වයට විනය අත්‍යවශ්‍ය වේ. නායකයෙකුට තම විධානයන් පැහැදිලිව ලබා දිය හැකි විය යුතු අතර, ඒවා ක්‍රියාත්මක නොවන විට දැඩි තීරණ ගැනීමට ද පසුබට නොවිය යුතුය. 

"සූන් ට්සු" තම යුද කලාවේදී නිතරම අවධාරණය කළ තවත් කරුණක් තමයි, යුද්ධයකට යාමට පෙර සතුරා ගැන මෙන්ම තමා ගැනත් හොඳින් දැන සිටිය යුතු බව. 

"ඔබ සතුරා ගැන දැනගෙන, ඔබ ගැනත් දැන සිටින්නේ නම්, ඔබ සටන් සියයක් වුවත් බිය විය යුතු නැත. ඔබ ඔබ ගැන දැනගෙන, සතුරා ගැන නොදන්නේ නම්, ඔබ දිනන සෑම සටනක්ම ඉදිරියේදී  පරාජය වීමට සිදුවනු ඇත, ඔබ ඔබ ගැනත්, සතුරා ගැනත් නොදන්නේ නම්, සෑම සටනකදී ඔබට පරාජය වීමට සිදුවනු ඇත!"

ඔහු මෙය හුදු උපදේශයක් ලෙස දුන්නේ නැත. සූන් ට්සු සතුරාගේ භූමි ප්‍රදේශය, ඔවුන්ගේ ශක්තීන් සහ දුර්වලතා, ඔවුන්ගේ සෙන්පතීන්ගේ ගතිගුණ, ඔවුන්ගේ සැපයුම් මාර්ග, සහ ඔවුන්ගේ සදාචාරය පවා හොඳින් අධ්‍යයනය කළ යුතු බව පැවසීය. එලෙසම, තමාගේම හමුදාවේ ශක්තීන්, දුර්වලතා, සම්පත් සහ හැකියාවන් ගැනත් නිවැරදි අවබෝධයක් තිබිය යුතු බව අවධාරණය කළේය. 

මෙයින් සූන් ට්සු අපට උගන්වන්නේ තොරතුරුවල සහ දැනුමේ අගයයි. එය ව්‍යාපාරයක්, විභාගයක්, ක්‍රීඩාවක් හෝ ඕනෑම අභියෝගයක් විය හැක, අප අපගේ තරඟකරුවන් ගැනත්, අපේම ශක්තීන් සහ දුර්වලතා ගැනත් හොඳින් දැන සිටිය යුතුයි. නිවැරදි තොරතුරු සහ විශ්ලේෂණයකින් තොරව ගන්නා තීරණ බොහෝ විට අසාර්ථක වීමට හේතු වේ. 

සටනකින් තොරව ජයග්‍රහණය කිරීම හෙවත් ප්‍රඥාවේ උච්චතම අවස්ථාව මේ තමයි, සූන් ට්සුගේ දර්ශනයේ මූලිකම සංකල්පය, එනම් හැකි නම් සටනකින් තොරව ජයග්‍රහණය කිරීමයි. "උසස්ම විශිෂ්ටත්වය වන්නේ සටන් නොකර සතුරාගේ ප්‍රතිරෝධය බිඳ දැමීමයි." 

මෙයින් අදහස් කළේ සතුරාට පහර දීමෙන් වැළකී සිටීම හෝ බියගුලු වීම නොවේ. ඒ වෙනුවට, සතුරාගේ මනසට බලපෑම් කිරීම, ඔවුන්ගේ සදාචාරය බිඳ දැමීම, ඔවුන්ගේ සම්පත් කපා හැරීම, සහ ඔවුන්ව ව්‍යාකූල කිරීම වැනි උපක්‍රම භාවිතා කිරීමයි. සූන් ට්සු විශ්වාස කළේ, සෘජු ගැටුමකින් තොරව සතුරාට යටත් වීමට සැලැස්වීම සැබෑ ප්‍රඥාවේ සලකුණ බවයි. මන්දයත්, යුද්ධය යනු සම්පත් නාස්තියක් වන අතර, එයින් සිදුවන්නේ හානියක් පමණි. සටනකින් තොරව ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් මිනිස් ජීවිත, සම්පත් සහ කාලය ඉතිරි කර ගත හැක. 

මේ කතාව අපිට උගන්වන්නේ ප්‍රඥාවේ සහ දුරදක්නා නුවණෙහි වැදගත්කමයි. ජීවිතයේදී අපිට ගැටුම් ඇතිවෙන අවස්ථා තියෙනවා. සමහර විට අපිට හිතෙන්න පුළුවන් ගැටුමට මුහුණ දෙන එක තමයි එකම විසඳුම කියලා. නමුත් සූන් ට්සු අපිට කියා දෙන්නේ, ගැටලුවකට මුහුණ දෙන හොඳම ක්‍රමය එය ඇතිවීම වළක්වා ගැනීම බවයි. 

ව්‍යාපාරයේදී, පවුල් සබඳතාවලදී හෝ ඕනෑම පුද්ගලික ගැටලුවකදී, ගැටුම් උග්‍ර කර ගැනීම වෙනුවට බුද්ධිමත් උපක්‍රම වලින් එය විසඳා ගැනීමට උත්සාහ කිරීමෙන් අපට විශාල ජයග්‍රහණ ලබාගත හැකියි. ඊට අමතරව, අසාධාරණයක් වෙන්න කලින්, හෝ ගැටලුවක් ලොකු වෙන්න කලින්, අපිට ඥානවන්තව ඒක වළක්වා ගන්න පුළුවන් නම්, ඒක තමයි ලොකුම ජයග්‍රහණය..

ඉරාන යුද්ධයේ දී සිදුවන බොහෝ සිදුවීම් "සූන් ට්සු" දර්ශනයට සමීපයි. සැලසුම් කළ, මනෝ විද්‍යාත්මකව සතුරා බිඳ හෙලන උපක්‍රම, මාධ්‍ය සංදර්ශන එහි පිරි තිබෙනවා! මේ ගැන කියද්දි මට මතක් වෙන චරිතයක් ඉන්නවා ඒ ජෝර්ජ් ඕවල්, ඔහු 20 වැනි සියවසේ ජීවත් වුණු, ලෝකයේ භයානක පැති ගැන තීක්ෂ්ණව දැකපු කෙනෙක්. එයාගේ අදහස් අදටත් අතිශයින්ම අදාළයි.  

ජෝර්ජ් ඕවල් කියන්නේ එරික් ආතර් බ්ලෙයාර් (Eric Arthur Blair) කියන නමින් ඉන්දියාවේ, බෙංගාලයේ ඉපදුණු කෙනෙක්. ඒ කාලේ ඉන්දියාව බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය යටතේ තිබුණේ. එයා හැදුණේ වැඩුණේ එංගලන්තයේ. ඕවල්ගේ ජීවිතේ අත්දැකීම් හරිම විවිධයි. එයා පොලිස් නිලධාරියෙක් විදියට බුරුමයේ වැඩ කළා. ඒ අත්දැකීම් එයාට යටත් විජිත පාලනයේ සහ බලයේ ස්වභාවය ගැන ගැඹුරු අවබෝධයක් දුන්නා. පසුව එයා පැරිස් සහ ලන්ඩන් වල අන්ත අසරණ ජීවිත ගත කරන මිනිස්සු එක්ක ජීවත් වුණා. ස්පාඤ්ඤ සිවිල් යුද්ධයට සහභාගී වුණා. මේ හැම අත්දැකීමක්ම එයාගේ ඇස් ඇරියා. ඕවල් දැක්ක දෙයක් තමයි, ස්පාඤ්ඤයේදී යුද්ධය ගැන මාධ්‍යවල පළවන වාර්තා සත්‍යයෙන් කොයිතරම් දුරස්ද කියලා එයාට තේරුණා...

යුද්ධයක් නැති තැන්වල යුද්ධ ගැනත්, සටන් සිදුවුණු තැන්වල ඒ ගැන නිශ්ශබ්දතාවයත් එයා දැක්කා. වීරයන්ව බියගුල්ලන් විදියටත්, බියගුල්ලන්ව වීරයන් විදියටත් හඳුන්වන හැටි එයාට පෙනුණා. මේ සිදුවීම් නිසා එයා තේරුම් ගත්තා "සත්‍යය" කියන එක කොයිතරම් පහසුවෙන් විකෘති කරන්න පුළුවන්ද කියලා. බලය තියෙන අයට ඕන විදියට ඉතිහාසය පවා ලියන්න පුළුවන් බව එයාට වැටහුණා. මේ තත්ත්වය "ඒකාධිපතිවාදයට"  මඟ පාදන බව එයා තදින්ම විශ්වාස කළා.. ඒ නිසා ඕවල් ලෝකයට දුන්න ලොකුම අනතුරු ඇඟවීම් දෙක තමයි එයාගේ "සතුන්ගේ ගොවිපළ" (Animal Farm) සහ "1984" කියන පොත් දෙක. මේවා තාමත් මිලියන ගණන් මිනිස්සු කියවනවා.

සතුන්ගේ ගොවිපළ (Animal Farm)

මේක හරි සරල කතාවක් වගේ පෙනුණත්, ඇත්තටම ඒක අද ලෝකය ගැන ලියවුණු රූපක කතාවක් (allegory). ගොවිපළක ඉන්න සත්තු තමන්ව පෙළා පීඩා කරන මිනිස්සුන්ට විරුද්ධව විප්ලවයක් කරනවා. ඒ අය හිතනවා තමන්ට වඩා හොඳ ලෝකයක් හදාගන්න පුළුවන් කියලා. මුලදී හැම දෙයක්ම හොඳින් සිදුවනවා වගේ පෙනුණත්, පාලනය අතට ගත්ත ඌරන් ටික ටික මිනිස්සුන්ටත් වඩා නරක වෙනවා. සත්තු හදාගත්ත නීති ("සියලු සතුන් සමානය") ටික ටික වෙනස් වෙලා "සියලු සතුන් සමානය, එහෙත් සමහරු අනිත් අයට වඩා සමානය" වගේ දේවල් බවට පත්වෙනවා. අන්තිමට මිනිස්සුයි, ඌරොයි අතර වෙනසක් නැති වෙනවා. මේ කතාවෙන් ඕවල් පෙන්නලා දෙනවා ඕනෑම රෙජීම් වේන්ජ් එකක් කොයිතරම් පහසුවෙන් තමන් මුලින් සටන් කළ දේටම විරුද්ධව යන තැනකට එන්න පුළුවන්ද කියලා. බලය අතට ගත්තම ඒක කොයි තරම් පහසුවෙන් දූෂණය වෙන්න පුළුවන්ද කියලා...

අවසන් වශයෙන් ලෝක භූ දේශපාලනය බොහෝ විට අපට ප්‍රහේලිකාවක්. ඔවුන්ගේ තීරණ පිටුපස විවිධ හේතු තිබිය හැකියි. සමහර විට අපට නොපෙනෙන බොහෝ දේවල් තිබිය හැකියි. එහෙත් ඕනෑම යුද්ධයකදී තවමත් 'The Art of War' වලංගු බව ඔබට පෙනේවි. එය ඔබේ ජීවන අරගලයටත් අදාළයි.

I hope you've found this article helpful. Follow me Sagara Diyagama for more.

- සාගර දියගම 

(අන්තර් ජාලයෙන් උපුටා ගැණිනි.)