නවම් පුර පසළොස්වක පොහොය අදයි
නවම් පුර පසළොස්වක පොහොය දිනය අදට (12) යෙදී තිබේ.
සැරියුත් මුගලන් මහරහතන් වහන්සේට අග්රශ්රාවක තනතුරු පිරිනැමීම, ඇතැම් භික්ෂුන් තුළ ඇති වු දුර්මත දුරු කිරීමට ඕවාද පාතිමෝක්ෂය දේශනා කිරීම මෙන්ම බුදුහිමියන් ආයු සංස්කාරය අත්හැරීම ඇතුළු ශාසනික වශයෙන් සුවිශේෂී සිදුවීම් රැසක් අද වැනි පොහොය දිනක සිදුවූ බව බෞද්ධ ඉතිහාසයේ දැක්වේ.
උරුවෙල් කාශ්යප, නදී කාශ්යප, ගයා කාශ්යප යන තුබෑ ජටිලයන් තම පිරිවර දහසක් සමග පැවිදි වීමත්, සැරියුත් මුගලන් දෙනම ඇතුළු දෙසීය පනහක භික්ෂු පිරිසද, යසකුල පුතු ඇතුළුපිරිසද වශයෙන් එක්දහස් තුන්සියය ඉක්ම වූ සංඝ සන්නිපාතයක් එදා නවම් මස පෝය දින රජගහ නුවර වේළුවනාරාම පුණ්ය භූමියේ රැස්ව සිටි විට එහිදී සුවිශේෂ කරුණු කීපයක්ම සිදුවූ වග ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දකුණත් සව් හා වමත් සව් වශයෙන් සැරියුත් මුගලන් දෙනම තනතුරුවලට පත් කෙරුණේ එදින රැස්වූ ඒ මහා සංඝ සභාව මධ්යයේය. බුදුරජාණන් වහන්සේ එසේ සිදුකළ පදවි ප්රදානය ප්රථම වතාවට සසුන්හි තනතුරු පිරිනැමීම මෙහිදී සිදුවූවත් ඒ දෙනමට ප්රථම සංඝ සමාජයට ඇතුළු වූ හිමිවරුන් සිටියදී නවක දෙනමකට පදවි පිරිනැමීම "මූණ බලා" සිදුකළ එකක් බවට බුදුහිමියන් වෙතට සංඝයාගෙන් චෝදනා එල්ල වුණා.
විශේෂයෙන්ම බුදු හිමියන් හා ගිහිකළ එක්ව සිටි ඡන්න හිමියන් (ඡන්න ඇමැති) තනතුරු ප්රදානයේ දී තමා අමතක කළ බවට චෝදනා කරමින් බුදු සසුන්හි පළමුවරට අර්බුදකාරී තත්ත්වයක් ඇතිකළ බව සඳහන් වේ.
බුදුන් වහන්සේ ඊට පිළිතුරු දෙමින් මේ අවස්ථාව දක්වා සංඝ සමාජයට ඇතුළත් වූ කිසිම හිමිනමක් පෙර අත් භවවලදී අගසව් තනතුරු නොපැතූ අතර මෙම සැරියුත් මුගලන් දෙනම අගසව් තනතුරු පතමින් පින් රැස්කළ බව පැහැදිලි කරමින් අපදාන පාලි දේශනාවෙන් අතීත කතාව ගෙනහැර පා සංඝයා අතරවූ දුර්මත නැති කළ බවයි ඉතිහාසයේ සඳහන් වෙන්නේ.
මෙම පෝය දින වැදගත් වන තවත් එක් කරුණක් වන්නේ බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑම සඳහා ආයු සංස්කාරය අතහැරීමට තීරණය කර ප්රකාශ කිරීමයි.
මෙම අවස්ථාව වන විට බුදුරජාණන් වහන්සේ අග්ර උස්ථායක ආනන්ද හිමියන් සමග රජගහ නුවර චාපාල චෛත්ය නම්වූ ස්ථානයේ වැඩ විසූහ. මහා පරිනිබ්බාන සූත්රයේ සඳහන් ලෙසට බුදුවරයකුගේ ආයු සංස්කාරය අත්හැරීම් අටක් පිළිබඳව ආනන්ද හිමිට දේශනා කොට තිබේ.
"ඡන්ද, වීරිය, චිත්ත, විමංසා" යන සතර සෘද්ධිපාද වැඩූ බුදුවරයකුට කල්පයක් කාලයක් වැඩ සිටිය හැකි බවද බුදුහිමි තෙවරක්ම ආනන්ද හිමිට ප්රකාශ කළද ආනන්ද හිමියන්ට පවසනවිට දී ආනන්ද හිමියන්ට ඒ සැබෑ අර්ථය කුමක් දැයි නොවැටෙන අයුරින් මාර දිව්ය පුත්රයා උන් වහන්සේගේ මනස ව්යාකූල කළ බව සඳහන් වෙයි.
මෙහිදී බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවරක් පවසා සිටිය ද ආනන්ද හිමියන් ඊට ප්රතිචාර දක්වා නොමැති හෙයින් මාර දිව්ය පුත්ර බුදුරජාණන් වහන්සේට මෙය ඔබ වහන්සේට පිරිනිවන් පෑමට කාලයයි පිරිනිවන් පානු මැනවි කියා දන්වා සිටි බව සඳහන්වේ.
ඒ අනුව බුදුරජාණන් වහන්සේ “මාර දිව්ය පුත්රයාගේ ආරාධනය පිළිගත් පොහෝ දිනයක් ලෙස නවම් පුර පසළොස්වක පොහෝ දිනය වැදගත් වේ.”
එසේම බුද්ධ ශාසනයේ “පළමු සංඝ සම්මේලනය” සිදු කළ දිනයක් ලෙස නවම් පුර පසළොස්වක පොහෝ දිනය සුවිශේෂී වේ.
භික්ෂු ශාසනයේ උන්නතිය උදෙසා “පළමු නීති මාලාවක්” පැනවූ පොහෝ දිනයක් ලෙස නවම් පුර පසළොස්වක පොහෝ දිනය හඳුන්වාදිය හැකිය.
ඒ අනුව බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂුන් වහන්සේ අරභයා “ඕවාද ප්රාතිමෝක්ෂය” දේශනා කළ බව ශාසන ඉතිහාසයේ සඳහන් වෙයි.
භික්ෂු ශාසනය වර්ධනය වීමත් සමග බොහෝ පිරිස් බුද්ධ ශාසනයට ඇතුළත් විණ. ජීවිතයේ යථාර්ථය සෙවීමට වඩා පහසුවෙන් ජීවිකාව ගොඩනඟා ගැනීමට හැකි මාර්ගයක් ලෙස බොහෝදෙනා භික්ෂු ශාසනයට ඇතුළත් වීම හේතුවෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේ ඕවාද ප්රාතිමෝක්ෂය දේශනා කළහ.
“ආනාප්රාතිමෝක්ෂය” පැනවූ පොහෝ දිනයක් ලෙස නවම් පුර පසළොස්වක පොහෝ දිනය සුවිශේෂී වේ. බුද්ධ ශාසනයට ඇතුළත් වූ භික්ෂුන් වහන්සේ නිසා නොයෙක් ගැටලුකාරි තත්ත්වයන් ඇති විණ. ඒ අනුව මෙම ගැටලු නිරාකරණය කිරීම සඳහා ආනාප්රාතිමෝක්ෂ නමින් බුදුන් වහන්සේ ශික්ෂා පදයක් පැනවීම සිදු කළහ.
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්රධාන පුවත්
සවුදිය, තුර්කිය සහ පාකිස්ථානය 'නේටෝ' වැනි යුද සංවිධානයකට අවතීර්ණ වෙයි.. 'මක්කා ඒකාබද්ධ ආරක්ෂක ගිවිසුම' අත්සන් තබයි..
විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම යෑමේ වයස අවුරුදු 67 දක්වා දිගු කිරීමට ජනමත විචාරණයක් අවශ්යයි.. - ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය 2022 වසරේදී තීන්දු කරලා..
22වන ව්යවස්ථා සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත ගැසට් කෙරේ..
වර්තමාන අර්බුද හමුවේ නාට්යකරුවන් අපේක්ෂාභංගත්වයට පත්වෙලා.. – නාට්යවේදී අඛිල සපුමල්
ලොවටම සහන සැලසූ චීනයේ ගෝලීය සංවර්ධන මුලපිරුමට වසර 5යි: ගෝලීය දකුණේ අනාගතය වෙනුවෙන් චීනයෙන් නව පොරොන්දුවක්..
බන්ධනාගාර කොමසාරිස් තුෂාර උපුල්දෙණියව අයින් කරන්න ආණ්ඩුවට අවශ්ය වුනා.. ආණ්ඩුව දේශපාලනිකව පොලිසිය මෙහෙයවනවා ද යන්න ගැටළුවක්.. - නීතිඥ සංජීව වීරවික්රම
බෞද්ධ සභ්යත්වයට එරෙහිව දියත්වන ප්රහාර උච්ඡතම ස්ථානයකට පැමිණිලා.. ෂානක්කියන්ලා, සුමන්තිරන්ලාගෙන් බෞද්ධ උරුමය විනාශ කරන්න පුරාවිද්යා දෙපාර්තුමේන්තුවටත් බලපෑම්.. දළදා පෙරහැරේ කරඬුව වඩම්මන ඇතුන්ටත් තහංචි වැටෙන ලකුණු!
මැගසින් බන්ධනාගාරය තුළ නොසන්සුන්තාවක්..
උතුරු-නැගෙනහිර බෞද්ධ උරුමය විනාශ කිරීමට සැලසුම්සහගත ප්රහාරයක්.. පුරාවිද්යා වාර්තා වෙනස් කරන්න දෙමළ මන්ත්රීන්ගෙන් බලපෑම්.. - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාරගෙන් සුවිශේෂී හෙළිදරව්වක්..
පළාත් සභා ඡන්දය ඉක්මනින් පවත්වන්නැයි ඉන්දියාවෙන් දන්වයි..
ඇමරිකානු - ඉරාන යුද්ධය අවසන් ද? - ආචාර්ය ජගත් චන්ද්රවංශගෙන් අනාවරණයක්
'පාස්කු ප්රහාරය ගැන විමර්ශකයින් පත්කරලා තියෙන්නේ කතෝලික පල්ලියෙන්' - අතරමැදි පෙත්සම්කරුවෝ අධිකරණයට කියති..
ගම්මන්පිල, විමල්, දිලිත් ඇතුළු හය දෙනෙක් අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ ප්රකාශ ගැන අභියාචනාධිකරණයට දැනුම් දීමට තීරණ කළා.. - කොටුව මහේස්ත්රාත්
ජයග්රාහී ජාතියක් වීමට නම් මව් භාෂාවට මුල් තැන දිය යුතුයි.. – හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී ගෙවිඳු කුමාරතුංග
ශ්රීලංකන් ගුවන් සමාගම මුල්කරගෙන ඇමති සහ නියෝජ්ය ඇමති අතර ගැටුම උපරිමයට පැමිණෙයි..
බටහිර රටවල ආරක්ෂණවාදයේ වගකීමෙන් පලා යාමට චීනය බිල්ලක් කර නොගත යුතුය!